Toplu işten çıkarma tazminatı ve ihbar hesaplayıcı
Madde 19 tazminatı, madde 12’deki bildirim kurallarına EK olarak ödeniyor. Bu yüzden araç iki kalemi birlikte gösteriyor; yalnızca birini hesaplamak alacağın yarısını görmek olur.
Hangi yasaya göre
- 22/1992 İş Yasası — Madde 19
- Ekonomik, teknolojik veya yapısal nedenlerle beşten az olmamak üzere çalışanların en az %20’si işten çıkarılıyorsa uygulanır. Tazminat hizmet süresine göre 1, 2, 3, 4 veya 5 haftalık ücret tutarındadır ve madde 12’deki bildirim kuralları saklıdır. Altı aydan az süren mevsimlik ve kampanya işlerinde uygulanmaz.
- 22/1992 İş Yasası — Madde 12
- Süresi belirsiz hizmet akdinin feshinden önce yazılı bildirim zorunludur; süre hizmet süresine göre 1, 3, 4, 5 veya 6 haftadır. Bildirim zorunluluğuna uymayan taraf bu sürelere ilişkin ücret tutarında tazminat öder.
- 22/1992 İş Yasası — Madde 50
- Fesihte kullanılmayan yıllık iznin ücreti ayrıca ödenir; ihbar süreleri ile yıllık izin süreleri iç içe giremez.
Kaynak metinler
- Çalışma Dairesi — 22/1992 İş Yasası (birleştirilmiş güncel metin) — 30/1993, 25/2000, 51/2002, 15/2004, 50/2010 ve 23/2015 değişiklikleriyle
- DAÜ İnsan Kaynakları — çalışma ile ilgili KKTC yasaları — İş Yasası metni burada 51/2002’de kalmış; fazla mesai oranları için kullanmayın
Sınırlamalar
Bu hesaplayıcı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Somut bir uyuşmazlıkta Çalışma Dairesi'ne veya bir avukata danışın.
Varsayımlar
- Haftalık ücret, aylık brüt ücretin madde 27(3)(D) çevrimiyle bulunur: aylık × 12 ÷ 52.
- İhbar tazminatı, bildirim hiç yapılmadığı varsayımıyla gösterilir (madde 12(1)(C)).
Kapsam dışı
- Madde 19(5): toplu işten çıkarma nedenlerinin yeterli olmadığını ileri sürüp mahkemeye başvurma ve ayrıca tazminat isteme hakkı saklıdır; araç bu ihtimali fiyatlamaz.
- Bireysel fesihte madde 19 uygulanmaz; yalnızca madde 12 ihbar süresi doğar.
Sık sorulanlar
- Hangi durumda toplu işten çıkarma sayılır?
- Madde 19(1): işverenin ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri nedenlerle, kısa aralıklarla veya aynı anda beşten az olmamak üzere işyerinde çalışanların en az %20’sini işten çıkarması. İki eşiğin birlikte aşılması gerekiyor — 100 kişilik bir işyerinde 10 kişinin çıkarılması bu maddeyi devreye sokmaz.
- Toplu işten çıkarma tazminatı ihbar tazminatına ek midir?
- Evet. Madde 19(2), tazminatı “bu Yasanın 12’nci maddesindeki bildirime ilişkin kurallar saklı kalmak koşuluyla” veriyor. Yani madde 12’deki bildirim süresi ayrıca işler; bildirim yapılmazsa madde 12(1)(C) uyarınca o sürenin ücreti tutarında tazminat da ödenir.
- Kaç haftalık ücret tazminat alırım?
- Madde 19(2): hizmet süresi üç aydan altı aya kadar olana bir hafta, altı aydan bir yıla kadar iki hafta, bir yıldan iki yıla kadar üç hafta, iki yıldan beş yıla kadar dört hafta, beş yıldan fazla olana beş haftalık ücreti tutarında. Üç ayı doldurmamış işçi için bu madde uyarınca tazminat doğmaz.
- İşveren ne kadar önce haber vermek zorunda?
- Madde 19(1)(A) ve (B): işveren, işten çıkarma nedenlerini, çıkarılacak işçilerin isim ve görevlerini ve uygulamanın hangi sürede yer alacağını en az bir ay önce Çalışma Dairesi’ne bildirmek ve ayrıca çıkarmayı tasarladığı işçilere en az bir ay önce yazılı bildirimde bulunmak zorunda.
- Çıkarıldıktan sonra işe geri alınma hakkım var mı?
- Madde 19(3): işveren, çıkardığı işçilerin yerine üç ay içinde başka işçi alamaz. Bu süre içinde aynı işkolunda faaliyete başlaması veya yeniden işçi istihdamı gerekmesi halinde Daire aracılığıyla çıkardığı işçilere duyuruda bulunur; duyurudan başlayarak on beş gün içinde Daire’ye başvurmayanların yeniden istihdam edilme hakkı düşer.