Sayı : 50/2025
TÜKETİCİLERİ KORUMAYA İLİŞKİN KURALLARI DÜZENLEYEN YASA GÜCÜNDE KARARNAME
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Anayasa'nın 112'nci maddesinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Kararnameyi yapar:
Kısa İsim 40/2003 55/2010
- Bu Yasa Gücünde Kararname, Tüketicileri Korumaya İlişkin Kuralları Düzenleyen Yasa Gücünde Kararname olarak isimlendirilir.
Amaç
- Bu Yasa Gücünde Kararname'nin amacı; Tüketicileri Koruma Yasasının verimli olarak uygulanabilirliğini sağlamak ve idari yaptırım ve tahsil süreçlerini düzenleyerek devletin gelir kaybını önlemektir.
Tüketici Konseyinin Oluşumu
- (1) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 5'inci maddesinin (2)'nci fıkrası kuralları işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtilen şekilde okunur:
(2) Tüketici Konseyi aşağıda belirtilen üyelerden oluşur:
(A) Ekonomi işleriyle görevli Bakanlığın Bakanlık Müdürü; (Başkan) (1 üye)
(B) Başbakanlık ve diğer tüm bakanlıkların birer temsilcisi; (Toplam 11 üye)
(C) Devlet Planlama Örgütü temsilcisi; (1 üye)
(Ç) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren üniversitelerin birer temsilcisi;
(D) Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği temsilcisi; (1 üye)
(E) Kıbrıs Türk Eczacılar Birliği temsilcisi; (1 üye)
(F) Kıbrıs Türk Tabipler Birliği temsilcisi; (1 üye)
(G) Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası temsilcisi; (1 üye)
(Ğ) Kıbrıs Türk Ticaret Odası temsilcisi; (1 üye)
(H) Kıbrıs Türk Sanayi Odası temsilcisi; (1 üye)
(I) Kıbrıs Türk Bankalar Birliği temsilcisi; (1 üye)
(İ) Kıbrıs Türk Seyahat Acenteleri Birliği temsilcisi; (1 üye)
(J) Kıbrıs Türk Otelciler Birliği temsilcisi; (1 üye)
(K) Kıbrıs Türk Barolar Birliği temsilcisi; (1 üye)
(L) Kıbrıs Türk Belediyeler Birliği temsilcisi; (1 üye)
(M) Kıbrıs Türk İşadamları Derneği temsilcisi; (1 üye)
(N) Kıbrıs Türk Sigorta ve Reasurans Şirketleri Birliği temsilcisi; (1 üye) ve
(O) Tüketici örgütlerinden birer temsilci.
Ancak Tüketici Örgütü sayısının üçten fazla olması halinde kendi aralarında belirleyecekleri toplam üç temsilci görev alır.
(2) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 5'inci maddesinin (3)'üncü fıkrasının (A) bendi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtilen şekilde okunur:
(A) Tüketici Konseyi olağan olarak her yıl Mart ayında Konsey Başkanının çağrısı ile toplanır. Çağrı üyelere on (10) gün önce bildirilir. Konsey ayrıca, Başkanın ve/veya üyelerin 1/3'nin (üçte birinin) toplantı gününden en az üç (3) gün önce yapacağı çağrı ile olağanüstü toplanabilir."
Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinin Oluşumu ve Üyelik 40/2003 50/2010
- (1) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 6'ncı maddesinin (2)'nci fıkrası aşağıda işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren belirtilen şekilde okunur:
(2) (A) Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti aşağıda belirtilen kişilerden (yedek üyeler hariç) oluşur:
(a) Bakanlık temsilcisi; (Başkan) (1 üye)
(b) Tüketici Konseyinin kendi aralarından seçip görevlendireceği temsilciler; (2 üye)
(c) Baroya kayıtlı en az üç (3) yıldır mesleğini icra etmekte olan hukukçu veya avukatlar arasından Kıbrıs Türk Barolar Birliğinin seçip görevlendireceği temsilciler; (3 üye)
(ç) En çok üyeye sahip Tüketici Örgütü temsilcisi; (1 üye)
(B) Hakem Heyeti Başkanı, bu fıkranın yukarıdaki (A) bendinde belirtilen üyeler arasından uygun bir üyeyi Başkan Yardımcısı olarak görevlendirebilir. Başkanın yokluğunda toplantılara Başkan Yardımcısı Başkanlık eder.
(C) Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti'ne ilgili kurum ve/veya kuruluş tarafından görevlendirilen asli üyeler, yedek üye ile birlikte görevlendirilir. Üyeliğin son bulması ve/veya boşalması halinde sona eren ve/veya boşalan üye yerine yedek üye eski üyenin görev süresi sonuna kadar görev yapar.
(2) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 6'ncı maddesinin (4)'üncü fıkrasının (A) bendi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtilen şekilde okunur:
(A) Hakem Heyeti üyelerinin üyelikleri aşağıda belirtilen hallerde sona erer:
(a) Üyenin, üyelik için gerekli koşuları yitirmesi;
(b) Üyenin istifa etmesi;
(c) Üyenin ard arda iki (2) toplantıya özürsüz veya izinsiz katılmaması; Toplantıya katılamayacağı günler için üyelerin, Heyet Başkanı'na mazeret bildiren belge ve/veya rapor sunmaları gerekmektedir.
(ç) Üye, bu Yasa ve/veya Mal ve Hizmetler Hakem Heyeti Tüzüğü'nün verdiği görev ve sorumlulukları yerine getirmediği kanaatine varılırsa Hakem Heyeti Başkanı tarafından gerekçeli olarak üyelik görevinden azledilir." (20.04.2005, R.G.59, EK III, A.E. 209)
Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinin Toplantıları ve Çalışma Şekli 40/2003 55/2010
- Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 8'inci maddesinin (3)'üncü fıkrası işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
"(3) Hakem Heyeti, başvuruları, raportör tarafından hazırlanan ön inceleme raporu ve ilgili belgelerin yer aldığı dosya üzerinden yapar. Şikayet eden tarafın başvurusu üzerine hazırlanan dosya hakkında şikayet bulunan kişiye tebliğ edildikten sonra yedi (7) gün içerisinde yazılı müdafaasını ve konu ile ilgili tasarruf ve kontrollerindeki herhangi bir defter, sözleşme, belge, hesap, yazı ve kağıtları delil olarak müdafaasıyla birlikte sunması gerekir. İlgili kişi, yedi (7) gün içerisinde müdafaasını yazılı olarak Hakem Heyetine sunmaması halinde Hakem Heyeti başvuruya ilişkin kararını verir. İlgili tarafın yedi (7) gün içerisinde müdafaasını yazılı olarak sunması halinde Hakem Heyeti tarafları sözlü olarak dinlemek üzere belirli bir günde toplantıya çağırır. Taraflar çağrıya bizzat kendileri veya temsilcileri vasıtasıyla katılabilirler."
Mal ve Hizmetler Hakem Heyetinin Uyuşmazlıklarla İlgili Yetkileri
- (1) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 9'uncu maddesinin (4)'üncü fıkrası işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
"(4) Bu Yasa'nın 7'nci maddesi uyarınca yapılan ve konusu bir asgari ücret tutarından yüksek olan her başvuru için, başvuracak kişi, asgari ücretin 1/50'i tutarında harcı makbuz karşılığında Gelir ve Vergi Dairesi'nin ilgili gelir kalemine yatırır ve makbuz başvuru formuna eklenir. Hakem Heyeti, uyuşmazlığın niteliğine göre, masrafların kimin tarafından ödeneceğine ilişkin karar verebilir.
Ancak her halükarda belirlenecek masraf miktarı asgari ücret miktarını aşamaz."
(2) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 9'uncu maddesinin (6)'ncı fıkrası işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
"(6) Bu Yasa'nın 30'uncu maddesinde ve bu Yasa'ya Ek'li Birinci Cetvel'de yer alan suçlara ilişkin uyuşmazlıklar Hakem Heyetinin görev ve yetkisi dışındadır."
Mesafeli Sözleşmeler 40/2003 55/2010
- Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 16'ncı maddesi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
"16. Mesafeli sözleşmeler, yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanılarak yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye teslimi anında veya sonradan yapılması kararlaştırılan sözleşmelerdir. Bu tür sözleşmelere ilişkin uygulama, usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir."
Etiket 40/2003 55/2010
- Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 19'uncu maddesinin (4)'üncü fıkrasından hemen sonra sırasıyla aşağıdaki yeni (5)'inci, (6)'ncı, (7)'nci ve (8)'inci fıkralar eklenmek suretiyle değiştirilir;
(5) Etiket kapsamında Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak tüzük kurallarının uygulanması ve/veya uygulanmasının kontrol ve denetimi Bakanlık tarafından görevlendirilen Kalite ve Fiyat Denetim Memurlarının sorumluluğundadır.
(6) Etiket kapsamında yayımlanacak genelge ile günümüz koşullarına uygun olarak belirlenecek dijital sistemlerin ve/veya projelerin uygulanmasının kontrol ve/veya denetimi Bakanlık tarafından görevlendirilen Kalite ve Fiyat Denetim Memurlarının sorumluluğundadır.
(7) Kalite ve Fiyat Denetim Memurları, Bakanlık tarafından yayımlanan genelge kapsamında belirlenen dijital sistemlere ve/veya projelere ilişkin herhangi bir aykırılık tespit etmesi halinde aykırı davrananlara bu Yasa'ya Ek'li Birinci Cetvel'de karşılığı olan idari para cezasını uygulamakla yükümlüdür."
(8) Bakanlık, Etiket kapsamında elde ettiği ticari sır niteliğindeki bilgi ve/veya belge ve/veya elektronik ve/veya dijital ortamda sunulan bilgi içeren verilerin gizliliğinden sorumludur. Ancak, Bakanlık Etiket kapsamında, Kalite ve Fiyat Denetim Memurlarınca talep edilecek olan tüm bilgi ve/veya belge ve/veya dijital veri ve/veya elektronik ortamda işlenilen bilgileri, ticari sır olmaması halinde ve satışa arz edilen malların etiketinin tüketiciye açık olma zorunluluğuna bağlı olarak bu madde nezdinde uygulanmasına karar verdiği dijital sistem kapsamında yayımlama hakkına haizdir.
Suçların Davasız Halli İle İlgili Kurallar 40/2003 55/2010
- (1) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 30'uncu maddesi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtilen şekilde okunur:
"30. Bu Yasa kurallarına aykırı davrananlara denetim memurları tarafından bu Yasa'ya Ek'li Birinci Cetvel'de yer alan suçlara muadil para cezaları tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden başlayarak on beş gün (15) içerisinde bu ceza, Maliye işleri ile görevli Bakanlığa makbuz karşılığında ödenir. Ödeme yükümlülüğünün başlama tarihi tebliğin yapıldığı gündür. On beş (15) gün içerisinde ödenmeyen para cezaları bir (1) kat artırılır. Artırılmış para cezalarının on beş (15) gün içinde ödenmemesi halinde Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca tahsil edilir. 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017
Tebliğ edilecek kişinin gerçek kişi olması halinde, para cezası gerçek kişiye bizzat verilmek veya onunla beraber yaşayan veya ikamet ettiği yerin veya iş veya meslek yerinin sorumlusu olan reşit kişiye verilmek suretiyle tebliğ edilir. Tebliğ edilecek kişinin bir firma veya tüzel kişi olması halinde tebliğ edilecek para cezası, firma veya tüzel kişinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki merkez bürosuna verilmek veya ortakların birine, bir müdüre, bir sekretere, yetkili temsilciye veya tebliğ sırasında tüzel kişinin işlerini yöneten herhangi bir kişiye verilmek suretiyle tebliğ edilir."
(2) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 30'uncu maddesine bağlı Birinci Cetvel işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Ekte yer aldığı şekilde okunur.
Ceza Kuralları 40/2003 55/2010
- (1) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 31'inci maddesinin (1)'inci fıkrasının (M) bendi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
(M) Bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde asgari ücretin on (10) katına kadar para cezasına ve/veya iki (2) yıl hapis cezasına ve/veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(2) Bu Yasa Gücünde Kararname ile Esas Yasa, 31'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (D) bendi işbu Yasa Gücünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten itibaren aşağıda belirtildiği şekilde okunur:
(D) 26'ncı maddesi kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde asgari ücretin on (10) katına kadar para cezasına ve/veya iki (2) yıl hapis cezasına ve/veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Yürütme Yetkisi
- Bu Yasa Gücünde Kararname Ekonomi ve Enerji Bakanlığı tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa Gücünde Kararname, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
BİRİNCİ CETVEL
(Madde 30)
| Sıra No | Suçun Kısa İzahı | Sabit Para Cezası (TL) | Madde |
|---|---|---|---|
| 1 | Satışa sunulacak kullanılmış, tamir edilmiş veya kusurlu mal üzerine veya ambalajına imalatçı veya satıcı tarafından "kusurludur" ibaresini içeren okunaklı bir etiket konulmaması halinde | Asgari ücretin 1 katı | 11'inci maddenin (11)'inci fıkrası |
| 2 | Satıcı tarafından düzenlenen taksitli satış sözleşmesinde Yasanın 13'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasında sayılan asgari koşulların yazılmaması halinde | Asgari ücretin 2 katı | 13'üncü maddenin (2)'nci fıkrası |
| 3 | Kampanyalı satışların Bakanlığın izni alınmadan yapılması halinde veya yazılı olarak verilmesi öngörülen bilgilerin alıcıya vermeden kampanyalı satış yapılması halinde | Asgari ücretin 2 katı | 14'üncü maddenin (2)'nci fıkrası ile (3)'üncü fıkrası |
| 4 | Bu Yasa'ya tabi olan kapıdan satışların Bakanlığın izni alınmadan yapılması halinde veya kapıdan satışlar için belirlenecek usul ve esaslara uyulmaması halinde | Asgari ücretin 2 katı | 15'inci maddenin (1)'inci ve (4)'üncü fıkrası |
| 5 | Mesafeli Sözleşmeler için belirlenecek usul ve esaslara uyulmaması halinde | Asgari ücretin 2 katı | 16'ıncı madde |
| 6 | Paket tur, paket tatil veya paket seyahat sözleşmelerinde bu Yasada veya ilgili tüzükte yer alan asgari şartların bulunmaması halinde veya sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmemesi halinde | Asgari ücretin 2 katı | 16A maddesi |
| 7 | Devre tatil sözleşmelerinin yazılı veya başka dayanıklı ortamda tüketiciye sunulmaması veya vazgeçme hakkı gibi belirlenen asgari unsurları taşımaması veya vazgeçme hakkı süresinde ücret talep edilmesi halinde | Asgari ücretin 2 katı | 16B maddesi |
| 8 | Satışa arz edilen malların kolaylıkla görülebilecek herhangi bir yerine fiyatı, üretim yeri ve malın özelliklerini içeren bir etiketin olamaması halinde veya fiyat ve tarifeleri gösteren listelerin tüketici tarafından kolayca görülebilecek bir yere asılmaması veya etiket fiyatı ile kasa fiyatının farklı olması ve etiket fiyatının üzerinde ödeme talep edilmesi halinde | Asgari ücretin 1 katı | 19'uncu maddesi |
| 9 | Etiket kapsamında genelge ile belirlenecek dijital sistemlerin ve/veya projelere ilişkin Bakanlık tarafından talep edilen bilgi ve/veya belge ve/veya dijital veri ve/veya elektronik ortamda işlenilen bilgilerin verilmemesi halinde ve/veya bu bilgi ve/veya belge ve/veya verilere dair herhangi bir aykırılık tespit edilmesi halinde aykırı davrananlara | Asgari ücretin 2 katı | 19'uncu maddesinin (6)'ncı ve (7)'nci fıkrası |
| 10 | Sanayi mallarının kullanım kılavuzlarında bakım onarım ve kullanılmasına ait tanıtımların olmaması veya Türkçe metinde yazılmamaları halinde | Asgari ücretin 1 katı | 21'inci maddesi |
| 11 | Sanayi malları için ithalatçı, imalatçılar üreticiler veya satıcıların, Yasa ve ilgili tüzüğe uygun olarak kurulmuş olan servis istasyonundan anlaşma ile veya doğrudan tüketiciye hizmet sunmamaları halinde | Asgari ücretin 2 katı | 22'nci maddesi |
| 12 | Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi ve çevre sağlığına zararlı ve tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların emniyetle kullanımı için malları tanıtıcı ve açıklayıcı bilgilerin açıkça görülüp, okunabilecek şekilde konulmaması halinde | Asgari ücretin 2 katı | 24'üncü maddenin (1)'inci fıkrası |
| 13 | İthalatçı veya üretici veya satıcı veya sağlayıcının piyasaya sunduğu mal ve hizmetlerin standartlarına uygun olarak sunulmamaları halinde | Asgari ücretin 2 katı | 25'inci maddenin (1)'inci fıkrası |
| 14 | Bu Yasa kapsamına giren hususlarda ithalatçı, üretici, satıcının, yetkili denetim memurlarınca istenilmesi halinde, onlara her türlü bilgi ve belgeyi vermemeleri, belgelerin asıllarını göstermemeleri ve/veya istenilen bilgi ve/veya belgenin dijital ortamda istenilmesi halinde bu bilgi ve/veya belgelerin dijital ortamda sunulmaması ve/veya verilmemesi ve bunların birer kopyalarının alınmasına müsade etmemeleri, mallardan numune almalarına müsade etmemeleri veya ayrıca 26'ncı maddenin (1)'inci fıkrasına göre yetkili denetim memurlarının ilgili işyerlerine girmesine engel olmaları halinde | Asgari ücretin 2 katı | 26'ncı maddesi |