Sayı: 468
SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ, TERÖRİZMİN FİNANSMANININ VE KİTLE İMHA SİLAHLARININ YAYGINLAŞMASININ FİNANSMANININ ÖNLENMESİ YASASI
(1/2024 ve 22/2025 Sayılı Yasalar)
Madde 16 ve 21 Altında Yapılan Tüzük
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası’nın 16’ncı maddesinin (6)’nci fıkrasının ve 21’inci maddesinin (5)’inci fıkrasının kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:
| Kısa İsim | 1. Bu Tüzük, Müşterinin Tanınması ve Kimlik Tespit Yükümlülüğü Usul ve Esasları Tüzüğü olarak isimlendirilir. |
|---|---|
| BİRİNCİ KISIM | |
| Genel Kurallar | |
| Tefsir | 2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe; |
| 62/2017 | “Banka”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası uyarınca faaliyet gösteren Bankalar ile Uluslararası Bankacılık Birimleri Yasası uyarınca faaliyet gösteren Birimleri anlatır.” |
| 22/2020 | |
| 41/2008 | |
| 33/2009 | |
| 44/2011 | |
| 1/2024 | “Birim”, Yasanın 45’inci maddesi uyarınca oluşturulan ve Daire altında görev yapan ve suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı şüphesi taşıyan durumlarda bilgi almak, talep etmek, analiz etmek ve yetkili makamlara bilgi vermekten sorumlu Mali Bilgi Edinme Birimi (MABEB)’ni anlatır. |
| 22/2025 | |
| “Daire”, Para, Kambiyo ve İnkışaf Sandığı İşleri Dairesi’ni anlatır, | |
| “Denk Ülkeler”, Avrupa Birliği Üye Ülkeleri veya Avrupa Ekonomik Bölge Anlaşımının imzalayan ülkeler veya Yasada öngörülen yükümlülüklerin benzerlerini uygulamaya koyan ve bunların uygulanmasını denetleyen ülkeleri anlatır. | |
| 1/2024 | “Esas Faydalanıcı”, Yasanın 8’inci maddesinde belirtilen gerçek kişi veya kişileri anlatır. |
| 22/2025 | |
| Fasıl 114 | “Kooperatif Şirketi”, Kooperatif Şirketler Yasası uyarınca bankacılık faaliyetleri yürüten kooperatif şirketlerini anlatır. |
| 28/1959 | |
| 51/1983 | |
| 28/2002 | |
| 8/2003 | |
| 8/2004 | |
| 46/2007 | |
| 1/2024 | “Kurul”, Yasanın 47’nci maddesi uyarınca oluşturulan Suç Gelirlerinin Aklanmasını Önleme Kurulunu anlatır. |
| 22/2025 | |
| 1/2024 | “Siyasi ve/veya Nüfuz Sahibi Kişiler”, Yasanın 9’uncu maddesinde belirtilen gerçek kişileri anlatır. |
| 22/2025 |
1518
1/2024 22/2025 "Üçüncü Taraflar", Yasanın 12'nci maddesinde belirtilen yükümlüler veya muadil uygulamaları olan üçüncü ülke yükümlülerini anlatır. "Üçüncü Ülke", Denk Ülkeler dışındaki ülkeleri anlatır.
1/2024 22/2025 "Yasa", Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası'nı anlatır. "Yasal Oluşum", Tüzel kişiliği olmayan yardım kuruluşları, apartman yönetimi, site yönetimi ve bunların benzeri gibi yasal olarak tescil olmuş kuruluş ve yönetimleri anlatır.
1/2024 22/2025 "Yetkili Denetim Makamları", Yasanın 43'üncü maddesinde belirtilen denetim makamlarını anlatır.
1/2024 22/2025 "Yükümlüler", Yasanın 12'nci maddesinde belirtilen gerçek veya tüzel kişileri anlatır.
Amaç 3. Yükümlülülerin, Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanında araç olarak kullanılma riskine karşı ortak bir anlayış ve işbirliği içerisinde hareket etmelerini sağlamak amacıyla, müşterilerin ve esas faydalanıcıların kimliklerinin tespitine ilişkin genel çerçeveyi ortaya koymaktır.
Kapsam 1/2024 22/2025 4. Bu Tüzük, Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası tahtındaki Yükümlüleri kapsar.
İKİNCİ KISIM
Müşteri Tanı Prensibine İlişkin Kurallar
Müşteri Tanı Prensibi 5. (1) Bankalar, finansal kuruluşlar, şans oyunu salonları, bahis hizmeti sağlayıcıları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kripto varlık ihraççıları ve emanet cüzdanı hizmet sağlayıcıları; suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı faaliyetleri kapsamında müşterileri tarafından kötüye kullanılmalarını engellemek için Yasanın 13'üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklerle birlikte müşteri tanı prensibi prosedürlerini uygulamak zorundadır. (2) Müşteri tanı prensibi prosedürleri, yükümlünün faaliyetinin niteliğine, hacmine, karmaşıklığına ve faaliyet alanına uygun olarak, hizmet sunduğu müşteri grupları, sunulan ürün veya hizmetlerin risk seviyesine göre uyarlanmış ve yetkili denetim makamlarınca da önerilecek diğer prosedür ve önlemleri de içerecek şekilde yükümlüler tarafından oluşturulmalıdır. (3) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen yükümlüler tarafından oluşturulacak müşteri tanı prensibi prosedür ve önlemleri, asgari aşağıdaki unsurları içermelidir: (A) Her müşteri grubu için ayrı bir müşteri kabul politikası, (B) Müşterileri belirli gruplara ayıran ve müşterilerin gruplarının değişmesine olanak sağlayan müşteri tespit ve sürekli izleme prosedürleri, (C) Müşteri gruplarına yönelik ürün ve işlem için uygulanacak standart, geliştirilmiş ve basitleştirilmiş müşteri tanı prensibi önlemleri,
1519
1/2024 22/2025
(C) Olağandışı, şüpheli, karmaşık veya büyük meblağlı işlemlerin tespit edilebilmesi için müşteriler tarafından gerçekleştirilen işlemlerin sürekli izlenmesini sağlayan prosedürleri,
(D) Üçüncü ülkelerle yapılan işlemler ve bu ülkelerle olan müşteri ilişkileri için prosedürleri,
(E) Yasanın 24'üncü maddesinde belirtilen kayıtların saklanmasına ilişkin prosedürleri,
(F) Müşteri tanı prensibi alanında çalışan personelin işe alım ve eğitim programı için standartları,
(G) İç raporlama ve yetkili denetim makamlarına bildirim yapma prosedürleri.
(4) Müşteri tanı prensibi prosedürleri, bankalar, finansal kuruluşlar, şans oyunu salonları, bahis hizmeti sağlayıcıları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kripto varlık ihraççıları ve emanet cüzdanı hizmet sağlayıcılarının yönetim kurulu ve/veya yetkili organları tarafından onaylanmak ve gerekli olduğu zamanlarda ve en az yılda bir kez gözden geçirilmek zorundadır. Müşteri tanı prensibi prosedürleri yönetim kurulu ve/veya yetkili organlar tarafından değiştirildikten ve/veya onaylandıktan sonra en geç 5 (beş) iş günü içerisinde Birime ve Yetkili Denetim Makamlarına sunulmak zorundadır.
(5) Yükümlüler, suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı risklerini değerlendirirken, müşteri tanı prensibini ne oranda uygulayacaklarına,
(A) Hesabın veya iş ilişkisinin amacı,
(B) Müşteri tarafından yatırılacak olan varlıkların parasal büyüklüğü veya gerçekleştirilen işlemlerin boyutu,
(C) İş ilişkisinin sürekliliği veya süresi, risk değişkenlerini de dikkate alarak karar vermek zorundadır.
(6) (A) Yükümlüler tarafından oluşturulacak müşteri tanı prensibi prosedür ve önlemlerinin alınması, müşterinin muhtemel işlem türlerinin göreceli bir şekilde tahmin edilebilmesi ve müşteri tanı prensibi süreçleri esnasında bu muhtemel işlem türlerinin ne zaman potansiyel şüpheli işlem olabileceğini belirlemeye yardımcı olur. Bu amaçla yükümlüler, asgari olarak müşterinin aşağıdaki bilgilerini elde etmek ve kaydetmek zorundadır:
(a) Kimlik ve adrese ilişkin bilgiler,
(b) Öngörülen iş ilişkisi veya işlemin amacı,
(c) Fonların kaynağı.
(B) İşlemlerin başka bir gerçek kişi, tüzel kişi, dernek, vakıf, kooperatif şirketi, tüzel kişiliği olmayan yasal oluşum, sendika veya siyasi parti adına yapılması halinde ise adına hareket edilenlerin de kimlik tespitinin yapılması zorunludur.
1520
ÜÇÜNCÜ KISIM
Standart, Geliştirilmiş ve Basitleştirilmiş Müşteri Tanı Prensiplerine İlişkin Kurallar ile Kimlik Tespiti ve Doğrulamasına İlişkin Kurallar
Standart Müşteri Tanı Prensibine İlişkin Kurallar
- (1) Yükümlüler standart müşteri tanı prensibi ile ilgili olarak;
(A) (a) Müşteri kimliğinin tespitine,
(b) Müşteri kimliğinin, yerel veya yabancı resmi makamlarca verilen kimlik belgesinin aslının görülmesi suretiyle ve/veya resmi kaynaktan edinilen bilgilerle teyit edilmesine,
(B) Tüzel kişilerde, trust veya şirket hizmet sağlayıcılarında veya trust ve benzeri yasal oluşumlarda ve terekelerde müşterinin mülkiyet ve kontrol yapısını ortaya koyan ve esas faydalanıcının kimliğini tespit etmeye yönelik risk odaklı önlemlerin alınmasına,
(C) İş ilişkisinin amacı ve hedeflenen iş ilişkisi ile ilgili bilgi edinilmesine,
(C') Finansmanın kaynağını ve var olan belgelerin, verilerin ve bilgilerin güncel olarak tutulması da dahil müşterinin risk profili ile ilgili bilgilerinin tutarlı olmasını sağlamak amacıyla, iş ilişkisi süresince gerçekleştirilen işlemlerin kontrol edilerek sürekli olarak izlenmesine,
ilişkin önlemleri almak zorundadır.
(2) Yükümlüler, bir iş ilişkisi oluşturmadan veya işlemi yapmadan önce müşterinin veya esas faydalanıcının kimlik teyidini yapmak zorundadır.
Kimlik Tespitine İlişkin Kurallar
- Yükümlülerin, müşterinin tanınması ve kimlik tespit yükümlülüğü sürecinde aşağıdaki bilgi ve belgelerin tespitinde bu hususlara dikkat etmesi zorunludur.
(1) Gerçek kişilerin kimlik tespitinde;
(A) Kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği, daimi ikamet adresi veya duruma göre ikametgah, imza örneği, telefon numarası, elektronik posta adresinin,
(B) İş ve mesleğine ilişkin bilgilerin,
(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmayan gerçek kişilerde, kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü (pasaport, nüfus kayıt cüzdanı vb.) ve numarası, yurt dışı daimi ikamet adresi veya duruma göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ikametgah adresi, imza örneği, telefon numarası, elektronik posta adresinin, alınması zorunludur.
(2) Tüzel kişilerin kimlik tespitinde;
(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kayıtlı tüzel kişilerin kimlik tespitinde; tüzel kişinin ünvanı, tescil numarası, faaliyet konusu, açık adresi, tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin ise adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey
1521
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(B) Yabancı ülkelerde kurulu tüzel kişilerin kimlik tespiti; kendi ülke yetkili makamlarından aldıkları ve ülkemizdeki yetkili makamların verdiği tescil kayıt belgelerine muadil belgeler üzerinden yapılır.
(3) Derneklerin kimlik tespiti; Derneğin adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile Derneği temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(4) Vakıfların kimlik tespiti; Vakfın adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile Vakfı temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(5) Kooperatif Şirketlerin kimlik tespiti; Kooperatif Şirketinin adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile Kooperatif Şirketini temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(6) Sendikaların kimlik tespiti; Sendikanın adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile Sendikayı temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlar için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(7) Siyasi Partilerin kimlik tespiti; Siyasi Parti ilgili biriminin adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile Siyasi Partiyi temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlar için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(8) Tüzel kişiliği olmayan yasal oluşumların (yardım kuruluşları, apartman ve site yönetimi gibi...) kimlik tespiti; Yasal oluşumun adı, amacı, sicil numarası, adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile tüzel kişiliği olmayan yasal oluşumu temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, kimlik belgeleyici evrağın türü ve numarası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlar için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik numarası ve imza örneği alınarak yapılır.
(9) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen kimlik tespitine ilişkin bilgi ve
1522
kimlik Doğrulamasına İlişkin Kural
- Kimlik tespitine ilişkin bilgilerin doğruluğu aşağıdaki fıkralarda düzenlenen şekillerde sağlanır:
(1) Gerçek kişiler ile ilgili alınan bilgilerin doğruluğu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik kartı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sürücü belgesi veya pasaportu, yabancı uyruklular için kendi ülke pasaportları, ikamet belgesi veya ülkelerinde geçerli kimlik belgesi üzerinden teyit edilir.
(2) Tüzel kişilerin kimlik doğrulaması, şirket adı, tescil numarası, ünvanı, faaliyet alanı ve adresi, Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi’nden alınacak resmi tescil ve onay belgeleri üzerinden yapılır.
(3) Derneklerlerin kimlik doğrulaması, bağlı bulunulan Kaymakamlık’tan onaylı dernek tüzüğü ile Kaymakamlık’ta bulunan dernek kayıtlarına ilişkin resmi belgeler üzerinden yapılır.
(4) Vakıfların kimlik doğrulaması, Vakıflar İdaresi’nde tutulan resmi kayıtlara ilişkin belgeler üzerinden yapılır.
(5) Kooperatif Şirketlerin kimlik doğrulaması, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği’nde tutulan resmi kayıtlara ilişkin belgeler üzerinden yapılır.
(6) Sendikaların kimlik doğrulaması, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda tutulan resmi kayıtlara ilişkin belgeler üzerinden yapılır.
(7) Siyasi Partilerin kimlik doğrulaması, İçişleri Bakanlığı’nda tutulan resmi kayıtlara ilişkin belgeler üzerinden yapılır.
(8) Tüzel kişiliği olmayan yasal oluşumların (yardım kuruluşları, apartman ve site yönetimi) kimlik doğrulaması, resmi kayıtlarına ilişkin belgeler üzerinden yapılır.
(9) Bir gerçek kişinin başka bir gerçek kişi veya tüzel kişi, dernek, vakıf, kooperatif şirketi, sendika, siyasal parti veya tüzel kişiliği olmayan yasal oluşum ile başka bir gerçek kişi adına yasal temsilci, kayyum, vasi veya başka bir sıfatla işlem yapması halinde, kimlik doğrulaması, bu kişinin yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen kimlik belgeleri ile temsile yetkili olduğuna dair düzenlenen yetki belgesi ve/veya imza sirkülerinin alınması suretiyle yapılır.
(10) Kimlik bilgilerinin doğrulanması için yukarıdaki fıkrada belirtilen belgelerin yurtdışında yerleşik gerçek veya tüzel kişilere ait olması halinde ise, doğrulama, ilgili ülkedeki konsolosluk tarafından onaylı belgelerin ve/veya apostil onaylı belgelerin ibrazı yoluyla yapılır.
(11) Yükümlü ile müşteri arasında hesap açılması, kredi veya kredi kartı verilmesi, finansman, faktoring, finansal kiralama veya diğer hizmetlerin sunulması gibi bir iş ilişkisinin başlaması ve yapısı gereği süreklilik arz etmesi durumunda, beyan edilen adresin kimlik doğrulaması ikamet belgesinin ibraz edilmesi suretiyle ve ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle yapılır.
1523
Kimlik Bilgilerinin Saklanmasına İlişkin Kurallar
(12) Yükümlüler, müşteri ve esas faydalanıcının kimliğinin doğrulanması için gerekli belgeleri; kimlik belgesi, pasaport veya geçerli resmi kimlik belgeleyici evrağın ibraz edilmesi suretiyle sağlar.
- (1) Yukarıda belirtilen belgelerin asılları Yükümlüler tarafından görülmeli ve okunaklı kopyaları veya elektronik görüntüleri gerekli görüldüğünde Birim veya Yetkili Denetim Makamına sunulmak üzere kendileri tarafından saklanmalıdır.
(2) Yükümlüler, müşterileri ile iş ilişkisinin son bulduğu tarihten veya işlemin gerçekleşme tarihinden itibaren kimlik belgeleme amaçlı veya kimlik referansı olarak kullanılan belgelerin bir kopyasını, ikincil ve işlemsel bilgiler ile tüm işlem kayıtlarını, iş ilişkisinin son bulduğu tarihten veya işlemin gerçekleşme tarihinden itibaren, mahkemede kanıt olarak kullanılabilecek yeterli formatta, en az 12 (on iki) yıl süre ile muhafaza etmek zorundadır.
Kimlik Tespitinde Yükümlülerin Sorumluluklarına İlişkin Kurallar
- (1) Daha önce usulüne uygun olarak kimlik tespiti yapılanların müteakip işlemleri, yükümlüde bulunan bilgiler ile kimlik kartına ilişkin bilgiler karşılaştırıldıktan sonra, işlemi yapan gerçek kişinin adı ve soyadı ilgili belgeye yazılmak ve imzasının bir örneği alınmak suretiyle gerçekleştirilir.
(2) Yükümlüler, bu maddenin (7)'nci fıkrası kapsamında elde edilen bilgilerin doğrulanması için kullanılan belgelerin gerçekliğinden şüphe duymaları halinde, mümkün olduğu ölçüde, belgeyi düzenleyen kuruluş veya ilgili yetkili denetim makamları ile temasa geçerek belgelerin gerçekliğini teyit etmek zorundadırlar.
(3) Yükümlüler, kişinin başkası adına hareket edip etmediğini anlamak ve işlemin gerçek faydalanıcısının kimliğini tespit etmek için bu Tüzükte belirtilen gerekli tedbirleri alır. Yükümlüler kendi adına, fakat gerçekte başkasının adına hareket eden müşterilere sorumluluklarını hatırlatmak amacıyla, sözlü ve/veya yazılı uyarı yapar. Yükümlüler ayrıca müşteriden, kişinin kendi adına mı yoksa başkaları adına mı hareket ettiğini belirten yazılı beyanını alır.
(4) Yükümlüler sürekli iş ilişkisi kapsamında müşterisi olan bir tüzel kişiliği gerçekte yöneten, kontrolünde veya sahipliğinde bulunduranlar hakkında doğru bilgilere ulaşmak için bu Tüzükte belirtilen gerekli tedbirleri alır.
(5) Kişinin başkası hesabına hareket etmediğini beyan etmesine rağmen başkası hesabına hareket ettiğinden şüphelenilmesi halinde Yükümlü, esas faydalanıcıyı ortaya çıkarmak için makul araştırmayı yapmakla yükümlüdür.
(6) (A) Yükümlüler, kimlik tespiti yapamadıkları veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemedikleri durumlarda, iş ilişkisini tesis etmez ve kendilerinden talep edilen işlemi gerçekleştirmez.
(B) Müşterinin kimlik bilgilerine ilişkin şüpheler nedeniyle kimlik tespiti ve kimlik doğrulama sürecinin tamamlanamadığı durumlarda iş ilişkisi sonlandırılır.
(C) Yükümlüler yukarıdaki (A) ve (B) bentlerinde belirtilen durumların şüpheli olup olmadığını da ayrıca değerlendirir.
1524
(7) Yükümlüler, karmaşık ve olağandışı büyüklükteki işlemler ile görünürde şüphelenmek için makul bir sebebi, hukuki ve ekonomik bir amacı olmayan işlemlere özel dikkat göstermek, talep edilen işlemin amacına ilişkin yeterli bilgi edinmek için bu Tüzükte belirtilen gerekli tedbirleri almak ve bu kapsamda elde edilen bilgi, belge ve kayıtları talep edilmesi halinde Birime ve/veya Kurula ibraz edilmek üzere en az 12 (on iki) yıl süre ile muhafaza etmekle yükümlüdür.
(8) Yükümlüler, suç gelirlerinin aklınmasının, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının finansmanının önlenmesine yönelik yeterli düzenlemelerin bulunmadığı ülkeler ile bu suçlarla mücadelede işbirliği yapmayan ve yetkili uluslararası mercilerce riskli ülke olarak kabul edilen ülkelerde yerleşik gerçek ve tüzel kişiler, tüzel kişiliği olmayan yasal oluşumların ve bu ülkelerin vatandaşları ile olan iş ilişkilerine ve işlemlerine özel dikkat göstermek ve mümkün olduğunca şüphelenmek için makul bir sebebi, hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlerin amacı ve niteliği hakkında bilgi edinmek ve bunları kayıt altına almak zorundadır.
(9) Yükümlüler, standart müşteri tanı prensibi önlemlerini sadece tüm yeni müşterilerine değil, aynı zamanda mevcut müşterilerine de, risk temelli olarak, ilgili müşteri koşulları değiştiğinde de dahil olmak üzere uygular.
(10) Yükümlüler periyodik müşteri tanı prensibi incelemelerinin gözden geçirilmesini aşağıdaki sıklıkla gerçekleştirir:
(A) Yüksek riskli müşterilerin periyodik müşteri tanı prensibi incelemelerini her 6-12 ayda bir, (B) Orta riskli müşterilerin periyodik müşteri tanı prensibi incelemelerini her 12-24 ayda bir, (C) Düşük riskli müşterilerin periyodik müşteri tanı prensibi incelemelerini her 24-36 ayda bir.
(11) Yüksek Risk teşkil eden müşteriler ve işlem sınıfları şunlardır:
(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ikamet etmeyen müşteriler. (B) Yatırım fonu portföyü veya trustlar ve benzeri yasal oluşumlar. (C) Hamiline yazılı hisseleri olan şirketler. (Ç) Şirketin faaliyet alanına bakıldığında, olağandışı veya aşırı derecede karmaşık mülkiyet yapısı olan tüzel kişiler. (D) Nakit akışı yoğun olan işyerleri. (E) Bankalar ve finansal kuruluşlar ile müşterileri arasındaki coğrafi mesafeden dolayı açıklanamayan ve olağandışı koşullarda yürütülen iş ilişkileri. (F) Uluslararası kuruluşlar tarafından alınmış yaptırım, ambargo ve benzeri önlemlere tabi olan veya yolsuzluk veya başka suç faaliyetleri açısından yüksek risk seviyelerinin görüldüğü ülkelerden gelen müşteriler. (G) İlişkili olmayan üçüncü kişilerden alınan ödemeler. (H) Siyasi ve/veya nüfuz sahibi kişiler. (I) Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kripto varlık ihraççıları ve emanet cüzdanı hizmet sağlayıcıları.
(12) Yükümlüler, düşük ve orta riskli müşteri ve işlemlere ilişkin değerlendirmelerde ise, yüksek risk taşıyan müşteri ve işlemler
1525
Geliştirilmiş Müşteri Tanı Prensibine İlişkin Kurallar
haricinde kalan riskleri, değerlendirme boyutlarına göre ve alacakları önlemlere ilişkin değerlendirmelere göre sınıflandırarak belirlemek zorundadır.
(13) Müşteri tanı prensibi incelemelerinin gözden geçirilmesinin fiili içeriği, yükümlüler tarafından kendi prosedürüne göre belirlenmeli ve söz konusu müşteriye tahsis edilen riskle uyumlu olmalıdır.
- (1) Yükümlüler, iş ilişkisinin niteliği, işlemin gerçekleştirilme şekli veya yöntemi, müşterinin iş profili ve/veya müşteri ve/veya esas faydalanıcıyla ilgili koşullardan dolayı daha yüksek bir suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı riski söz konusu olduğu veya olabileceği durumlarda, bu Tüzüğün 6’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen önlemlere ek olarak, riske duyarlı temelde, geliştirilmiş müşteri tanı önlemlerini uygulamak zorundadır.
(2) Yükümlüler, aşağıda sayılan durumlarla sınırlı olmamakla birlikte, aşağıdaki durumlarda geliştirilmiş müşteri tanı önlemlerini uygulamak zorundadırlar:
(A) Müşterilerin kimlik tespiti ve doğrulaması sırasında veya müşteri tanı prensibi önlemlerinin uygulandığı sırada müşterinin şahsen orada bulunmaması halinde,
(B) Üçüncü ülkelerdeki bankalarla muhabir bankacılık ilişkileri söz konusu olduğunda,
(C) Yabancı bir ülkede ikamet eden siyasi ve/veya nüfuz sahibi kişilerin gerçekleştirdiği işlemlerin veya iş ilişkilerinin söz konusu olması halinde,
(C) Kendi risk analizlerine göre belirlenen durumlarda, geliştirilmiş müşteri tanı önlemleri uygulanır.
(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkranın (A) bendinde belirtilen müşterinin şahsen bulunmadığı durumlardaki iş ilişkisi; yazışma, telefon, elektronik posta, internet veya yükümlülerin verdiği hizmetlere erişim imkanı sağlayan herhangi bir modern iletişim aracı yoluyla başlatılan iş ilişkilerini de kapsar.
(4) Yükümlülerin verdiği hizmetlere erişim imkanı sağlayan herhangi bir modern iletişim aracı yoluyla müşterilerin kimlik tespiti ve doğrulaması sırasında veya müşteri tanı prensibi önlemlerinin uygulandığı sırada müşterinin şahsen orada bulunmaması halinde, geliştirilmiş müşteri tanı önlemleri uygulanır.
Geliştirilmiş Müşteri Tanı Önlemlerine İlişkin Kurallar
- (1) Yükümlüler, yukarıdaki 11’inci maddenin (2)’nci fıkrasının (A) bendinde öngörülen durumlarda, aşağıdaki dikkerden en az biri olmak üzere gerekli tedbirleri uygulamak zorundadır:
(A) Müşterinin kimliğinin ek belgeler, veriler veya bilgilerle tespit edilmesini sağlamak,
(B) Müşteri tarafından verilen belgelerin kontrolü ve doğrulanması için ek önlemlerin yerine getirilmesi ve/veya müşterinin iş ilişkisinin bulunduğu, müşteri tanı prosedürünü uygulayan, denk ülkede kurulmuş banka veya finans kuruluşlarından bilgilerin doğrulanmasının yapılması ve/veya bununla ilgili bir belge talep edilmesi,
(C) İlk işlemin bir denk ülkede bulunan bir bankada müşteri
1526
1/2024 22/2025
adına açılan bir hesap aracılığıyla gerçekleştirildiğinden emin olmalıdır.
(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirlenen ve daha yüksek risk teşkil eden müşteriler ve işlemler için, standart müşteri tanı önlemlerine ek olarak Yükümlüler, aşağıdaki kileri içerecek şekilde geliştirilmiş müşteri tanı önlemlerini de uygulamak zorundadır:
(A) Bu tür müşterilerle iş ilişkisinin başlatılması veya sürdürülmesi ve/veya önceden belirlenmiş risk temelli işlemlerin gerçekleştirilmesi için üst yönetimden onay alınması,
(B) İlk işlemin, Yasada öngörülen standartlarda suç gelirlerinin aklanmasının, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının finansmanının önlenmesine ve bunlarla mücadeleye ilişkin yükümlülüklere tabi bir Banka nezdinde açılmış bir hesap aracılığıyla gerçekleştirilmesinin talep edilmesi,
(C) Bu işlemlerin veya faaliyetlerin olağanüstü veya şüpheli görünüp görünmediğini belirlemek için iş ilişkisinin sürekli olarak artan bir şekilde izlenmesi,
(D) Tam bir müşteri profili oluşturmak için müşteri ve iş ilişkisinin niteliği ve amacı hakkında daha fazla bilgi edinmek, açık kaynak veya olumsuz medya araştırmaları yapmak veya bir üçüncü taraf istihbarat raporu hazırlatmak,
(E) Müşterinin yolsuzluk veya diğer suç faaliyetlerinden elde etmediğine dair kendisini tatmin etmesini sağlamak amacıyla, güvenilir ve bağımsız veriler, belgeler veya bilgiler temelinde, servetin kaynağını ve iş ilişkisinde kullanılacak fonların kaynağını belirlemek için önlemleri almak.
Basitleştirilmiş Müşteri Tanı Prensibine İlişkin Kurallar 1/2024 22/2025
- (1) Birim, Kurulun Yasanın 49'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (H) bendi uyarınca suç gelirleri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı ile ilgili yaptığı risk tehdit değerlendirmesi sonucu düşük risk tespit ettiği alanlarda yükümlülerin basitleştirilmiş müşteri tanı prensibi önlemlerini uygulamasına izin verebilir.
(2) Birimin yetkili denetim makamları ile iş birliği içerisinde onay vermesi durumunda, aşağıda belirtilen müşterilere, yükümlüler tarafından basitleştirilmiş müşteri tanı prensibi önlemleri uygulanır:
(A) Menkul kıymetleri düzenlenmiş piyasada işlem gören şirketlere,
(B) Kamu kurum ve kuruluşlarına,
(C) Taksitleri düşük olan hayat sigortası poliçesi sahiplerine,
(D) Geri satın alma (iştira) kurallarının olmadığı ve poliçenin teminat olarak kullanılamadığı emeklilik sigortası poliçesi
1527
sahiplerine.
(3) Yükümlüler, müşteri tanı önlemlerinin herhangi birini veya tamamını ne ölçüde kullanacağını, zamanlamasını veya türünü, aşağıda belirtilen müşteri tanı önlemlerini kullanarak basitleştirilmiş müşteri tanı prensiplerine göre uygular:
(A) Müşteri bilgilerinin güncellemesinin sıklığını azaltmak, (B) İş ilişkisinin amacını ve amaçlanan hedefi belirlemek için veya iş ilişkisinden dolayı toplanan bilgiyi azaltmak, (C) Müşteri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin inceleme sıklığını veya derecesini azaltmak, (C) Tanımlama, doğrulama veya izleme amacıyla elde edilen bilgiyi azaltmak.
(4) Yükümlüler basitleştirilmiş müşteri tanı prensibi önlemlerini uygulamadan önce, müşteri ilişkisinin veya işleminin düşük riskli müşteri profiline uyumlu olduğunu tespit etmelidir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Son Kurallar
Yürürlükten Kaldırma 09.06.2008 RG. 108 AE. 438
- Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak Müşterinin Tanınması ve Kimlik Tespit Yükümlülüğü Usul ve Esasları Tebliği, altında yapılan işlemlere halel gelmeksizin yürürlükten kaldırılır.
Yürütme Yetkisi 15. Bu Tüzük, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş 16. Bu Tüzük, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.