EMLAKÇILARIN KAYIT VE İŞLEMLERİ(DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI Y.T.NO:231/4/2021

Y.T.No:231/4/2021) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, göıiiş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

EMLAKÇILARIN KAYiT VE İŞLEMLERİ (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇE

38/2008 sayılı Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Yasası, ülkede emlakçı olarak faaliyet gösterecek olan kişi ve şirketlerin, emlakçı olarak kayıt olmak zorunda oldukları, aksi halde emlakçı olarak kabul edilmeyecekleri ve emlakçılık faaliyeti yapamayacakları hükümlerini içermektedir.

Gerek Geçici Komisyon vasıtası ile ilk kayıt işlemini yaptırmış olan kişiler, gerekse daha sonra birliğe kayıt olmak suretiyle fiilen emlakçılık yapmakta olan kişiler, Yasa önünde kayıt dışı emlakçı olarak görülmeye, bazı hukuk davalarında mağduriyetler

yaşamaya başlamaktadırlar.

Bu bağlamda mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi, sektörün sağlıklı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için tüm bu sorunları ve eksiklikleri gidermek amacıyla günümüz koşullarına uygun olarak, Hukuk Dairesi (Başsavcılık) ve Merkezi Mevzuat Dairesi görüşleri de dikkate alınarak Bakanlığımız tarafından işbu (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.

(193) Madde 1. 194 Madde 2. Madde 3. MADDE GEREKÇELERİ Madde 4. Yasanın Kısa İsmi düzenlenmiştir. Madde 5. Madde 6. Esas Yasa'nın 2'nci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 2'nci madde konmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir. Madde 7. Madde 8. Esas Yasa'nın 3'üncü maddesinde yer alan Yasanın Amacı yeniden Madde 9. Madde 10. düzenlenmiştir . Madde 11. Esas Yasa'nın (4)'üncü maddesinin (l)'inci fıkrasının (A) ve (Ç) Madde 12. bendi ile (2)'nci fıkrası kaldırılarak yerine yeni (A) ve (Ç) bendi ve (2)'nci fıkra konmak suretiyle Komisyonun oluşumunda yeniden düzenleme yapılmıştır.

Esas Yasa'nın 5'inci maddesindeki Komisyonun Görev ve Yetkilerine (9)'uncu fıkradan hemen sonra yeni (lO)'uncu, (ll)'inci, (12)'nci ve (13)'üncü fıkralar eklenerek yeniden düzenlenmiştir. Esas Yasa'nın 9'uncu maddesinde Kayıt için Gerekli Genel Niteliklerin düzenlendiği bu maddenin (5)'inci fıkrası kaldırılmak ve ondan sonra gelen fıkralar yeniden sayılandırılmak suretiyle

düzenlenmiştir.

Esas Yasa'nın 11 'inci maddesinde yer alan İlk Kayıt Harcı, Yıllık İzin Harcı ve Üyelik Aidatı yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 12'inci maddesinde Sicile kayıt ve Sicilden silme kurallarının düzenlendiği (2) 'nci fıkraya yeni (F) bendi konmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 13 'üncü maddesinde Şirketleri Emlakçılık Yapabilmesi ile ilgili kurallar yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 14'üncü maddesinde Taşınmaz Mal Muamelelerinde Emlakçı'nın yetkileri yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 15'inci maddesindeki Kayıt Yapılmadan, Belge ve Yıllık İzin Alınmadan Emlakçılık Yapılamayacağına dair kuralları içerisine (l)'inci fıkrasında değişiklik yapılarak kayıtsız emlakçılara İnternet ve sanal ortamda da emlak satışı ve kiralanması ile ilgili reklam yapma yasağı eklenerek fıkra yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 16'ncı maddesinde Emlakçıların Yetkilendirilmesi ile ilgili Kurallar yeniden düzenlenmiştir. 195

Madde 13. Esas Yasa, l 7'nci maddesinde Satın Alanın Sigortalanmasında Madde 14. düzenlenen sigorta bedeli günün koşullarına ve ihtiyaca göre Madde 15. artırılarak yeniden düzenlenmiştir. Madde 16. Madde 17. Esas Yasa, 21 'inci maddesinde yer alan Satış Sözleşmesi Yapılan Madde 18. Malın İpoteği ve Mal Üzerindeki Engel ile ilgili Kurallar yeniden Geçici Madde düzenlenmiştir. Madde 19. Esas Yasa, 22'nci maddesinde Tapu Harçlarının Talep Edilmesi ile ilgili (2)'nci fıkra kaldırılmış olup, yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 23 'üncü maddesinde yer alan Harçlar Denetim Komisyonu yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 24'üncü maddesindeki Uzlaşım Kurulunun Oluşumu kaldırılmak suretiyle düzenlenmiştir.

Esas Yasa, 28'inci maddesinde yer alan suç ve cezalar yeniden

düzenlenmiştir.

1. Esas Yasa'ya Geçici l'inci maddenin konması düzenlenmiştir. Bu madde ile, Geçici Komisyona Kayıt Yaptırmış Olanların ve/veya Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği'ne Kayıtlı Olup da Fiilen Emlakçılık Yapan Gerçek ve/veya Tüzel Kişilerin Durumu düzenlenmiştir.

Yasa'nın yürürlüğe giriş zamanı düzenlenmiştir. 196

EMLAKÇILARIN KAYIT VE İŞLEMLERİ (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri (Değişiklik) Yasası olarak 38/2007 isimlendirilir ve aşağıda Esas Yasa olarak anılan Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri

Yasası ile birlikte okunur.

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 2'nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 2 ' nci madde 2 ' nci konmak suretiyle konmak suretiyle değiştirilir. Maddesinin "Bakan", İçişleri ile görevli Bakanı anlatır. Değiştirilmesi "Başkan", bu Yasanın 4 ' üncü maddesi uyarınca oluşturulan Komisyon

63/1962 Başkanını anlatır. 8/1994 28/1995 "Bakanlık", İçişleri ile görevli Bakanlığı anlatır. "Emlakçı", Esas faaliyeti her türlü taşınmaz mal muamelesi yapılması için ücret karşılığı aracılık yapmak olan , ayrıca taşınmaz mal danışmanlığı ve değerlendirmesi hizmetleri de sunan ve bu Yasa tahtında emlakçı kaydı olan

kişiyi anlatır.

"Emlak Şirketi" , Şirketler Mukayyitliğinde kayıt ve tescil edilmiş şirketler ile Ticaret Markaları Yasası uyarınca kendi adları altında faaliyet gösteren kayıtlı şirketleri anlatır ve en az bir direktörü bu Yasa tahtında kurulan Komisyona ve Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği'ne kayıtlı emlakçı olmak ve tüm hissedarlarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması koşuluyla, taşınmaz mal muamelesi yapan mahdut mesuliyetli şirketleri de kapsar. "İlçe Tapu Amirlikleri", Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğüne bağlı olan ve herhangi bir taşınmaz mal muamelesi ile ilgili konu ve işlemlerin yapıldığı , taşınmaz malın bulunduğu ilçedeki Merkeze bağlı tapu Amirliklerini

anlatır .

"Komisyon", Bu Yasa uyarınca kurulan ve bu Yasanın öngördüğü Emlakçılık ile ilgili konularda yeni emlakçı kaydı ve sair işlemleri yapan ve bu hususta gerekli kararları alan "Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Komisyonunu anlatır.

"Lisanslı Emlakçı", Komisyon tarafından Lisans Kayıt Belgesi verilen ve Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği ' ne kayıtlı olup fiilen emlakçılık yapan gerçek ve/veya tüzel kişileri anlatır . "Mahdut Mesuliyetli Şirket", Sorumluluğu sınırlı olan ortaklığı anlatır. "Sicil", bu Yasa uyarınca tutulan emlakçılar sicilini anlatır. "Sözleşme", Emlakçılar tarafından yapılacak her türlü taşınmaz mal muamelesinde tanınmış bir üniversitenin hukuk fakültesini bitirmiş ve yürürlükteki mevzuat uyarınca baro imtihanını geçip avukat olarak kaydolan bir 197

Fasıl 149 veya birden fazla avukat tarafından hazırlanan ve Sözleşmeler Yasası'na uygun 6/1954 olarak hazırlanmış belgeyi anlatır. Ancak KKTC elçiliklerinde hazırlanan 21/1989 sözleşmelerde avukat şartı aranmaz.

Fasıl 224 "Şirketler Mukayyitliği", Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesini 3/1960 7/1978 anlatır. 18/2006 "Taşınmaz Mal", Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasasında ona verilen anlamı anlatır.

"Taşınmaz Mal Komisyonu", 67/2005 sayılı Anayasanın 159'uncu Maddesinin (l)'inci Fıkrasının (b) Bendi Kapsamına Giren Taşınmaz Malların Tazmini, Takası ve İadesi Yasası 'nın 11 'inci maddesiyle oluşturulan Komisyonu anlatır. "Taşınmaz Mal Muamelesi", bir taşınmaz malın alımı, satımı, takası, hibesi veya kiralanması anlamını taşır ve tapu devir işlemlerini de kapsar.

"Profesyonel", Bu Yasada belirtilen istisnalar saklı kalmak kaydıyla bir takvim yılında en az üç kez taşınmaz mal muamelesi yapan kişiyi anlatır."

Esas Yasanın 3. Esas Yasa, 3'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 3'üncü madde

3'üncü konmak suretiyle değiştirilir:

Maddesinin

Değiştirilmesi

"Amaç 3. Bu Yasanın amacı, emlakçıların kayıt altına alınmasına, kaçak,

kayıtsız emlakçıların tespit edilmesine, tespit edilen kaçak

emlakçılarla ilgili yetkili mercilere şikayet edilmesine, taşınmaz

mal muamelelerinde güncel ve doğru değer tespitlerinin

sağlanmasına ve kontrolüne, sözleşmelerden kaynaklanan

sorunların çözümüne ve benzeri konuların düzenlenmesini

sağlamaktır."

Esas Yasanın 4. (1) Esas Yasa, 4'üncü maddesinin (l)'inci fıkrasının (A) ve (Ç) bendi 4'üncü kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (A) ve (Ç) bendi konmak suretiyle Maddesinin değiştirilir . Değiştirilmesi "(A) Bakan tarafından görevlendirilecek Müsteşar ve/veya temsilci.

(Ç) Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliğinin Başkanı ve Başkanın Birlik

üyeleri arasından atayacağı üç temsilci."

(2) Esas Yasa, 4'üncü maddesinin (2)'nci fıkrası kaldırılmak ve yerine

aşağıdaki yeni (2)'nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir.

"(2) Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliğinin başkanı Komisyon Başkanı

olarak görev yapar. Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliğinin

başkanının değişmesi durumunda yeni Başkan Komisyon 198

Başkanı olarak göreve devam eder. Komisyon Başkanı ve Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği üyesi temsilcilerinin görev süresi üç yıldır.

Esas Yasanın 5. Esas Yasa, 5'inci maddesinin 9'uncu fıkrasından hemen sonra sırasıyla aşağıdaki 5'inci yeni (IO)'uncu, (ll)'inci, (12)'nci ve (13)'üncü fıkralar eklenmek suretiyle Maddesinin değiştirilir. Değiştirilmesi

"(10) Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği'ne ve bu Yasa uyarınca kurulan (11) Komisyon'a üye olmadan emlakçılık faaliyeti yapan kişilerin tespit (12) edilmesi, tespit edilen kişiler aleyhine yetkili Polis Müdürlüklerine ve ilgili tüm mercilere gerekli şikayetin yapılması; (13) Emlakçılara ve emlak şirketlerine emlakçılık ve taşınmaz mal değerlendirmesi ile ilgili eğitim seminer ve kurslar vermek;

Komisyon veya emlak şirketi niteliklerini kayıtlı emlakçı olma vasfını veya yasanın 9'uncu maddesindeki şartları taşımayanların Emlakçılık işi ile ilgili olarak Şirketler Mukayyitliği'nden aldıkları ticari unvanların veya isimlerin kaydının silinmesi veya değiştirilmesi için Şirketler Mukayyitliği'ne yazılı olarak başvurabilir.

(A) Emlakçı, emlak şirketi, alıcı ve satıcı taşınmaz malla sorunların çözümü için Komisyona başvurabilir.

(B) İlgili taraflar taşınmaz mal sorununun çözülmesi için bu Komisyona başvurabileceği gibi Komisyona başvurmaksızın yargı yoluna da başvurabilirler.

(C) Komisyon kendisine yapılan başvurulara ilişkin kararını tarafları dinlemek suretiyle başvuru tarihinden itibaren otuz gün içerisinde bu konudaki kararını verir ve ilgililere yazılı olarak bildirir.

(Ç) Kurulun bu konudaki kararları tavsiye niteliğindedir ve bu kararlara karşı yargı yolu açıktır."

Esas Yasanın 6. Esas Yasa, 9'uncu maddesinin (5)'inci fıkrası kaldırılmak ve mevcut (6)'ncı fıkra 9'uncu (5)'inci ve (5)'inci fıkrada (6)'ncı fıkra olarak sayılandırılmak suretiyle Maddesinin değiştirilir. Değiştirilmesi 199

Esas Yasanın 7. Esas Yasa, ll ' inci madde kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni ll ' inci madde 11 'inci konmak suretiyle değiştirilir:

Maddesinin

Değiştirilmesi

"İlk Kayıt 11. (1) Komisyon tarafından başvurusu uygun bulunan başvuru sahibi yürürlükteki aylık asgari ücretin yirmi Harcı , beş katı tutarındaki ilk kayıt harcını Komisyon'a yatırarak Komisyona kaydını yaptırır. Yıllık İzin (2) (A) Komisyona kaydını yaptıran emlakçılar ve Harcı ve emlak şirketleri, her mali yılın başında Yıllık Üyelik yürürlükteki bir aylık asgari ücret tutarındaki yıllık izin harçlarını Maliye Bakanlığına yatırır. Aidatı

(B) Yukarıdaki (l)'inci fıkra uyarınca yatırılan harcın yarım aylık asgari ücret tutarındaki yıllık izin harcı Maliye Bakanlığı'na ve yarım aylık asgari ücret tutarındaki yıllık izin harcı ise Taşınmaz Mal Komisyonu tarafından yapılacak olan ödemelerde kullanılmak üzere Maliye Bakanlığında Taşınmaz Mal Komisyonu adına açılan hesaba aktarılır.

(3) Komisyon ' a ödenecek olan yıllık üyelik aidat miktarı asgari ücretin yarısını aşmayacak şekilde Komisyon tarafından belirlenir."

Esas Yasanın 8. Esas Yasa, 12'nci maddesinin (2) ' nci fılaasının (E) bendinden hemen sonra 12' nci aşağıdaki yeni (F) bendi eklenmek suretiyle değiştirilir.

Maddesinin

Değiştirilmesi

"(F) Geçici Komisyonun görev süresi içerisinde yapılan kayıt ve tescil

işlemleri ile ilgili inceleme neticesinde hatalı ve yanlış yapılan kayıt veya

işlemler saptaması."

Esas Yasanın 9. Esas Yasa, 13'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 13'üncü madde 13'üncü konmak suretiyle değiştirilir. Maddesinin 200

Değiştirilmesi

"Şirketlerin 13. (1) Şirketler Mukayyitliğinde kayıt ve tescil edilmiş ve

Emlakçılık ana sözleşmesinde emlakçılık da yapacağı

Yapabilmesi belirtilmiş şirketler emlakçılık yapabilirler.

Ancak böyle bir şirketin emlakçılık yapabilmesi için faaliyetinin emlakçılık olması, en az bir direktörünün bu Yasa uyarınca kurulan Komisyon'a ve Kıbrıs Türk Emlakçılar Birliği'ne kayıtlı emlakçı olması; tüm hissedarların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması ve yabancıların emlak şirketlerinde direktör olmaması koşuldur. (2) Emlakçı olan direktörün şirketten ayrılması durumunda şirketin emlak şirketi kaydı derhal silinir ve emlakçılık faaliyeti yapması yasaklanır. Ancak; bu Yasa uyarınca emlakçı olan kişinin direktör olarak atanması halinde şirket tekrar

faaliyetlerine başlayabilir. (3) Emlak şirketlerinin direktörünün kuruluş anında

veya sonrasında herhangi bir yabancı kişinin lehine paravan olarak veya yabancı kişi nam ve hesabına hareket ettiğinin Komisyon tarafından tespit edilmesi durumunda bu şirketin kaydı sicilden

derhal silinir."

Esas Yasanın 10. Esas Yasa, 14'üncü Maddesinin (!)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki 14'üncü yeni (l)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir. Maddesinin

Değiştirilmesi

"(!) Bu Yasanın 20'nci