Organik üretimle ilgili organik tarımın esasları ve uygulanmasına ilişkin tüzük

Sayı : 358

1051

ORGANİK TARIM YASASI

(20/2018 Say ılı Yasa)

Madde 40 Altında Yapılan Tüzük

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Organik Tarım

Yasası'ıun 40'ıncı maddesinin (l)'inci fıkrasının kendisine verdiği

yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:

Kısa İsim

l. Bu Tüzük, Organik Üretimde, Organik Tarımın Esasları ve

Uygulamnasına İlişkin Tüzük olarak isimlendirilir.

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Tefsir

2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe:

"Apismellifera", Batı bal arısı veya Avrupa bal arısı , dünya genelinde 7-

12 tür bal arısı türünden en yaygın olanı an latır.

"Bakanlık", Tarım işleriy le görevli Bakanlığı anlatır.

"Birim", Yasa'nın 35 ' inci maddesi uyarınca oluşturulan Organik Tarım

Birimi'ni anlatır.

"Bitki Yeniden Üretim Malzemeleri". Bitkinin üretimi için kullanılabil en

veya bu doğrultuda kullanılması amaçlanan, büyümenin herhangi bir

aşamasında bulunan tohumlar dahil, bitki ve bitki parçalarını anlatır.

"Denetim Dosyası •·, Denetim sistemlerinin işletilmesi ile ilgili bilgi ve

belgeler dı şında, denetim sisteminin amaçlan için Yasa'nın 27'nci

maddesinde düzenlenen müteşebbis ile ilgili bilgi ve belgeleri veya

Bak.anl ık ve yetkili kurumlar tarafından desteklenen faaliyetler ile ilgili

tüm bilgileri ve bir müteşebbis tarafından Bakanlığa ve Kontrol

Kurumlarına iletilen bilgileri anlatır.

"Denetim Sistemi" ,Organik tanın faaliyetlerinin, Yasa ve Yasa uyarınca

çıkarılan tüzük kurallarına uygunluğun Kontrol Kuru luşları, tarafından

denetlenirken uyması gereken kuralları anlatır.

1052

"Dönüştürülmekte Olan Ürün veya Hayvan Yemleri", dönüşüm sürecinin

başlangıcından 12 ay sonra bu parsellerden elde edilen ürünleri veya

hayvan yemini anJatır.

"Dönüşümdeki Üretim Birimi", Yasa'nm 13'üncü maddesinde belirtilen

kurallan yerine getiren ve yürürlükteki organik üretim gereldiliklerine

uygun olarak yönetilen üretim birimlerini anlatır. Bu ayrn zamanda

Yasa'nın 13 'üncü maddesinde beliıiilen dönüşüm için arazi parselleri

veya diğer varlıkları ile oluşturulabileceğini anlatır.

"Erkek horoz" et üretimi amaçlı yumurta tavuğu türlerinden erkek tavuğu

anlatır.

"Etlik kümes hayvam" et üretimi amaçlı kümes hayvanları anlatır.

"Fitoterapötik", bitkilerden hazırlanan çeşitl i ekstrelerle hazırlanmış

bitkisel kaynaklı ilaçlardır.

"Hidrofonik Üretim", Doğal suda yetişmesi mümkün olmayan bitkileri,

sadece kökleri mineral besleyici bir solüsyonda veya içerisinde besleyici

solüsyon eklenmiş perlit, çalul veya mineral yünü gibi maddelerin

bulunduğu hareketsiz bir oıiamda tutarak büyütme yöntemini anlatır.

"Homeopatik", bir hastalığın, hastalik belirtilerini sağlam: bir insanda

ortaya çıkarabilecek maddelerin çok düşük dozlarda hastaya verilmesiyle

tedavi edilebileceği inancına dayanan bir alternatif tıp yöntemidir

"İll( Alıcı", İthal edilen gönderilerin teslim edildiği ve daha sonraki

hazırlık ve/veya pazarlama işlemlerini yapacak olan gerçek veya tüzel

kişileri anlatır.

"İşleme", İlk ürünü ciddi anlamda değişikliğe uğratan, ısıtma, tütsüleme,

kürleıne, olgunlaştı rma, kurutma, marine etme, özünü çıkarma, sıkma

veya bu işlemlerin karışımı şeklinde işlemlerinin yanı sıra Yasa'nın

1 S'inci maddesinin (2)'nci fıkrasında belirtilen maddelerin kullanıldığı

işlemlerini anlatır.

"İthalatçı", Kuzey Kıbrıs Türk Cwnhuriyetinde serbest dolaşım için

bizzat veya bir aracıyla bir gönderiyi piyasaya süren, toplum içinde

bulunan gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.

"Müteşebbis Grubu", Yasa ve Yasa altında çıkartılacak tüzük kurallarına

uygunluk halinde "müteşebbis grubu", Yasa'nın 2'nci maddesinde tefsiri

yapılan "Müteşebbis" tanımıyla ay111 şekilde değerlendirilir.Çiftçi

1053

grubunu anlatu-.

"Organjk Olmayan Üretim Birimi", Organik üretim için yürürlükteki

gerekliliklere uygun olarak üretim yapmayan bir üretim birimini anlatır.

"Organik Üretim Birimi", bir üretim kısmı için kullanılan üretim tesisleri,

arazi parselleri, çayu·lık alanları, açık alanları, canlı hayvan barınakları,

balık göletleri, denizde yetiştirilen veya su ürünleri için çevreleme

sistemleri, kıyı ve deniz tabanı kullanım haklan, hasatların depolamna

tesisleri, mahsul ürünleri, denizde yetiştirilen ürünler, hayvan ürünleri,

ham maddeler ve belirli bir üretim sektörü için her türlü başka girdileri

anlatır.

"Parti", İşlenmiş gıda ürünlerindeki sayılar ve/veya harfler kullanarak,

belirli üretim özellikleri (üretim saati, üretim tari11i, tanım kodu vb.) aynı

olan bir dizi özdeş ürünün birbirinden ayrılmasııu ve izlenebilmesini

sağlayan ifadeyi anlahr.

"Piliç",et üretimi için olan ve en az 120 günlükken kesilen dişi Gallus

gallusu anlatır.

"Silaj", Silaj , sığır, koyun ve keçi gibi gevişgetiren memeli 'hayvanların

yem ihtiyacını karşılayan ve silolarda saklanan yüksek nem içeren

fermente edilmiş yemleri anlatır.

" Sürü", kümes hayvanlarının kümesindeki bölümler kapsamında

kullanıldığında, diğer kümes hayvanları ile karıştırılmadan bir arada

tutulan, ve kendilerine ait iç ve dış alanları olan bir grup kuşu anlatır.

"Üretim Birimi", ifadesi bir üretim kısmı için kullanılan üretim tesisleri,

arazi parselleri, çayırlık alanlan, açık alanları, canlı hayvan barınakları ,

balık göletleri, denjzde yetiştirilen ya da su ürünleri için çevreleme

sistemleri, layı ve deniz tabanı kullanım hakları, hasatların depolanma

tesisleri, mahsul ürünleri ,denizde yetiştirilen ürünler, hayvan ürünleri,

ham maddeler ve belirli bir üretim sektörü için her türlü başka girdileri

anlatır.

"Yasa",Organik Tarım Yasa'sını anlatır.

Amaç

3. Bu Tüzüğün amacı organik ürünlerin üretimi, işlenmesi, paketleıunes i,

taşııunası, depolanması ve denetimlere

ilişkin usul ve esaslan

1054

belirlemektir.

Kapsam

4. Bu Tüzük, organik ürünlerin üretimi, işlenmesi, paketlenmesi,

taşınması ve saklaıunası ile ilgili kuralları kapsar.

Ancak, bu Tüzüğün l S'inci maddesinde beliıtilenlerin dışındaki canlı

türlerini kapsamaz.

İKİNCİ KISIM

Oı·ganik Ürünlerin Üretimi, İşlenmesi, Paketlenmesi, Taşınması ve

Depolanmasına İlişkin Kurallar

BİRİNCİ BÖLÜM

Bitkisel Üretim Kuralları

Bitkisel Üretimin

5.

(1)

Yasa' ıun 8'inci maddesinde belirtilen üretim kurallarına ek

Genel

Gereklilikleri

olarak, bu Tüzi.iğün 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14'üncü

maddelerinde beliıtilen kurallar da organik üretimde ·

uygulanacaktır.

(2)

Bitkisel üretim aşağıdaki kurallara uygun olarak yapılır.

(A) Doğal olarak suda yetişenler hariç olmak üzere,

organik bitkisel ürünler toprak veya kaya yatağı üzeri

ile ilişkili olarak toprağın organik üretime imkan veren

malzeme ve ürünlerle kanştmlmış veya gübrelenmiş

topraklarda üretilir.

(B) Hidrofonik üretim yasaktır.

(C) Yukarıdaki (J )'inci fıkra kuralları saklı kalmak

koşuluyla

tohumların

nemlendirilmesi

yoluyla

çimlendirme işlemine ve hindiba başlarının elde

edilmesi amacıyla temiz suya daldırma işlemine ızın

verilir.

(Ç) Yukarıdaki (1 )' inci fı kra kuralları saklı kalmak

koşuluyla:

1055

(a)

Si.is bitkileriııin ve otların nihai alıcıya saks ıy la

birlikte satılmak üzere saksılarda üretimine,

(b) Daha sonra başka bir yere nakledilmek veya

ekimini yapmak amac ıyla fidelerin taşıyıcı

kaplarda üretilmesine yönelik uygulamalara izin

verilir.

(D) Organik tarımda kullan ılan tüm bitki üretim teknikleri

çevre

kirliliğinin önlenmesine

veya

en

aza

indirgenmesine katkıda bulunmalıdır.

(3)

İstisnai koşullarda aşağıdakil erine izin verilir.

(A) Tohumların organik olması koşulu ile,

sadece

tohumlardaki besin rezervleri ile yaşayan filiz, budak

ve tereden oluşan filizlenmiş tohwnlann, temiz suda

nemlendirilerek üretimi. Sadece tohumları nemli

tutmaya yarayacak etkisiz ortamın dışında yetiştirme

ortamı

kullanmak

yasaktır. Etkisiz

ortamın

bi l eşenlerine Yasanın 17'nci maddesi ile izin veril miş

0lınal ıdır. ·

(B) Bitki üreme materyalinin organik olması koşu luyla,

temiz suya batırılarak da dahil, radika başlarının elde

edilmesi. Yetiştirme ortamının kullanılmasına, sadece

bileşenlerinin Yasa' nın 17'nci maddesine uygun

olması koşuluyla izin verilecektir.

Paralel

Üretim 6.

(1)

Yasa' nın 5'inci maddesinin (4)'ünci.i fıkrası saklı kalmak

Kuralları

koşuluyla, söz konusu üretimin azami beş yıl (5) içerisinde

tamamlanması durumunda, en az üç (3) yıllık yetiştirme

dönemi olan çok ytllık bitkilerde, birbirinden kolayca ayut

edilemeyen farklı çeşitler veya aynı çeşitler ekilebilir. Bu

durumda:

(A) Ç iftçi,

birimi

ve/veya yetk ilendirilmiş kontı-ol

kuruluşunu ilgili her bir ürünün hasadından en az kırk

sekiz (48) saat öncesinde bilgilendirir.

(B)

Hasatın tamamlanmasından sonra çiftçi, birimi

1056

ve/veya yetkilendirilmiş kontrol kuruluşunu elde

edilen ürünlerin kesin miktarı ve ürünleri ayırt etmek

için alınan önlemler hakkında bilgilendirir.

(C) Her yıl dönüşüm planının başlamasından

itibaren birim ve/veya yetkilendirilmiş kontrol

kuruluşu

tarafından,

ürünlerin

ayrımının

denetimi yapılır.

(2)

Yasa'mn 5'inci maddesinin (4)'üncü fıkrasında belirtilen

farklı türlere ilişkin gereklilikler; araştırma ve eğitim

merkezleri, bitki üretim çiftlikleri, tohum çoğaltıcılan ve

ıslah işlemleri için aranmaz.

(3)

Yasa'nın 5'inci maddesinin

(5)'inci fıkrasında atıfta

bulunulan hallerde ve bu maddenin yukarıdaki (!)'inci ve

(2)'nci fıkralarında, bir işletmenin tüm üretim birimleri

organik üretim kurallarına göre yönetilmez ise, müteşebbis:

(A) Organik üretim birimleri ve dönüşüm sürecindeki

üretim birimleri

için kullanılan ürünleri organik

olmayan üretim birimleri için kullanılanlardan ayrı

tutar,

(B) Organik, dönüşüm sürecindeki ve organik olmayan

üretim

birimleri

tarafından

üretilen

ürünleri

birbirinden ayrı tutar,

(C) Üretim birimlerinin ve ürünlerin etkin bir şeki lde

ayrıldığım göstermek için yeterli kayıtları saklar.

Dönüşüm Süreci 7.

(1)

Organik ürün olarak değerlendirilen bitki ve bitki ürünleri

için, Yasa'nın 13, 14, 15 ve 16' ncı maddelerinde ve bu

Tüzüğün 5, 6, 8, 13 ve 14'üncü maddelerinde belirtilen

üretim kuralları aşağıdaki hallerde uygulanır.

(A) Ekimden en az

iki

(2) yıl önceki dönüştürme

sürecinde,

(B)

Çayırlık alanlarda veya uzun ömürlü bitkilerde

organik yetiştirme için kullanılmadan en az iki (2)

yıllık dönüşüm sürecinde,

1057

(C) Meyve ağaçları gibi uzun ömürlü bitkilerde organik

ürünlerin ilk hasatından en az üç (3) yı l önceki süre

boyunca.

(2)

Burada belirtilen arazinin veya bir veya daha fazla parselin

organik üretimde kullanımına izin verilmeyen maddelerin

kullanılması nedeniyle kirletilınesi durumunda, Bakanlık

arazi veya ilgili parsellerin dönüştürme süresinin yukarıdaki

(l)'inci fıkrada belirtilenlerden daha

ileri bir

tarihe

uzatılmasına karar verebilir.

(3)

Organik üretim için sertifikalandırılmamış bir ürün veya

madde

ile

ıslah çalışmalarının yapı ldığı durumlarda,

Bakanlığın yukarıdaki (l)'inci fıluaya göre yeni bir

dönüşüm süresi oluşturması gerekir.

Bu süre aşağıdaki iki durumda lasaltılır:

(A)

Birimin değerlendirmesi sonucu, yapılan uygulamalar

neticesinde karantina organizmaları veya istilacı türler

de dahil olmak üzere; böcek veya yabani bitkiler için

zorunlu kontl'Ol önlemi olarak organik üretim için

sertifikalandırılmamış bir ürün veya madde ile ıslah

yapılması durumunda,

(B) Bilimsel testleri neticesinde onaylanmış olan fakat

organik üretim için sertifikalandırılmamış bir ürün

veya maddenin kullanılması yoluyla ıslah işlemin.in

gerçekleştirilmesi durumunda süre kısaltılır.

(4)

Yukarıdaki (2)' nci ve

(3)'üncü fıkralarda belirtilen

durumlar söz konusu olduğunda, dönüşüm süresinin

uzunluğu aşağıdaki gereklilikler dikkate alınarak belirlenir:

(A)

Dönüşüm süresinin somuıda ilgili ürün veya maddenin

azaltılma iş lem i, uzun ömürlü bitlcilerin söz konusu

olduğu durumda toprakta çok az seviyede kalıntı

kalacağını garanti etmelidiT,

(B)

Islah sonrası hasat edilen ürünler pıyasaya organik

olarak sunulmamalıdır.

1058

(C) Organik üretim için sertifikalandırılmamış bir ürün

veya madde ile ıslah yapılması durumunda aşağıdaki

(5)'inci maddenin (B) bendi uygulanır.

(5)

Organik can lı hayvan üretimi ile ilgili bir toprak söz konusu

olduğunda aşağıdaki kurallar uygulanır:

(A) Dönüştürme kuralları hayvan besinlerinin yetiştirildiği

tüm üretim birimi al anlarına uygulanır,

(B) Yukarıdaki (A) bendinden bağımsız olarak dönüşüm

süresi, otobur hayvan türleri tarafından ku llanı lan

çayırlık ve aç ık alanlar için bir (1) yıl düşürülür.

Bitkilerin

8.

(! )

Organik ürün için üretim malzemesini seçerken, müteşebbis

Yeniden

organik tarım için uygun olan organik bitki yeniden üretim

Üretimiyle Elde

malzemelerini tercih etmeleri gerekir.

Edilen

(2)

Organjk üretime uygun olan türlerin üretimi için, organik

Malzemeler Dahil

tolıumlandırına faaliyetlerinin organik koşullar altında

Olmak

Üzere

yapılması ve genetik çeşitlilik, doğal yeniden üretilebilirlik,

Bitkilerin Menşei

tarımsal performans, hastalığa direnç ve far ki ı yerel toprak

ve iklim koşullarına uyumu gibi hususların dikkate alımnası

gerekir.

Tüm çoğalt tın işlemleri 'sürgün doku kültürleri' hariç

sertifikalı organik üretim altında gerçek leştirir.

(3)

Dönüşüm süresindeki veya organik olmayan bitki yeniden

üretim malzemelerinin kull anımı aşağıdaki koşullara

bağlıdır:

(A)

Eğer organik bitici yeniden üretim malzemelerinin

ortaya koyulmuş mevcut bir durumu yok ise, fideler

hariç olmak kaydıyla, Bakanlık dönüşüm süresindeki

veya

organik

olmayan

bitkilerin

üretim

malzemelerinin aşağıdaki (B), (C) ve (Ç) bentlerinde

belirtilen koşullarda kullaıumma izin verebilir.

(8) Organik olmayan bitki üretim malzemeleri, tohum

ıslahı için sertifikalandırılmış olanlar dışında kalan

diğer bitki koruma ürünleri ile ıslah edilmez. Ancak

1059

Bakanlığın

bitkinin

üretim

malzemelerinin

kullanılacağı alanda belirlediği tüm türlerin bitki

sağlığı için kimyasal

ıslalun önerildiği durumlar

istisnadır.

(C)

Dönüşüm sürecindeki malzemelerin veya organik

olmayan

bitki

yeniden üretim malzemelerinin

kullanım yetkisi mahsul ekilmeden önce al ınır.

(Ç)

Dönüşüm sürecindeki malzemelerİJ1 veya organik

olmayan

bitki yeniden üretim malzemelerinin

ku llanım izni sadece bireysel kullanıcılara ve bir

sezonluk

olarak

verilir.

Bakanlık

sertifıkalandırmalardan

sorumlu

bu

olup

sertifikalandırılmış

bitki

yeniden

üretim

malzemelerinin miktarlarını listeler.

(4)

Organik olmayan bitki üreme malzemeleri kullanılmasına

aşağıdaki koşullarda izin verilir.

(A) Yasamn 8'inci maddesinin (Ğ) bendine

istisna

yapılarak, Yasanın 29'uncu maddesinde geçen · veri

tabanında toplanan verinin, müteşebbisin ilgili organik

bitki üreme malzemeleri ile ilgili nitel veya nicel

ihtiyaçlarının karşılanmadığım göstermesi durumunda

Bakanlık organik olmayan bitki üreme materyallerinin

kullanılmasına izin verebilir. Böylesi bir bireysel izin

ancak aşağıdaki durumlarda söz konusu olabilir:

(a)

Yasanın 29'uncu maddesinde sözü geçen veri

tabanında müteşebbis elde etmek istediği türün

hiçbir çeşidinin kayıtlı olmaması;

(b) Hiçbir

tedarikçinin,

yani

bitki

üreme

malzemeleri pazarlayan işletmenin, kullanıcının

organik veya dönüşüm sürecindeki bitki üreme

malzemesinin

hazırlanması

ve

tedaırik

edilmesine izin verecek makul bir süre içinde

sipariş etmesi durumunda, ilgili organik bitki

1060

üreme malzemesini dikim veya ekim ıçın

zamanında tedarik edememesi;

(c)

İşletmen i n elde etmek istediği çeşidin Yasanın

29'uncu maddesinde sözü geçen veri tabanında

organik bitki üreme materyali olarak kayıtlı

olmaması, ve müteşebbisin, aynı ti.iri.in hiçbir

kayıtlı alternatifinin elde edilecek üretimin

agronomik, pedo-iklimsel ve gerekli teknolojik

özellikleri açısından uygun olmadığını ve

dolayısıyla iznin verilmesinin üretimi

için

önemli ol duğunu gösterebilmesi;

(ç)

Araştırma, küçük-ölçekli

arazi

deneyleri,

çeşitliliği koruma amaçları ve ürün inovasyonu

amaçlan için olması ve Bakanlığın onayını

alınması.

(d) Böyle bir izni talep etmeden önce müteşebbis

Yasanın 29'uncu maddesinde belirtilen veri

tabanına bakması, ilgili organik bitki üreme

malzemesinin mevcut olup olmadığına bakması

ve dolayısıyla talebinin haklı gerekçelere sahip

olup olmadığmı doğrulaması gerekir.

(e) Yasanın 29'uncu maddesinde beliıtilen ven

tabanında nitel veya nicel olarak mevcut olup

o l madığından bağı msız olarak, dönüşümün ilk

yılından soma kendi işletmelerinde elde ettikleri

organik bitki üreme malzemeleri veya bitki

üreme malzemeleri kullanabilirler;

(B) Organik olmayan bitki üreme materyali hasat

sonrasında Yasanın 8'inci maddesi uyarınca bitki

üreme malzemeleri için izinlendirilmiş olan ürünlerin

dışındaki bitki koruma ürünleri

ile

işlemden

geçirilmeyecektir. Birinci

fıkrada sözü

geçen

1061

belirlenmiş kimyasal işlem ile işlemden geçirilen

organik olmayan

bitki

üreme malzemelerinin

kullanılması durumunda, işlemden geçirilm iş bitki

üreme malzemelerinin eki li olduğu arazi, uygun