Aile (evlenme ve boşanma) yasa önerisi

Y.Ö.No:87/4/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete' de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

(241) 242

AİLE (EVLENME VE BOŞANMA) (DEĞİŞİKŞİK) YASA ÖNERİSİ

GENEL GEREKÇE

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme 'ye göre, 18 yaşından küçük her birey "çocuk" olarak tanımlanmakta ve bu bireylerin her türlü istismardan, ihmalden ve erken yaşta sorumluluklardan korunması devletlerin temel yükümlülükleri arasında yer almaktadır. Ancak mevcut Aile Yasamız, halihazırda 16 yaşından büyük, 18 yaşından küçük bireylerin belirli koşullar altında evlenmesine iınkiin tanımaktadır. Bu durum, çocukların yüksek yararına aykırı olup, uluslararası yükümlülüklerimizle de çelişmektedir.

Son yıllarda basına yansıyan haberler ve resmi veriler, çocuk yaşta ebeveyn olan bireylerin sayısında kayda değer bir artış olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, hem çocukların gelişimini sekteye uğratmakta hem de eğitim, sağlık, sosyal yaşam ve psikolojik bütünlük gibi temel haklarını ciddi biçimde ihlal etmektedir.

Ayrıca ülkemizin taraf olduğu ve iç hukuk düzenlememizin bir parçası olan Lanzarote Sözleşmesi, çocukların cinsel istismara karşı korunmasını hedefleyen önemli bir uluslararası çerçeve sunmaktadır. Bu sözleşme, çocukların rızasına dayalı olduğu iddia edilen ilişkiler de dahil olmak üzere, erken yaşta evliliklerin cinsel istismar kapsamında değerlendirilmesine zemin hazırlamaktadır. Dolayısıyla, 18 yaşından küçük bireylerin evliliğine izin verilmesi, Lanzarote Sözleşmesi ile de

bağdaşmamaktadır.

Hem çocuklarımızı korumak, hem de taraf olduğumuz BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Lanzarote Sözleşmesi ile uyumlu biı· mevzuat yapısını oluşturmak adına, çocuk yaşta evliliklerin kesin olarak yasaklanması gerekmektedir. 18 yaşından küçük bireylerin evlenmesi hiçbir şekilde istisna tanınmaksızın engellenmeli; çocukların eğitim, gelişim ve yaşam hakları güvence altına alınmalıdır.

Geleceğimizin teminatı olan çocukların sağlıklı bireyler olarak büyümesi için, çocuk yaşta evliliklere son verilmesi elzemdir. Bu doğrultuda yasal düzenlemelerin yapılması, toplumsal farkındalığın artırılması ve koıuyucu mekanizmaların etkin 243

biçimde işletilmesi gerekmektedir. İş bu yasa değişiklik önerisi bu amaçlarla

düzenlenmiştir.

MADDE GEREKÇELERİ: l. Maddenin Gerekçesi: Meclis İçtüzüğündeki yasa yapma tekniğine uygun

olarak Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir. 2. Maddenin Gerekçesi: Çocuk haklarına uygun olarak ve genel gerekçede

açıklanan sebeplerle, 6'ncı madde yeniden düzenlenmiş ve 18 yaşından küçük kişilerin evlenemeyeceği net bir şekilde belirtilmiştir. 16 yaşından büyük ancak 18 yaşından küçük kişilerin, belli koşullarda Mahkemenin izniyle evlenebilmesi Yasadan çıkarılmıştır. 3. Maddenin Gerekçesi: Yasa tekniğine uygun olarak Yasanın yürürlüğe girişi

düzenlenmiştir.

AİLE (EVLENME VE BOŞANMA) (DEĞİŞİKŞİK) YASA ÖNERİSİ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Aile (Evlenme ve Boşanma) (Değişiklik) Yasası 1/1998 olarak isimlendirilir ve aşağıda Esas Yasa olarak anılan Aile (Evlenme ve Boşanma) Yasası ile birlikte okunur. 34/2015 5/2019 46/2023

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 6'ncı maddesinin (l)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (l)'inci fıkra konmak suretiyle 6'ncı değiştirilir. Maddesinin "(1) On sekiz yaşını bitirmemiş bir kişi evlenemez." Değiştirilmesi

Yürürlüğe Giriş 3. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer. 244

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Ulusal Birlik Partisi Grubu Adına Grup Başkan Vekili Sayın Sunat Atun'un sunmuş olduğu, Konut Edindirme (Değişiklik) Yasa Önerisini (