CEZA (DEĞİŞİKLİK)YASA TASARISI Y.T.NO:327/5/2025

Y.T.No:327/5/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

CEZA (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ GENEL GEREKÇESİ

Ceza yargılamasının temel amacı, maddi gerçeğe ulaşmak ve sanığın adil bir yargılama süreci sonunda mahkum edilip edilmeyeceğini belirlemektir. Bu bağlamda, tanık beyanlarının doğru ve eksiksiz biçimde mahkemeye sunulması, hem maddi hakikatin ortaya çıkarılmasına hem de yargılamanın dürüstlük ve adalet ilkelerine uygun yürütülmesine hizmet etmektedir.

Yasa' da bulunan düzenleme yalnızca Kaza Mahkemesi önünde verilen beyanları kapsamaktadır. Bu nedenle, farklı aşamalarda veya farklı mahkemeler önünde tanıklar tarafından verilen çelişkili ifadeler tanığın güvenilirliğini zedelemekte ve mahkemelerin ifade veya beyanları değerlendirmesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ayrıca mevcut yaptırımlar, günümüz koşullarına göre caydırıcılığını yitirmiştir.

Fasıl 155 Ceza Muhakameleri Usulü Yasası'nda ilk tahkikat prosedürü kaldırıldığından bu Yasa'da yer alan ilk tahkikat ile ilgili maddelerin de kaldırılarak Yasa'nın yeniden düzenlenmesi gerekliliği doğmuştur. Bu değişiklikle yasalar arasında uyum sağlanması

amaçlanmıştır.

Yapılan değişikliklerle Esas Yasa'nın 113 'üncü maddesi yeniden düzenlenmiş olup, tanıkların yalnızca Kaza Mahkemesi değil, Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde verdikleri çelişkili beyanların da kapsam altına alınması sağlanmıştır. Böylece ceza yargılamasının her aşamasında verilen ifadelerin güvenilirliğinin teminat altına alınması amaçlanmıştır. Maddedeki "İlk soruşturma" ibaresi çıkarılarak yerine "herhangi bir mahkeme" ve "Ağır Ceza Mahkemesi" ibareleri eklenerek yeni bir düzenleme getirilmiştir. Bunun yanında, maddede öngörülen üç yıla kadar hapis cezası ile beş yüz bin Türk Lirasına kadar para cezası günün ekonomik koşullarına uygun olacak şekilde yeniden düzenlenerek, cezalar artırılmış ve 1IO'uncu maddedeki yalancı tanıklık sayılan haller bakımından caydırıcılık

güçlendirilmiştir.

Sonuç olarak, bu değişikliklerle tanıklık kurumunun güvenilirliği artırılmakta, yargılamayı yanıltabilecek çelişkili beyanların önüne geçilmesi ve adil yargılanma hakkının daha etkin bir biçimde güvence altına alınması sağlanmaktadır.

Yukarıda belirtilen gerekçe ile işbu Değişiklik Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.

Madde 1 MADDE GEREKÇELERİ Madde 2 Yasa'nın kısa ismi düzenlenmiştir. Madde 3 Esas Yasa'nın tanıkların çelişkili beyanlarını düzenleyen 113 'üncü maddesinin (l)'inci ve (2)'nci fıkraları kaldırılarak yerine çelişkili beyanların tüm suçlar ve mahkemeler bakımından yaptırıma bağlanması amacıyla yeni (1 )'inci ve (2) 'nci fıkralar konularak yeniden düzenlenmiştir.

Yasa'nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir. 333

CEZA (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Ceza (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Ceza Yasası ile birlikte okunur. Fasıl 154

3/1962 43/1963 15/1972 20/1974 31/1975 6/1983 22/1989 64/1989 11/1997 20/2004 41/2007 20/2014 45/2014 26/2018 14/2020 65/2024 17/2025

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, l 13'üncü maddesinin (l)'inci ve (2)'nci fıkraları kaldırılmak

113'üncü ve yerine aşağıdaki yeni (l)'inci ve (2)'nci fıkralar konmak suretiyle

Maddesinin değiştirilir:

Değiştirilmesi

"(1) (A) Herhangi bir suçtan ötürü bir kişinin

yargılanmasında tanık olan herhangi bir kişinin

sorgusunda, başka herhangi bir mahkemede tanık

olarak sorguya çekildiğinde verdiği ifadeye

uymayan veya çelişki teşkil eden ve sanığın veya

suçlu veya suçsuz olduğunu kanıtlama eğiliminde

olan kasıtlı bir ifade veren; veya,

(B) Bir suç işlendiğine ilişkin olarak herhangi bir mahkeme önünde yeminle bir itham veya şikayette bulunduktan sonra, itham veya şikayet için tanık olarak çağrıldığı seri yargılama veya Ağır Ceza Mahkemesindeki sorgusunda yeminli itham veya şikayetinde beyan ettiklerine uymayan ve çelişki teşkil eden ve itham edilen kişinin suçlu veya suçsuz olduğunu kanıtlama eğiliminde olan kasıtlı bir ifade veren herhangi bir kişi, bu Yasa'nın 1lO'uncu maddesi anlamı çerçevesinde yalancı

tanıklık yapmış sayılır.

(2) Yürürlükteki herhangi bir yasa uyarınca herhangi bir

suçun işlenmesi ile ilgili olarak soruşturma yapmaya

hakkı veya yetkisi bulunan bir kişiye ifade verdikten

sonra, tanık olarak çağrıldığı seri yargılamada veya Ağır

Ceza Mahkemesinde, sözü edilen ilk ifadeye uymayan

veya çelişki teşkil eden ve herhangi bir kişinin suçlu veya

suçsuz olduğunu kanıtlama eğiliminde olan bir ifade Yürürlüğe 334 Giriş veren herhangi bir kişi hafif bir suç işlemiş olur ve mahkfuniyeti halinde, beş yıla kadar hapis cezasına veya aylık brüt asgari ücretin 1O katına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir. Ancak, bir kişinin, bu madde uyarınca bir suçtan yargılanmasında, gerek birbirine uymayan gerek birbiriyle çelişkili olan ifadelerin yalan olmasını kanıtlamak gerekli değildir; fakat her iki ifadeyi de o kişinin verdiğinin kanıtlanması üzerine, o kişiyi yargılayan mahkeme, ifadelerin veya ifadelerden birinin verildiği mahkemeyi veya kişiyi yanıltmak amacıyla verildiği ve böylelikle herhangi bir kişinin, ifadelerin ilgili olduğu suçtan suçlu veya suçsuz olduğunun yanlış olarak kanıtlanması istendiği kanısına varırsa, sanığı mahkfun eder."

3. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer. 335

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısını (