Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Bilişim Suçları (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:335/5/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
BİLİŞİM SUÇLARI (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ GENEL GEREKÇESİ
Ülkelerin bilgi toplumuna geçiş süreci içerisinde bilişim teknolojilerinin kullanımı hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmektedir. Bu süreçte, toplum daha fazla bilişim teknolojisi kullanmakta ve kaçınılmaz olarak daha fazla bilişim suçu ile karşılaşmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti teknolojik gelişimin ve bilgi toplumuna dönüşümün bir parçası olarak benzer bir süreçten geçmektedir. Bu nedenle, siber suçlarla mücadele edebilmek için 32/2020 sayılı Bilişim Suçları Yasası, 14 Temmuz 2020 tarih ve 136 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anayasa'nın 147. maddesi altında 14.7.2020 tarihinde 136 sayılı Resmi Gazete'nin Ek'inde yayımlanan 32/2020 sayılı Bilişim Suçları Yasası'nın 14. 18. ve/veya 18(3)(A), 18(4), 18(5), 20(1) ve/veya 20(l)(A) ve 20(l)(B), 20(3) ve 20(3)(A), 20(3)(Ç), 21. ve/veya 21(2), 22(1), 23(1)(D), 23(2), 24(2) maddelerinin Anayasa'nın 1., 11, 17(1)(2), 18(3), 18(4), 18(5), 19., 21., 24, 26., 27., 27(4)., 29., 30., 36., 49., 59. maddelerine aykırı olduğu iddiası ile iptal davası ikame edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi 30 Haziran 2022 tarihli gerekçeli kararında;
32/2020 sayılı Yasa'nın Bilişim Sistemlerinde ve Yazılımlarda Arama, Kopyalama ve El Koyma yan başlıklı 14. maddesinin Anayasa'nın 19., 21., 22., 29., 30. ve 36. maddelerine aykırılığı olmadığına, sadece Yasa'nın 14(4) maddesinin son cümlesi olan, "Ayrıca bu Yasa'nın 7'nci maddesinde belirtilen 4'üncü, 5'inci, 6'ncı, 8'inci, 9'uncu, 10'uncu ve 12'nci maddelerinde düzenlenen suçlardan herhangi birinin işlenmesine yarayan özel amaçlı üretilmiş cihazlar, dava sonuçlanana kadar iade edilmez." söz dizisinin Anayasa'nın 17. maddesine aykırı olduğuna,
Yasanın, Erişim Sağlayıcının Yükümlülükleri ve Kurumun Denetim Yetkisi yan başlıklı 18(4) ve 18(5) maddelerinin Anayasa'nın 1., 11., 19. maddelerine, aykırı olmadığına, 18(3) maddesinin (b) bendinin, 'veya yasalardan kaynaklanan bir yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla veya kullanıcılara sağladığı iş ve hizmetler kapsamında gerçekleştireceği iş ve işlemleri için zorunlu olması halinde ve bu amaçlarla sınırlı olmak üzere' söz dizisinin sadece trafik verilerinin başkalarının erişimine olanak sağladığı cihetle Anayasa'nın 19. maddesine aykırı olduğuna, 18(3) maddesinin geriye kalanının Anayasa'ya aykırılığı olmadığına,
Yasa'nın, İçeriğin Yayından Kaldırılması yan başlıklı 22. maddesinin (1). fıkrasında yer alan "veya bu mümkün değilse içeriğe erişimi engellemek" söz dizisinin Anayasa'nın 17. maddesine aykırı olduğuna, maddenin geriye kalan kısmının Anayasa'nın 1., ve 17. maddelerine aykırı olmadığına, Yasa'nın İdari Para Cezaları ve İdari Yaptırımlar yan başlıklı 23(1)(D) maddesinin Anayasa'nın 17'nci ve 24'nci maddelerine aykırı olmadığına, 23(2) maddesinin Anayasa'nın 24'üncü maddesi aykırı olmadığına, 23(2) maddesinin Anayasa'nın 17'nci ve 18'inci maddelerine aykırı olduğuna karar vermiştir.
Bununla birlikte Son dönemde suçlarda yaşanan artış, KKTC Polis Teşkilatı'nın yürüttüğü soruşturmaların hem niteliğini hem de teknik gereksinimlerini önemli ölçüde değiştirmiştir. Suç yapılarının dijital platformları yoğun biçimde kullanması, iletişim trafiğini gizleyen araçlardan faydalanması ve içerikleri kısa süre içerisinde değiştirebilmesi, polis birimlerinin delil toplama süreçlerinde ciddi güçlükler yaratmaktadır. Polis Teşkilatının teknik teçhizatındaki yetersizlikler ile mevzuattaki bu eksiklikler bir araya geldiğinde, suç örgütlerinin dijital faaliyetlerine karşı zamanında müdahale edebilmek ve kamu düzeni bakımından ciddi riskleri ortadan kaldırabilmek amacıyla Anayasa Mahkemesinin görüşü doğrultusunda 18'inci maddenin (3)(A)(b) bendinde trafik verilerine erişim şartlarının, yeniden düzenlenmesi zorunlu hâle gelmiştir.
Aynı zamanda içerik sağlayıcının, ailenin ve çocukların korunması amacıyla tercihe dayalı Güvenli İnternet Hizmeti sunulması için gerekli tedbirleri almak ve teknik alt yapıyı kurmakla yükümlü olduğu ve yaptığı yayın sırasında yapmış olduğu yayını kontrol etmesi yapılan yorumlarda suç teşkil eden yorumların yayından kaldırılmasını sağlamak amacıyla düzenlemeler yapılmıştır.
Bu değişiklik Yasası ile yukarıda belirtilen ve Anayasa Mahkemesi kararı ile Anayasa'ya aykırılık teşkil eden maddelerin Anayasa'ya uygun hale getirilmesi yanında Yasa uyarınca Mahkeme tarafından verilen erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmesinde, uygulamada yaşanan sıkıntının giderilmesi amacıyla da ilgili maddede düzenleme yapılması gerekmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Tasarının 1. maddesi ile kısa isim düzenlenmiştir.
Madde 2. Tasarının 2'nci maddesi ile Esas Yasa'nın 2'nci maddesindeki tefsir maddesi düzenlenmektedir.
Madde 3. Tasarının 3'üncü. maddesi ile Esas Yasa'nın 14(4) maddesinin son cümlesi olan, "Ayrıca bu Yasa'nın 7'nci maddesinde belirtilen 4'üncü, 5'inci, 6'ncı, 8'inci, 9'uncu, 10'uncu ve 12'nci maddelerinde düzenlenen suçlardan herhangi birinin işlenmesine yarayan özel amaçlı üretilmiş cihazlar, dava sonuçlanana kadar iade edilmez." söz dizisinin Anayasa'nın 17'nci maddesine aykırı olduğundan, çıkarılması düzenlenmektedir.
Madde 4. Tasarının 4'üncü maddesi ile Esas Yasa'nın 15'nci madddesi düzenlenmektedir.
Madde 5. Tasarının 5'inci maddesi ile Esas Yasa'nın 16'ncı maddesi düzenlenmektedir
Madde 6. Tasarının 6'ncı maddesi ile Esas Yasa'nın 18(3) maddesinin (b) bendinin, 'veya yasalardan kaynaklanan bir yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla veya kullanıcılara sağladığı iş ve hizmetler kapsamında gerçekleştireceği iş ve işlemleri için zorunlu olması halinde ve bu amaçlarla sınırlı olmak üzere' söz dizisinin sadece trafik verilerinin başkalarının erişimine olanak sağladığı cihetle Anayasa'nın 19'uncu maddesine aykırı olduğundan, çıkarılması ve Adli Soruşturmalar, kayıp cihazların tespiti veya buluntu cihazların mal sahiplerinin tespiti yönünde yürütülen işlemlerde yapılacak uygulama düzenlenmektedir.
Madde 7. Tasarının 7'nci maddesi ile Esas Yasa'nın 21(3) maddesindeki uygulamada yaşanan sıkıntının giderilmesi amacıyla değiştirilen kurallar düzenlenmektedir.
Madde 8. Tasarının 8'nci maddesi ile Esas Yasa'nın 22'nci maddesinin (l)'inci fıkrasında yer alan "veya bu mümkün değilse içeriğe erişimi engellemek" söz dizisinin Anayasa'nın 17'nci maddesine aykırı olduğundan, çıkarılması düzenlenmektedir.
Madde 9. Tasarının 9'uncu Maddesi ile Esas Yasa'nın 23(1) ve (2) maddesinin Anayasa'nın 17'nci ve 18'inci maddelerine aykırı olduğundan, çıkarılması düzenlenmektedir.
Madde 10. Tasarının 10'uncu maddesi ile yürürlüğe giriş düzenlenmiştir.
BİLİŞİM SUÇLARI (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 32/2020
- Bu Yasa, Bilşim Suçları (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Bilişim Suçları Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 2'nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 2'nci maddesinin "içerik sağlayıcı" tefsirinin kaldırılması ve aşağıdaki yeni "içerik sağlayıcı" tefsiri konmak suretiyle değiştirilir:
"içerik sağlayıcı, Elektronik haberleşme şebekesi üzerinden; internet sitesi, sosyal medya platformu, dijital uygulama, paylaşım ağı veya benzeri herhangi bir elektronik ortamda, kendi adına veya başkası adına, yazılı, görsel, işitsel veya görüntülü içerik üreten, oluşturan, değiştiren, yayımlayan, paylaşan veya canlı yayın yoluyla sunan, gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
İçeriğin, kişisel hesap, sayfa, kanal, grup veya benzeri adlar altında yayımlanması; içeriğin anonim, takma ad veya sahte isim kullanılarak sunulması; ya da içeriğin üçüncü bir platform altyapısı kullanılarak yayımlanması, içerik sağlayıcı sıfatını ortadan kaldırmaz."
Esas Yasanın 14'üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 14'üncü maddesinin (4)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"4. El koyma işlemi sırasında yedeklemesi yapılan bilişim verilerinin tamamının veya bir kısmının zanlı veya sanığa veya vekiline teslim edilmesi durumunda bu veriler kullanılarak suç işlenebileceğine ilişkin kuvvetli şüphenin bulunması halinde zanlı veya sanığa veya vekiline, el koyma işlemi yapılan verilerin imajı (adli kopyası) yerine bu imajın (adli kopyanın) içindeki verilerin matematiksel bir işlemden geçirilmesi sonucu elde edilen bütünsellik değerini içeren elektronik veri teslim edilir."
Esas Yasanın 15'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 15'inci maddesinin (2)'inci fıkrasının (A) ve (B) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 15'inci maddesinin (2)'inci fıkrasının (A) ve (B) bendi konmak suretiyle değiştirilir:
"(A) İnternet haber siteleri, Genel Yayın Yönetmeni ve/veya Sorumlu Yayın Yönetmeninin ismini ve yayın merkezini tanımlayan, ulaşılabilir bir adresi ve iletişim numarasını içeren künye ve iletişim bilgilerini yayımlamakla yükümlüdür.
Ancak ulaşılamayan ve/veya yanlış adres ve telefon bilgisi verilmesi halinde bu yasanın (2)'nci fıkrasının (B) bendi uygulanır.
(B) Kurum, kendisine yapılan yazılı başvuru üzerine, yukarıdaki (A) bendi kurallarına uygun olmayan bir internet haber sitesine erişimi engelleyebilir. Bu halde erişimi engellenen internet haber sitesi, yukarıdaki (A) bendi kurallarına uygun şekilde yükümlülüklerini yerine getirinceye kadar erişim engeli yürürlükte kalır ve yükümlülüklerini yerine getirdiği tarihte erişimin engellenmesi kararı kendiliğinden kalkar."
Esas Yasanın 16'ncı Maddesinin Değiştirilmesi
- (1) Esas Yasa, 16'ncı maddesinin (3)'üncü fıkrasını kaldırmak ve aşağıdaki yeni (3)'üncü fıkra eklenemek suretiyle değiştirilir.
"(3) İçerik sağlayıcı, ailenin ve çocukların korunması amacıyla tercihe dayalı Güvenli İnternet Hizmeti sunulması için gerekli tedbirleri almak ve teknik alt yapıyı kurmakla yükümlüdür. Güvenli İnternet Hizmetine ilişkin usul ve esaslar bu Yasanın 24'üncü maddesi uyarınca çıkarılan tüzükle düzenlenir."
(2) Esas Yasa, 16'ncı maddesinin (3)'üncü fıkrasından sonra aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra eklenemek suretiyle değiştirilir.
"(4) İçerik sağlayıcı, yaptığı yayın sırasında ve/veya yayınlamış olduğu haber, görüntü, ses, grafik, emoji, data, yorum, bilgi, belge, bağlantı (link), atıf, yeniden iletileri, vb takip kontrol etmekle ve zemnedici, gerçeğe aykırı, küfür, hakaret, hakaret unsuru içeren, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, küçük düşürücü unsurlar içeren içerikleri kaldırmakla sorumludur.
(3) Esas Yasa, 16'ncı maddesinin (4)'üncü fıkrasını kaldırmak ve aşağıdaki yeni (5)'inci fıkra eklenemek suretiyle değiştirilir.
"(5) İçerik sağlayıcı, içerik sağladığı hukuka aykırı içerikten, bu Yasanın 20'nci, 21'inci ve 22'nci maddelerine göre haberdar edilmesi halinde, hukuka aykırı içeriği yayından kaldırmakla yükümlüdür."
Esas Yasanın 18'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 18'inci maddesinin (3) fıkrasının (A) bendinin (b) alt bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (b) alt bendi konmak suretiyle değiştirilir:
6/2012 21/2014 39/2016 27/2019 31/2019 11/2022
"(b) Yukarıdaki (a) alt bendi uyarınca, bu Yasa kapsamında sakladığı trafik bilgilerine Mahkeme kararıyla veya Elektronik Haberleşme Yasası ve bu Yasa uyarınca hazırlanan mevzuat kuralları doğrultusunda erişebilir.
Ancak, her halükarda polis tarafından yürütülen adli soruşturmalar veya kayıp cihazların tespiti veya buluntu cihazların mal sahiplerinin tespiti yönünde yürütülen işlemlerde mahkeme kararı aranmaz."
Esas Yasanın 21'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 21'inci maddesinin (3)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(3) Erişimin engellenmesi kararının bir kopyası, Mahkeme tarafından derhal Kuruma gönderilir ve Kurum, kararı en geç, tebliği almasını izleyen iş gününde erişim sağlayıcılara bildirerek derhal gereğinin yerine getirilmesini ister. Erişimin engellenmesi kararının gereği, Kurum tarafından erişim sağlayıcılara bildirilmesiyle derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren 4 (dört) saat içinde yerine getirilir."
Esas Yasanın 22'nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 22'nci maddesinin (1)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(1) Yer verilen içeriğin haklarını ihlal ettiğini ve/veya hukuka aykırı olduğunu iddia eden kişi, içerik sağlayıcıya yazılı olarak başvurarak, hukuka aykırı ve/veya haklarını ihlal ettiği iddia edilen içeriğin yayından kaldırılmasını talep edebilir. İçerik sağlayıcı, kendisine ulaştığı tarihten itibaren 24 (yirmi dört) saat içinde bu talebi, söz konusu içeriği yayından kaldırmak suretiyle yerine getirebilir. Talep, bu süre zarfında yerine getirilmediği takdirde reddedilmiş sayılır."
Esas Yasanın 23'üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 23'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 23'üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:
"İdari Para Cezaları ve İdari Yaptırım
- (1) Bu Yasanın;
(A) 15'inci maddesinin (1)'inci fıkrasındaki bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen yer veya erişim sağlayıcılarına aylık asgari ücretin 10 (on) katı kadar;
(B) (a) 17'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasındaki uyar- kaldır sistemini kurma yükümlülüğünü yerine getirmeyen yer sağlayıcılara aylık asgari ücret kadar
(b) 17'nci maddesinin (4)'üncü fıkrasındaki, iletişim bilgilerini Kuruma bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen yer sağlayıcılara aylık asgari ücretin 5 (beş) katı kadar;
(C) 18'inci maddesinin (5)'inci fıkrasındaki ve ilgili tüzükteki yükümlülüklerden birini yerine getirmeyen erişim sağlayıcıya aylık asgari ücretin 10 (on katı) kadar;
(Ç) 19'uncu maddesindeki yükümlülüklerden birini yerine getirmeyen toplu kullanım sağlayıcıya aylık asgari ücretin 15 (on beş) katı kadar;
(D) 20'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasındaki Kurum kararına uymayan erişim sağlayıcıya aylık asgari ücretin 15 (on beş) katı kadar,
Kurum tarafından idari para cezası verilir ve yazılı olarak tebliğ edilir.
(2) (A) Yukarıdaki (1)'inci fıkra uyarınca Kurumun verdiği kararlara karşı Yüksek İdare Mahkemesine başvurulabilir.
(B) İdari para cezaları, Yüksek İdare Mahkemesine başvurulmadığı takdirde başvurma süresinin son bulduğu tarihten itibaren bir ay içinde; Yüksek İdare Mahkemesine başvurulduğu takdirde, karar kişi aleyhine ise kararın ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenir.
48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010
(3) Bu madde uyarınca verilen idari para cezaları Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasasına göre tahsil edilir.
(4) Kurum tarafından tahsil edilen idari para cezaları Maliye işleri ile görevli Bakanlığa yatırılır."
Yürürlüğe Giriş
- Bu yasa Resmi Gazetede yayımladığı tarihte yürürlüğe girer.