Sayı : 175
REKABET KURULU
(İHALE İTİRAZ MAKAMI)
KARAR FORMU
Karar Tarihi : 21.02.2025 Karar Sayısı : 28/2025 Dosya No : 10-07/2025 Kurul Üyeleri :
- Mustafa ÜSTÜNEL (Başkan)
- Prof. Dr. Tülen SANER (Üye)
- Dr. Tahir YEŞİLADA (Üye)
- Kubilay SEPETCİOĞLU (Üye)
- Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye)
(629)
630
Başvuru Sahibi : Gerçek İnşaat ve Müteahhitlik Şti. Ltd (MŞ 6381) adına Av. Deniz DÜZGÜN GERÇEK, Bolu Sk. Gerçek 6 Apt. No:1 K. KAYMAKLI/LEFKOŞA,
İtiraz Edilen İhale : 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesi.
İtiraz Edilen Karar No : Merkezi İhale Komisyonu’nun 04.02.2025 tarih ve MİK. 0.00-424/02-25/E.90 sayılı bildirim yazısında ifade edilen kararı.
KONU
Gerçek İnşaat ve Müteahhitlik Şti. Ltd (MŞ 6381) adına Av. Deniz DÜZGÜN GERÇEK tarafından, 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesine yapılan itiraz.
İDDİALARIN ÖZETİ
Başvuru sahibi itiraz başvurusunda,
-
Gülenay İnşaat Ltd.’in ihale katılım beyannamesinde yazmış olduğu yasal adresin hatalı olduğunu,
-
Gülenay İnşaat Ltd.’in “Zorunlu Belge Kontrol Formu”nda iş ortaklığı ve konsorsiyum kısmını işaretlemiş olmasına rağmen, bu konuda hiçbir belge sunmadığını,
-
Korman Cons. Ltd.’in ihale katılım beyannamesinde yazmış olduğu yasal adresin hatalı olduğunu,
-
Korman Cons. Ltd.’in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu “Geçici Teminat Mektubu” belgesinin “Genel Şartname” 24.5.5 maddesine aykırı olarak bankanın resmi mührü ile mühürlenmediğini,
-
İhaleyi kazandığı açıklanan Tosunoğlu İnş. Ltd.’nin 25.09.2024 tarihli 307/2024 sayılı Devlet Laboratuvarları ihalesinde son üç aylık karlılık durumu %1,82 iken, işbu ihalede son 3 yıla ait karlılık durumunu %30,65 olarak gösteren bilançoların gerçekleri yansıtmadığını, hatalı ve/veya gerçekleri yansıtmayan beyan ile katılması sebebi ile ihale dışı kalması gerektiğini,
-
389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapım Projesi” ihalesinin açık usulde bir ihale olduğunu ve Kamu İhale Yasası’nın 48’inci maddesinde belirtilen “Açık Usulde Süreler”e uyulmadığını,
iddia etmektedir.
631
DOSYA EVRELERİ
Gerçek İnşaat ve Müt. Şti Ltd (MŞ 6381) adına Av. Deniz DÜZGÜN GERÇEK tarafından, yapılan itiraz başvurusu 11.02.2025 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Söz konusu itiraz Kurul’un 20/2025 sayı ve 11.02.2025 tarihli kararı doğrultusunda, 11.02.2025 tarih ve REK.0.00-471/15-25/E.33 sayılı yazı ile Merkezi İhale Komisyonu ve KKTC Merkez Bankası’na bildirilmiştir. Söz konusu karar ile ilgili olarak 11.02.2025 tarih ve REK.0.00-471/15-25/E.33 sayılı yazı ile Tosunoğlu İnşaat Şti. Ltd. ve Gerçek İnşaat Müteahhitlik Şti. Ltd. de bilgilendirilmiş olup, aynı karar doğrultusunda Gerçek İnşaat Müteahhitlik Şti. Ltd.’ten, itiraz başvurusunda eksik olan itiraz ücreti ile ilgili olarak, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası 19’uncu maddesine göre gerekli işlemlerin yapıldığını gösteren belgenin ve/veya belgelerin Kurul’a sunulmasını talep edilmiştir. Gerçek İnşaat ve Müteahhitlik Şti. Ltd.’ten talep edilen belge 12.02.2025 tarihinde 6383 sayılı teslim tutanağı ile Kurul kayıtlarına girmiştir. Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen belgeler 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile Kurul kayıtlarına girmiştir. H.Esendağlı Hukuk Bürosu’ndan gelen belgeler 13.02.2025 tarihinde 6387 sayılı teslim tutanağı ile Kurul kayıtlarına girmiştir. KKTC Merkez Bankasından gönderilen belgeler 14.02.2025 tarih ve MBA.0.00-471/15-25/E.55 sayılı yazı ile Kurul kayıtlarına girmiştir.
DEĞERLENDİRME
Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 11.02.2025 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası 19’uncu maddesi kapsamında itiraz ücreti olarak 12.02.2025 tarihli ve 36918 sayılı Creditwest Bank Ltd.’e ait 4.414.440,47.-TL (DÖRT MİLYON DÖRT YÜZ ON DÖRT BİN DÖRTYÜZ KIRK TÜRK LİRASI KIRK YEDİ KURUŞ) tutarındaki teminat mektubunu KKTC Merkez Bankası’na sunduğunu gösteren belgeyi Kurula sunmuştur. Kurul 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın (Yasa) 80’inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin ihale katılımcısı olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibi, 11.02.2025 tarihli itiraz başvurusunda ihaleyi kaybettiği bilgisinin, Merkezi İhale Komisyonu’nun 04.02.2025 tarih ve MİK. 0.00-424/02-25/E.90 sayılı bildirim yazısının elektronik posta vasıtası ile bilgisine beyan etmiş olup, Kurul dosya muhteviyatında yaptığı incelemede aksi bir durum olmadığından başvurunun Yasa’nın
632
81(2)'inci maddesi tahtında hak düşürücü süre sona ermeden yapıldığı sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.
Başvuru sahibinin birinci iddiası; "Gülenay İnşaat Ltd.'in ihale katılım beyannamesinde yazmış olduğu yasal adresin hatalı olduğu" ile ilgilidir.
Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen, 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile 10-07/2025 sayılı dosya muhteviyatını giren belgeler arasında Gülenay İnşaat Ltd.'in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu 22.01.2025 tarihli "İhale Katılım Beyannamesi" ve 07.01.2025 tarihli KKTC Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi tarafından düzenlenmiş olan "Adres Onay Belgesi" tespit edilmiştir. Gülenay İnşaat Limited tarafından teklif ile birlikte sunulmuş olan "İhale Katılım Beyannamesi" üzerindeki "Yasal Adresi" bölümünde "Gün Sokak No.6 Minareliköy Lefkoşa" yazdığı, "Adres Onay Belgesi" üzerinde ise "Haspolat Kirli Sanayi Bölgesi Gün Sokak No.6 Minareliköy Lefkoşa" yazdığı görülmüştür. Kurul, her iki belgede de yazan adresin aynı olduğunu, söz konusu adreslerin hangisi kullanılırsa kullanılsın gönderilmek istenen posta ve/veya belgelerin aynı yere ulaşacağını tespit etmiştir. Kurul "İhale Katılım Beyannamesi"ndeki "Yasal Adresi" bölümünün hatalı olmadığını, "İhale Katılım Beyannamesi"ndeki Yasal Adres bölümündeki yazım şekli ile "Adres Onay Belgesi"ndeki yazım şeklinin aynı yeri işaret ettiği tespit edildiğinden Kurul, başvuru sahibinin birinci iddiasında haksız olduğuna karar verir.
Başvuru sahibinin ikinci iddiası; "Gülenay İnşaat Ltd.'in "Zorunlu Belge Kontrol Formu"nda iş ortaklığı ve konsorsiyum kısmını işaretlemiş olmasına rağmen, bu konuda hiçbir belge sunmadığı" ile ilgilidir.
389/2024 sayılı "KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı" ihalesi "Yapım İşi Genel Şartnamesi" 5'inci maddesinde "İhale Dokümanlarının Kapsamı" düzenlenmiş olup, 5.1.g maddesinde "Standart Forumlar" başlığı altında "Zorunlu Kontrol Formu" diye bir belge tanımlanmıştır. Söz konusu standart formların idare tarafından hazırlanıp, ihale dokümanı satın alan isteklilere bir dosya şeklinde sunulduğu anlaşılmaktadır.
Kurul, Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilmiş olan 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile 10-07/2025 sayılı dosya muhteviyatına giren belgeler arasında Gülenay İnşaat Ltd.'in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu 22.01.2025 tarihli "Merkezi İhale Komisyonu Zorunlu Belge Kontrol Formu" başlıklı bir belge tespit etmiştir. Söz konusu belgenin bir kontrol listesi olduğu ve ihale katılımcısı ile Merkezi İhale Komisyonu tarafından her sıranın karşısına kontrol edildiğini gösteren işaretler olduğu görülmektedir. "Merkezi İhale Komisyonu Zorunlu Belge Kontrol Formu" belgesinin 12'inci sırasında "İş Ortaklığı ve Konsorsiyum Beyannamesi
633
(Eğer Varsa)” şeklinde bir bölüm olduğu ve bu bölümde ihale katılımcısı ile Merkezi İhale Komisyonu tarafından görüldüğü anlamına gelen işaretlemelerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında Kurul Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile 10-07/2025 sayılı dosya muhteviyatına giren belgeler arasında “Merkezi İhale Komisyonu Zorunlu Belge Kontrol Formu”nda belirtilen belgeler ile ilgili olan birtakım belgeler görülmüştür. Söz konusu belgelerin üzerinde Merkezi İhale Komisyonu ile ilgili ifadelerin olduğundan söz konusu belgelerin idare tarafından hazırlandığı ve ihale dosyasının bölümleri olduğu anlaşılmaktadır. Tarifi yapılan belgelerden 9 (dokuz) olarak düzenlenen belgenin “9-İş Ortaklığı, Konsorsiyum ve Alt Yüklenici (Taşeron) Beyannameleri” ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Gülenay İnşaat Ltd. tarafından teklif ile birlikte sunulmuş olan “9-İş Ortaklığı, Konsorsiyum ve Alt Yüklenici (Taşeron) Beyannameleri” belgesinin arkasında Gülenay İnşaat Ltd. tarafından 22.01.2025 tarihinde düzenlenmiş olan “Taşeron Listesi” tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular kapsamında Gülenay İnşaat Ltd. nin 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesine taşeron kullanarak katılacağı anlaşılmaktadır.
Gerek “Merkezi İhale Komisyonu Zorunlu Belge Kontrol Formu” gerekse ihale dosyasının bölümlerini tanımlayan belgelerin idare tarafından hazırlanmış olması göz önünde bulundurulduğunda, belgelerin üzerindeki eksik yazımdan dolayı Gülenay İnşaat Ltd.’nin “İş Ortaklığı ve Konsorsiyum” olarak ihaleye katıldığı anlamı çıkarılamaz. Kaldı ki Gülenay İnşaat Ltd.’nin teklif dosyasında sunmuş olduğu belgelerden söz konusu ihaleye taşeron kullanarak katılacağı çok net anlaşılmaktadır. Yapılan tespitler kapsamında Gülenay İnşaat Ltd. in 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesine iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak katılmadığı dolayısı ile itirazda bahsi geçen iş ortaklığı veya konsorsiyum beyannamesini sunmasına gerek olmadığı tespit edildiğinden Kurul, başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna karar verir.
Başvuru sahibinin üçüncü iddiası; “Korman Cons. Ltd.’in ihale katılım beyannamesinde yazmış olduğu yasal adresin hatalı olduğu” ile ilgilidir.
Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen, 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile 10-07/2025 sayılı dosya muhteviyatını giren belgeler arasında Korman Construction Ltd.’in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu 17.01.2025 tarihli “İhale Katılım Beyannamesi” ve 08.01.2025 tarihli KKTC Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi tarafından düzenlenmiş olan “Adres Onay Belgesi” tespit edilmiştir. Korman Construction Ltd. tarafından teklif ile birlikte sunulmuş olan “İhale Katılım Beyannamesi” üzerindeki “Yasal Adresi” bölümünde “Salih Mescit Sok. No.5 PK. 1072 Kızılay-Lefkoşa” yazdığı, “Adres Onay Belgesi” üzerinde ise “Salih Mescit Sok. No.5 Bedreddin Demirel Cad. Kızılay-Lefkoşa” yazdığı görülmüştür. Kurul her iki belgede de yazan adresin aynı olduğunu, söz konusu adreslerin hangisi kullanılırsa kullanılsın gönderilmek istenen posta ve/veya belgelerin aynı yere ulaşacağını tespit etmiştir. Kurul
634
"İhale Katılım Beyannamesi"ndeki "Yasal Adresi" bölümünün hatalı olmadığını, "İhale Katılım Beyannamesi"ndeki Yasal Adres bölümündeki yazım şekli ile "Adres Onay Belgesi"ndeki yazım şeklinin aynı yeri işaret ettiğini tespit ettiğinden Kurul, başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haksız olduğuna karar verir.
Başvuru sahibinin dördüncü iddiası; "Korman Cons. Ltd.'in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu "Geçici Teminat Mektubu" belgesinin "Genel Şartname" 24.5.5 maddesine aykırı olarak bankanın resmi mührü ile mühürlenmediği" ile ilgilidir.
20/82016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın "Geçici Teminat Mektubu" yan başlıklı 31'inci maddesi;
(1) İhale makamı, ihale katılımcılarından, süresi 45 (kırk beş) günden az olmamak üzere, banka garantisi veya ihale makamının göstereceği hesaba yatırılan para karşılığında alınan makbuzun ibraz edilmesi yoluyla geçici teminat sağlamalarını ister. (2) Böyle bir teminatın isteneceği ihale dokümanlarında veya ihale duyurularında belirtilir. (3) Geçici teminatın orijinali ihale teklifiyle beraber sunulur." şeklinde düzenlenmiştir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası 86(A) maddesi altında yapılmış olan "Geçici ve Kesin Teminat Mektupları ve Geçici Teminat Oranları" tüzüğünün 4(3)(E) maddesi "Teminat mektubu yetkili kişilerce adı, soyadı ve ünvanı yazılmak suretiyle imzalanmalı ve teminat mektubunun alındığı ilgili bankanın resmi mührü ile mühürlenmelidir." şeklinde düzenlenmiştir.
Ayrıca, 389/2024 sayılı "KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı" ihalesi "Yapım İşi Genel Şartnamesi"nin 24'üncü maddesinde "Geçici Teminat" ile ilgili düzenlemelerin olduğu görülmektedir. Söz konusu Genel Şartnamenin 24.5.5'inci maddesi "Teminat mektubu yetkili kişilerce adı, soyadı ve ünvanı yazılmak suretiyle imzalanmalı ve teminat mektubunun alındığı ilgili bankanın resmi mührü ile mühürlenmelidir." şeklinde düzenlenmiştir.
Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen, 12.02.2025 tarihli ve MİK0.00-471/15-25/E.107 sayılı yazı ile 13.02.2025 tarihinde düzenlenmiş tutanak yazısı ile 10-07/2025 sayılı dosya muhteviyatını giren belgeler arasında Korman Construction Ltd.'in teklifi ile birlikte sunmuş olduğu Kıbrıs İktisat Bankası Ltd.'e ait 16.01.2025 tarih ve üzerinde Referans No: 2010TM37474 yazan "Geçici Teminat Mektubu" görülmüş olup, söz konusu geçici teminat mektubunun üzerinde bankanın mührünün olmadığı tespit edilmiştir.
389/2024 sayılı "KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı" ihalesi "Yapım İşi Genel Şartnamesi"nin 8'inci maddesinde "İhale Katılım Şartı olan ve Teklifin Esasını oluşturan Belgeler" düzenlenmekte olup, 8.1.(b) maddesi "Geçici Teminat: Bu Şartnamenin ekinde
635
geçici teminata ilişkin standart form örneğine uygun olarak bir banka tarafından hazırlanan geçici teminat mektubudur veya teminat miktarı kadar olan miktarın K.K.T.C. Gelir ve Vergi Dairesine yatırıldığını gösteren makbuzdur.[Z]” şeklinde düzenlenmiştir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının 72’nci maddesinde “Tekliflerin Değerlendirilmesi” düzenlenmekte olup, 72(5)’inci madde “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olan teklifler veya geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
“Genel Şartname”nin 8.2.3’üncü maddesi ise “Teklifin geçersiz sayılma nedenleri: Bu şartnamede 8.1. maddesinde belirtilen belgelerden herhangi birinin teklif dosyasında eksik olması, imzalanması gereken herhangi bir belgenin imzalanmamış olması, usulüne göre doldurulmamış olması veya boş bırakılarak sadece imzalanması veya teklifleri ile geçici teminatın usulüne uygun olmayan İhale Katılımcılarının teklifleri hiç olmadığı şeklinde işlem görür, geçersiz sayılır ve teklif okunmadan değerlendirme dışı bırakılır. Bir teklifin okunması esnasında ve/veya okunduktan sonra yukarıda belirtilen herhangi bir eksikliğin saptanması halinde de teklif hiç sunulmamış sayılır ve değerlendirme dışı bırakılır.” Şeklinde düzenlenmiştir.
Kurul, tüm yukarıdaki tespitler ışığında başvuru sahibinin dördüncü iddiasında haklı olduğuna ve Korman Construction Ltd’nin teklifi ile birlikte sunmakla zorunlu olduğu belgelerden olan “Geçici Teminat Mektubu”nun yürürlükteki mevzuata uygun sunulmadığına ve/veya söz konusu mektubun ihale dokümanlarında istenildiği şekilde sunulmadığından, Korman Construction Ltd’nin teklifinin Yasa’nın 72(5) maddesi tahtında geçersiz olduğuna ve değerlendirme dışı bırakılmasına karar verir.
Başvuru sahibinin beşinci iddiası; “İhaleyi kazandığı açıklanan Tosunoğlu İnş. Ltd.nin 25.09.2024 tarihli 307/2024 sayılı Devlet Laboratuvarları ihalesinde son üç aylık karlılık durumu %1,82 iken, işbu ihalede son 3 yıla ait karlılık durumunu %30,65 olarak gösteren bilançolarının gerçekleri yansıtmadığı hatalı ve/veya gerçekleri yansıtmayan beyan ile katılması sebebi ile ihale dışı kalması gerektiğini” ile ilgilidir.
389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesi “Yapım İşi Genel Şartnamesi”nin 37.1.2 maddesi “İhale Katılımcılar, bu alt kriter için Gelir ve Vergi Dairesine onaylı son üç yılın (2021-2022-2023) yıl sonu hesaplarının kâr zarar hesaplarını her yıl için ayrı ayrı sunmak kaydı ile puan alır. [Z]” şeklinde düzenlenmiştir.
Genel şartnamenin ilgili maddesi incelendiğinde, itiraza konu belgelerin Gelir ve Vergi Dairesinden onaylanmış şekilde sunulması istenmektedir. Başvuru sahibinin iddiası söz konusu belgelerin ihale dokümanlarına ve/veya 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’na uygun bir şekilde sunulup sunulmadığı ile ilgili değildir. İddia, Gelir ve Vergi Dairesi tarafından onaylanmış resmi bir belgenin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususu ile ilgilidir.
636
Kurul’a bildirilebilecek itirazların hangi noktalarda olabileceği 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İtirazlar” yan başlıklı 79.’cu maddede düzenlenmiştir. Söz konusu madde aşağıdaki şekildedir.
“İhale makamlarının veya ihale komisyonlarının, bu Yasaya aykırı almış olduğu bütün kararlar veya ihale katılımcıları veya ihale süreci taraflarını zarara uğratan ihale kararları, İtiraz Makamına bildirilebilir”.
Başvuru sahiplerinin ancak ihale makamlarının ve/veya ihale komisyonlarının almış olduğu kararlar ile ilgili olarak Kurul’a başvuru dosyalayabilecekleri Yasa’da açıkça düzenlenmiştir.
Dolayısı ile Gelir ve Vergi Dairesinden onaylanmış bir biçimde alındığı başvuru sahibi tarafından da kabul edilen belgelerin yasal mevzuata aykırı olarak düzenlendiği ve/veya hatalı ve/veya gerçeği yansıtan belgeler olmadığı yönündeki itiraz Kurul’a yapılabilecek ve/veya bu yönde Kurul’un karar verebileceği ve/veya Kurul’un yetki ve görevi dahilinde olan bir itiraz değildir ve/veya yersiz bir itirazdır.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İtirazlarla İlgili Karar” yan başlıklı 83 (3) (A) maddesi;
“(3) İtiraz Makamı alacağı bir karar yoluyla: (A) Yersiz olan itirazları reddedebilir. Şeklindedir.”
Kurul, yukarıda alıntısı verilen yasal mevzuat ışığında, başvuru sahibinin dördüncü iddiasının Yasa’nın 79’uncu maddesine uygun bir itiraz olmaması ve/veya yersiz bir itiraz olması sebebi ile 20/2016 sayılı Yasa’nın 83 (3) (A) maddesi tahtında reddedilmesine karar verir.
Başvuru sahibinin altıncı iddiası; “389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapım Projesi” ihalesinin açık usulde bir ihale olduğunu ve Kamu İhale Yasası’nın 48’inci maddesinde belirtilen “Açık Usulde Süreler”e uyulmadığı” ile ilgilidir.
20/2016 Sayılı Kamu İhale Yasası’nın “Açık Usulde Süreler” yan başlıklı 48. Maddesinin (1). Fıkrası aşağıdaki gibidir:
“Konusu mal ve hizmet alımı olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 200,000.-TL (İki Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ve konusu yapım işi olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 600,000.-TL (Altı Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ihale tekliflerinin sunulma süresi, bu Yasanın 41’nci maddesi uyarınca yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren en az 35 (otuz beş) iş günüdür.”
Mezkûr Yasanın “İhale Duyurusu” yan başlıklı 41. Maddesi ise;
637
“(1) İhale makamları açık, kısıtlı, pazarlık veya rekabetçi diyalog usulü uyarınca ihale düzenlemek veya çerçeve anlaşması yapmak istediklerini bir ihale duyurusuyla bildirirler.
(2) İhale duyuruları veya bu Yasanın 37’nci maddesi uyarınca belirtilmiş olan formlar, eş zamanlı olarak hem ihale makamının internet sitesinde hem de yerel iki gazetede 1 (bir) gün süre ile yayınlanmak üzere gönderilir.
(3) İhale duyurusu internette ve yerel iki gazetede yayınlanmak üzere eş zamanlı olarak gönderilmemişse, tekliflerin verilmesi için konulan süre ihale duyurusunun yerel iki gazetede yayınlandığı gün başlar.
(4) Yukarıdaki (1)’inci fıkradaki duyuru ve (2)’nci fıkradaki yayınlama işlerini, bu Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A), (B) ve (C) bendlerinde yer alan ihale makamları için Merkezi İhale Komisyonu yapar.” şeklindedir.
Yasa’nın 41 (2). maddesinde eş zamanlı gönderilmesi ön görülen ihale duyurusu ve ihale formlarının aynı gün içerisinde gönderilmiş olması ve/veya bu durumun tespit edilebilmesi ihtimali bulunmakla birlikte “eş zamanlı” olarak gönderilmiş olmasının tespitinin pratik olarak yapılabilmesi için ilgili ihale duyurusu ve/veya Yasanın 37’nci maddesi uyarınca belirtilmiş olan formların ihale makamı veya MİK’in internet sitesinde yayımlanma anının internet sitesinin bulunduğu sunuculardan söz konusu yayımlanma işleminin tam olarak yapıldığı zamanın ve ayrıca Yasa’da belirtildiği üzere “yerel iki gazete”’ye elektronik posta veya sair bir yöntemle gönderildiği anın tespit edilmesi gerekmektedir.
Ancak, mezkûr ihaleye ait başvuru sahibi tarafından yapılan itirazlar konusunda MİK tarafından fiziksel ek olarak gönderilen dosya muhteviyatı incelendiğinde, ihale duyurusunun MİK Başkanlığı tarafından Kıbrıs Gazetesi ve Halkın Sesi Gazetesi ile Merkezi İhale Komisyonu’nun internet adresinde yayımlanmak üzere 04.12.2024 tarihinde elektronik posta yolu ile gönderildiği ayrıca MİK’in internet sitesinde yayımlanan dosyaların oluşturulma tarihlerinden bazılarının 04.12.2024 tarihli olduğu tespit edilmiştir (örneğin; “KKTC Merkez Bankası Yeni Hizmet Binası İhale Dokümanı part1” isimli sıkıştırılmış dosya klasörü içinde bulunan “08-Mali Teklif Tablosu.doc” isimli MS Word dosyası). Ancak, yine aynı klasör içinde ve internet sitesinde ihaleye ait yayımlanmış bulunan diğer dosya klasörleri içinde pek çok farklı tarihlerde hazırlanmış olan çok sayıda dosya da bulunmaktadır. Dolayısı ile, bu dosyaların son kaydedilme tarihleri dışında Yasa’nın 41 (2). maddesinde öngörülen İhale duyuruları veya Yasanın 37’nci maddesi uyarınca belirtilmiş olan formların hem ihale makamının internet sitesinde hem de yerel iki gazetede 1 (bir) gün süre ile yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak gönderilip gönderilmediğinin kesin olarak tespitini tevsik eden herhangi bir bilgi veya belge bulunmamaktadır.
Kaldı ki, Yasa’nın 41 (2). maddesinde “İhale duyuruları veya bu Yasanın 37’nci maddesi uyarınca belirtilmiş olan formlar, eş zamanlı olarak . . .” denmekte, dolayısı ile ihale süresinin, ihale duyurusunun ve formlarının tam olarak eş zamanlı yayımlandığının kesin
638
olarak tespit edilmediği hallerde Yasa'nın 41 (3). maddesinde düzenlendiği şekilde “... tekliflerin verilmesi için konulan süre ihale duyurusunun yerel iki gazetede yayınlandığı gün” başlaması gerekmektedir.
Keza, yasa koyucu tarafından, Yasa'nın İhale Duyurusu başlıklı 41. Maddesinin ele alındığı, aşağıda ilgili bir kısmı sunulan KKTC Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesinin 01.03.2016 günkü Toplantı Tutanağından da ihale süresinin başlangıç tarihinin ihale duyurusunun gazetede ilan edilmesinden itibaren başlamasının murat edildiği açıkça anlaşılmaktadır.
“...
ASIM ÖZER - Zaten ilan ettiğinde kendini en az üç hafta açıktır ve gazete ilanından başlayarak der. Yani üç hafta geçer orda. Bu 35 da beş hafta.
HASAN TAÇOY – 60 gün takvim yılıdır yani iş günüdür. Yedi haftada 14 gün sadece Cumartesi, Pazar başka tatil yoksa.
BAŞKAN – Evet, nasıl yapalım bunu Hasan?
HASAN TAÇOY – Yani ben bilmediğim için kendime soru işareti koydum.
BAŞKAN – Uzun mu bu süre? Soruyorum uzun mu bu süre.
ASIM ÖZER – Sunulma süresi en az 35 gün. Yani gazeteye ilan ettin en az 35 işgünü.
...
Yukarıdaki tespitler ve ihale kapanış tarihinin 22.01.2025 olduğu da dikkate alındığı zaman 05.12.2024 – 22.01.2025 tarihleri arasında, Yasa'nın 48.(1). Maddesine göre ihale tekliflerinin sunulma süresi en az 35 (otuz beş) iş günü olması gerekirken, 33 (otuz üç) iş günü olarak ilan edilmiştir.
Yasanın 84.(1)(A) maddesi ise aşağıdaki gibidir:
“İhalenin ve/veya Sözleşmenin Geçersiz Sayılması
- (1) Bir kamu ihalesi bu Yasa uyarınca aşağıdaki hallerde geçersiz sayılır:
(A) İhale makamlarının veya komisyonlarının, ihale duyurusunu bu Yasa hükümlerine göre yapmaması veya eksik yapması halinde;”
Kurul, bu tespitler doğrultusunda mezkûr ihaleye ait duyurunun Yasa hükümlerine göre yapılmadığına, başvuru sahibinin altıncı iddiasında haklı olduğuna, ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Yasa'nın 48 (1). maddesine aykırı olmasından ötürü Yasa'nın 84 (1) (A) maddesi tahtında ihale sürecinin geçersiz kılınmasına karar vermiştir.
639
KARAR: 10-07/2025 sayılı dosya için Merkezi İhale Komisyonu tarafından fiziksel ek olarak gönderilen belgeleri değerlendiren Kurul;
-
Gülenay İnşaat Ltd’in “İhale Katılım Beyannamesi”ndeki “Yasal Adres” bölümündeki yazım şekli ile “Adres Onay Belgesi”ndeki yazım şeklinin aynı yeri işaret ettiği tespit edildiğinden Kurul, başvuru sahibinin birinci iddiasında haksız olduğuna,
-
Kurul, Gülenay İnşaat Ltd.in 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesine iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak katılımcılığı tespit edildiğinden, Gülenay İnşaat Ltd.in itirazda bahsi geçen iş ortaklığı veya konsorsiyum beyannamesini sunmasına gerek olmadığına ve başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna,
-
Korman Construction Ltd’in “İhale Katılım Beyannamesi”ndeki “Yasal Adres” bölümündeki yazım şekli ile “Adres Onay Belgesi”ndeki yazım şeklinin aynı yeri işaret ettiği tespit edildiğinden Kurul, başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haksız olduğuna,
-
Korman Construction Ltd’in “Geçici Teminat Mektubu”nu 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’na uygun sunmadığına ve/veya söz konusu mektubun ihale dokümanlarında istenildiği şekilde sunulmadığına, başvuru sahibinin dördüncü iddiasında halkı olduğuna ve Korman Construction Ltd’nin teklifinin Yasa’nın 72(5) maddesi tahtında geçersiz olduğundan değerlendirme dışı bırakılmasına,
-
Başvuru sahibinin beşinci iddiasının Yasa’nın 79’uncu maddesine uygun bir itiraz olmaması ve/veya yersiz bir itiraz olması sebebi ile 20/2016 sayılı Yasa’nın 83 (3) (A) maddesi tahtında reddedilmesine,
-
Başvuru sahibinin altıncı iddiasında halkı olduğuna, ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Yasa’nın 48 (1) maddesine aykırı olmasından ötürü KKTC Merkez Bankası’nın 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesinin Yasa’nın 84 (1) (A) maddesi tahtında ihale sürecinin geçersiz kılınmasına,
-
Başvuru sahibinin itiraz ücreti olarak KKTC Merkez Bankasına sunmuş olduğu 12.02.2025 tarih ve 36918 sayılı Creditwest Bank Ltd.’e ait 4.414.440,47.-TL (DÖRT MİLYON DÖRT YÜZ ON DÖRT BİN DÖRTYÜZ KIRK TÜRK LİRASI KIRK YEDİ KURUŞ) tutarındaki teminat mektubunun KKTC Merkez Bankası tarafından başvuru sahibine iade edilmesine,
-
Merkezi İhale Komisyonu tarafından ihale sürecinin geçersiz kılındığının tüm ihale katılımcılarına bildirilmesine,
640
-
Yasa'nın 83(4) maddesi gereği bu karar doğrultusunda yapılan uygulamalar ile ilgili Merkezi İhale Komisyonu tarafından bir rapor hazırlanarak 21.03.2025 tarihine kadar Kurul'a sunmasına,
-
Kararın, Merkezi İhale Komisyonu'na, Merkezi İhale Komisyonu Üyelerine, KKTC Merkez Bankası'na, Tosunoğlu İnşaat Şti. Ltd'e ve Gerçek İnşaat ve Müteahhitlik Şti Ltd'e bildirilmesine,
kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi'nde dava yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar vermiştir.
Av. Şifa KIRMIZIGİL (Kararın 6'ncı maddesine Farklı Gerekçe) Üye/Tarih:
Dr. Tahir YEŞİLADA Üye/Tarih:
Kubilay SEPETCİOĞLU (Kararın 6'ncı maddesine Farklı Gerekçe) Üye /Tarih:
Prof. Dr. Tülen SANER Üye/Tarih:
Mustafa ÜSTÜNEL Başkan/Tarih:
641
28/2025 SAYILI KARARIN 6'NCI MADDESINE FARKLI GEREKÇE
Başvuru sahibinin altıncı iddiası; “389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapım Projesi” ihalesinin açık usulde bir ihale olduğunu ve Kamu İhale Yasası’nın 48’inci maddesinde belirtilen “Açık Usulde Süreler”e uyulmadığı” ile ilgilidir.
20/2016 Sayılı Kamu İhale Yasası’nın “Açık Usulde Süreler” yani başlıklı 48. Maddesinin (1). Fıkrası aşağıdaki gibidir:
“Konusu mal ve hizmet alımı olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 200,000.-TL (İki Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ve konusu yapım işi olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 600,000.-TL (Altı Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ihale tekliflerinin sunulma süresi, bu Yasanın 41’nci maddesi uyarınca yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren en az 35 (otuz beş) iş günüdür.”
Mezkûr Yasanın “İhale Duyurusu” yani başlıklı 41. Maddesi ise;
“(1) İhale makamları açık, kısıtlı, pazarlık veya rekabetçi diyalog usulü uyarınca ihale düzenlemek veya çerçeve anlaşması yapmak istediklerini bir ihale duyurusuyla bildirirler. (2) İhale duyuruları veya bu Yasanın 37’nci maddesi uyarınca belirtilmiş olan formlar, eş zamanlı olarak hem ihale makamının internet sitesinde hem de yerel iki gazetede 1 (bir) gün süre ile yayınlanmak üzere gönderilir. (3) İhale duyurusu internette ve yerel iki gazetede yayınlanmak üzere eş zamanlı olarak gönderilmemişse, tekliflerin verilmesi için konulan süre ihale duyurusunun yerel iki gazetede yayınlandığı gün başlar. (4) Yukarıdaki (1)’inci fıkradaki duyuru ve (2)’nci fıkradaki yayınlama işlerini, bu Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A), (B) ve (C) bendlerinde yer alan ihale makamları için Merkezi İhale Komisyonu yapar.” şeklindedir.
Yukarıda alıntısı verilen yasal mevzuat incelendiği zaman; 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası Md. 48’e göre bu Yasa’nın 41’inci maddesi uyarınca yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 35 iş günü olduğu, 41’inci maddeye baktığımız zaman ise ihale duyurularının eş zamanlı olarak hem ihale makamının internet sitesinde hem de yerel iki gazetede 1 gün süre ile yayınlanmak üzere gönderilmesi gerektiği; eş zamanlı olarak gönderilmemişse, tekliflerin verilmesi için konulan sürenin ihale duyurusunun yerel iki gazetede yayımlandığı gün başlayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Dolayısı ile Kurul’un söz konusu iddiayı değerlendirebilmek için, mezkûr ihaleye ait ihale duyurusunun;
- Yerel, iki gazetede ve internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderildiği tarihi,
642
- İnternet sitesinde ve yerel iki gazetede yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak gönderilip gönderilmediğini,
- Eş zamanlı olarak gönderilmemişse de yerel iki gazetede yayimlandığı tarihi tespit etmesi gerekmektedir.
Yasal mevzuat uyarınca söz konusu tespitleri yapabilmek amacı ile dosya muhteviyatını inceleyen Kurul;
- Söz konusu duyurunun MİK başkanlığı tarafından Kıbrıs Gazetesi ve Halkın Sesi Gazetesine ve Merkezi İhale Komisyonu’nun internet adresinde yayınlanmak üzere 04.12.2024 tarihinde e mail yolu gönderildiğini,
- MİK’in internet adresinde 04.12.2024 tarihinde yayılmadığını,
- İnternet adresinde ve yerel iki gazetede yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak gönderildiğini,
- Söz konusu duyurunun eş zamanlı olarak gönderilmesi nedeniyle tekliflerin verilmesi için konulan sürenin Merkezi İhale Komisyonu’nun internet adresinde yayılmadıgı ve yayımlanmak üzere yerel iki gazeteye gönderildiği gün olan 04.12.2024 tarihinde başladığını tespit etmiştir.
Yukarıdaki tespitler ve ihale kapanış tarihinin 22.01.2025 olduğu da dikkate alındığı zaman Yasa’nın 48.(1) Maddesine göre ihale tekliflerinin sunulması için en az 35 (otuz beş) gün olması gereken süre yasal mevzuata aykırı olarak (04.12.2024 – 8.01.2025 tarihleri arasında) 34 (otuz dört) işgünü olarak ilan edilmiştir.
Yasanın 84.(1)(A) maddesi ise aşağıdaki gibidir:
| İhalenin ve/veya Sözleşmenin Geçersiz Sayılması | 84. (1) Bir kamu ihalesi bu Yasa uyarınca aşağıdaki hallerde geçersiz sayılır: (A) İhale makamlarının veya komisyonlarının, ihale duyurusunu bu Yasa hükümlerine göre yapmaması veya eksik yapması halinde; |
|---|
Bu tespitler doğrultusunda mezkûr ihaleye ait duyurunun Yasa hükümlerine göre yapılmadığına, başvuru sahibinin altıncı iddiasında haklı olduğuna, ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Yasa’nın 48 (1) maddesine aykırı olmasından ötürü KKTC Merkez Bankası’nın 389/2024 sayılı “KKTC Merkez Bankası Hizmet Binası Yapımı” ihalesi ihale sürecinin Yasa’nın 84 (1) (A) maddesi tahtında geçersiz kılınmasına karar veririz.
Av. Şifa KIRMIZIGİL Üye/Tarih:
Kubilay SEPETCİOĞLU Üye /Tarih:
Say: 176
| AKTD | AKTD MERKEZ BANKASI 15.01.2016 TARAKI VALÜNET | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türk Lisesi Mesajlar Tutarı % | Yabancı Paris Mesajlar Tutarı % | Türk Lisesi Mesajlar Toplamı % | Yabancı Paris Mesajlar Toplamı % | Genel Toplamı % | EADI | Türk Lisesi Mesajlar Tutarı % | Yabancı Paris Mesajlar tutarı % | Türk Lisesi Mesajlar Toplamı % | Yabancı Paris Mesajlar Toplamı % | Genel Toplamı % | |
| 1. DÜNER DEĞERLER | 140.915.806.701 | 1. ÖZERPANİLAR | 9.558.256.729 | ||||||||
| AKTM | 0 | 75.578.388 | JERMAYE | 30.000.000 | |||||||
| KASA | 805.807 | 3.858.598.359 | İHTHATLAR | 1.206.478.810 | |||||||
| MEKKUL DEĞERLER CİZDANA | 794.790.412 | 45.555.842.454 | KARŞILIKLAR | 1.278.779.810 | |||||||
| BAHANLAR MEZERADENİ MENDİLAT | 39.274.155.419 | 31.346.551.901 | 2. PARANO KAPANALAA | 186.881.185.880 | |||||||
| HARİÇTEKİ MAHANEĞİLER | 0 | 4.575.751 | İŞİDİĞİLİAT | 9.272.227.855 | 12.901.108.651 | ||||||
| 2. HİZGELER | 3.059.777.218 | 0 | 1.024.777.219 | a) Kamu Mandıçatı | 679.578.645 | 868.703.356 | |||||
| AVRAS HELAPLARI | b) Bankalar Mandıçatı | 5.582.945.396 | 19.019.341.499 | ||||||||
| a-Haziseye kısa vadeli arama | 3.018.777.200 | c) Bloke Paralar | 0 | 32.851.110 | |||||||
| b-Tic Bank,Ars,As,Gel,enL | 0 | d) Şahıs Mandıçatı | 5.232.589 | 43.112.986 | |||||||
| 3. PAKA PÖLÜTİKASI ÜLEMLERİNDEN ALACAKLAR | 0 | 0 | 0 | e) Diğer Mandıçatı | 1.527 | ||||||
| a-Para Piyasası İşlemleri | 0 | 0 | |||||||||
| b-Açık Piyasa İşlemleri | 0 | YASAL KARŞILIK | 5.340.068.676 | 16.516.413.999 | |||||||
| 4. OLİKAN DEĞERLER | 13.370.258 | FÜNLAR | 325.565.401 | 121.105.895 | |||||||
| GAYRANEMGÜLLER | 1.577.990 | a) Merkez Bankası fundatı | 4.795 | ||||||||
| I-1 Amortizmanlar | -685.444 | b) Haziseye eti fonlar | 7.773.356 | 410.320 | |||||||
| DEMİRBAŞ VE GAYRANEDİİ KANLAR | 54.928.688 | c) Diğer Konlar | 317.799.314 | 135.690.399 | |||||||
| I-1 Amortizmanlar | -19.451.810 | PAKA PÖLÜTİKASI ÜLEMLERİNDEN BORÇLAR | 49.248.493.800 | 45.200.200.880 | |||||||
| 5. TAİZİPESİ ALACAKLAR (MET) | a) Merkez Bankası Sanatları | 0 | 18.999.872.050 | ||||||||
| Tekipsel Alacaklar | 12.511.960 | b) Para Piyasası İşlemleri | 49.248.493.839 | 16.201.517.849 | |||||||
| Tekipsel Alacaklar Karşılığı (-) | -12.511.960 | c) Açık Piyasa İşlemleri | 0 | 0 | |||||||
| 6. MÜHARİHAT ALACAKLAR | 10.313.433 | 10.313.433 | |||||||||
| 7. DİĞER AKTSİLER | 7.347.059.459 | 391.475.558 | 7.758.534.484 | 8. MÜHARİHAT BORÇLAR | 3.698.410 | 0 | 3.698.410 | ||||
| 4. DİĞER İNŞİTLER | 9.927.836.172 | 1.724.844.585 | 11.351.680.764 | ||||||||
| T O F L A M | 70.313.271.227 | 81.231.531.980 | 121.745.809.542 | T O F L A M | 74.276.082.150 | 77.489.721.387 | 101.745.809.542 |
644
Sayi : 177
K.K.T.C. MERKEZ BANKASI İDARE MERKEZİ'NDEN DUYURU
DUYURU NO: 2025/35
38/97 Sayılı Para ve Kambiyo Yasası'nın 10. Maddesi'nin (1) fıkrası gereğince 20/02/2025 tarihinde resmi işlemlerde esas alınacak kurlar aşağıdaki şekilde tespit ve ilan olunur.
| RESMİ KURLAR | DÖVİZ | EFEKTİF | |||
|---|---|---|---|---|---|
| DÖVİZ CİNSİ | ALIŞ | SATIŞ | ALIŞ | SATIŞ | |
| 1 | AMERİKAN DOLARI | 36.22670 | 36.29200 | 36.20140 | 36.34640 |
| 1 | AVUSTRALYA DOLARI | 22.97880 | 23.12860 | 22.87310 | 23.26740 |
| 1 | DANİMARKA KRONU | 5.06140 | 5.08630 | 5.05790 | 5.09800 |
| 1 | EURO | 37.81200 | 37.88010 | 37.78550 | 37.93690 |
| 1 | İNGİLİZ STERLİNİ | 45.58520 | 45.82290 | 45.55330 | 45.89160 |
| 1 | İSVİÇRE FRANGI | 39.98190 | 40.23860 | 39.92200 | 40.29900 |
| 1 | İSVEÇ KRONU | 3.36460 | 3.39950 | 3.36230 | 3.40730 |
| 1 | KANADA DOLARI | 25.48450 | 25.59940 | 25.39020 | 25.69670 |
| 1 | KUVEYT DİNARI | 116.66080 | 118.18730 | 114.91090 | 119.96010 |
| 1 | NORVEÇ KRONU | 3.24400 | 3.26580 | 3.24180 | 3.27340 |
| 1 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ | 9.65940 | 9.67680 | 9.58700 | 9.74940 |
| 100 | JAPON YENİ | 23.82110 | 23.97880 | 23.73290 | 24.06990 |
ÇAPRAZ KURLAR
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.5728 | AVUSTRALYA DOLARI |
|---|---|---|---|
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 7.1463 | DANİMARKA KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 10.7200 | İSVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 0.9040 | İSVİÇRE FRANGI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 151.7100 | JAPON YENİ |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.4196 | KANADA DOLARI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 11.1400 | NORVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 3.7504 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ |
| 1 KUVEYT DİNARI | = | 3.2384 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 İNGİLİZ STERLİNİ | = | 1.2605 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 EURO | = | 1.0438 | AMERİKAN DOLARI |
645
Sayi : 178
K.K.T.C. MERKEZ BANKASI İDARE MERKEZİ'NDEN DUYURU
DUYURU NO: 2025/36
38/97 Sayılı Para ve Kambiyo Yasası'nın 10. Maddesi'nin (1) fıkrası gereğince 21/02/2025 tarihinde resmi işlemlerde esas alınacak kurlar aşağıdaki şekilde tespit ve ilan olunur.
| RESMİ KURLAR | DÖVİZ | EFEKTİF | |||
|---|---|---|---|---|---|
| DÖVİZ CİNSİ | ALIŞ | SATIŞ | ALIŞ | SATIŞ | |
| 1 | AMERİKAN DOLARI | 36.24720 | 36.31250 | 36.22180 | 36.36700 |
| 1 | AVUSTRALYA DOLARI | 23.04030 | 23.19050 | 22.93430 | 23.32970 |
| 1 | DANİMARKA KRONU | 5.06300 | 5.08790 | 5.05950 | 5.09960 |
| 1 | EURO | 37.82180 | 37.89000 | 37.79540 | 37.94680 |
| 1 | İNGİLİZ STERLİNİ | 45.61490 | 45.85270 | 45.58290 | 45.92140 |
| 1 | İSVİÇRE FRANGI | 40.07910 | 40.33650 | 40.01900 | 40.39700 |
| 1 | İSVEÇ KRONU | 3.37390 | 3.40880 | 3.37150 | 3.41660 |
| 1 | KANADA DOLARI | 25.46120 | 25.57600 | 25.36700 | 25.67320 |
| 1 | KUVEYT DİNARI | 116.73170 | 118.25910 | 114.98070 | 120.03300 |
| 1 | NORVEÇ KRONU | 3.25580 | 3.27770 | 3.25350 | 3.28520 |
| 1 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ | 9.66500 | 9.68240 | 9.59250 | 9.75500 |
| 100 | JAPON YENİ | 24.07530 | 24.23470 | 23.98620 | 24.32680 |
ÇAPRAZ KURLAR
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.5695 | AVUSTRALYA DOLARI |
|---|---|---|---|
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 7.1481 | DANİMARKA KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 10.7000 | İSVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 0.9023 | İSVİÇRE FRANGI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 150.2000 | JAPON YENİ |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.4217 | KANADA DOLARI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 11.1100 | NORVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 3.7504 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ |
| 1 KUVEYT DİNARI | = | 3.2386 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 İNGİLİZ STERLİNİ | = | 1.2606 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 EURO | = | 1.0434 | AMERİKAN DOLARI |
646 Sayi : 179
K.K.T.C. MERKEZ BANKASI İDARE MERKEZİ'NDEN DUYURU DUYURU NO: 2025/37
38/97 Sayılı Para ve Kambiyo Yasası'nın 10. Maddesi'nin (1) fıkrası gereğince 22/02/2025 - 24/02/2025 tarihleri arasında (her iki tarih dahil) resmi işlemlerde esas alınacak kurlar aşağıdaki şekilde tespit ve ilan olunur.
| RESMİ KURLAR | DÖVİZ | EFEKTİF | |||
|---|---|---|---|---|---|
| DÖVİZ CİNSİ | ALIŞ | SATIŞ | ALIŞ | SATIŞ | |
| 1 | AMERİKAN DOLARI | 36.30600 | 36.37140 | 36.28060 | 36.42600 |
| 1 | AVUSTRALYA DOLARI | 23.13290 | 23.28380 | 23.02650 | 23.42350 |
| 1 | DANİMARKA KRONU | 5.09210 | 5.11720 | 5.08860 | 5.12890 |
| 1 | EURO | 38.03810 | 38.10670 | 38.01150 | 38.16380 |
| 1 | İNGİLİZ STERLİNİ | 45.86830 | 46.10740 | 45.83620 | 46.17660 |
| 1 | İSVİÇRE FRANGI | 40.30650 | 40.56530 | 40.24600 | 40.62610 |
| 1 | İSVEÇ KRONU | 3.39610 | 3.43130 | 3.39380 | 3.43920 |
| 1 | KANADA DOLARI | 25.54720 | 25.66240 | 25.45260 | 25.75990 |
| 1 | KUVEYT DİNARI | 116.96730 | 118.49780 | 115.21280 | 120.27530 |
| 1 | NORVEÇ KRONU | 3.25950 | 3.28140 | 3.25720 | 3.28900 |
| 1 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ | 9.68130 | 9.69880 | 9.60870 | 9.77150 |
| 100 | JAPON YENİ | 24.07590 | 24.23530 | 23.98680 | 24.32740 |
ÇAPRAZ KURLAR
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.5658 | AVUSTRALYA DOLARI |
|---|---|---|---|
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 7.1188 | DANİMARKA KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 10.6400 | İSVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 0.8987 | İSVİÇRE FRANGI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 150.4400 | JAPON YENİ |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 1.4192 | KANADA DOLARI |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 11.1100 | NORVEÇ KRONU |
| 1 AMERİKAN DOLARI | = | 3.7501 | SUUDİ ARABİSTAN RİYALİ |
| 1 KUVEYT DİNARI | = | 3.2399 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 İNGİLİZ STERLİNİ | = | 1.2655 | AMERİKAN DOLARI |
| 1 EURO | = | 1.0477 | AMERİKAN DOLARI |
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ RESMİ GAZETE
Sayı : 42 EK VI 24 Şubat, 2025
Sayı : 7
YASA TASARI VE ÖNERİLERİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Yeniden Doğuş Partisi Gazimağusa Milletvekili Sayın Erhan Arıklı’nın sunmuş olduğu, Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisini (Y.Ö.No:75/4/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(29)
30
SEÇİM VE HALKOYLAMASI (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ GENEL GEREKÇESİ
Anayasamızın 5’inci Maddesi hükmünün öngördüğü erkler ayrılığı esasına ve parlamenter yapıya dayalı hükümet sisteminde yürütme yetkisi ve görevi, “Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve yasalara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir” kuralına bağlanmıştır. Cumhurbaşkanı Devletin başıdır ve bu sıfatla Devletin ve toplumun birliğini ve bütünlüğünü ifade eder; Anayasanın uygulanmasını Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir.
Cumhurbaşkanı, otuz beş yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliğine sahip Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları arasından, “halk” tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının, Devletin başı olması sıfatıyla aynı zamanda yürütmenin de başıdır. Anayasaya göre, Cumhurbaşkanı, gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kuruluna Başkanlık eder veya Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırır.
Bakanlar Kurulunun, bazı durumlarda, toplanarak Anayasada belirlenen kimi kararları alabilmesi Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanmasına bağlıdır. (Olağanüstü hallerde alınan kararlar gibi). Cumhurbaşkanı açısından temel özellik, bu faaliyetler sırasında yürütmenin “sorumsuz” başkanı olması, Meclise karşı siyasal sorumluluğunun bulunmamasıdır. Bu uygulama erkler ayrılığı esasına ve parlamenter sisteme de uygun düşmektedir.
Parlamenter sistemde Cumhurbaşkanının yansızlığı asıldır. Cumhurbaşkanının sorumsuzluğu yansızlığının gereğidir. Yansızlık, Cumhurbaşkanının, sadece davranışlarında yansız olmasını değil, aynı zamanda, toplumda, Cumhurbaşkanının yansız olduğu ve yansız davranacağı konusunda yaygın bir kanının bulunmasını da gerekli kılar. Cumhurbaşkanının yansızlığı Anayasamızda 101’inci maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir. “Cumhurbaşkanı partili ise, partisinin kararları ile bağlı değildir, bağımsız hareket eder. Cumhurbaşkanlığı ile parti başkanlığı aynı kişide birleşemez.” Bu hükme binasının Cumhurbaşkanı göreve başlarken etmiş olduğu yemininde de “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağıma; namusum ve şerefim üzerine and içerim.” ifadeleri yer almaktadır.
Tüm bu hususlar Cumhurbaşkanlığı görevinin Cumhurbaşkanının yansızlığı, sorumsuzluğu ve güçler arasında temel ilkelerinin Anayasada belirlenmiş olduğu göstergesidir. Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı görevleri yanında, en önemli görevlerden bir tanesi de Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetmektir.
Anayasamızın 68’inci maddesi seçme ve seçilme ile ilgili kuralların, seçimler ve halk oylamalarının serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm ilkelerine uygun olarak yapılmasını öngörmekte ve bu kuralların yasa ile düzenlenmesi şartını getirmektedir.
Seçim ve Halkoylaması Yasası, Anayasanın bu hüküm gereği Cumhurbaşkanlığı, Milletvekilliği, Belediye Başkanlığı, Belediye Meclis üyeliği, muhtarlık, köy ihtiyar heyeti üyeliği, seçimleri ile halkoylamasında uyulacak ilkeleri belirlemektedir.
Seçim ve Halkoylaması Yasası Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olabilmek için genellikle milletvekili seçilme yeterliliğine benzeyen şartlar öngörülmektedir. Bu şartlar arasında yurttaşlık, yaş, ikamet, oy kullanma hakkına sahip olmak sayılabilir.
31
Yukarıda belirtilen nitelikler yanında Cumhurbaşkanının sözüne güvenilir, dürüst bir kişi olması önceliktir. Bunun yanı sıra bilginin hayata aktarılmış hali olan tecrübe, Cumhurbaşkanı için ikinci önemli özellik olarak öne çıkmalıdır. İstikrarlılık ve tutarlılık da önemli bir unsurdur. Cumhurbaşkanının karizmatik bir lider özelliği taşıması, güçlü bir hitabet yeteneğine sahip olması ve bir ideoloji benimsemesi de gereklilik arz eden hususlardır.
Bu nedenle yukarıda bahsedilen Anayasal hükümleri yerine getirecek ve öngörülen nitelik ve özellikleri taşıyan kişilerin Cumhurbaşkanlığına aday olması gerekmektedir. Bu çalışmada, kişilerin aday olabilmesine ilişkin halk desteğinin teminatı olan imza ile başvuru düzenlenmesi öngörülmüştür.
Bu amaçla hazırlanan bu Yasa Önerisi ile Cumhurbaşkanı adayı olacak kişilerin gerek bir Siyasal Parti adayı olması gerekse bağımsız aday olabilmesi Yasada öngörülen nitelik ve başvuru koşullarına ek olarak en az 1500 (bin beş yüz) yurttaşın isim ve soy ismi, kimlik kartı numarası, oturma adresi ve imzası bulunan ve noter tarafından onaylanan aday talep belgesini Yüksek Seçim Kuruluna başvurusu ile birlikte iletmesi şartı getirilmiştir. Böyle bir düzenleme ile halktan talep gelmeden, herhangi bir kişinin Cumhurbaşkanlığına aday olması engellenmiş olacaktır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Önerinin kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2. Önerinin 2’nci maddesi ile mevcut 58’inci maddeye bir Siyasal Parti adayı olması veya herhangi bir siyasal partiden Cumhurbaşkanlığına aday olmayacak kişilerin, halktan talep almasına yönelik düzenleme getirilerek, yasada öngörülen nitelik ve başvuru koşullarına ek olarak, en az 1500 (bin beş yüz) yurttaşın isim ve soy ismi, kimlik kartı numarası, oturma adresi ve imzası bulunan ve noter tarafından onaylanan aday talep belgesini Yüksek Seçim Kuruluna, başvurusu ile birlikte iletmesi şartı öngörülmüştür.
Madde 3. Önerinin 3’üncü maddesi ile Yasanın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir.
32
SEÇİM VE HALKOYLAMASI (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim | 1. Bu Yasa, Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Seçim ve Halkoylaması Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| 5/1976 | |
| 29/1977 | |
| 1/1980 | |
| 4/1980 | |
| 12/1981 | |
| 17/1985 | |
| 19/1985 | |
| 15/1986 | |
| 16/1986 | |
| 60/1988 | |
| 17/1990 | |
| 33/1990 | |
| 52/1991 | |
| 78/1991 | |
| 46/1993 | |
| 58/1993 | |
| 59/1993 | |
| 2/1994 | |
| 12/1994 | |
| 12/1998 | |
| 48/1998 | |
| 14/2002 | |
| 24/2010 | |
| 33/2016 | |
| 59/2017 |
Esas Yasanın 2. (1) Esas Yasa, 58’inci maddesinin (4)’üncü fıkrasının kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)’üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir: “(4) Siyasal partiler, Cumhurbaşkanı, milletvekili, belediye başkanı ve belediye meclisi üyesi adayı olarak gösterdikleri adaylardan bu Yasanın adaylık için aradığı koşul ve nitelikleri haiz olduklarını belirten ve partiden aday olarak gösterilmeyi kabul ettiklerini ve başka partiden aday gösterilmeyi kabul etmediklerini gösteren bir beyan alırlar ve bu beyanları aday listelerine eklerler.
Ayrıca bu beyanla birlikte Siyasal Partiler, partiden aday olarak göstermeyi kabul ettiklerini Cumhurbaşkanı adayı için aşağıda öngörülen bentlerde belirtilen belgeler yanında, en az 1500 (bin beş yüz) yurttaşın isim ve soy ismi, kimlik kartı numarası, oturma adresi ve imzası bulunan ve noter tarafından onaylanan aday talep belgesini başvurusuna ekleyerek Yüksek Seçim Kuruluna iletir.
33
Aday listelerinde gösterilen adayların doğum yerleri, doğum tarihleri ve anne ve baba adı ve soyadları da siyasal partiler tarafından Kurula bildirilir. Aday listelerinde gösterilen adaylar ile ilgili aşağıdaki belgeler de listelere eklenir.
(A) Polis karakter belgesi.
Siyasal partiler veya adaylar Polis Genel Müdürlüğüne veya ilgili seçim bölgesindeki polis müdürlüklerine müracaatla bu belgeyi alabilirler.
(B) Cumhurbaşkanlığı adaylığı için en az beş yıl; milletvekili, belediye başkanı ve belediye meclisi üyesi adaylığı için ise en az üç yıldan beri daimi ikametgahının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olduğuna dair muhtar belgesi.
(C) Kimlik kartı veya fotokopisi. (Fotokopi sunulması halinde aslı Kurula gösterilir.)
(Ç) Yurt ödevini yaptığım veya bundan muaf tutulduğunu gösteren belge veya fotokopisi. (Fotokopi sunulması halinde aslı Kurula gösterilir.)
(2) 7. Esas Yasa, 58’inci maddesinin (6)’ncı fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (6)’ncı fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
Bağımsız adayların, muhtar adaylarının ve ihtiyar heyeti üyesi adaylarının adaylık için başvurmaları, ilgili seçim bölgesinin ilçe seçim kuruluna, bu Yasanın adaylık için aradığı koşul ve nitelikleri haiz olduğunu veya olduklarını belirten bir yazı ile yapılır. Bağımsız adaylar bu maddenin (4)’üncü fıkrasının (A), (B), (C) ve (Ç) bentlerinde açıklanan belgeleri, muhtar adayları ve ihtiyar heyeti üyesi adayları ise yine (4)’üncü fıkranın (A), (C) ve (Ç) bentlerinde açıklanan belgelere ilaveten, en az üç yıldan beri daimi ikametgahının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olduğuna dair muhtar belgesini başvurularına eklener. Kurul başkanlığı başvurmanın alındığına dair bir belge verir, başvurmayı ilan eder ve derhal Yüksek Seçim Kuruluna bildirir.
Bu maddenin (2)’nci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanlığı adaylığı için adayın kendisi bağımsız olarak başvuru yapması halinde, yukarıda (4)’üncü fıkranın (A), (B), (C) ve (Ç) bentlerinde açıklanan belgelerle birlikte, en az 1500 (bin beş yüz) yurttaşın isim ve soy ismi, kimlik kartı numarası, oturma adresi ve imzası bulunan ve noter tarafından onaylanan aday talep belgesini başvurusuna ekleyerek Yüksek Seçim Kuruluna iletir.”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.