Fazla mesai ve resmî tatil ücreti hesaplayıcı
Fazla mesai zammı 2010’da değişti ve internette dolaşan özetlerin çoğu hâlâ eski oranları yazıyor. Bu araç, Çalışma Dairesi’nin yayımladığı güncel birleştirilmiş metindeki oranları kullanıyor.
Hangi yasaya göre
- 22/1992 İş Yasası — Madde 27
- 50/2010 ile değişik (3)(A): normal çalışma gününde her fazla saat için saat başı ücretin %10 fazlası. (3)(B): hafta tatili ve resmî tatil günlerinde %50 fazlası. (3)(Ç): saat başı ücret, aylık brüt ücretin o ay normal mesaide çalışılan saatler toplamına bölünmesiyle bulunur. (2): günde en çok 4 saat, yılda en çok 90 iş günü.
- 22/1992 İş Yasası — Madde 40
- Resmî tatilde çalışılmazsa o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam ödenir; çalışılırsa ücret bir kat fazlasıyla ödenir ve (2)(A) uyarınca esas alınacak resmî tatil ücreti saat başı ücretin sekiz katıdır.
- 22/1992 İş Yasası — Madde 41
- Fazla çalışma karşılığı ücretler, primler ve sosyal yardımlar resmî tatil ücretinin saptanmasında hesaba katılmaz.
Kaynak metinler
- Çalışma Dairesi — 22/1992 İş Yasası (birleştirilmiş güncel metin) — 30/1993, 25/2000, 51/2002, 15/2004, 50/2010 ve 23/2015 değişiklikleriyle
- DAÜ İnsan Kaynakları — çalışma ile ilgili KKTC yasaları — İş Yasası metni burada 51/2002’de kalmış; fazla mesai oranları için kullanmayın
Sınırlamalar
Bu hesaplayıcı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Somut bir uyuşmazlıkta Çalışma Dairesi'ne veya bir avukata danışın.
Varsayımlar
- Ücretin aylık ödendiği varsayılır; haftalık ödemede madde 27(3)(D) uyarınca haftalık ücret × 52 ÷ 12 ile aylığa çevrilir.
- Zam oranları yasal asgari oranlardır; toplu iş sözleşmesi veya hizmet akdi artırmış olabilir (madde 27(3)(C)).
Kapsam dışı
- Parça başı, götürü ve yüzde usulü çalışanların saat başı ücreti madde 27(3) ve 40(2)(C)’ye göre farklı hesaplanır; araç bu usulleri kapsamaz.
- Madde 29A’daki %15 düzensiz mesai ödeneği hesaba dahil değildir.
Sık sorulanlar
- KKTC’de fazla mesai zammı yüzde kaç?
- Normal çalışma günlerinde saat başı ücretin %10 fazlası, hafta tatili ve resmî tatil günlerinde %50 fazlası. Bu oranlar madde 27(3)(A) ve (B)’ye 50/2010 sayılı Değişiklik Yasası ile getirildi. İnternette sık rastlanan %50 ve “bir kat fazlası” oranları 2010 öncesi metne ait; bazı kurum siteleri hâlâ o metni yayımlıyor.
- Saat başı ücretim nasıl hesaplanır?
- Madde 27(3)(Ç): aylık brüt ücret, o ay içerisinde işyerindeki normal mesai sistemine göre çalışılan iş günlerinde çalışılan saatler toplamına bölünür. Payda “ayda 30 gün” değil, yalnızca o ay fiilen normal mesaide geçen saattir. Haftalık ödemede madde 27(3)(D) uyarınca haftalık ücret 52 ile çarpılıp 12’ye bölünerek aylık brüte çevrilir.
- Günde ve yılda en fazla ne kadar fazla mesai yaptırılabilir?
- Madde 27(2): fazla çalışma normal çalışma günlerinde günde dört saati geçemez ve fazla çalışma yapılan günlerin toplamı bir yılda doksan iş gününden fazla olamaz. Sınırın aşılmış olması işçinin o saatlerin ücretini kaybetmesi anlamına gelmez; işveren açısından ayrı bir sorumluluk doğurur.
- Resmî tatilde çalışırsam ne kadar alırım?
- Madde 40(1) uyarınca resmî tatil günlerinde çalışılmasa da o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam ödenir. Çalışılması halinde madde 40(2) ücretin bir kat fazlasıyla ödenmesini istiyor; (2)(A) bendine göre esas alınacak resmî tatil ücreti, saat başı ücretin sekiz katıdır.
- İşveren rızam olmadan fazla mesai yaptırabilir mi?
- Madde 27(5) fazla çalışma için işçinin olurunun alınmasını şart koşuyor; bu olur toplu iş sözleşmesi veya hizmet akdiyle önceden de alınabiliyor. Madde 27(6) ise sağlık, ölüm ve doğum gibi nedenlerle, önceden oluru alınmış olsa bile işçiye istemediği hallerde fazla çalışma yaptırılamayacağını söylüyor.