Sayı : 59
KKTC SİVİL HAVACILIK DAİRESİ
SAYI: 5/2013 HAVA LİMANLARI HİZMETLER VE LİMANLAR (ÜCRETLERİ) YASASI (11/2020 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekliyle İkinci Kısım, Madde 6.1 Altında Çıkarılan Talimat)
ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI
Doküman Kodu: 016
Yayımlanma Tarihi:
Yürürlük Tarihi:
(255)
256
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 1 |
|---|
ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI
SAYI:5/2013 HAVA LİMANLARI HİZMETLER VE LİMANLAR (ÜCRETLERİ) YASASI
(11/2020 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekliyle İkinci Kısım, Madde 6.1 Altında Çıkarılan Talimat)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Sorumluluk, Tanım ve Kısaltmalar
1. Amaç
Bu talimatın amacı, Ercan Havalimanı’nda, altyapı için gerekli kontrol, bakım ve onarımlara esas düzenlemelerin yapılmasıdır.
2. Kapsam
Bu talimat, Ercan Havalimanı alt yapısının güvenlik standartlarını karşılamak üzere mevcut işlevinin kontrolü ve değerlendirilmesine yönelik önlemlerin en elverişli şekilde uygulanmasına ait esas ve usulleri kapsar.
Havalimanı İşletmecisinin, ‘Ercan Havalimanı İşletme Haklarının Devri İhale’ şartname, ek sözleşmeler, zeyilnameler ve zeyilname ekleriyle yapılmış düzenleme hükümlerince sorumluluk alanına giren, havalimanının hava ve kara tarafında bulunan, terminallerin ve mütemim binaların uzantılarının kontrolünü ve raporlanmasını kapsar.
3. Sorumluluk
Bu talimatın hazırlanmasından ve içeriğinin takibinden Sivil Havacılık Dairesi sorumludur. Havalimanı İşletmecisi, İşletme Sözleşmesi gereği, SHD kontrol ve denetiminde bu talimat kapsamında yer alan hususlar çerçevesinde yürütülmesinden sorumludur. Havalimanı İşletmecisi, talimatın yürütülmesinden SHD’ye karşı sorumludur.
4. Tanım ve Kısaltmalar
Bu talimatta geçen;
Apron; Bir havalimanında hava araçlarının parklandırılmaları, akaryakıt ikmalleri, yolcu, yük, posta, kargo, indirme-bindirmeleri ve bakımlarının yapılabilmesi için belirlenmiş sahayı,
257
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 2 |
|---|
Banket; Kaplama yüzeyi ile çevresindeki arazi arasında geçiş sağlayacak şekilde hazırlanmış, kaplamaya bitişik kaplanmış sahayı,
By – Pass Alanları; Havaalanı inşaatında "bypass alanı" terimi genellikle, mevcut uçuş trafiğini engellemeden veya havalimanının işleyişine müdahale etmeden, inşaat çalışmalarını yürütmek için geçici olarak kullanılan ve havaalanı çevresindeki mania planlarına uymayan veya alternatif güzergahlar oluşturan alanları ifade eder.
Daire; Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığına bağlı Sivil Havacılık Dairesini,
Drenaj; Havalimanının bütün bölümlerini sudan arındırmak, gölcük ve su birikintisi oluşmalarını önlemek için yapılan sistemi ifade eder.
Eşik; Pistin iniş için kullanılabilen bölümünün başlangıcı,
FOD (Foreign Object Debris); PAT Sahaları üzerinde bulunan büyük emiş gücüne sahip olan uçak motorları tarafından çekilerek uçağa zarar verebilecek vida, somun, rondela, emniyet telleri, mekanik aletler, tel, çakıl, asfalt parçaları vb. maddelere verilen ismi,
Hareket Sahası (PAT (Pist-Apron-Taksi yolu) Sahası); Bir havalimanında uçakların kalkış, iniş ve taksi yapmaları için kullanılan manevra ve park sahalarını,
Havalimanı İşletmecisi; Havaalanı Çalıştırma Sertifikasına Sahip Havalimanı İşletmecisini,
Havalimanı; karada ve su üzerinde hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine elverişli tesisleri bulunan yerleri, hava alanlarını,
Kaplama Sınıflandırma Numarası (PCN): Bir kaplamanın tahditsiz faaliyetler için taşıma mukavemetini ifade eden bir sayıyı,
Kule; Manevra sahasındaki, kalkış, iniş ve trafik paterninde uçan uçaklardan ve uçakların, yerdeki araçlarla da güvenliğinden sorumlu birimi,
Pist: Havalimanında uçakların iniş ve kalkışları için hazırlanmış dikdörtgen biçimde belirlenmiş sahayı,
SSY: Seyrüsefer yardımcı cihaz istasyonlarını (ILS (Aletli İniş Sistemi), VOR, DME ve NDB),
Taksi yolu: Uçakların taksi yapmaları için hazırlanmış ve havalimanının bir yeri ile diğer yeri arasında bağlantı sağlayabilme amacıyla belirlenmiş yoldur.
Uçak Park Sahası: Apronlarda bekleme yapan uçakların parklandırılmaları için belirlenmiş sahayı,
258 BİRLİK ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 3
İKİNCİ BÖLÜM
Kontrol, Bakım ve Onarım Uygulama Esasları
Kontrol İşlemleri
5. Uygulama Esasları
5.1 Kontrol İşlemleri
a) Ercan Havalimanı altyapısının belirlenen periyotlarda ve esaslarda kontrolünün ve değerlendirilmesinin yapılması gereklidir. Kontrol ve değerlendirme bilgi ve kayıtları, ilgili dosyalarda muhafaza edilir.
b) Kontrol sırasında tespit edilen hususlar için izleyen maddelerde belirtilen usuller uygulanır.
c) Kaplamalar, kaplamasız alanlar, tel örgüler, drenaj sistemleri ve binalar ile ilgili kontroller, Altyapı Periyodik Bakım ve Kontrol Planı Formu esas alınarak yapılır.
5.2 Bakım İşlemleri
a) Bakım formlarına göre yapılan kontroller neticesinde Ercan Havalimanının mevcut altyapısının işlevinin kontrolü ve değerlendirilmesi neticesinde tespit edilen zafiyet veya bulguların giderilmesine yönelik imalatların yapılması / yaptırılması gerekli çalışmaları kapsamaktadır.
b) Yapılan altyapı kontrollerinde görülen aksaklıklar giderilmek üzere ilgili birimlere bildirilerek en kısa sürede gerekli çalışma yapılması sağlanır.
c) Altyapının korunmasına yönelik koruyucu ve önleyici bakımları da yapılır.
5.3 PAT Sahaları
5.3.1 PAT sahalarına ilişkin öncelikle yapılması gerekli, genel kontrol ve bakım işlemleri aşağıdadır.
a) Uçaklara veya uçak motorlarına zarar verebilecek ya da uçak sistemlerini bozacak tüm taş parçalarından ve diğer nesnelerden temizlenmesi,
259 BAKIM VE ONARIM TALIMATI BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 4
b) Pervane rüzgâr, jet rüzgâr veya tekerlek hareketleri sonucu yerinden fırlayan gevşek taş parçalarının ya da diğer döküntülerin temizlenmesi, c) Uçak taksi yolu, by-pass alanları ve bekleme yerleri üzerinde ve pistlerde, bitişik alanların aşınmasından kaynaklanan taş ve diğer döküntülerin ortadan kaldırılması, d) PAT sahaları üzerinde sık rastlanan lastik kalıntıları, kum, toz ve biriken çamurun temizlenmesi, e) İniş yapan uçak tekerleklerinin yere temas ettiği yerlerde, tekerlek lastiklerinden kopan parçaların oluşturduğu lastik kalıntıları, pist işaretlerini tamamen siler ve ıslandığında da pist yüzeyinde oldukça kaygan bir alan oluşturur. Lastik kalıntılarının; kimyasal çözücüler, yüksek basınçlı su püskürtme veya sıcak sıkıştırılmış hava yöntemleri kullanılarak ortadan kaldırılması, f) PAT Sahalarındaki tüm çizgilerin en az 6 ayda bir, lastik atıkları temizlendikten sonra, solan ve rengi atan çizgilerin yeniden boyanması, g) Apronlarda yakıt ve yağ artıklarını temizlemek için kullanılan kumların, kullanıldıktan sonra kaldırılması, h) Kargo alanlarında, yükleme, boşaltma işlemleri sırasında sandıklardan veya diğer konteynerlerden kopabilecek her türlü parçanın temizlenmesi, i) Hareket halindeki uçakların yakıt tanklarından sıçrayan kerosen, yüzeyin bozulmasına ve motor hasarına neden olabilir. Bu alanların sık sık kontrol edilmesi ve kaplamanın daha fazla parçalanmasını önlemek için hemen tamir işleminin yapılması, j) Bir pistin üzerinde veya yakınında kurulmuş olan SSY istasyonları ve tertibatları etrafında oluşan otların ve yabancı malzemelerin temizlenmesi, k) Kaplamasız sahalardan PAT sahalarına girecek tekerlekli her türlü aracın, lastik temizliğini sağlamak üzere, giriş noktalarına lastik yıkama havuzlarının veya FOD tutucu ızgaraların yapılması,
260 BABYE
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 5 |
|---|
l) Havalimanlarında inşaat çalışmaları sürerken, mümkün mertebe hareket sahası üzerinde yapımcı/yüklemesi araçlarının kullanılmasının yasaklanması, mecburiyet olması halinde işaretlenmiş/belirlenmiş güzergâhtaki yol şeritlerinde çalışmasının sağlanması,
m) Hareket sahası yakınlarındaki inşaat çalışmaları sırasında, kuvvetli rüzgâr ve jet rüzgârları tarafından kum ve küçük taş parçalarının hareket alanına sürüklenmesini önlemek için gerekli önlemlerin alınması ve periyodik olarak kontrollerinin sağlanması,
n) Hareket sahası yakınlarındaki inşaat çalışmalarının bitimini müteakip hiçbir şekilde toz, moloz vb. yığınlar kalmayacak şekilde çevredeki tüm döküntülerin yapımcı/yüklemesi tarafından kaldırılmasının sağlanması,
o) Pistlerde yapılması gerekli yıllık kontrollerde, pistlerin sonraki dönemlerde uçuş emniyetini tehdit edebilecek ve kullanımına engel teşkil edebilecek yapısal, zemin ve frenlemeyi azaltacak yüzey yapısının da dikkate alınması gerekmektedir.
p) Pist yüzey yapısının frenleme kabiliyetinin ölçülmesi için yıllık pist kontrolleri, Mu-Meter, Skiddometer, GripTester, Runway Friction Tester (Pist sürtünme test cihazı) veya Surface Friction Tester (Yüzey sürtünme test cihazı), ASFT, SARSYS gibi mekanik-elektronik araç/cihazlar kullanılır.
5.3.2 Ercan Havalimanı hava tarafında yapılacak tüm inşaat, bakım/onarım çalışmaları Daire onayı ile Havalimanı İşletmecisi tarafından aşağıda izah edildiği şekilde yapılacaktır:
a) Hava tarafında yapılacak her türlü inşaat, elektrik, elektronik, bilgi işlem, vb. işler; Daire onayı ile Havalimanı İşletmecisinin sorumluluğunda olacaktır.
b) Uçuş emniyetini etkileyecek ve/veya acil müdahale gerektirecek bakım/onarım çalışmalarında ilgili birim doğrudan Kule ile irtibata geçecek ve Daireyi/Meydan
261
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 6 |
|---|
İşletme Şube Amirliğini bilgilendirilerek çalışmaya başlanacaktır.
c) Hava tarafında yapılacak çalışma, dışarıdan hizmet alma şeklinde yapılacak ise; Havalimanı İşletmecisi çalışma başlamadan önce aşağıdaki konuları kapsayacak bir protokol düzenleyecektir:
i. Pat Sahası Genel Kuralları ii. Çalışma Gün ve Saatleri ile Çalıştırılacak Personel Listesi iii. Çalışma alanı krokisi veya projesi, iv. Çalışma bölgesinde alınacak emniyet tedbirleri, v. Çalışmayı gerçekleştirecek araçların hava tarafına giriş, çıkış ve park etme usulleri, araç gereç listeleri, vi. NOTAM gerekliliği, vii. Çalışma bölgesinin temizliği, viii. Uçuş ve yer emniyetine ilişkin alınacak tedbirler, ix. Acil durumlarda yapılacak işlemler.
d) Havalimanı İşletmecisi, yapılacak çalışmalardan önce, çalışmalarla ilgili gerekli tüm bilgileri ve varsa protokolü Daireye/Meydan İşletme Şube Amirliğine, çalışma bölgesine bağlı olarak da Kuleye bildirecektir.
e) Çalışma yapacak olan personel doğabilecek tehlikeli durumlara ilişkin olarak Havalimanı İşletmecisi tarafından bilgilendirileceklerdir.
f) Çalışma bitiminde Havalimanı İşletmecisi çalışan bölgenin temizliğini ve kullanılabilirliğini kontrol edecektir.
g) Havalimanı İşletmecisi, olağan planlamada oluşabilecek değişimler, ek maddeler, yapılacak işlerde oluşabilecek aksaklıklar, sebep-sonuç ilişkileri ile birlikte hazırlanacak yeni planlamayı Daireye/Meydan İşletme Şube Amirliğine bildirecektir.
262 BİRLİK
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 7 |
|---|
h) Pist, apron ve taksi yollarında yapılacak çalışmalarda, Havalimanı İşletmecisi Daireden prosedürlere uygun olarak NOTAM talebinde bulunacaktır.
i) Havalimanı İşletmecisi, park yerlerinde yapılacak çalışmalar sebebi ile park yerinin geçici olarak NOTAM’ lanması talebini Daireye bildirecektir.
j) Hava tarafında yapılacak çalışmalarda, çalışmayı gerçekleştirenler ulusal ve uluslararası mevzuatlara uymakla yükümlüdürler.
5.3.3 Lastik Atıklarının Temizlenmesi
Daire’nin yayımladığı Pist Yüzey Şartları Talimatında lastik izi silme ve atıkların temizlenmesi konusu detaylandırılmıştır.
5.3.4 Beton Kaplamalarda Gözlenecek Arızalar
Beton kaplamalı sahalarda; betonun özellikleri, hava şartları ve sahaların çok geniş olması nedenleriyle zaman içinde ortaya çıkan bazı arızaların gözlenmesi gerekmektedir. Bu arızalar aşağıda belirtilmiştir.
a) Plastik Rötre Çatlakları: Ano’nun orta bölümünde yoğunlaşan ve yüzeysel başlayıp zamanla derinleşen ve genişleyen çatlaklar,
b) Sır Çatlaması (Crazing): Ano’nun tüm yüzeyinde, birbirleriyle birleşip desen şeklini alan, zamanla genişleyip derinleşen çatlaklar,
c) D Tipi Çatlaklar: Ano’nun köşelerinden başlayarak önce derz boyunca yayılan ve zaman içinde ano’yu tamamen kaplayan ve betonun parçalanmasına yol açan çatlaklar,
d) Soyulma: Anoda gözle görülmeyen kılcal çatlaklara suyun girmesi, soğukta donması ve tekrar erimesiyle (Freezing and Thawing Cycle) başlayan soyulmalar,
e) Kenar Kırıkları/Ufalanmaları: Anolardaki derzlerin kenarlarında görülen ufalanma ve kopmalar,
f) Plastik Büzülme Çatlakları: Anonun enine, ortasına yakın ve anoyu tamamen kat eden çatlaklar,
g) Tozuma: Beton yüzeyinin tozuyarak aşınması,
h) Kil Toprağı Oyukları: Beton yüzeyinden küçük parçaların kopması,
263 BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 8
i) Köşe Kırıkları: Ano'nun köşelerinde oluşan kırıklar, j) Diğer Bazı Arızalar
- Oturmalar ve bunlardan dolayı oluşan çatlaklar,
- Anoların birbirinden ayrılması ve kayması,
- Aşırı yükleme nedeniyle oluşan kırılmalar,
- Genleşme derzlerindeki patlamalar,
- Yağış hasarları.
5.3.5 Asfalt Kaplamalarda Gözlenecek Arızalar
Asfalt kaplamalı alanlarda zaman içinde ortaya çıkabilecek aşağıdaki arızaların gözlenmesi gerekmektedir.
a) Şerit Eki Çatlakları: Döküm şeritlerinin ek yerlerindeki çatlakların zaman içinde giderek açılması ve birbirine paralel çatlaklar haline gelmesi, b) Yorulma Çatlakları: Kaplamanın zamanla trafik altında ve atmosfer etkisiyle elastisitesini kaybederek yorulması sonucu ortaya çıkan çatlaklar, c) Agrega Cilalanması: Asfaltta kullanılan agreganın pürüzlülüğünü kaybederek aşınması ve cilalı bir hal alması, d) Oksidasyon: Bitümün atmosfer etkisi altında okside olması ve kırılgan hale gelerek yüzeyden ayrılması, e) Parça Kopmaları: Asfalt kaplamalarda ortaya çıkan küçük arızaların zamanında onarılmaması sonucunda oluşan büyük veya küçük parça kopmaları, f) Beton–Asfalt Kaplamaların Ek Yerlerindeki Açılmalar: Farklı yapıları ve davranışları olan bu iki malzemenin birleşim yerlerindeki derzlerde zaman içinde ortaya çıkan açılmalar.
264 BİRLİK
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 9 |
|---|
5.3.6 Derz Dolgu İşlemleri
Derz dolgu işlemleri sırasında yapılması gereken hususlar aşağıdadır.
a) Derz dolgu işleminde temel amaç, su geçirimsizliğini sağlamaktır. b) Kullanılacak dolgu malzemesinin; akaryakıt, yağ ve kimyasal maddelere, sulu asit ve kostiklere dayanıklı, elastik olması gerekir. c) Uygulamalarda hava sıcaklığı 5 °C’nin altında olmamalıdır. d) Derz dolgu malzemelerinin betona iyi bir aderans sağlaması (yapışması) gerekir. e) Derz, kuru ve temiz olmalı, kenarları tel fırça, spiral veya kumlama ile temizlenmelidir. Derz boşluğuna basınçlı hava tutularak derzde toz kalmaması sağlanmalı ve konacak mineral yağ temiz olmalı, su ihtiva etmemelidir. f) Derz dolgu yapılırken, derz yanlarının kirlenmemesi için gerektiğinde iki yanı bantlanmalı ve derz yüzeyi spatula ile hafif iç bükey olacak şekilde düzenlenmelidir. g) Derz dolguları sürekli sıcaklık değişimleri, kar, yağmur gibi etkenler nedeniyle zaman içerisinde vasıflarını yitirmeleri nedeniyle imalat zamanı beş yılı aşanların gerekli kontrollerinin yapılarak yenilenmesi gerekmektedir.
5.3.7 Drenaj
Ercan Havalimanının bütün bölümlerini duran sudan arındırmak, gölcük ve su birikintisi oluşumlarını önlemek için yüzey drenajı gerekmektedir. Drenaj kanallarının bakım kolaylığı, hizmet ömrü ve etkinliği açısından kaplamalı kanal olarak yapılmasında yarar vardır.
Bir havalimanında iki drenaj sistemi olmalıdır.
a) Pist, taksi yolu, apron, servis yolları, kamu yolları ve park yerleri gibi temiz alanları drenajlandırmak, b) Benzin, petrol ve kimyasallarca kirletilmesi olası hangar, uçak bakım alanları, depo gibi alanları drenajlandırmak.
265 BABYE ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 10
Drenaj sistemi tasarlanırken temel amaçlar göz önünde bulundurulmalıdır.
a) Yüzeydeki ve yeraltındaki suyu toplama ve uzaklaştırma, b) Zemin dolgu erozyonunu önleme, c) Çevredeki alanlardan gelen suyu durdurma ve alanlardan uzaklaştırma, d) Yeraltı suyunun seviyesini düşürme,
Yüzey drenajı, kaplamalı alanın yüzeyinde ya da yakınındaki zeminde bulunan suların uzaklaştırılmasını içerir.
Yeraltı drenajı, kaplamalı alanda ve zeminde bulunan sularla ilgilidir. Bu sular açık derzlerden, çatlaklardan, yüzeyde bulunan deliklerden ya da altyapıdaki zeminden üstyapıya girebilir.
Drenajlarda gözlenmesi gereken hususlar:
a) Temiz yüzey drenajları bakım ve temizliğin her yıl en az bir defa yapılması, b) Mevsim şartlarına göre yağış sezonu öncesi ve sonrası kanalların bakım – temizliğinin mutlaka yapılması, c) Mevsim normallerinde olağan dışı yağış sonrası kanalların gözlenmesi ve gerektiğiinde bakımının yapılması, d) Yüzey drenaj sistemini civar çay, nehir, göl gibi yerlere taşıyan drenaj borularının temizliğinin yapılması, e) Açık kanal ve drenaj rögarları kenarlarının bitkilerden arındırılması, f) Yüzey sularının drenaj kanallarına akışını sağlamak amacıyla, kontrolsüz gelişmiş olan çevre bitki örtüsünün ıslah edilmesi, g) Kirlilik yaratan alanlara (hangar, uçak bakım alanları, depo vs.) hizmet eden drenaj sisteminin ve lağım kanalına geçmeden önceki yakıt ayırıcılarının temizlenmesi.
5.3.8 Tel Örgü ve Çevre Yolları
Çevre yolları ve tel örgülerle ilgili işlemler ve gözlenmesi gerekli hususlar:
a) Uçuş emniyet sahalarını çevreleyen tel örgülerin periyodik olarak kontrolü Meydan İşletme Şube Amirliği ve Havalimanı İşletmecisi İşletme Şefliği
266
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 11 |
|---|
tarafından yapılacak, tespit edilen onarım ihtiyaçları ise Havalimanı İşletmecisince karşılanacaktır.
b) Kopan, kesilen veya yıpranan yerlerden, şahıs, araç veya hayvanların girmemesi için derhal onarılması ve yenilenmesi,
c) Tel örgüler üzerine belirli aralıklarla “GİRMEK YASAKTIR” levhalarının konması,
d) Tel örgü yapım malzemelerinin (kafes, dikenli tel, demir, beton aksam vs.) bakımının yapılması,
e) Kaplamalı veya kaplamasız çevre yollarının periyodik bakımlarının yapılması.
5.3.9 Hava Alanı Hizmet İç Yolları
Çok iyi yapılan bir yol dahi, çevre koşulları nedeniyle belirli bir süre içerisinde bozulmaya başlar. Bir yolun servis ömrünü uzatmanın ya da ekonomik ömrü içerisinde ondan en iyi şekilde yararlanmanın tek yolu, gerekli düzeyde sürekli bakım yapmak, yol üstü yapısının mukavemetini gerekirse onarım yöntemleriyle artırmaktır.
Uygun ve doğru bir bakım ile etkin çalışan bir drenaj sistemi yolun servis ömrünü uzatmakta önemli bir rol oynar.
Yol üst yapısındaki bozulmalar genelde; oturma, çökme, ondülasyon, çatlak ve kabarma şeklinde olur.
a) Oturmalar: Kaplama altındaki malzemenin oturması sonucu oluşur.
Nedenleri;
i. Alt tabakaların yetersiz kalınlığı ii. Altyapıda oturmalar, iii. Yan desteklerin olmayışı (banketlerin yetersizliği) iv. Yeraltı su seviyesinin yüksekliği, v. Yetersiz drenaj
267
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 12 |
|---|
b) Çökmeler: Çatlakları içeren ve asıl kaplama sathına göre alçakta kalmış küçük çukurlardır. Yağış sonrası içlerine dolan su birikintileri nedeniyle çökmeler zamanla genişler.
Nedenleri;
i. Temel ve alt temelin yetersiz olarak sıkıştırılması, ii. Kaplamanın yapım sırasında yetersiz olarak belirli bir bölgede sıkıştırılması, iii. Yetersiz drenaj nedeniyle suyun temel altında birikmesi, iv. Temel ve alt temel malzemelerinin kil ile karışması
Çökmeler; etkin drenaj sisteminin sağlanması ve çöken kısımların kaliteli malzemeyle yeniden yapımı ile giderilir.
Çökmüş olan kısımlar, asfalt kazma makinası veya kompresör tabancası ile kırılır, temizlenir, ince bir yapıştırma tabakası sürülür ve sıcak asfalt karışımı ile doldurur.
c) Ondülasyon: Yol üzerinde trafiğin akışına göre enine doğrultuda oluşan ve aralıkları yaklaşık olarak eşit olan belirli biçimde dalgaya benzeyen satıh deformasyonlarıdır. Ondülasyonlar ve yığılmalar, çoğunlukla yeterli stabilitesi olmayan asfalt kaplamalarda oluşur. Bu stabilite yetersizliği, karışımın çok fazla asfaltlı malzeme içermesi, ince agrega miktarının çok fazla ve köşeli olmasından kaynaklanır.
Ondüle olan kısımlar, bir kırıcı ile satıh kaldırılarak sökülür. Temel malzemesi serilerek sıkıştırılır ve reglajı yapılır. Sıkıştırılan temelin üzerine bir astar tabakasının uygulanmasına müteakip, yeni satıh kaplama yapılır.
d) Çatlaklar: Genellikle; dingil yükleri, araçların ani hızlanması veya yavaşlaması, sıcaklık değişimleri ve nem emme kabiliyeti yüksek agrega kullanımı sonucu oluşur.
Diğer hususlar şunlardır:
i. Kaplama tabakasının (satıh) yetersiz kalınlığı, ii. Kaplama altındaki kaplamanın yetersiz kalınlığı, iii. Yetersiz drenaj,
268 BAKIM VE ONARIM TALIMATI
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 13 |
|---|
iv. Banketlerin yetersizliği, v. Yol kaplama yapımında (ek yerlerinin) derzlerin dikkatsiz yapılması,
Her türlü bozulmalarda uygun bir çözüme yönelmeden önce, satıhta deformasyona neden olan bozukluğun tipi ve nedeni saptanmalıdır. Onarım tekniği, sathı düzeltmek için karışımla doldurmaktan, bozulan kısmı tamamen kaldırıp, yeniden inşa etmeye kadar çok değişik yöntemler arz eder.
Çatlakların onarımı, çeşitli tip ve şekillerde oluşan çatlakların basit biçimde doldurulması en iyi çözümdür. Ancak, esaslı onarım gerektiren çatlaklarda, tekniğe uygun onarım başlamadan önce bozulmanın oluştuğu kesimin tamamen açılıp ve gerekiyorsa drenaj sisteminin oluşturulması gereklidir.
5.3.10 Kaplamasız Alanlar
a) PAT sahaları kaplamasız alanlara ilişkin kontrol ve bakım Altyapı Periyodik Bakım ve Kontrol Planı Formunda belirlenen periyotlarda ve esaslarda yapılmakta olup, aşağıda yer alan hususlar düzenli olarak kontrol edilir ve Kaplamasız Alanların Kontrolü Formu tanzim edilir.
b) Şerit Saha: Pat sahaları çevresinde yer alan şerit sahalardaki otların yükseklikleri, biçilen ot kalıntıları, yönlendirme levhaları ve seyrüsefer sistemleri çevresinde yer alan otların yükseklikleri, Şerit saha içerisinde yer alan tümsek ve çöküntülerin durumu, havalimanı içerisinde bulunan ağaçların yükseklikleri ile havalimanı çevresinde kuşları çekebilecek su birikintileri vb. hususların olup, olmadığı kontrol edilmelidir.
c) Bina ve Tesisler: Havalimanı terminal binası ve müstakil binaların kontrolleri de Altyapı Periyodik Bakım ve Kontrol Planı Formunda belirlenen periyotlarda ve esaslarda yapılmakta olup aşağıda yer alan hususlar düzenli olarak kontrol edilir ve Binaların Kontrolü Formu tanzim edilir.
5.4 Onarımlar
Havalimanının alt yapı onarımları, Ercan Havalimanı İşletmecisinin kabiliyetlerine göre, Daire tarafından belirlenen esaslara göre yapılır.
269 BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 14
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevresel Etkiler
6. İş Sağlığı ve Güvenliği
İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının ana amacı çalışanların güvenliğini sağlamaktır. Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı koruyarak ruh ve beden bütünlüklerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaçla kontrol, bakım ve onarım yapan personele iş güvenliğini sağlamak üzere ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kişisel koruyucu ve donanımlar verilir.
Talimat kapsamında yapılması gerekli iş ve işlemlerin yürütülmesi esnasında 35/2008 Sayılı KKTC İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası hükümlerine göre hareket edilir.
7. Çevresel Etkiler
Bu talimat kapsamında yapılacak bakım, onarım ve çalışmalar neticesinde ortaya çıkacak olan her türlü tehlikeli, tehlikesiz ve hurda malzemelerin bertaraf edilmesine ilişkin esaslar 18/2012 KKTC Çevre Yasası kapsamında yürütülür.
İşletme hizmetlerinde çalışacak personelin görev tanımının gerektirdiği işleri yerine getirirken; ulusal ve uluslararası çevre mevzuatının gerekliliklerine uygun, çevreye ve insan sağlığına duyarlı olarak çalışması esastır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Önemli Hususlar ve Yürürlük
8. Diğer Önemli Hususlar
Sivil Havacılık Dairesi’nin ilgili birimleri ile koordinasyon kurulmadan hava tarafında izinsiz (inşaat, elektrik, elektronik, makine, vb.) çalışma yaptığı tespit edilen ilgili kuruluşa ve/veya personeline 5/2013 Sayılı Havalimanları Hizmetler ve Limanlar (ücretleri) Yasası hükümlerince cezai müeyyide uygulanır.
9. Yürürlük
Bu talimat, Resmî Gazete’ de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
270
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 15 |
|---|
10. Kayıtlar/Formlar ve İlgili Doküman
Havalimanı İnşaat, Altyapı Kontrol, Bakım ve Onarım Talimatı Havalimanı Bakım Formları
- EK 1 Altyapı Periyodik Bakım ve Kontrol Planı
- EK 2 Binaların Kontrolü Formu
- EK 3 Drenaj Sistemleri Kontrol Formu
- EK 4 Kaplamalı Alanların Kontrolü Formu
- EK 5 Kaplamasız Alanların Kontrolü
- EK 6 Tel Örgüler ve Çevre Yolları Kontrol Formu
271 BANK BAKIM VE ONARIM TALIMATI BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 16
EK 1 - Altyapı Periyodik Bakım ve Kontrol Planı
ERCAN HAVALİMANI
BİNALAR PERİYODİK BAKIM PLANI
| AYLAR | OCAK | ŞUBAT | MART | NİSAN | MAYIS | HAZİRAN | TEMMUZ | AĞUSTOS | EYLÜL | EKİM | KASIM | ARALIK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tretuvar ve yağmur kanalları | ||||||||||||
| Merdivenler | ||||||||||||
| Yağmur boruları ve pikdofenler | ||||||||||||
| Saçaklar ve yağmur olukları | ||||||||||||
| Sıvalar, badanalar, duvar boyaları ve duvar kaplamaları | ||||||||||||
| Yer kaplamaları | ||||||||||||
| Cam kaplı binalar | ||||||||||||
| Çatı konstrüksiyon ve çatı örtüsü | ||||||||||||
| Pencereler, kapılar ve dolaplar | ||||||||||||
| Yer kaplamaları | ||||||||||||
| Bina temeli, kolon ve kirişler |
272 BABYE ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 17
KAPLAMALI ALANLAR KONTROL VE BAKIM PLANI
| AYLAR | OCAK | ŞUBAT | MART | NİSAN | MAYIS | HAZİRAN | TEMMUZ | AĞUSTOS | EYLÜL | EKİM | KASIM | ARALIK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kaplama Kontrol | ||||||||||||
| Kirlilik Kontrol | ||||||||||||
| İşaretleme Kontrol | ||||||||||||
| Sürtünme Kontrol |
AÇIKLAMALAR:
- Kaplamalı alanların günlük görsel kontrolleri PAT Sahaları Günlük Kontrol Formu marifetiyle yapılacak, tespit edilen emniyet olumsuzlukları ilgili birimlere acilen bildirilecektir.
- Kaplamaların periyodik kontrolleri Kaplamalı Alanların Kontrolü Formu ile kayıt altına alınır.
KAPLAMASIZ ALANLAR KONTROL VE BAKIM PLANI
| AYLAR | OCAK | ŞUBAT | MART | NİSAN | MAYIS | HAZİRAN | TEMMUZ | AĞUSTOS | EYLÜL | EKİM | KASIM | ARALIK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Şerit Saha | ||||||||||||
| RESA | ||||||||||||
| Diğer Alanlar |
AÇIKLAMALAR:
- Kaplamasız alanların günlük kontrolleri “PAT Sahaları Günlük Kontrol Formu” çerçevesinde yapılacaktır.
- Aylık kontroller sonucunda “Kaplamasız Alanların Kontrolü Formu” tanzim edilecektir.
273 BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 18
TEL ÖRGÜLER VE ÇEVRE YOLLARI KONTROL VE BAKIM PLANI
| AYLAR | OCAK | ŞUBAT | MART | NİSAN | MAYIS | HAZİRAN | TEMMUZ | AĞUSTOS | EYLÜL | EKİM | KASIM | ARALIK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Çevre Tel Örgüleri | ||||||||||||
| Acil Çıkış Kapıları | ||||||||||||
| Çevre/Hizmet Yolları |
AÇIKLAMALAR:
-
Havalimanımız çevre tel örgülerin günlük kontrolleri PAT Sahaları Günlük Kontrol Formu ile kayıt altına alınır.
-
Çevre tel örgülerinin, yolların ve acil çıkış kapılarının periyodik kontrolleri Tel Örgü ve Çevre Yolları Kontrol Formu ile kayıt altına alınır.
274 BABYE ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 19
DRENAJ SİSTEMLERİ KONTROL VE BAKIM PLANI
| AYLAR | OCAK | ŞUBAT | MART | NİSAN | MAYIS | HAZİRAN | TEMMUZ | AĞUSTOS | EYLÜL | EKİM | KASIM | ARALIK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yüzey Suyu Drenaj Sistemi Açık Kanal Kontrolü | ||||||||||||
| Yüzey Suyu Drenaj Sistemi Taşıyıcı Boru Kontrolü | ||||||||||||
| Tehlikeli Atık Deposu Yağ Toplama Kanalı | ||||||||||||
| Tehlikeli Atık Deposu Yağ Toplama Havuzu |
AÇIKLAMALAR:
- Drenaj sistemi kontrolleri “Drenaj Sistemleri Kontrol Formu” ile kayıt altına alınır.
- Mevsim normalleri üzerinde aşırı yağış olması durumunda ek kontroller yapılacaktır.
275
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 20 |
|---|
EK 2 Binaların Kontrolü Formu
| ERCAN HAVALİMANI Binaların Kontrolü Formu | |||
|---|---|---|---|
| Binanın Adı: | |||
| YAPILACAK İŞLEM | |||
| 1. | Tretuvar ve yağmur kanallarının kontrolü | ||
| 2. | Merdivenlerin kontrolü (korkuluklar, küpesteler vb.) | ||
| 3. | Yağmur boruları ve pikdofenlerin kontrolü (bağlantılarının sağlamlığı, ezilme, kırılma gibi hasar durumları vb.) | ||
| 4. | Saçaklar ve yağmur olukları kontrolü | ||
| 5. | Sıvalar, badanalar, duvar boyaları ve duvar kaplamalarının kontrolü | ||
| 6. | Yer kaplamalarının kontrolü (mozaik, fayanslar vb.) | ||
| 7. | Cam kaplı binalarda camların kırık, çatlak vb. kontrolü | ||
| 8. | Çatı konstrüksiyonu ve çatı örtüsünün kontrolü | ||
| 9. | Pencereler, kaplar ve dolapların kontrolü | ||
| 10. | Yer kaplamaları (mozaik, fayanslar vb.) kontrolü | ||
| 11. | Bina temeli, kolon ve kirişlerin kontrolü | ||
| AÇIKLAMA (Sorun olan yerler bu bölümde kat, oda bilgisi vb. verilerek detaylı olarak belirtilecektir.) | |||
| KONTROLÜ YAPAN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| KONTROLÜN YAPILDIĞINI DENETLEYEN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| NOT: Kontrol hanesi Faal ve Gayri faal anlamında 'F' ve 'GF' harfleriyle doldurulacaktır. Yapılan çalışmalarda İş Güvenliği tedbirleri alınacaktır. |
276
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 21 |
|---|
EK 3 Drenaj Sistemleri Kontrol Formu
| ERCAN HAVALİMANI Drenaj Sistemleri Kontrol Formu | |||
|---|---|---|---|
| YAPILACAK İŞLEM | KONTROL | ||
| 1. | Yüzey Suyu Drenaj Sistemi Açık Kanal Kontrolü | ||
| 2. | Yüzey Suyu Drenaj Sistemi Taşıyıcı Boru Kontrolü | ||
| 3. | Tehlikeli Atık Deposu Yağ Toplama Kanalı | ||
| 4. | Tehlikeli Atık Deposu Yağ Toplama Havuzu | ||
| AÇIKLAMA (Sorun olan yerler bu bölümde konum bilgisi verilerek detaylı olarak belirtilecektir. | |||
| 1. 2. 3. | |||
| KONTROLÜ YAPAN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| KONTROLÜN YAPILDIĞINI DENETLEYEN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| NOT: Kontrol hanesi Faal ve Gayri faal anlamında ' F ' ve ' GF ' harfleriyle doldurulacaktır. Yapılan çalışmalarda İş Güvenliği tedbirleri alınacaktır. |
277
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARİM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 22 |
|---|
EK 4 - Kaplamalı Alanların Kontrolü Formu
| ERCAN HAVALİMANI Kaplamalı Alanların Kontrol Formu | |||
|---|---|---|---|
| YAPILACAK İŞLEM | KONTROL | ||
| 1. | Kaplama Kontrolü | ||
| 2. | Kirlilik Kontrolü | ||
| 3. | İşaretleme Kontrolü | ||
| 4. | Sürtünme Kontrolü | ||
| AÇIKLAMA (Sorun olan yerler bu bölümde konum bilgisi verilerek detaylı olarak belirtilecektir.) | |||
| 1. 2. 3. | |||
| KONTROLÜ YAPAN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| KONTROLÜN YAPILDIĞINI DENETLEYEN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| NOT: Kontrol hanesi Faal ve Gayri faal anlamında ' F ' ve ' GF ' harfleriyle doldurulacaktır. Yapılan çalışmalarda İş Güvenliği tedbirleri alınacaktır. |
278
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 23 |
|---|
EK 5 - Kaplamasız Alanların Kontrolü
| ERCAN HAVALİMANI Kaplamasız Alanların Kontrol Formu | |||
|---|---|---|---|
| YAPILACAK İŞLEM | KONTROL | ||
| 1. | Şerit saha içerisinde bulunan çimlerin yüksekliği 10 cm'yi geçiyor mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.2.4) | ||
| 2. | Şerit saha içerisinde biçilmiş çim kalıntıları mevcut mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.2.4) | ||
| 3. | Şerit saha içerisinde, pist ve taksiyolu kenarlarında ölü çim alanları mevcut mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.2.3) | ||
| 4. | Şerit saha içerisinde tümsek ve/veya çöküntü mevcut mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.2.2) | ||
| 5. | RESA sahasında tümsek ve/veya çöküntü mevcut mu? | ||
| 6. | Şerit saha dışında kalan alanlarda çim yüksekliği 20 cm'yi geçiyor mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.4.2) | ||
| 7. | Şerit saha dışında kalan alanlarda biçilmiş çim kalıntıları mevcut mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.2.4) | ||
| 8. | Havalimanı içinde ve çevresinde bulunan ağaç ve korulukların yükseklikleri uygun mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.4.6) | ||
| 9. | Havalimanında su kuşlarını çekebilecek su birikintileri mevcut mu? (Havaalanı Bakım Uygulamaları (Doc.9137 Part 9) Madde 6.4.3) | ||
| AÇIKLAMA (Sorun olan yerler bu bölümde konum bilgisi verilerek detaylı olarak belirtilecektir.) | |||
| KONTROLÜ YAPAN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| KONTROLÜN YAPILDIĞINI DENETLEYEN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| NOT: Kontrol hanesi Faal ve Gayri faal anlamında 'F' ve 'GF' harfleriyle doldurulacaktır. Yapılan çalışmalarda İş Güvenliği tedbirleri alınacaktır. |
279
| ERCAN HAVALİMANI ALTYAPI KONTROL, BAKIM VE ONARIM TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 24 |
|---|
EK 6 - Tel Örgüler ve Çevre Yolları Kontrol Formu
| ERCAN HAVALİMANI Tel Örgüler ve Çevre Yolları Kontrol Formu | |||
|---|---|---|---|
| YAPILACAK İŞLEM | KONTROL | ||
| Tel Örgüler | |||
| 1. | Havalimanı tel örgülerinde kesik/yırtılma/korozyon mevcut mu? | ||
| 2. | Havalimanı tel örgülerinin üzerinde gerekli uyarı levhaları mevcut mu? | ||
| 3. | Havalimanı tel örgülerinin beton kısımlarında deformasyon mevcut mu? | ||
| 4. | Havalimanı tel örgülerinin çevresinde tehlike oluşturabilecek ağaç, yükseltiltin vb. unsurlar mevcut mu? | ||
| 5. | Havalimanı tel örgülerinin zeminindeki toprakta delik, çökme vb. hususlar mevcut mu? | ||
| 6. | ARFF Acil Çıkış kapılarının kullanımını engelleyen bir uygunsuzluk (hasar, korozyon ve kapının açılmaması vb.) mevcut mu? | ||
| Çevre/Hizmet İçi Yollar | |||
| 1. | Hizmet içi yollarda oturmalar/çökmeler mevcut mu? | ||
| 2. | Hizmet içi yollarda çatlaklar mevcut mu? | ||
| 3. | PAT Sahalarına yakın bölgede FOD oluşumuna sebep olacak husus mevcut mu? | ||
| 4. | Hizmet içi yollardaki uyarı ikaz levhaları ile işaretlemeler mevcut mu? | ||
| AÇIKLAMA (Sorun olan yerler bu bölümde konum bilgisi verilerek detaylı olarak belirtilecektir. | |||
| KONTROLÜ YAPAN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| KONTROLÜN YAPILDIĞINI DENETLEYEN | |||
| ADI SOYADI: | TARİH: | ||
| UNVANI: | İMZA: | ||
| NOT: Kontrol hanesi Faal ve Gayri faal anlamında 'F' ve 'GF' harfleriyle doldurulacaktır. Yapılan çalışmalarda İş Güvenliği tedbirleri alınacaktır. |
280