Y.Ö.No:69/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
MÜCAHİTLERİN TAZMINİ İLE GAZİLERİN HAK VE MENFAATLERİNİN BELİRLENMESİ (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
GENEL GEREKÇE
Mücahit Tazmin Yasası hazırlanırken hayatını kaybeden mücahitlik hizmeti vermiş kişilerin eşine ve çocuklarına ilişkin haklar düzenlenmiş ancak ‘Gazi’ olarak hayatını sürdüren mücahitler için aynı hususlar sehven eksik bırakılmıştır. Bu eksikliğin giderilmesi amacıyla Yasada gerekli, düzenlenlemeler yapılmıştır. Genel olarak Yasanın ruhuna uygun kalarak kapsamı genişletilmiş ve yeniden yorumlanmıştır. Bu bağlamda Mukavemetçi ifadesi tanımlanmış ve mücahitlik dışında da birçok görevleri yerine getiren diğer kişilerde bu Yasa kapsama alınmıştır. Mücahitlik görevinin başlangıcı olarak kabul edilen 21 Aralık 1963 tarihi aslında mücadelenin gerçek başlangıcı olan ve tarihsel olarak da ortada duran 1 Ağustos 1958 tarihine çekilmiştir. Gazi, eşi ve çocuklarına sağlanacak haklar da ayrıca tanımlanması amacıyla bu (Değişiklik) Yasa Önerisi hazırlanmıştır.
293
MADDE GEREKÇELERİ
| Madde 1. | Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir. |
|---|---|
| Madde 2. | Bu (Değişiklik) Yasası ile Genel Gerekçe çerçevesinde, Yasanın ana başlığı ve ona koşut kısa ismi yeniden düzenlenmiştir. |
| Madde 3. | Esas Yasanın Tesfir yan başlıklı 2’nci maddesine Genel Gerekçe çerçevesinde düzenlenmesi öngörülen kurallara ilişkin tanımlara açıklık getirilmesi öngörülmüştür. |
| Madde 4. | Bu (Değişiklik) Yasası ile Mevcut Yasada bulunmayan ve Yasama tekniğine uygun olarak, Esas Yasanın 2’nci maddesinden sonra Yasanın amacının düzenlenmesi, kapsamının belirlenmesi ve Mücahitlik Hizmetinin Belgelendirilmesi kurallarını içeren yeni 2A, 2B ve 2C maddeleri eklenmiştir. |
| Madde 5. | Esas Yasanın 5’inci maddesine bağlı (2)’nci fıkrada öngörülen hizmet tarih aralığı yeniden düzenlenmiştir. |
| Madde 6. | Esas Yasaya Gazilere sağlanacak haklara ilişkin kuralları kapsayan yeni 25A maddesinin eklenmesi düzenlenmiştir. |
| Madde 7. | Esas Yasaya yeni 27A maddesi eklenerek, Mücahitlik Hizmetini Belgelendirme Yasasına ilişkin kuralların bu (Değişiklik) Yasası tahtında düzenlendiği nedeniyle bahser konu Yasa yürürlükten kaldırılmıştır. |
| Geçici Madde 1. | Bu (Değişiklik)Yasası uyarınca öngörülen tüzüklerin bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç altı ay içerisinde yapılacağı kuralı düzenlenmiştir. |
| Madde 8. | Yürürlüğe giriş düzenlenmiştir. |
294
MÜCAHİTLERİN TAZMİNİ İLE GAZİLERİN HAK VE MENFAATLERİNİN BELİRLENMESİ (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim 16/1980 25/1981 22/1985 16/1996 24/2003 28/2005 51/2010 | 1. Bu Yasa, Mücahitlerin Tazmini ile Gazilerin Hak ve Menfaatlerinin Belirlenmesi (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Mücahitlerin Tazmini ile Gazilerin Hak ve Menfaatlerinin Belirlenmesi Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| Esas Yasanın 1’inci Maddesinin Değiştirilmesi | 2. Esas Yasa, ana başlığı ve ona koşut 1’inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni ana başlık ve 1’inci madde konmak suretiyle değiştirilir: “MÜCAHİTLERİN TAZMİNİ İLE GAZİLERİN HAK VE MENFAATLERİNİN BELİRLENMESİ YASASI” |
| “Kısa İsim | 1. Bu Yasa, Mücahitlerin Tazmini ile Gazilerin Hak ve Menfaatlerinin Belirlenmesi Yasası olarak isimlendirilir.” |
| Esas Yasanın 2’nci Maddesinin Değiştirilmesi | 3. (1) Esas Yasa, 2’nci maddesinde yer alan “Emeklilik Menfaati” tefsirinden hemen sonra aşağıdaki yeni “Gazi” tefsiri eklenmek suretiyle değiştirilir: “Gazi”, 21-25 Aralık 1963 Kanlı Noel saldırılarına maruz kalan ve/veya 1 Mart 1964 – 31 Aralık 1966 yılları arasında Erenköy Sancaktarlığı bünyesinde mücadele eden ve/veya 1974 Mutlu Barış Harekatında Barış Kuvvetleri ve Mücahit Birliklerinde harekata iştirak eden mücahit, mukavemetçi veya polis olarak görev yapan ve bu durumunu belgeleyen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlarını anlatır.” |
295
(2) Esas Yasa, 2’nci maddesinde yer alan “Mücahitlik Görevi” tefsiri kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni “Mücahitlik Görevi” tefsiri konmak suretiyle değiştirilir:
“Mücahitlik Görevi”, 1 Ağustos 1958 ile 13 Mayıs 1977 tarihleri arasında yapılan mücahitlik görevini anlatır.”
(3) Esas Yasa, 2’nci maddesinde yer alan “Maas” tefsirinden hemen sonra aşağıdaki yeni “Mukavemetçi” tefsiri eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Mukavemetçi”, Türk Mukavemet Teşkilatında görev yapan ve mücahit olarak adlandırılanların dışındaki kişileri anlatır.”
Esas Yasaya Yeni 2A, 2B ve 2C Maddelerinin Eklenmesi
- Esas Yasa, 2’nci maddesinden hemen sona sırasıyla aşağıdaki yeni 2A, 2B ve 2C maddeleri eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Amaç
2A. Bu Yasanın amacı, 1 Ağustos 1958 ile 13 Mayıs 1977 tarihleri arasında mücahitlik görevi yapanlar ile 1974 Kıbrıs Türk Barış harekatında gazi olan kişilerin, unvan alma koşulları, mücahit ve gazilerin sosyal ve mali hakları, bu hakların alınış ve uygulamaları hakkında hususlar ile mücahitlik hizmet belgelerinin tevsik edilmesi kurallarını düzenlemektir.
Ayrıca bu Yasa gazilere ilişkin bu hakların gazilerin eşi ile çocuklarının hangi koşulda ve ne şekilde kullanabileceklerini de belirlemektedir.
Kapsam
2B. Bu Yasa, 1 Ağustos 1958 ile 13 Mayıs 1977 tarihleri arasında mücahitlik görevi yapanlar ile bu Yasa tahtında Gazilik ünvanı alan kişilerin hak ve menfaatlerini kapsar.
Mücahitlik Hizmetinin Belge- lendiril- mesine İlişkin Kurallar
2C. 1 Ağustos 1958 ile 13 Mayıs 1977 tarihleri arasında, süre ne olursa olsun mücahitlik hizmeti yapan ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığında bu hizmete ilişkin herhangi bir kayda veya yeterli kayda rastlanmayan kişilere, hizmetlerini tevsik ve belgelendirme kurallarını düzenlemektedir.
(1) Yukarıda belirtilen süreler saklı kalmak koşuluyla, 21 Aralık 1963 tarihi ile 30 Kasım 1976 tarihi arasında mücahitlik hizmeti yapan ve bu hizmetlerinin tamamını veya herhangi bir kısmını Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca verilen bir belge ile ispat edemeyenler, bu Yasa kuralları uyarınca Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesine başvurma hakkına sahiptirler.
Ancak daha önce yapılan tüzüklere uygun olarak,
296
böyle bir başvurusu esas bakımından karara bağlanmış olan kişiler bu haktan yararlanamazlar.
(2) Mücahitlik Hizmet Belgesinin alınabilmesi için başvuru, Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi Mukayyitliğine yeminli bir belge ile desteklenecek, ihbarlı istida dosyalamak suretiyle yapılır. İstidada Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı taraf olarak gösterilir. Başvuru istidalarının dosyalanma, takip ve sonuçlandırılmasında bir hukuk davasında takip olunan şahadete ilişkin kurallar uygulanır.
(3) Yukarıda belirtilen hukuk davasına ilişkin duruşmada Mahkemenin takdirine göre ve olanaklar ölçüsünde bir hukuk davasında takip olunan şahadete ilişkin kurallar uygulanır.
(4) Bu madde kuralları uyarınca yapılan bir başvuru ile ilgili olarak, duruşmada bilerek ve isteyerek yalan yere tanıklık yapan, mahkemeyi yanıltıcı sahte belge ibraz eden veya böyle bir belgeyi düzenleyen kişiler bir suç işlemi olurlar ve mahkûmiyetleri halinde üç yıla kadar hapis cezasına veya aylık asgari ücretin yirmi beş katına kadar para cezasına çarptırılabilir.
Böyle bir suçtan mahkumiyet halinde, hizmetle ilgili belge verilmişse iptal edilir ve elde edilmiş olsun veya olmasın hizmetle ilgili tüm haklar geri alınır.”
Esas Yasanın 5’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 5’inci maddesinin (2)’nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)’nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(2) Bir hak sahibine emeklilik maaşı veya ikramiyesi Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasında öngörülen ödenekler esas alınmak suretiyle ve 1 Ağustos 1958’den 1 Mart 1973 tarihine kadar olan hizmetlerinde her iki yılda bir barem içi artış ve bu tarihten sonraki her tamamlanmış yıla bir barem içi artış verilerek hesaplanır.”
297
Esas Yasaya Yeni 25A Maddesinin Eklenmesi
- Esas Yasa, mevcut 25'inci maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 25A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
"Gazilere 25A. Bu Yasa tahtında Gazilere aşağıdaki haklar sağlanır: (1) Gazilik Kartı verilir. (2) Hak sahibi ve eşi devlet hastanelerinden ücretsiz yararlanırlar. İlaç ihtiyacı olan Gazi ve eşi ilacını hastane eczanelerinden ücretsiz tedarik eder. (3) Hak sahibi ve eşi kamu ve belediyeye ait toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanır. (4) Devletin bütün okullarında (ilkokul, ortaokul, lise) öğrenim gören gazi çocukları herhangi bir ücret ödemezler. (5) Devletin kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerde, gazi, gazi eşi ve gazi çocuklarına kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesinden yararlanma olanağı sağlanır. (6) Eski Eserler ve Müzeler Dairesinin bağlı olduğu Bakanlık ile Turizm İşleriyle Görevli Bakanlığa bağlı müzelerden, tarihi, turistik ve ören yerlerinden ücretsiz yararlanır. (7) Spor tesislerinde yapılacak olan spor karşılaşmalarına ücretsiz olarak giriş yapabilir. (8) Devlet tiyatrolarından ücretsiz yararlanır. (9) (A) Bu madde uyarınca verilecek Gazilik Kartının şekli ve kapsamı Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzükle belirlenir. (B) Bu madde uyarınca Gazilere sağlanacak haklar ile ilgili uygulamalara ilişkin usul ve esaslar, ilgili Bakanlıklar ile istişare edilerek Bakanlıkça hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzükle belirlenir."
298
Esas Yasaya Yeni 27A Maddesinin Eklenmesi
- Esas Yasa, mevcut 27’nci maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 27A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Yürürlük- 27A. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, tene Kaldırma Mücahitlik Hizmetini Belgelendirme Yasası, bu Yasa altında yapılan işlemlere halel gelmeksizin yürürlükten kalkar.15/1985
Geçici Madde Tüzük Kuralı
- Bu (Değişiklik) Yasası uyarınca yapılması öngörülen tüzükler, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç altı ay içerisinde yapılır.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
299
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Şans Oyunları (Değişiklik) Yasa Tasarısını (