Sayı : 20
ERCAN HAVALİMANI VAHŞİ HAYAT VE KUŞLA MÜCADELE TALİMATI
VAHŞİ HAYAT VE KUŞLA MÜCADELE TALİMATI SAYI:5/2013 HAVA LİMANLARI HİZMETLER VE LİMANLAR (ÜCRETLERİ) YASASI (11/2020 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekliyle İkinci Kısım, Madde 6.1 Altında Çıkarılan Talimat)
1. Amaç:
Bu talimatın amacı Ercan Havalimanında, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından yayınlanmış standartlara uygun olarak vahşi hayat ve kuşla mücadele hizmetleri usul ve esaslarını belirlemektir.
2. Dayanak:
Bu talimat, 5/2013 Havalimanları Hizmetler ve Limanlar (Ücretleri) Yasası ve Fasıl 300 Havaalanları Yasası'na dayanır.
3. Kapsam:
Bu talimat, Ercan Havalimanında uygulanan vahşi hayat ve kuşla mücadele hizmetleri ile ilgili usul ve esasları kapsamaktadır.
4. Sorumluluk:
Bu talimatın hazırlanmasından ve içeriğinin takibinden Sivil Havacılık Dairesi sorumludur. Bu talimat hükümlerinin uygulanmasından Havalimanı İşletmecisi, Sivil Havacılık Dairesine karşı sorumludur.
5. Tanım ve Kısaltmalar:
- 5.1 Daire; KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığına Sivil Havacılık Dairesini,
- 5.2 ICAO; Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,
- 5.3 Havalimanı; Ercan Havalimanını,
- 5.4 Havalimanı İşletmecisi; Havaalanı Çalıştırma Sertifikasına Sahip Havalimanı İşletmecisini,
- 5.5 AIP; Havacılık Enformasyon Yayınını,
- 5.6 PAT Sahaları; Pist, apron ve taksi yolu sahaları ile havalimanı sınırları içerisinde, hava tarafındaki diğer bitişik sahaları, ifade eder.
6. Uygulama Esasları:
6.1 Genel Esaslar:
Vahşi hayat ve kuşla mücadelede hedef, uçuş ve yer emniyetine yönelik olumsuz etkilerin giderilmesidir. Vahşi hayat ve kuşla mücadelede, genel ilke, yabani ve/veya sahipsiz hayvanların Havalimanı sınırları içine girmesini engellemek, girenleri uzaklaştırmak, kuşların yuvalanmasını önlemek ve kaçırmaktır. Uygulamalarda, bölgesel ekolojik dengeler üzerinde olumsuz etki yaratılmaması gerekli ve zorunludur. Çevreye ve hayvanlara zararlı kimyasal maddeler kullanılamaz. Yoğun kuş aktivitesi yaşanmayan Ercan Havalimanında, olası durumlar için hizmet veren ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla Havalimanı İşletmeciliğince havalimanının bölgesel özelliklerini dikkate alarak, vahşi hayat ve kuşla mücadele programları geliştirilerek, uygulanır. Yabani hayvan veya kuş tespit edilmesi halinde mücadele yapılarak yapılan işlem Vahşi Hayat ve Kuşla Mücadele formuna işlenir. Mücadelede 24 saat esasına göre hizmet verilir. Havalimanı İşletmeciliği yaptıkları vahşi hayat ve kuşla mücadele talimatı kapsamındaki bilgi/faaliyetlerini ve kayıt altına alınan havalimanına yaban hayat ve kuş çarpma hadiselerine ilişkin formları, her yılın Haziran ayı ile Aralık ayı sonu itibari ile 6'şar aylık dönemler şeklinde yılda 2 kez, SHD Müdürlüğüne rapor eder.
6.2 Uluslararası Standartlar:
Havalimanlarında vahşi hayat ve kuşla mücadele hizmetleri, ICAO Ek-14 standartları ile ICAO Doküman 9137-AN/898 (Part 3- Kuş Kontrol ve Azaltma/Önleme) ve Doküman 9332-AN/909 (ICAO Kuş Çarpmaları Bilgi Sistemi Rehberi) 'nde yer alan uygulama esaslarına göre yürütülür. Uluslararası kuş komitesi tarafından yayınlanan "Havaalanı Kuş Çarpma ve Vahşi Hayatla Mücadele Standartları" ICAO, EK-14 standartları gereği, kuş çarpma olaylarına ilişkin pilotlar tarafından düzenlenecek raporlar, değerlendirilmek üzere SHD 'ye gönderilir. Ayrıca, yine ICAO standartları çerçevesinde, kuşların uçaklara yapabileceği hasarların önlenmesi amacıyla, ülke sathında kuşların yoğun bulunduğu bölgeler, göç dönemleri, yolları, yuvalanma alanları vb. bilgilerin ülkelerin AIP' lerinde yayımlanması, havalimanları içinde ve/veya civarında oluşabilecek yoğun kuş aktivitelerinin de BIRDTAM (Kuş NOTAM'ı) şeklinde duyurulması gerekmektedir. (BIRDTAM' ların kapsamı ve yayımına ilişkin esas ve usuller NOTAM Ofislerinden temin edilir), bu kapsamda;
a) Havalimanı için tehlike teşkil eden kuşların bulundukları yerler ile transit geçmeleri durumunda göç yollarına ilişkin bilgilerin, b) Kuşların hangi dönemde ve sürede/saatlerde havalimanında bulundukları veya havalimanını etkilediklerine ilişkin bilgilerin, c) Kuşun cinsi uçak için önem teşkil etmemekte olup, her cins kuş, farklı tehlike yaratabilmektedir. Bu nedenle cins ile birlikte ortalama ağırlık ve sayı bilgisinin, d) Uçuş yüksekliklerine ilişkin bant aralıklarının, e) Kuşların uçuş yönlerinin (doğudan batıya vb.), f) Kuş sayılarındaki yoğunluğun uçuş için önem teşkil etmesi nedeni ile belirtilen hususlara BIRDTAM' da yer verilmesi gerekmektedir.
7. Vahşi Hayatla Mücadele:
7.1 Genel Esaslar:
Ercan Havalimanında vahşi hayatla mücadelenin iki amaca yönelik uygulanması gereklidir. Birincisi, havalimanında ve özellikle PAT sahalarında uçuş hareketi için tehlike yaratabilecek yabani ve/veya sahipsiz (sahibi olup da sahibinden habersiz havalimanı sınırları içine girenler dahil) hayvanlara uygun ortam (çekici unsur) yaratılmaması, ikincisi de vahşi hayvanların dışarıdan havalimanı içine girmelerinin engellenmesidir.
Yabani ve/veya sahipsiz hayvanlarla mücadelede, ana önlem, bu hayvanların havalimanı ve civarında bulunmalarını sağlayıcı unsurların ortadan kaldırılmasıdır. Bunlar için çekici beslenme kaynakları (çöpler, atıklar vb.) yok edilmeli, barınma yerleri ortadan kaldırılmalıdır.
Bunun için; Havalimanı İşletmeciliğince havalimanı dışında oluşturulmuş cazibe merkezlerinin ıslah edilmesi için ilgili yerel otorite ile koordine kurulur. Havalimanı çevre tel örgüleri sık kontrol edilerek, dışarıdan yabani ve diğer hayvanların girmesi engellenir.
Tavşan vb. hayvanlar için ise, öncelikle, bölgesel zirai ve veterinerlik birimleriyle eşgüdüm sağlanarak, bu hayvanların daha uygun yaşam alanlarına aktarılması, bu mümkün olmadığı takdirde, mevcut yasalara uygun mücadele yöntemleri uygulanması gereklidir.
Ayrıca, Belediyelerle iş birliği ve eşgüdüm sağlanarak, Havalimanı yakın çevresinde hayvan (balık üretimi dâhil) yetiştirme çiftlikleri kurulması mümkün olduğunca önlenir.
Havalimanı çevre tel örgüleri sık sık kontrol edilerek, dışarıdan yabani ve diğer hayvanların girmesi engellenmektedir.
7.2 Ürkütme/Yakalama Yöntemleri:
Ercan Havalimanında PAT sahalarına giren yabani ve/veya sahipsiz hayvanlar görüldüğünde, yapılacak işlemler aşağıdadır.
a) Köpek ve benzeri hayvanların öncelikle PAT sahalarından ürkütülerek uzaklaştırılması, sonra da yakalanması yoluna gidilir. Yakalanmasında güçlük çekilme durumunda, uygun bayıltma silahları kullanılabilir. Yakalanan hayvanların, ilgili Belediyelere verilmesi esas olmakla birlikte, bu mümkün olmadığı takdirde, Havalimanı uzağında serbest bırakılmaları sağlanır. b) Bayıltma silahları ve malzemesi (ilacı) kullanımında Belediyeler ve Veteriner Dairesi birimleriyle eşgüdüm yapılır. c) Pist ve taksi yolları üzerinde yapılacak ürkütme/yakalama çalışmaları, kule izni ve eşgüdümünde yapılır.
7.3 Kuşla mücadele:
7.3.1 Genel Esaslar:
Kuşla mücadele faaliyetlerinde, öncelikle Havalimanı ve çevresindeki kuş türlerinin ve mümkünse tahmini sayılarının tespitiyle, bölgesel özellikler bağlamında kuşları çeken etkenlerin belirlenmesi ve bunların giderilmesine yönelik işlemlerin belirlenmesi ve uygulanması gereklidir. Ayrıca, Havalimanının bulunduğu bölge özellikleri dikkate alınarak, bölgedeki kuş göçü faaliyetleri hakkındaki bilgilerin de temin edilerek, göç mevsimleri öncesinde, uçuş ve can emniyetini olumsuz etkileyebilecek yoğun kuş aktivitesinin önlenmesi yönünde gerekli hazırlıkları yapılmalıdır.
7.3.2 Kuş Çekici Etkenler ve Önlemler:
Kuşlar, çok genel ifadeyle, Havalimanı sahalarına beslenmek (yiyecek, su vb.) ve yuva yaparak belli bir dönemi (veya tüm yaşamını) geçirmek üzere gelirler. Ercan Havalimanı kuşların mevsimlik göç güzergâhında bulunmamaktadır. Kuşları hava alanlarına çekmesi muhtemel etkenler aşağıda gösterilmiştir. a) Yiyecek kaynakları, b) Su kaynakları, c) Tarım alanları, d) Çöp yığınları, e) Bitki türleri.
7.3.3 Kuş Çeken Bu Unsurların Ortadan Kaldırılması/Giderilmesi İçin Alınabilecek Önlemler Aşağıdadır:
a) Kuşları çeken yiyecek, içecek, vb. kaynaklar ortadan kaldırılmalıdır. b) Kuşların; fare, köstebek, solucan, örümcek ve her çeşit böcekle beslendiği dikkate alınarak, Havalimanı sahalarında otla mücadele ve temizlik faaliyetleri, Havalimanı İşletmeciliği tarafından PAT Sahalarının Temizliği ve Otla Mücadele Talimatı doğrultusunda, titizlikle yürütülür. c) Otla mücadele faaliyetlerinde, Tarım Dairesi ve Veterinerlik Dairesinin iş birliği ve desteği sağlanarak, kuşlara besin teşkil edecek toprak altı canlılarının aşırı yoğunlaşmalarını önleyici uygulamalar yapılır. d) Çimenler uzun bırakılmaz. e) Havalimanında kiraya verilen tarım arazisi bulunmamaktadır. Kiraya verilecek tarım arazisi olması durumunda kuşları çeken taneli bitki ekilmemesi/dikilmemesine yönelik tedbirler alınır. f) Su birikintileri, bataklık araziler kurutulur ve pis su akıntılarının üzerleri kapatılır. Drenaj kanalları sürekli kontrol edilerek, tıkanmalara anında müdahale edilip; buralar, besin özelliği taşıyan bitki ve yosun türlerinden arındırılır. g) Yukarıda belirtilen işlemler yapılırken, ilgili kuruluşlarla iş birliği sağlanarak, bölgenin ekolojik dengesi üzerinde olumsuz etki yaratabilecek gelişmelerden kaçınılır. h) Kuşların barınma ve yuva yapabilecekleri yerler tespit edilmeli, yuvalanmaya müsait eski terk edilmiş bina ve kalıntıları bulunmamalıdır. i) İkram hizmetleri bina ve tesislerinin (açık alanlardaki restoran, kafeterya vb. dahil) temizliği sürekli denetlenmeli ve kuş çekici unsurların giderilmesi sağlanmalıdır. j) Çöp arabaları temiz tutulur, düzenli olarak dezenfekte edilir, çöplerin açıkta kalması/bekletilmesi engellenir. Havalimanında biriken çöpler, Havalimanı İşletmecisi koordinesinde en seri şekilde terminal dışındaki belirlenmiş çöp mahalline götürülür ve bağlı olunan Belediye tarafından havalimanı dışına çıkarılır. k) Havalimanı yakın çevresindeki (alçalma ve tırmanma satıhları altı dahil) diğer kurum ve kuruluşlarla temasa geçirilerek, benzer önlemlerin alınması istenir. Belediyelerle yakın iş birliği sağlanır. l) PAT sahaları ve yakın çevreleri kuşları çekici oluşumlardan tümüyle arındırılır.
7.3.4 Yapılacak İşlemler;
a) Göç mevsimleri başta olmak üzere pistler ve tırmanma/yaklaşma yüzeyleri kitlesel kuş hareketleri yönünden meydan kontrol kulesi tarafından gözle ve dürbünle devamlı gözlenerek, uçakların kalkış ve inişlerinden önce gerekli önlemler alınır. b) Meydan kontrol kulesi gerek kendi gözetimi sonucunda ve gerekse pilot tarafından kendilerine bildirilen kuş yığılmaları ihbarı olduğunda, SHD Meydan İşletme Şube Amirliği ve Havalimanı İşletmecisini bilgilendirilir ve hangi mücadele yönteminin en etkin ve pratik olduğuna karar verilir. Kümelenmeler Havalimanı içinde ise en hızlı şekilde mücadele işlemine başlanır. c) Ayrıca havada pilot tarafından bildirilen veya gözlemlerle tespit edilen kuş tehlikesinin gerek muhabere araçları vasıtasıyla ve gerekse ATIS (Automatic Terminal Information Service – Otomatik Terminal Bilgi Hizmeti) aracılığıyla yerde ve havada bulunan pilotlara haber verilmesi zorunludur. d) Ercan Havalimanı Kuş yolu üzerinde olmadığından, PAT Sahaları Günlük Denetimi (Gün doğum, Öğlen, Gün batımı ve Gece olmak üzere) en az 4 kez yapılacak olup; yapılan kontrol sonuçları PAT Sahaları Günlük Kontrol Formuna işlenecektir. e) Herhangi bir hayvan ya da kuş görülmesi/ihbar durumunda vahşi hayat ve kuşla mücadele prosesine göre mücadele çalışması yapılıp Vahşi hayat ve Kuşla Mücadele formu doldurulacak ve dosyada muhafaza edilecektir.
7.3.5 Mücadele Usulleri:
Havalimanı kuşların mevsimlik göç güzergâhında bulunmamakta olup, sadece münferit kuş hareketleri olabilmektedir. Kuşların Havalimanından uzaklaştırılması gereken durumlarda kuleden izin alınmasına müteakip uygulanabilecek yöntemler aşağıdadır;
- Tehlike sesleri,
- İnsan kulağının duyamayacağı frekansta kuş kaçırıcı ultrasonik sesler,
- Alarm sesleri,
- Bayrak ve flamalar,
- Işıklar,
- Diğer Teknikler.
Havalimanı İşletmecisi bu talimatta belirtilen genel usul ve esaslara uyulması kaydı ile diğer mücadele yöntemlerini de uygulayabilir.
7.4 Personel Eğitimi:
Havalimanı İşletmecisi, vahşi hayat ve kuşla mücadele hizmetlerinin öngörülen seviyede, emniyetli, etkin, verimli ve düzenli yürütülmesini teminen personelin işbaşı ve teorik eğitim gereklerini planlar ve gerçekleşmesine yönelik gerekli önlemleri alır.
7.5 İş Güvenliği:
İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının ana amacı çalışanların güvenliğini sağlamaktır. Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı koruyarak ruh ve beden bütünlüklerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaçla kontrol, bakım ve onarım yapan personele iş güvenliğini sağlamak üzere ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kişisel koruyucu ve donanımlar verilir.
Bu talimat kapsamında yapılması gerekli iş ve işlemlerin yürütülmesi esnasında yürürlükteki İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası (35/2008) mevzuatı hükümlerine göre hareket edilir.
Havalimanı İşletmecisi tarafından, vahşi hayat ve kuşla mücadele hizmetlerinde çalışacak personelin iş güvenliğine yönelik koruyucu malzemenin sağlanması için gerekli önlemler alınır.
7.6 Yürürlük:
Bu talimat, Resmî Gazete' de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
EKLER:
EK 1- Vahşi Hayat ve Kuşla Mücadele Rapor Formu EK 2- Pat Sahaları Günlük Kontrol Formu EK 3- Ercan Havalimanı Kuş Çarpma/Kaza Rapor Formu EK 4- Vahşi Hayat ve Kuşla Mücadele Yıllık Formu
EK 1 – Vahşi Hayat ve Kuşla Mücadele Rapor Formu
ERCAN HAVALİMANI VAHŞİ HAYAT VE KUŞLA MÜCADELE FORMU
| Tespit Tarihi ve Saati | .../.../...... ... : ... |
| Tespit Edilenin Cinsi | □ Kuş □ Köpek □ Salyangoz □ Diğer: ........................ |
| Tespit Edilenin Sayısı | |
| Tespit Edildiği Yer | □ Pist □ Taksi yolu □ Apron □ Bitişik Alanlar □ Yaklaşma / Tırmanma Sahaları. Yerini belirtiniz: |
| Belirlenen Geliş Sebebi | □ Tel Örgü Arızası □ Bitki Türleri □ Yiyecek Kaynakları □ Su Kaynakları □ Tarım Alanları □ Çöp Yığınları □ Diğer: .............................. |
| Mücadele Şekli | □ Alarm-Siren Sesi □ Silah Patlatma □ Diğer: .............................. |
| Mücadele Süresi | |
| Sonuç | □ Yakalandı □ Uzaklaştırıldı □ Diğer: .............................. |
| Açıklamalar |
Önemli Notlar:
1- Hayvanların tel örgü içerisine girdiği yerler tespit edilerek vaziyet planına işlenecek ve formun arkasına eklenecektir.
2- Belediye veya diğer kuruluşlar ile koordineli yapılan çalışmalar açıklama kısmına yazılacaktır.
3- "PAT Sahaları Günlük Kontrol Formu" Madde 11'de yer alan: "Hareket alanında veya yakınında vahşi hayat/kuş var mı?" sorusuna evet yanıtı verilmesi durumunda bu form düzenlenecektir.
4- Her hayvanın cinsi ve türü mutlaka açıklama kısmına yazılacaktır.
5- İlgili ünitelere bilgi verilecek, gerektiğinde rapor hazırlanacaktır.
Mücadeleyi Yapan Personel (Adı, Soyadı, Unvanı, İmzası):
Denetleyen Personel (Adı, Soyadı, Unvanı, İmzası):
EK 2 – Pat Sahaları Günlük Kontrol Formu
ERCAN HAVALİMANI PAT SAHALARI GÜNLÜK KONTROL FORMU — Kontrol Tarihi: ...............
| S.No | Kontrol Edilecek Hususlar | 1.Kontrol Saati (..:..) | 2.Kontrol Saati (..:..) | 3.Kontrol Saati (..:..) | 4.Kontrol Saati (..:..) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Pist, taksiyolu ve apron üzerinde FOD var mı? | ||||
| 2 | Pist, taksiyolu ve apron üzerinde kaba veya kırık yüzey var mı? | ||||
| 3 | Pist, taksiyolu ve apron üzerinde su birikintisi var mı? | ||||
| 4 | Hareket alanında veya yakınında yapım veya bakım çalışması | ||||
| 5 | Hareket alanında veya yakınındaki işaretlemelerde herhangi bir problem var mı? | ||||
| 6 | Hareket alanında veya yakınındaki (mevcut ise) işaretlemelerde herhangi bir problem var mı? | ||||
| 7 | Hareket alanında veya yakınında ışıklardaki herhangi bir problem var mı? | ||||
| 8 | Hareket alanında veya yakınındaki levhalarda herhangi bir problem var mı? | ||||
| 9 | Hareket alanında veya yakınında mania oluşumu var mı? | ||||
| 10 | Hareket alanında veya yakınında otla mücadele ihtiyacı var mı? | ||||
| 11 | Hareket alanında veya yakınında vahşi hayat / kuş var mı? | ||||
| 12 | Hareket alanında veya yakınında park etmiş uçaklar dahil olmak üzere diğer geçici tehlikeler |
Açıklamalar:
Bilgi verilen birimler:
Kontrol Edenler
| 1. KONTROL | 2. KONTROL | 3. KONTROL | 4. KONTROL |
|---|---|---|---|
| Formu Düzenleyen | Formu Düzenleyen | Formu Düzenleyen | Formu Düzenleyen |
| Denetleyen | Denetleyen | Denetleyen | Denetleyen |
EK 3 – Ercan Havalimanı Kuş Çarpma/Kaza Rapor Formu
ERCAN HAVALİMANI KUŞ ÇARPMA/KAZA RAPOR FORMU
- Havaalanı Adı: Ercan Havalimanı
- Uçak Tipi:
- Motor Tipi:
- Uçak No'su:
- Olay Tarih:
- Çarpma/Kaza Saati:
- Çarpma/Kazanın Olduğu Yer:
- İrtifa:
- Hakiki Hava Sürati:
- Kaza Anında Uçuş Pozisyonu: (Birini işaretleyiniz) □ Taksi □ Kalkış □ Tırmanış □ Seyir □ Bekleme □ Alçalma □ Yaklaşma □ İniş □ Bilinmiyor
- Uçuş Şartları: (Birini işaretleyiniz) □ IFR □ VFR □ IMC □ VMC □ Bulut İçinde □ Bulut altında □ Bulut tabakaları arasında □ Buzlanma Durumunda
- Hava Şartları: (Birini İşaretleyiniz) □ Açık □ Parçalı □ Bulutlu □ Kapalı □ Yağmurlu □ Kar □ Diğer
- Çarpma/Kaza Hasar Uçuş Planını Değiştirdi mi? □ Evet □ Hayır
- Kuşun Cinsi:
- Kuşun Büyüklüğü: □ Küçük □ Orta □ Büyük
- Çarpmayı Yapan: □ Tek Kuş □ X Sürü
- Kişisel Yaralanma: □ Evet □ Hayır □ Açıklama
- Uçakta Çarpmanın Olduğu Kısım:
- Uçakta Hasar Oldu Mu? (Varsa resimleyerek, ek'e koyunuz) □ Evet □ Hayır
- Zararın Tanımı ve Büyüklüğü:
- Onarım için Gerekli Tahmini Masraf:
- Uçağın Hizmet Dışı Kalkış Zamanı:
- Tahmini Gelir Kaybı:
- Önemli Notlar:
Raporu Tanzim Eden (Adı, Soyadı, Unvanı, İmzası):
Onaylayan (Adı, Soyadı, Unvanı, İmzası):
EK-4 Vahşi Hayat ve Kuşla Mücadele Yıllık Formu
ERCAN HAVALİMANI — Tespit Edilen Hayvanların Görüldüğü Alanlar
... YILI. Sütun grupları: Kuş, Köpek, Salyangoz, Diğer. Her grupta alt sütunlar: Pist, Yaklaşma Tırmanma, Taksi Yolu, Apron, Şerit Saha, Bitişik Alanlar. Satırlar: Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, Toplam (hücreler boş form alanıdır).