Y.T.No:170/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
MOTORLU ARAÇLARLA YOLCU VE EŞYA TAŞINMASI (DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇE
Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nda, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasasına işletme izni ve A işletme izni tanımları eklenmiş ve bu işletme izinlerinin ne amaçlarla kullanılacağı, harçlarının ne şekilde ödeneceği düzenlenmiştir. Z kiralık motorlu araçların çeşitleri çoğaltılmış, panelvan tanımı eklenip bu araçlarında kiralık motorlu araç olarak kiralanması sağlanmıştır.
İzin Kurulu Sekreterliği tanımının Trafik Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası’nda düzenlendiği şekli olan İzinlendirme ve Denetleme Şubesi olarak değiştirilmiş, oluşumu ve görev ve yetkileri yasadaki şekilde düzenlenmiştir.
İzin Kurulunu oluşturulmasında herhangi bir sıkıntı çıkmasının önlenmesi amacı ile üyelerin tefsirinde değişiklik yapılmış ve İzin Kurulunun ilgili maddesi Yasalara uygun hale getirilmiştir.
İzin Kurulu, görev ve yetkilerini yerine getirirken, izin için başvuranı değerlendirmek amacı ile ilgili Kaymakamlık, ilgili Belediye, Polis Genel Müdürlüğü ve Sosyal Hizmetler Dairesinden görüş alması gerekmektedir. Yasa değişikliği ile ülkedeki tüm sınırlar belediyelere bağlı olduğundan dolayı görüş alması gereken mercilerden biri olan Kaymakamlık yasadan çıkarılmıştır.
Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasasında eşya taşıyan araçların işletme izinleri A işletme izni ve B işletme izni şeklinde düzenlenmektedir. B izni çıkarması gereken birçok iş aracı B iznini çıkarmayıp izinsiz bir şekilde yolda seyretmektedirler. Bunun önlenmesi amacı için B izni müracaat edilerek alınan bir izin kapsamından çıkarılarak kendi özel yükünü taşıyan tüm iş araçlarının B izin harcı ödemesi ve seyrüsefer harcı ile birlikte B işletme izin harcinin da tahsil edilmesinin sağlanması amacı ile düzenleme yapılmıştır.
Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasasında eşya taşımak için kullanılan motorlu araçların kiralanabilmesine olanak tanıyan madde bulunmaması nedeni ile birçok işletme sıkıntı yaşamaktadır. Bu sıkıntıların yaşanmasını önlemek amacı ile Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısında eşya taşıyabilen A işletme izinli araçların kiralanabilmesi için değişiklikler yapılmıştır.
8
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Bu Yasa Tasarısının 1'inci maddesi ile “Kısa İsim” düzenlenmektedir.
Madde 2. Bu Yasa Tasarısının 2’nci maddesi ile Yasa’nın “Tefsir” maddesine yenileri eklenmiş ve yeniden düzenlenmektedir.
Madde 3. Bu Yasa Tasarısının 3’üncü maddesi ile Yasa’nın 4’üncü maddesinin (1)’inci fikrasının (D) bendi yeniden düzenlenmektedir.
Madde 4. Bu Yasa Tasarısının 4’üncü maddesi ile Yasa’nın 7’nci maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü fikraları yeniden düzenlenmektedir.
Madde 5. Bu Yasa Tasarısının 5’nci maddesi ile Yasa’nın 8’nci maddesinin (2)’nci fikrasının (A) bendi yeniden düzenlenmektedir.
Madde 6. Bu Yasa Tasarısının 6’ncı maddesi ile Yasa’nın 11’inci maddesi “İzinlendirme ve Denetleme Şubesi” yeniden düzenlenmektedir.
Madde 7. Bu Yasa Tasarısının 7’nci maddesi ile Yasanın 17’inci maddesi olan “Eşya Taşımacılığı İzni” maddesi yeniden düzenlenmektedir.
Madde 8. Bu Yasa Tasarısının 8’inci maddesi ile “Yürürlüğe Giriş” düzenlenmektedir.
9
MOTORLU ARAÇLARLA YOLCU VE EŞYA TAŞINMASI (DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzev Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı
yapar:
Kısa İsim 9/2001, 51/2005, 10/2007, 43/2010, 20/2012, 14/2014 57/2017 26/2023
Esas Yasa'nın 2'nci Maddesinin Değiştirilmesi
-
Bu Yasa, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa olarak" anılan, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) Yasası ile birlikte okunur.
-
Bu Yasa, 2'nci madde kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 2'nci madde konmak suretiyle değiştirilir.
"Tefsir 2.
"A İşletme İzni", Ücret karşılığında eşya kullanılması amacı ile İzin Kurulundan alınacak izni anlatır.
"Ağır Tip Kamyon", motorunun hacmi 3.000 cm. küpten veya ağırlığı 2032 kg'dan fazla olan veya her iki özelliğe sahip bir motorlu yük aracını anlatır.
"Bakan", Ulaştırma işleri ile Görevli Bakanı anlatır.
"Bakanlık", Ulaştırma İşleri ile Görevli Bakanlığı anlatır.
"Çift Kabin Motorlu Araç", tam yüklü olarak yükle birlikte ağırlığı en fazla üç bin beş yüz kilogram olan, yük ve personel taşımaya elverişli, arka kısmı açık, sürücü kısmının bulunduğu ön sıranın arkasında tek veya çift sıralı oturma yeri bulunan motorlu aracı anlatır.
"Dolmuş", özel olmayan ve sola açılan en az iki kapısı bulunan ve altı yolculan fazla, dokuz yolculan az yolcu taşıyabilen, belli bir güzergahta düzenli olarak (tarifeli) sefer yapan motorlu bir aracı anlatır.
"Eşya Taşıyan Motorlu Araç", azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramdan fazla olan ve eşya taşımak için imal edilmiş olan motorlu aracı anlatır."
"İşletme İzni", Ücret karşılığı veya araç sahibinin kendi özel ticaret, sanayi, tarım
10
veya başka iş amaçları için karma ağırlığı üç bin beş yüz kilogram ve yukarısı olan araçların tümüne seyrüsefer harcı ile birlikte tahakkuk eden harcı anlatır.
"İzin Kurulu", bu Yasanın 4'üncü maddesi ile oluşan komisyonu anlatır.
"İzinlendirme ve Denetleme Şubesi", Trafik Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası'nın 9'uncu maddesi ile oluşan şubeyi anlatır.
"İzin Kurulu Sekreteri", İzinlendirme ve Denetleme Şube Amiri'ni anlatır.
"Karma Ağırlık", aracın ağırlığı ile taşıyabileceği yük, alet, yakıt, yolcu ve araçta taşınan öteki herşeyi kapsayan ağırlığı anlatır. Treylerli motorlu araçta, treyler ve treylerin taşıdığı yükün ağırlığını da kapsar.
"Kamu için kullanılan motorlu araç", kira veya ücret karşılığı yolcu veya eşya taşıma izni olan,
(1) Taksi, (2) Yolcu Minibüsü, (3) Yolcu Otobüsü, (4) Kamyonet, (5) Kamyon, ve (6) Ağır tip kamyonu, anlatır.
"Kamyon", her çeşit eşya veya yük taşımak veya çekmek için kullanılacak şekilde imal veya tanzim edilmiş bir motorlu aracı anlatır.
"Kamyonet", motorunun hacmi 3000 cm. küpten veya ağırlığı 2032 kg'dan fazla olmayan motorlu yük aracını anlatır.
"Motobisiklet", yardımcı ayak pedali bulunan veya motorunun hacmi 50 cm. küpten fazla olmayan motorlu iki tekerlekli aracı anlatır.
"Motosiklet", dörtten az tekerleği olan ve ağırlığı 406 kg.'ı geçmeyen motorlu aracı anlatır.
"Özel Motorlu Araç", ücretsiz eşya, yük veya yolcu taşımak için kullanılan;
(1) En çok sekiz yolcu taşıyabilen motorlu araç, (2) Arkası açık veya kapalı kamyonet, (3) Cip türü motorlu araç, ve (4) Motobisiklet veya motosikleti anlatır.
11
“Panelvan”; izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 Kg’i geçmeyen, kapalı kasalı (yandan camlı olanlar dahil), sürücü dışında en çok sekiz yolcu taşıyabilen, insan ve yük taşımak için imal edilmiş araçları anlatır. Zorunlu olmamakla birlikte, yük taşımakla bölümü dışında, sürücü kısmına ek olarak bir veya iki sıra oturma yeri bulunabilir.
“Taksi”, özel olmayan ve sola açılan en az iki kapısı bulunan ve en çok altı yolcu taşımak için imal veya tanzim edilmiş ve kamu için kullanılan motorlu aracı anlatır. Ancak en fazla kaç yolcu taşıyabileceği, aracın özellikleri dikkate alınarak İzin Kurulu tarafından belirlenir.
“Yolcu”, kira veya ücret karşılığı olsun veya olmasın bir motorlu araç veya onun çektiği bir romörk üzerinde taşınan her şahsi anlatır. Ancak, aracın sürücüsünü kapsamaz.
“Yolcu Minibüsü”, özel olmayan ve oturur vaziyette sekiz yolcudan fazla, yirmi iki yolcudan az yolcu taşıyabilen ve kamu için kullanılan motorlu aracı anlatır.
“Yolcu otobüsü”, özel olmayan ve oturur vaziyette yirmi iki ve daha fazla yolcu taşıyabilen ve kamu için kullanılan motorlu aracı anlatır.
“Yolcu Taşıyan Motorlu Traktör”, hareket maksatları için kullanılan ve arkasına ekli en fazla iki romörk vasıtası ile her romörkte en fazla on sekiz yolcu taşıyabilen motorlu aracı anlatır.
“Z Kiralık Motorlu Araç”, belirli bir süre kiraya verilmek için izin makamı tarafından izinlendirilen;
(1) En çok sekiz yolcu taşıyabilen motorlu araç, (2) Arkası açık veya kapalı kamyonet, (3) Çift Kabin Motorlu Araç, (4) Motobisiklet veya Motosikleti, (5) Motorlu Traktörü (6) Panelvan, (7) Ağır Tip Kamyon, (8) Kamyonu
anlatır.”
12
Esas Yasa'nın 3. Bu Yasa,4'üncü maddesinin (1)'inci fıkrasının (D) bendi Dağıstirilmesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (D) bendi konmak suretiyle değiştirilir:
“D” Polis Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilecek Polis Trafik Bölüm Müdürü veya vekili”
Esas Yasa'nın 4. (A) Bu Yasa, 7'nci maddesinin (3)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(2) İzin Kurulu, Başkanın direktifi ile İzinlendirme ve Denetleme Şube Amiri tarafından toplantıya çağrılır.”
(B) Bu Yasa, 7'nci maddesinin (4)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(4) Başkanın yokluğunda Başkana, Ulaştırma İşleri ile Görevli Bakanlık temsilcisi vekalet eder.”
Esas Yasa'nın 5. Bu Yasa, 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (A) bendi konmak suretiyle değiştirilir:
“(A) İzin Kurulu yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen görev ve yetkilerini yerine getirirken aşağıda belirtilen mercilerden yazılı görüş almak zorundadır.
(a) Polis Genel Müdürlüğü, (b) İlgili Belediye, ve (c) Sosyal Hizmetler Dairesi.
Esas Yasa'nın 6. Bu Yasa, 11'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 11'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“11. İzinlendirme ve Denetleme Şubesinin Oluşumu, Görev ve Yetkileri
(1) Trafik Dairesi (Kuruluş, Görev Ve Çalışma Esasları) Yasası uyarınca İzinlendirme ve Denetleme Şubesi, 1
13 17/2016
(bir) Şube Amiri yönetiminde ve yeterli sayıda Genel Hizmetler Sınıfı personelinden oluşur.
(2) İzinlendirme ve Denetleme Şubesi, İzin Kuruluna ve İtiraz Kuruluna yapılan müracaatları kabul eder. Bu müracaatlarla ilgili araştırma ve inceleme çalışmalarını yönlendirir ve hazırlayacağı dosyaları, geliş ve tarih sırasına göre düzenleyerek, raporları ile birlikte İzin Kurulu gündemine getirir. İzin Kurulu kararlarına itiraz dosyalarına halinde dosyaları İtiraz Kurulunun gündemine getirir. İzin Kurulu ve İtiraz Kurulu toplantılarına katılır veya makul bir mazareti olması halinde Trafik Dairesi Müdürü tarafından İzinlendirme ve Denetleme Şubesinde görevli bir memurunun toplantıya katılmasını sağlar. İzin Kurulu ve İtiraz Kurulu tutanaklarını tutar veya tutulmasını sağlar. İzin Kurulu ve İtiraz Kurulunun verdiği kararları uygular ve bu kararları ilgili makam veya kişilere tebliğ eder. Kurulun toplantı sonuçları ile ilgili olarak vereceği görevleri yapar. İzin Kurulunun ve İtiraz Kurulunun muhasebesi ile kayıtlarını muhafaza
14
eder. Kamu için kullanılan motorlu araç sahipleri arasında doğacak olan ihtilafların Yasa ve mevcut İzin Kurulu kararlarına dayanarak çözümlenmesine yardımcı olur. Çözülmeyen ihtilafları İzin Kurulu veya İtiraz Kurulu gündemine getirir. Kendisi veya görevlendireceği personel, Kamu için kullanılan motorlu araçları periyodik bir şekilde denetler. Bu Yasa uyarınca çıkarılacak Tüzüklere ve İşletme İzinine aykırı hareket eden kişiler veya işletmelerle ilgili bir rapor hazırlar ve tavsiyeleri ile birlikte İzin Kuruluna sunar.
(3) İzin Kurulu ve İtiraz Kurulunun her türlü yazışma ve kayıtlarını dosyalayıp muhafaza eder.
(4) İzin Kurulu veya İtiraz Kurulu tarafından istenmesi halinde istatistiki çalışmalar ve mevkiine uygun başka görevleri yerine getirir.
Esas Yasa'nın 7. Bu Yasa, 17’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 17’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“17. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Esya sınırları içerisindeki karayollarında Tasımacılığı ücret karşılığı veya araç sahibinin İzni kendi özel ticaret, sanayi, tarım veya başka iş amaçları için karma ağırlığı 3500 kilogram ve yukarısı olan araçların tümüne seyrüsefer harcı ile
15
birlikte tahakkuk eden işletme izni harcını ödemeden eşya taşıyamaz.
(2) Kamuya yönelik kira ile veya herhangi bir ücret karşılığı eşya taşımada kullanılacak herhangi bir aracın sahibi İzin Kuruluna başvurup aracı için “A” Eşya Taşıma İzni almak zorundadır.
“A” Eşya taşıma izni ayrıca Araç Kayıt Belgesine yazılacaktır.
(3) (A) Bu Yasa kurallarına bağlı kalmak koşuluyla “A” Eşya Taşıma İzniyle kullanılacak araçlar için taşıma ücretleri aşağıda öngörülen kıstaslara uygun olarak İzin Kurulunca saptanır:
(a) Taşıma Ücretlerinin aşırı olmaması; ve
(b) Kamu yararı yönünden kabul edilebilir görülmesi halinde taşıma ücretlerinin zararlı rekabeti önleyecek şekilde belirlenmesi.
(B) Yukarıdaki (A) bendi kuralları uyarınca belirlenecek taşıma ücretlerine ilişkin tarife örneklerinin İzin Kurulunun belirleyeceği şekilde aracın içerisinde görülebilecek bir yerde bulundurulması koşuldur.
(4) Kamu için kullanılan motorlu araç, kira veya ücret karşılığı eşya taşımacılığında kullanılacak herhangi bir araç sahibine verilen “A” Eşya Taşıma İzni belgesinde belirtilir ve başka herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın aracın ön ve arkasına on cm. eninde ve on cm. boyunda beyaz levha üzerine sekiz cm. boyunda siyah “A” harfi eklenmeden taşımacılıkta kullanılamaz.
(5) 2032 kilogram ile 3500 kilogram arasında ağırlığı olan bir araç sahibi ücret karşılığı eşya taşıyacaksa “A” İşletme İzni almak zorundadır. Bu araçlar için işletme izin harcı kadar harç tahsil edilir.
16
(6) “Z” kiralık işletme izinli bir araba, ücret karşılığı eşya taşıyan bir şirkete veya firmaya kiralanması halinde, kiralayan şirketin veya firmanın İzin Kuruluna başvurup “A” İşletme İzin belgesi alması gerekmektedir. Kiralanacak aracın “A” işletme izni olması gerekmektedir. Araç için hem “Z” kiralık araç işletme izni hem de “A” işletme izni veya işletme izin harcı ödenecektir.
(7) İşletme izinleri, Seyrüsefer harçları ile birlikte Motorlu Araçlar Kayıt, Ruhsatlandırma ve Muayene Şubesinde ödenir.
(8) “A” işletme izinleri hitam tarihinde İzin Kuruluna başvurularak yenilenir.
(9) Aracın hiçbir şekilde çalıştırılmadığı veya kullanılmadığının Motorlu Araçlar Kayıt, Ruhsatlandırma ve Muayene Şubesine dilekçe ile bildirilmediği sürece, aracın işletme izinleri tahakkuk edecektir.
(10) “A” işletme izni sahibi aracını devretmesi durumunda izin iptal edilir.
(11) Devlete ait araçlarda İşletme İzni veya A İşletme İzni aranmamaktadır.”
Yürürlüğe Giriş 8. Bu Yasa Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
17
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Daimi İkamet İzni (Değişiklik) Yasa Tasarısını (