Sayı : 696
REKABET KURULU
(İHALE İTİRAZ MAKAMI)
KARAR FORMU
Karar Tarihi : 09.08.2024 Karar Sayısı : 146/2024 Dosya No : 10-36/2024 Kurul Üyeleri :
- Mustafa ÜSTÜNEL (Başkan)
- Prof. Dr. Tülen SANER (Üye)
- Dr. Tahir YEŞİLADA (Üye)
- Kubilay SEPETCİOĞLU (Üye)/(Mazeretli)
- Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye)/(İzinli)
Başvuru Sahibi : Öztürk & Çalıkuşu Ltd. (MŞ.20595) adına Direktör Tahsin ÇALIKUŞU, Zafer Caddesi No: 9 K. Haspolat/LEFKOŞA İtiraz Edilen İhale : 169/2024 sayılı “Lefkoşa Kaymakamlığı Temizlik İşleri Hizmet Alımı” ihalesi. İtiraz Edilen Karar No : Merkezi İhale Komisyonu’nun 17.07.2024 tarih ve MİK. 256/2024 sayılı kararı.
KONU
Öztürk & Çalıkuşu Ltd. (MŞ.20595) adına Direktör Tahsin ÇALIKUŞU tarafından, 169/2024 sayılı “Lefkoşa Kaymakamlığı Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine yapılan itiraz.
İDDİALARIN ÖZETİ
Başvuru sahibi itiraz başvurusunda,
- İhaleyi bilirkişi raporuna göre kaybettiklerinin taraflarına bildirildiğini, ancak ihale dışı bırakılma nedenlerinin açık ve net bir şekilde kendilerine belirtilmediğini,
- İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinde yer alan teklif kalemlerinin pul vergisi bölümünde, şartnameye ve yasal düzenlemelere aykırı olarak hesaplama hatası yapıldığı, bu nedenle teklifinin geçersiz sayılması gerektiğini,
(2151)
2152
- İhalenin İdari Şartnamesinde belirtilen aylık bloke miktarı ve toplam tahmini değer ile Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesi Müdürlüğünden alınan bloke miktarının uyuşmadığını,
iddia etmektedir.
DOSYA EVRELERİ
Öztürk & Çalıkuşu Ltd. (MŞ.20595) adına Direktör Tahsin ÇALIKUŞU tarafından, yapılan başvuru Kurul kayıtlarına 24.07.2024 tarihinde girmiştir. Kurul'un 127/2024 sayı ve 24.07.2024 tarihli kararı doğrultusunda, 24.07.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.245 sayılı yazı ile KKTC İçişleri Bakanlığı, Lefkoşa Kaymakamlığı'na ve Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı'na, itiraz bildirilmiştir. Keza aynı karar doğrultusunda Kurul, Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı'ndan, KKTC İçişleri Bakanlığı, Lefkoşa Kaymakamlığı'ndan söz konusu ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ile açıklayıcı bilgilerin 3 (üç) iş günü, içinde Kurul'a sunulmak üzere talep edilmesine karar vermiştir. Söz konusu karar 24.07.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.245 sayılı yazı ile Mert Dercan'a ve Öztürk & Çalıkuşu Ltd.'e de tebliğ edilmiştir. Mert DERCAN tarafından gönderilen 29.07.2024 tarihli belgeler ise 29.07.2024 tarihinde kurul kayıtlarına girmiştir. Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı tarafından gönderilen 29.07.2024 tarihli belgeler 29.07.2024 tarihli ve MİK.0.00-471/15-24/E.887 sayılı yazı ile kurul kayıtlarına girmiştir.
DEĞERLENDİRME
Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 24.07.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak, Near East Bank ait 23.07.2024 tarihli 5010-TM-5183 Referans No'lu 1.900,00 TL (Bin Dokuz Yüz Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunu KKTC İçişleri Bakanlığı, Lefkoşa Kaymakamlığı'na sunduğunu gösteren belgeyi Kurul'a sunmuştur. Kurul 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın (Yasa) 80'inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin ihale katılımcısı olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibi, 24.07.2024 tarihli itiraz başvurusunda Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı'nın 17.07.2024 tarih ve MİK. 256/2024 sayılı kararı, ile ilgili itirazını beyan etmiş, Kurul dosya muhteviyatında yaptığı incelemede aksi bir durum olmadığından başvurunun Yasa'nın 81(2)'inci maddesi tahtında hak düşürücü süre sona ermeden yapıldığı
2153
sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.
Başvuru sahibinin birinci iddiası, ihaleyi bilirkişi raporuna göre kaybettiklerinin taraflarına bildirildiğini ancak açık ve net bir şekilde neden ihaleden elendiklerinin belirtilmediği yönündedir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İhale Kararlarının Duyurulması” yan başlıklı 45(1) ve 45 (2). Maddeleri aşağıdaki gibidir:
45 (1). Maddesi;
“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından itibaren 3 (üç) iş günü içinde ihaleyi kazanan ihale katılımcısını, söz konusu kararın gerekçesini belirterek yazılı olarak bilgilendirir.”
45 (2). Maddesi;
“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından sonra geçen 3 (üç) iş günü içinde ihale dışı bırakılan ihale katılımcılarını, tekliflerinin reddedilme nedenleri hakkında yazılı olarak bilgilendirir.”
Kurul, dosya muhteviyatında bulunan MİK’e ait 17.07.2024 tarihli ve MİK.0.00-424/02-24/E.840 sayılı yazının içeriğinin “Mik Karar No: 256/2024 Mik karar tarihi 17/07/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre ihaleyi kaybettiğinizi tarafınıza bildirir, ihalenin itiraz süresinin halen devam ettiğini, bu sürenin ise 5 İŞ GÜNÜ (24/07/2024) tarihinde sona ereceğini belirterek gereğini saygılarımla arz/rica ederim.” şeklinde olduğunu ve karar bildirim yazısında ve/veya ekinde herhangi bir gerekçe belirtilmediğini tespit etmiştir.
Yüksek İdare Mahkemesi Kararlarına bakıldığı zaman ise YİM İstinaf 7/2013 D. 4/2014) sayılı kararda ve birçok kararında gerekçe ilkesi ile ilgili olarak aşağıda alıntısı yapılan şekilde karar verildiği görülmektedir.
“Bir idari kararın gerekçesi olması ve gerekçelerin kararda görülmesi gerekmektedir. Yargısal denetimin yapılabilmesi için hangi olgulara dayandığının belirtilmesi ve gerekçelerin açık olması, kararı alan organın düşünce tarzı ve karara esas teşkil eden
2154
olgulara olan bakış açısının da kararda görülmesi gerekmektedir. Gerekçeler tutanaklarda ve karara ilişkin belgelerde görülmelidir. Kararda gerekçe yoksa ve tutanaklar ve belgelerden de belirlenemezse, yönetsel yargı denetimi açısından kararın iptaline neden olmaktadır.”
Yüksek İdare Mahkemesi’nin birçok kararında gerekçenin kararda olmamasına rağmen, dosya muhteviyatından da belirlenememesi halinde idari kararı iptal etmesi sebebi ile bu aşamada Kurul, hem kararı hem de dosya muhteviyatını alınan kararın gerekçesini saptayabilmek için incelemeyi uygun görmüştür.
Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu incelemede, mezkûr kararların gerekçesine ilişkin, 10.07.2024 tarihli bilirkişi raporunu dosya muhteviyatında tespit etmiştir. Dolayısı ile Kurul, kararın gerekçesini dosya muhteviyatında tespit etmiş olması nedeni ile ve YİM kararları da dikkate alındığı zaman, bu aşamada kararın iptal edilmesi ile ilgili bir karar vermeyi uygun görmemiştir.
Ancak Kurul, MİK’in başvuru sahibine göndermiş olduğu bildirimde kararının gerekçesinin belirtilmemiş olmasından dolayı, başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna ve başvuru sahibinin itiraz ücreti karşılığı olarak, ihale makamına sunmuş olduğu Near East Bank ait 23.07.2024 tarihli 5010-TM-5183 Referans No’lu 1.900,00 TL (Bin Dokuz Yüz Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunun başvuru sahibine iade edilmesine de karar vermiştir.
Başvuru sahibinin ikinci iddiası, İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinde yer alan teklif kalemlerinin pul vergisi bölümünde hesaplama yaparken şartnameye ve yasaya göre hata yapıldığını ve teklifinin geçersiz sayılması gerektiği yönündedir.
Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu incelemede, söz konusu ihaleye ilişkin teklif verme yönteminin açıklandığı İdari Şartnamenin 19’uncu maddesinde, teklifin işçilik giderleri (işveren katkı payları dahil), izin ücreti, kar, kıyafet, pul vergisi ve şartnamenin içeriğinden doğan diğer mali külfetler hesaplanıp kişi başı aylık fiyat olarak verileceği ve teklif edilecek kıyafet ücretinin brüt asgari ücretin %1’inden az olamayacağı şeklinde düzenlendiğini tespit etmiştir.
2155
"İdari Şartname Madde 19 Teklif Verme Yöntemi"
"Teklif; işçilik giderleri (işveren katkı payları dahil), izin ücreti, kar, kıyafet, pul vergisi ve şartnamenin içeriğinden doğan diğer mali külfetler hesaplanıp kişi başı aylık fiyat olarak verilecektir.
*Teklif edilecek kıyafet ücreti brüt asgari ücretin %1 'inden az olamaz.
*Teklifle ilgili maliyet hesaplamaları, İdari Şartname (2)(1)(f) maddesinde belirtilen süre baz alınarak yapılacaktır." şeklindedir.
Başvuru sahibinin iddiasını değerlendirmek üzere ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletme tarafından mezkûr ihaleye sunulan Mali Teklif Formunu değerlendiren Kurul, teklifin aşağıda sunulduğu gibi hesaplandığını tespit etmiştir;
| Brüt Asgari Ücret | 33.926 TL |
|---|---|
| Sosyal Sigorta İşveren Katkı Payı (% 11) | 3.731,86 TL |
| İhtiyat Sandığı İşveren Katkı Payı (% 4) | 1.357,04 TL |
| İzin Maliyeti | 2.100,79 TL |
| Diğer Masraflar (Şartname Bedeli, Kıyafet ve diğer masraflar) | 290,17 TL |
| Kar | 0,01 TL |
| ARA TOPLAM | 41.199,87 TL |
| Pul Gideri (41.199,87 TL x 5/1000 = 206 TL) | 206 TL |
| TOPLAM | 41.405,87 TL |
Yukarıda yapılan hesaplamada görüleceği üzere, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin Pul Vergisi hesaplaması teklifinde dahil edilmiştir.
Başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde Pul Vergisinin hesaplanması durumunda, toplam teklifi üzerinden tekrardan Pul Vergisinin hesaplanması gerekeceğinden, söz konusu pul vergisi maliyeti üzerinden tekrardan binde beş oranında ikinci kez pul vergisi maliyeti ödenecektir.
İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmeye ait Mali Teklif Formunda yapılan hesaplamada görüldüğü üzere, tüm maliyetler toplandıktan sonra (kar dahil), pul vergisi (binde beş) olarak hesaplanmış olarak teklif bedeli sunulmuştur.
20/2016 Kamu İhale Yasası'nın Teklif Edilen Fiyat Başlıklı 69. Maddesi aşağıdaki gibidir:
2156
"İhale katılımcıları fiyat tekliflerini KDV hariç olarak verirler. Teklif edilen fiyat hem rakam ve/veya yazı ile belirtilir. Fiyatın hem rakam hem de yazı ile belirtilmesi halinde bu ikisi arasında bir uyuşmazlık olması halinde yazı ile belirtilen fiyat geçerli olur. Teklif edilen fiyat kamu ihalesinin bütünü için verilir veya bir kamu ihale sürecinin her bir kısmı için verilir. Teklif edilen fiyat tüm harcamaları ve toplam teklif edilen fiyat üzerinden yapılan indirimleri de içerir."
Kurul, İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin söz konusu ihale için vermiş olduğu teklifin kişi başı aylık 41.405,87 TL olduğunu, teklifinin Kamu İhale Yasası'nın 69. Maddesi ve 19/1963 Pul Yasası Ek Birinci Cetvel (Madde 4) Pul Vergileri mevzuatı ile öngörülen pul vergisi bedelini karşıladığından, başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna karar vermiştir.
Başvuru sahibinin üçüncü iddiası; İhalenin İdari Şartnamesinde belirtilen aylık bloke miktarı ve toplam tahmini değer ile Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesi Müdürlüğü'nden alınan bloke miktarının uyuşmadığı yönündedir.
İlgili Yasa Maddeleri:
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İhale Dokümanlarında Değişiklikler” yan başlıklı 30 (1) ve 30 (2) maddeleri;
“30 (1) Tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin ihale makamınca tespit edilmesi veya katılımcılar tarafından yazılı olarak bildirilmesi halleri dışında, ihale dokümanında değişiklik yapılmaz.
“30 (2) İhale makamları, ihale dokümanlarını alan tüm iktisadi işletmelere bütün değişiklik ve düzeltmeleri, ihale teklifi sunmak için tanınmış olan sürenin bitiminden 6 (altı) iş günü öncesine kadar, ücretsiz olarak gönderir ve tüm değişiklik ve düzenlemeleri internet sitesinde yeniden yayınlar.” şeklindedir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İhale Sürecinin İptal Edilmesi Kararı” yan başlıklı 78 (1) maddesi; “Aşağıdaki hallerde bir ihale süreci iptal edilebilir.”,
78(1) (B) maddesi ise; “İhale komisyonları, tekliflerin sunulması için verilen sürenin sona ermesinden ve teklif zarflarının açılmasından sonra:
(a) Hiçbir teklifin sunulmadığı ve/veya kabul edilebilir bir teklifin sunulmadığı halinde;
(b) Katılımcı sayısının bu Yasa uyarınca ihalenin verilmesine ilişkin usullerde
2157
belirlenen minimum sayıdan az olması halinde;
(c) Teklif edilen tüm fiyatların, ilgili kamu ihalesi konusunda planlanan veya ayrılan kaynakları aşması halinde.” şeklindedir.
Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesinin 14 Mayıs 2024 tarih ve BTD.0.00-475/17-24 E.1484 sayılı yazısının “…… İlgi a) MYB.1.00-730/02-24/E.1265 sayılı ve 10 Mayıs 2024 tarihli yazı.
b) BID.0.00-471/15-24/E.260 sayılı ve 9 Şubat 2024 tarihli yazımız.
İlgi (a) yazıya atfen yapılan tetkik ve değerlendirme neticesinde, Lefkoşa Kaymakamlığı’nın temizlik işleri ile ilgili olarak ihalenin bağlanamamış olmasından dolayı ilgi (b) yazımızla Nisan-Aralık 2024 dönemi için vermiş olduğumuz 364,330.53 TL’lik yetkinin iptal edilerek;
- Nisan-Mayıs 2024 dönemi için 82,572.90 TL
- Haziran-Aralık 2024 dönemi ihaleye çıkılabilmesi amacıyla 283,368.19 TL
olmak üzere Toplam KDV Dahil 365,941.09 TL’nin, 2024 Mali Yılı Lefkoşa Kaymakamlığı Bütçesi altında yer alan Analitik Bütçe Kodu 08-09-01-9-9- -1-03-5-1-04 "Müteahhitlik Hizmetleri (Temizlik Hizmet İhaleleri Dahil)" kaleminden bloke edilmesi ve 20/2016 Sayılı Kamu İhale Yasası uyarınca gereğinin yapılması,……” şeklinde ve
“Hizmet Alımı İdari Şartnamesi”nin; 1. Kısım, 3.1. Maddesinin; “Teklifler en geç 05 Haziran 2024 tarihi saat 10:00’a kadar Merkezi İhale Komisyonu’nun Maliye Bakanlığı C Blok binasındaki teklif kutusuna atılmalıdır. Bu saatten sonra gelen teklifler kabul edilmez ve değerlendirmeye alınmaz..” şeklindedir.
Söz konusu ihale ile ilgili olarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesi’nin 14 Mayıs 2024 tarih ve BTD.0.00-475/17-24 E.1484 sayılı yazısından belirtildiği gibi, Nisan-Aralık 2024 dönemine ilişkin ihaleye çıkabilmesi amacıyla 364,330,53 TL bloke yetkisi iptal edilip, Nisan-Mayıs 2024 ay hak edişi için 82,572.90 TL’nin bloke edilip ve Haziran-Aralık 2024 dönemi için ihaleye çıkılabilmesi amacıyla 283,368,19 TL toplam 365,941,09 TL bloke edilmiştir.
Dosya muhteviyatında yapılan incelemede ise idari şartnamenin 2.1 (e) maddesinde ihale için ayrılmış aylık ödenek (bloke) miktarı 187,783,88 TL olduğu görülmektedir.
Yukarıdaki yasa maddelerinden görüleceği üzere, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının “İhale Dokümanlarında Değişiklikler” yan başlıklı 30 (1) ve 30 (2) maddelerinde zeyilnamelerin
2158
hangi durumlarda gerekli olduğu ve zamanlaması ile yayınlanma süreci açıkça belirtilmiştir.
Mezkûr ihalede, İhale için ayrılmış aylık ödenek (bloke) miktarı ile ilgili İdari Şartnamenin 2(1)(d) maddesinde ihale için ayrılmış aylık ödenek (bloke) miktarı 187,783,88 TL olarak belirtilmektedir. Dolayısı ile ihaleye çıkılırken bloke miktarı ihale dokümanlarının bir parçası olacak şekilde çıkılmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere, Yasanın 30 (1) ve 30 (2) maddelerine göre ihale dokümanlarında yapılacak olan değişiklikler için zeyilname gerekmekte olup, ihale teklifi sunmak için tanınmış olan sürenin bitiminden 6 (altı) iş günü öncesine kadar yayınlanmalıdır.
Kurul, yapmış olduğu incelemede söz konusu ihale için bloke artırımının gerçekleştiğini tespit etmiştir. Ancak, bloke miktarının artırılmasına ilişkin Yasa'nın ilgili maddeleri incelendiğinde, bloke artırımının ardından ihale zarfları açılana kadar olan sürede zeyilname yayınlanması için yasal süresinin mevcut olmasına rağmen, herhangi bir zeyilname yayımlanmadığı belirlenmiştir.
Bu aşamada ihale dokümanlarında değişiklik yapılması mümkün olmadığından ve/veya 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 30 (2) maddesine aykırı olarak ihale dokümanlarında değişiklik yapılmış olmasından ötürü Kurul, başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haklı olduğuna, Yasa'nın 83(3)(B) maddesi tahtında bahse konu ihale olan 169/2024 sayılı "Lefkoşa Kaymakamlığı Temizlik İşleri Hizmeti Alımı" ihalesinin iptal edilmesine karar vermiştir.
KARAR: Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda,
- Başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna,
- Başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna,
- Başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haklı olduğuna,
- Başvuru sahibinin KKTC İçişleri Bakanlığı'na sunmuş olduğu 23.07.2024 tarihli 5010-TM-5183 Referans No'lu 1.900,00 TL (Bin Dokuz Yüz Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunun ihale makamı tarafından kendisine iade edilmesine,
- İhale dokümanlarında değişiklik yapılması mümkün olmadığından ve/veya 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 30 (2) maddesine aykırı olarak ihale dokümanlarında değişiklik yapılmış olmasından ötürü 169/2024 sayılı "Lefkoşa Kaymakamlığı
2159
Temizlik İşleri Hizmet Alımı” ihalesinin 20/2016 Kamu İhale Yasası’nın 83(3)(B) tahtında iptal edilmesine,
-
İhale konusu iş ile ilgili olarak yasal mevzuata uygun yeni bir ihale süreci başlatılmasına veya ihale konusu iş ile ilgili Yasa’ya uygun başka bir yöntemle alım yapılmasına,
-
Yasa’nın 83(4) maddesi gereği bu karar doğrultusunda yapılan uygulamalar ile ilgili Merkezi İhale Komisyonu’nun bir rapor hazırlayarak 09.09.2024 tarihine kadar Kurul’a sunmasına,
-
Kararın başvuru sahibine, Merkezi İhale Komisyonu’na, Merkezi İhale Komisyonu Üyelerine, KKTC İçişleri Bakanlığı’na, Lefkoşa Kaymakamlığı’na ve Mert Dercan’a bildirilmesine,
kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi’nde dava yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar vermiştir.
| (İzinli) | (Mazeretli) |
|---|---|
| Av. Şifa KIRMIZIGİL Üye/Tarih: | Kubilay SEPETCİOĞLU Üye /Tarih: |
| Dr. Tahir YEŞİLADA Üye/Tarih: | Prof. Dr. Tülen SANER Üye/Tarih: |
| Mustafa ÜSTÜNEL Başkan/Tarih: |
2160