Sayı : 570

REKABET KURULU

(İHALE İTİRAZ MAKAMI)

KARAR FORMU

Karar Tarihi : 04.07.2024 Karar Sayısı : 99/2024 Dosya No : 10-16/2024 Kurul Üyeleri :

• Mustafa ÜSTÜNEL (Başkan)
• Prof. Dr. Tülen SANER (Üye)
• Dr. Tahir YEŞİLADA (Üye)
• Kubilay SEPETCİOĞLU (Üye)/(İzinli)
• Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye)

Başvuru Sahibi : Mert Dercan (G4815), Akasya Sok. Aş. Dikmen Dış Kapı No 2, Dikmen- GİRNE.

İtiraz Edilen İhale : Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı’nın, 094/2024 sayılı “Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı, Temizlik Hizmet Alımı” ihalesi.

İtiraz Edilen Karar No : Merkezi İhale Komisyonu’nun 24.05.2024 tarih ve MİK. 135/2024 sayılı kararı.

KONU : Mert Dercan (G4815) tarafından, Sivil Savunma teşkilat Başkanlığı’nın, 094/2024 sayılı “Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı, Temizlik Hizmet Alımı” ihalesi yapılan itiraz.

İDDİALARIN ÖZETİ

Başvuru sahibi itirazında,

1. Mezkûr ihalenin, ihale duyurusunda Kamu İhale Yasası 41(1) maddesine aykırı olarak ihale usulünün belirtilmediğini dolayısı ile Yasa’nın 84.ncü maddesi uyarınca ihalenin geçersiz sayılması gerektiğini,
2. İhale sonucunun 20/2016 Sayılı Kamu İhale Yasa’nın 45 (1) ve (2) maddelerine aykırı olarak taraflarına bildirildiğini,

iddia etmektedir.

(1715)

1716

DOSYA EVRELERİ

Mert Dercan (G4815) tarafından, yapılan başvuru Kurul kayıtlarına 31.05.2024 tarihinde girmiştir. Kurul’un 65/2024 sayı ve 31.05.2024 tarihli kararı doğrultusunda, 31.05.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.142 sayılı yazı ile Sivil savunma Teşkilat Başkanlığı’na ve Merkezi İhale Komisyonu’na (MİK) İtiraz bildirilmiştir. Keza aynı karar doğrultusunda Kurul, Merkezi İhale Komisyonu’ndan ve Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı’ndan, söz konusu ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ile açıklayıcı bilgilerin 3 (üç) işgünü, içinde Kurul’a sunulmak üzere talep edilmesine karar vermiştir. Söz konusu karar aynı zamanda Mert Dercan ve Hassa Ticaret’e de tebliğ edilmiştir. Merkezi İhale Komisyonu’ndan talep edilen belgeler 04.04.2024 tarihli, MİK.0.00-424/02-24/E.528 sayılı yazı ile, 05.06.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Kurul’un 07.06.2024 tarih ve 73/2024 sayılı kararı ile seçim yasakları nedeni söz konusu ihale sürecinin durdurulduğu, 10.06.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.150 sayılı yazı ile taraflara bildirilmiştir. Kurul, Yüksek Seçim Kurulu’nun 11 Haziran 2024 tarih ve 13 no’lu duyurusu ile 13 Haziran 2024 tarih ve REK.0.00-405/02-24/E.161 sayılı yazı ile seçim yasaklarının kaldırıldığını ve 12 Haziran 2024 tarihi itibarı seçim yasaklarından dolayı durdurulan ihale süreçlerinin kaldığı yerden devam edeceğini tüm dosya taraflarına bildirmiştir.

Kurul’un 82/2024 sayı ve 20.06.2024 tarihli kararı doğrultusunda, 20.06.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.167 sayılı yazı ile Merkezi İhale Komisyonu (MİK)’den ek bilgi ve/veya belge talep edilmiştir. Söz konusu karar 20.06.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.167 sayılı yazı ile Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı, Merkezi İhale Komisyonu, Mert Dercan ve Hassa Ticaret’e tebliğ edilmiştir. Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı’ndan talep edilen belgeler 21.06.2024 tarihli, SST.0.00-010/06-24/E.353 sayılı yazı ile, 21.06.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Merkezi İhale Komisyonu’ndan talep edilen belgeler 24.06.2024 tarihli, MİK.0.00-424/02-24/E.621 sayılı yazı ile, 25.06.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir.

DEĞERLENDİRME

Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 31.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak, Gelir ve Vergi Dairesi’ne 56.000 TL (Elli Altı Bin Türk Lirası) yatırdığını gösteren 31.05.2024 tarihli ve 2024053103013900000031 numaralı makbuz suretini itiraz formu ekinde Kurul’a sunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın (Yasa) 80’inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir.

1717

Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin ihale katılımcısı olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibi, 31.05.2024 tarihli itiraz başvurusunda Merkezi İhale Komisyonu’nun 135/2024 sayılı kararının, 29.05.2024 tarihinde bilgisine geldiğini beyan etmiş olup Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede aksi bir durum olmadığından başvurunun Yasa’nın 81(2)’inci maddesi tahtında hak düşürücü süre sona ermeden yapıldığı sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası; Mezkûr ihalenin, ihale duyurusunda Kamu İhale Yasası 41(1) maddesine aykırı olarak ihale usulünün belirtilmediği dolayısı ile Yasa’nın 84.üncü maddesi uyarınca ihalenin geçersiz sayılması gerektiği yönündedir.

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası Md. 41. (1) aşağıdaki gibidir:

“İhale Duyurusu 41. (1) İhale makamları açık, kısıtlı, pazarlık veya rekabetçi diyalog usulü uyarınca ihale düzenlemek veya çerçeve anlaşması yapmak istediklerini bir ihale duyurusuyla bildirirler.”

Kurul, ihale duyurusunun yayınlandığı gazete duyurularının birer suretini 20.06.2024 tarih ve 82/2024 sayılı kararı ile hem MİK’den hem de ihale makamı olan Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı’ndan talep etmiştir. İhale makamından gelen 21/06/2024 tarih ve SST.0.00-010/06-24/E.353 sayılı belgenin ekinde ve MİK tarafından gönderilen 24/06/2024 tarih ve MİK.0.00-424/02-24/E.621 sayılı belgenin ekinde Vatan ve Güneş gazetelerinde yayımlanan söz konusu ihaleye ilişkin ihale duyurusu Kurul’a gönderilmiştir.

Kurul, dosya muhteviyatında bulunan ihale duyurusunda yapmış olduğu incelemede, duyuruda ihale usulünün belirtilmediğini tespit etmiştir.

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 84(1).(A) maddesi ise aşağıdaki gibidir:

“İhalenin ve/veya Sözleşmenin Geçersiz Sayılması 84. (1) Bir kamu ihalesi bu Yasa uyarınca aşağıdaki hallerde geçersiz sayılır:

(A) İhale makamlarının veya komisyonlarının, ihale duyurusunu bu Yasa hükümlerine göre yapmaması veya eksik yapması halinde;”

1718

Kurul, bu tespitler doğrultusunda başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna, ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 41(1) ve 84.(1) (A) maddesine aykırı olarak yapıldığından Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı'nın 094/2024 sayılı “Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesinin iptal edilmesine karar verir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası; İhale sonucunun 20/2016 Sayılı Kamu İhale Yasa’nın 45 (1) ve (2) maddelerine aykırı olarak taraflarına bildirilmediği yönündedir.

Başvuru sahibi itiraz başvurusunda 24.05.2024 tarih ve 135/2024 sayılı ihale kararının taraflarına bildirilmediğini ancak kendilerinin 29.05.2024 tarihinde MİK’den kararı talep etmeleri üzerine 30.05.2024 tarihinde D.DD-424/02-241E.454 sayılı yazı ile sadece ihaleyi kaybettiklerinin taraflarına bildirildiğini, gerekçeli kararın taraflarına bildirilmediğini ve söz konusu bildirimin hem tebliğ süresi hem de kararın gerekçesiz olması sebebi ile 20/2016 sayılı Yasa’nın 45(1) ve 45 (2) maddelerine aykırı olduğunu Kurul’a açıkça beyan etmiştir.

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İhale Kararlarının Duyurulması” yan başlıklı 45(1) ve 2’inci maddeleri aşağıdaki gibidir:

“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından itibaren 3 (üç) iş günü içinde ihaleyi kazanan ihale katılımcısını, söz konusu kararın gerekçesini belirterek yazılı olarak bilgilendirir.”

45(2)’inci maddesi;

“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından sonra geçen 3 (üç) iş günü içinde ihale dışı bırakılan ihale katılımcılarını, tekliflerinin reddedilme nedenleri hakkında yazılı olarak bilgilendirir.”

Kurul, dosya muhteviyatında bulunan MİK’e ait 24 Mayıs 2024 tarihli ve MİK.0.00-424/02-24/E.454 sayılı nihai karar bildirim yazısını incelediği zaman, yazının içeriğinin “Yukarıda konu ile anılan ihaleyi, bilirkişi raporu ve komisyon kararına göre (sivil savunma hassas ticaret kazandı, mert dercan kaybetti) tarafımıza bildirir, ihale kararının 5 iş gün (31/05/2024) tarihine kadar itiraz sürecinin devam ettiğini saygılarımla arz/rica ederim” şeklinde olduğunu ve bu bildirim yazısının üzerindeki Mert Dercan imzalı “30/05/2024 tarihinde elden aldım” şeklindeki el yazısından ise bildirimin Mert Dercan’a elden 30/05/2024 tarihinde yapıldığını tespit etmiştir.

Söz konusu karar tebliğini;

a. Tebliğ süresi açısından incelediğimiz zaman yukarıda alıntısı verilen yasal mevzuata göre ihale kararının alınmasından itibaren 3 iş günü içerisinde yapılması gerektiği açıkça düzenlenmiştir. MİK’in konu ihaleye ilişkin kararının 24/05/2024 tarihinde

1719

verildiğini dosya muhteviyatından tespit ettik. Dolayısı ile MİK’in ihale dışı bırakılan ihale katılımcılarına en geç 29/05/2024 tarihine kadar bildirim yapması gerekirken 30/05/2024 tarihinde yapıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin bildirimin tebliğ süresi açısından yasal mevzuata uygun yapılmadığı yönündeki iddiasında haklı olduğuna karar veririz.

b. Gerekçe açısından incelediğimiz zaman ise Kurul, karar tebliğinin içeriğinin yukarıda alıntısı verilen şeklinde olduğunu ve karar tebliğinde herhangi bir gerekçe belirtilmediğini sadece kazananın ve kaybedenin kimler olduğunun bildirildiğini tespit etmiştir.

Yüksek İdare Mahkemesi Kararlarına bakıldığı zaman YİM İstinaf 7/2013 D. 4/2014) sayılı kararda ve birçok kararında gerekçe ilkesi ile ilgili olarak aşağıda alıntısı yapılan şekilde karar verildiği görülmektedir.

“Bir idari kararın gerekçeli olması ve gerekçelerin kararda görülmesi gerekmektedir. Yargısal denetimin yapılabilmesi için hangi olgulara dayandığının belirtilmesi ve gerekçelerin açık olması, kararı alan organın düşünce tarzı ve karara esas teşkil eden olgulara olan bakış açısının da kararda görülmesi gerekmektedir. Gerekçeler tutanaklarda ve karara ilişkin belgelerde görülmelidir. Kararda gerekçe yoksa ve tutanaklar ve belgelerden de belirlenemezse, yönetsel yargı denetimi açısından kararın iptaline neden olmaktadır.”

Yüksek İdare Mahkemesi’nin birçok kararında gerekçenin kararda olmamasına rağmen, dosya muhteviyatından da belirlenememesi halinde idari kararı iptal etmesi sebebi ile bu aşamada Kurul, hem kararı hem de dosya muhteviyatını alınan kararın gerekçesini saptayabilmek için incelemeyi uygun görmüştür. Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu incelemede, mezkûr kararların gerekçesine ilişkin, 22/05/2024 tarihli Çise Aydoğdu ve Ümit Altınkaynalı tarafından imzalanan bilirkişi raporunu dosya muhteviyatında tespit etmiştir.

Bilirkişi raporu, özetle ihale kazananı olan iktisadi işletmenin en düşük teklifi verdiği ve teklifinin geçerli olduğu, bütçe kaleminde yeterli ödenek olduğunu dolayısı ile gereğinin yapılması gerektiği yönündedir. MİK’in ise gerekçeli bir kararı dosya muhteviyatında tespit edilememiştir. Sadece bilirkişi raporuna atıfta bulunan karar bildirim yazısı dosya muhteviyatındadır. Bilirkişi raporunun, ihale şartnamesine uygun olup, olmadığını tespit edebilmek için ihale idari şartnamesine baktığımız zaman ise;

İhale İdari Şartnamesi;

Md. 30; İhalenin verilmesine ilişkin kriterler:

1720

30.1 En uygun teklifin belirlenmesinde, Kamu İhale Yasası'nın 75'inci maddesine göre işlem yapılacaktır.

30.2 Bu ihalede en uygun teklif: Ekonomik açıdan En Avantajlı Teklif Olanındır. Şeklindedir. Şartnamenin 31. Maddesinde ise ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirme esasları ve puan kriterlerinin düzenlenmiş olduğu tespit edilmiştir.

Kısaca özetlemek gerekirse, ihalenin verilmesine ilişkin kriter ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması ve ihale idari şartnamesinin 31. maddesinde belirtilen değerlendirme esasları dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekirken, bilirkişi en düşük teklif esasına göre inceleme yapmış ve MİK ise bunu uygun görerek ve ayrıca gerekçeli bir karar yazmayarak ihalenin en düşük teklif veren ihale kazananı olarak açıklanan iktisadi işletmeye verilmesi yönünde karar üretmiştir.

İdari kararların sadece gerekçeli olması yeteri olmayıp, gerekçenin de gereceğe uygun olması gerektiği bilinen idare hukuku prensiplerindendir. Dolayısı ile Kurul, ihale kararının gerekçesi olarak belirtilen bilirkişi raporunda bahsedilenlerin gerçeğe uygun olmaması sebebi ile mezkur kararın gerekçesiz bir şekilde tebliğ edildiğine ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasında da haklı olduğuna karar verir.

Kurul ayrıca, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası "Tekliflerin Değerlendirilmesi" yan başlıklı 72 (3) maddesinin "Teklifler sadece ihale belgeleri ve ihale duyurusunda yayınlanmış olan kriterler uygulanarak değerlendirilir" şeklinde olduğunu, itiraza konu ihale ile ilgili olarak değerlendirmenin de yanlış yapıldığını ve/veya ihale şartnamesinde belirtilen kriterlere göre tekliflerin değerlendirilmediğini tespit etmiştir.

Kurul, tüm yukarıda belirtilenler ışığında başvuru sahibinin ikinci iddiasında da haklı olduğuna MİK'in 24/05/2024 tarih ve 135/2024 sayılı kararının gerekçesiz olması ve/veya gerekçesinin gerçeği yansıtmaması ve tekliflerin değerlendirilmesinin yasal mevzuata aykırı olarak yapılması sebebi ile 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 83(3)(B) maddesi tahtında iptal edilmesi gerektiğine ancak birinci iddia altında ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 41(1) ve 84.(1) (A) maddesine aykırı olarak yapıldığından Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı'nın 094/2024 sayılı "Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı Temizlik Hizmeti Alımı" ihalesinin iptal edilmesine karar verildiğinden bu aşamada ayrıca ihale kararının iptal edilmesine gerek olmadığına karar veririz.

KARAR: Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda;

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna, ihale duyurusunun 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 41(1) ve 84.(1) (A) maddesine aykırı olarak yapıldığından

Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı'nın 094/2024 sayılı "Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı Temizlik Hizmeti Alımı" ihalesinin iptal edilmesine,

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasında haklı olduğuna,

3. Başvuru sahibi tarafından, itiraz ücreti karşılığı olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Lefkoşa Gelir ve Dairesi'ne, 31.05.2024 tarihli ve 2024053103013900000031 numaralı makbuz ile yatırmış olduğu 56,000 TL (Elli Altı Bin Türk Lirası) tutarındaki rakamın başvuru sahibine iade edilmesine,

4. İtiraza konu ihale ile ilgili olarak yeni bir ihale süreci başlatılmasına ya da Yasa'ya uygun başka bir yöntemle alım yapılmasına,

5. Merkezi İhale Komisyonu'nun tüm ihale katılımcılarına, ihale sürecinin iptal edildiğini bildirmesine,

6. Yasa'nın 83(4) maddesi gereği bu karar doğrultusunda yapılan uygulamalar ile ilgili Merkezi İhale Komisyonu'nun bir rapor hazırlayarak 06.08.2024 tarihine kadar Kurul'a sunmasına,

7. Kararın, Merkezi İhale Komisyonu, Merkezi İhale Komisyonu Üyeleri, Sivil savunma Teşkilat Başkanlığı, Mert Dercan ve Hassa Ticaret'e bildirilmesine,

kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi'nde dava yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar vermiştir.

Av. Şifa KIRMIZIGİL Üye/Tarih:

(İzinli) Kubilay SEPETCİOĞLU Üye /Tarih:

Dr. Tahir YEŞİLADA Üye/Tarih:

Prof. Dr. Tülen SANER Üye/Tarih:

Mustafa ÜSTÜNEL Başkan/Tarih: