Sayı : 34
YASA TASARI VE ÖNERİLERİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Şahadet (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:332/5/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
ŞAHADET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ GENEL GEREKÇESİ
Mahkemeler herhangi bir hukuk veya ceza işleminde yargı yetkisini kullanırken, yürürlükte bulunan Şahadet Yasası kurallarını uygular. Adil bir yargılamanın temini açısından verilen şahadetin güvenirliliği büyük önem taşımaktadır. Yasa'da mevcut düzenlemede yalnızca "ilk soruşturmada verilen yazılı ve yeminli ifadeler" dikkate alındığından, tanıkların farklı aşamalarda veya farklı merciler önünde verdikleri beyanlarda çelişki olması halinde yalnızca ilk soruşturma ifadelerine bağlı kalınması yargılamada gerçeğe ulaşmayı güçleştirmektedir.
Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 92'nci maddesinde düzenlenen ilk tahkikat soruşturması kaldırılmış ve yerine "Havale" yan başlıklı yeni bir düzenleme yapılmıştır. Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayı'nın Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası'nın 36'ncı maddesi değiştirilerek Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 92'nci maddesi ile uyumlu hale getirilmiştir.
Yapılan değişiklikle düzenlemenin kapsamı genişletilmiş olup tanığın yalnızca ilk soruşturmada verdiği yazılı ve yeminli ifadeler değil önceden herhangi bir mahkeme önünde verdiği şahadet veya polise verdiği ifadeler de mahkemeye sunulabilecektir. Böylelikle mahkeme tarafından tanık beyanlarının daha iyi değerlendirilmesi ve doğruların veya çelişkilerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle işbu Değişiklik Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1 Yasa'nın kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2 Esas Yasa'nın 10'uncu maddesi kaldırılarak yerine yeni 10'uncu madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 3 Esas Yasa'nın 11'inci maddesi kaldırılarak yerine yeni 11'inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 4 Yasa'nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
(309)
ŞAHADET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kısa İsim Fasıl 9 33/2006
- Bu Yasa, Şahadet (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Şahadet Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 10'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa,10'uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 10'uncu madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Şikayet veya Beyanın Ayrıntılarının İddia Makamı Adına Şahadet Olarak Kabul Edilebilmesi
- Bir sanığın yargılandığı herhangi bir Mahkeme, aleyhine suç işlenen bir kişi tarafından veya aleyhine suç işlenen bir maldan sorumlu olan ve suç işlendiği zaman hazır bulunan bir kişi tarafından, yapılan herhangi bir şikayetin ayrıntılarını veya suçla ilgili olarak verilen herhangi bir beyanı iddia makamı adına şahadet olarak kabul edebilir.
Ancak, sanığın yargılanmakta olduğu Mahkeme, söz konusu şikayet veya beyanın, davanın bütün durum ve koşulları göz önünde tutularak, suçun işlenmesinden hemen sonra, ve şikayeti veya beyanı yapan kişinin suçun işlenmesinden sonra ilk konuştuğu kişiye veya kişilere veya suç hakkında şikayette bulunmasının doğal olduğu kişiye veya kişilere yapılmış olduğuna Mahkeme kanaat getirmedikçe, bu gibi bir şikayet veya beyanın ayrıntıları iddia makamı adına şahadet olarak kabul edilemez."
Esas Yasanın 11'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 11'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 11'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Polise Verilen İfadeye veya Başka Bir Mahkemeye Verilen Şahadete Daha Sonra Ters Düşüldüğünde İfadenin Belirli Hallerde Şahadet Olarak Sayılabilmesi
- Herhangi bir suçla itham edilen bir kişinin iddianameye dayanarak yargılanmasında, herhangi bir tanık önceden başka herhangi bir mahkemede verdiği şahadetinde veya polise verdiği ifadesinde yer alan herhangi bir olguyla ilgili beyanına doğrudan doğruya ters düşen esasa ilişkin bir beyanda bulunduğu veya önceki ifadelerindeki beyanını inkar ettiği veya hatırlamadığını söylediği takdirde, önceki mahkemedeki şahadeti veya polise verdiği ifadesi şahadet olarak ibraz edilebilir. Mahkeme, davanın bütün durum ve koşullarını göz önünde tutarak tanığın önceki beyanına ters düşen beyanda bulunmasına, onu inkar etmesine veya hatırlamadığını söylemesine bakmaksızın onun önceki ifadesindeki beyanının doğru olduğuna kanaat getirirse, sanığın iddianamedeki suçu veya yargılanması üzerine yasal olarak mahkum edilebileceği herhangi başka bir suçu işleyip işlemediğini incelerken, tanığın herhangi bir mahkemede verdiği şahadetindeki veya polise verdiği ifadedeki olguyla ilgili beyanını tanığın doğru şahadeti olarak kabul edip gereğine göre işlem yapabilir.
Ancak, davada, tanığın başka herhangi bir mahkemedeki şahadetinde veya polise verdiği ifadesinde yer alan olguyla ilgili beyanını teyit eden başka bir şahadet bulunmadığı takdirde, mahkeme, söz konusu beyanı tanığın şahadeti olarak kabul etmez."
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.