Y.T.No:115/2/2023) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

İMAR (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇESİ:

1989 yılında yapılan İmar Yasası günümüzde güncelliğini yitirmiş olduğundan dolayı ihtiyaca uygun olarak çağın koşullarına göre düzenlemeler yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. İşbu yasa tasarısı hazırlık çalışması aşamasında ülkemiz ölçeğinde komşu ülkeler ve özellikle AB ülkelerindeki imar mevzuatları ile ekonomik gelişmeye paralel ne tür değişiklikler yapıldığı araştırılmıştır. Bu çerçevede yapılan araştırma neticesinde son otuz yıl içerisinde ortalama yirmi kez imar yasalarında ekonomik gelişim hedefleri doğrultusunda düzenlemelere gidildiği tespit edilmiştir.

AB mevzuatları ve/veya direktiflerinde imar konusunda planlamaların yerinden yönetimler tarafından çalışılmasını ve bölgesel ve/veya kentsel ve/veya kırsal kalkınma gerçekleştirebilmek için belediyelerin bu gelişmelerin sağlanması konusunda daha aktif katılımını öngörmektedir.

Ülkemizde son zamanlarda kalkınmanın ve yatırım taleplerinin artması nedeniyle tüm belediyeleri kapsayacak imar planlarını bir yıl gibi kısa bir sürede tamamlayıp hayata geçirmemiz, hem geleceği doğru planlamak hem de plansız yapılanmanın önüne geçmek için şart olmuştur. Bu nedenle belediyeler reformu olarak adlandırılan belediyelerin birleştirilmesine ilişkin yasada ve buna mukabil diğer mevzuatlarda imar ve ruhsat konusunda tüm belediyelere yetki verilerek bu yasadaki değişiklikler ile birlikte bir bütünlük sağlanması planlanmaktadır.

Şehir Planlama Dairesi’nin gerek teşkilat kadrosundaki personel sayısı, gerekse şuan ki mevcut kadrosu ile yasanın emrettiği sürede planlama yapması ve bu planlara yönelik planlama onayı vermesinin de mümkün olmadığı bir gerçektir.

Bu bağlamda yapılan düzenlemede, imar planı onaylama yetkisi yine Şehir Planlama Dairesi’nde kalmak üzere, bundan böyle Daire’nin uygun görülmesi durumunda imar bölümü ve/veya birimi ve/veya planlama ekibi bulunan belediyelere de plan yapma yetkisinin verilmesi hedeflenmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler ışığında işbu İmar (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

286

MADDE GEREKÇESİ

Madde 1. Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir.

Madde 2. Esas Yasa, 14'üncü maddesinde, İmar Planlarının yürürlüğe girmesi ile ilgili konuya açıklık getirilmesi hedeflenmiştir.

Madde 3. Esas Yasa, 18'ini madde değiştirilerek yasada olmayan ve yeni konan yetki devrine ilişkin kurallar düzenlenmiştir. Burada amaçlanan Planlama makamının uygun bulması durumunda plan yapma ile ilgili yetkilerini yine Şehir Planlama Dairesi tarafından onaylanması koşulu ile yasada belirlenen kural ve koşullara uygun olarak devir yapabilmesidir. Bir diğer deyişle şehir planlama dairesindeki teknik yetersizliklere belediyelerin teknik kadrolarınca destek sağlanmasını yasal zemine oturtmak hedeflenmektedir.

Madde 4. Esas Yasa, 19A maddesinde planlama makamı tarafından yetki devrinin iptalinin hangi koşullarda geri alınabileceğine ve iptal edilebileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 19B maddesinde ise planlama onayı vermeye yetkili makamların kimler olduğuna ilişkin düzenleme ve değişiklik yapılmıştır. Yetki devrinin yapılabileceği belediyelerin teknik alt yapı bakımından hangi düzeyde olmaları durumunda mümkün olabileceğinin açılımı yapılmıştır.

Madde 5. Esas Yasa, 30'uncu maddesinde yer alan suç ve cezalar güncel hale göre düzenlenmiş ve değiştirilmiştir.

Madde 6. Esas Yasa, 36'ncı ve 37'nci maddeleri yürürlükten kaldırılmış ve ondan sonra gelen maddeler yeniden sayılandırılmak suretiyle değiştirilir.

Madde 7. Esas Yasa, 38'inci maddesi yeni getirilen 18'inci maddedeki düzenleme ile uyumlaştırılması hedeflenmiş buna paralel planlama süreçlerinde yetkili kurum olarak Belediyelerin de sürece dahil edileceği işbu düzenlemeler yapılarak değiştirilmiştir.

Madde 8. Esas Yasa, 41'inci maddesinde işbu değişiklik yasasında yapılan değişikliklere uygun ve paralel olarak tüzük yapma yetkisi yeniden düzenlenerek bu madde değiştirilmiştir.

Madde 9. Yasanın yürürlüğe giriş maddesi düzenlenmiştir.

İMAR (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

287

Kısa İsim 55/1989

Esas Yasanın 14'üncü Maddesinin Değiştirilmesi

1. Bu Yasa, İmar (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda Esas Yasa olarak anılan İmar Yasası ile birlikte okunur.

2. (1) Esas Yasa, 14'üncü maddesinin (5)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (5)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:

“(5) Birleşik Kurul, sunulan plan tasarısını veya değişiklik önerisini;

(A) Sunulduğu tarihten sonraki kırk beş gün içerisinde İlgili Belediye ve/veya Belediyelerin meclislerinde oylanıp, evet kararı çıkması halinde, sonuçlandırarak onaylayabilir veya gerekçeli olarak reddedebilir.

(B) Birleşik Kurul tarafından onaylanan plan tasarısı veya değişiklik önerisi, Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe girer. Resmi Gazetede yayınlandıktan sonra en az iki yerel günlük gazetede ilan edilir.

(C) Plan veya değişiklik reddedilmesi halinde, gerekçe ve önerileri ile birlikte geri gönderilir.

(Ç) Planlama Makamı, Birleşik Kurulun gerekçe ve önerilerini göz önünde bulundurarak ve gerekli değişiklikleri yaparak, plan tasarısını veya değişiklik önerisini Birleşik Kurulun onayına gönderir.

(D) İkinci defa Birleşik Kurula sunulan plan tasarısı veya değişiklik önerisi en geç on beş gün içerisinde oylanır. Oylama sonucunda Plan onaylanmışsa, KKTC Resmi Gazetesi’nde ve en az iki günlük yerel gazetede ilan edilir.

(E) İkinci defa Birleşik Kurula sunulan plan tasarısı veya değişiklik önerisi, oylama sonucunda reddedilmesi durumunda yürürlüğe girmez.” Belediye ve/veya Belediyelerden yeniden talep gelmesi durumunda Birleşik kurul süreci yeniden başlatılabilir.

(F) Yukarıdaki (B) ve (D) bentlerinde gösterildiği gibi ilan edilen plan veya değişiklik, yürürlük tarihi konusunda farklı bir kural olmadıkça ilan edildiği tarihten başlamak üzere yürürlüğe girer.”

Esas Yasanın 18’inci Maddesinin Değiştirilmesi

3. Esas Yasa, 18’inci madde kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 18’inci madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Yetki Devri

18. (1) Belediye ve/veya Belediyelerin, Planlama Makamı’na yazılı olarak başvurması ve aşağıdaki (3)’üncü fıkrada belirtilen tüzükte yer alan, kural ve koşulları kapsayan bir Planlama Ekibi

288

olduğunu sunmaları halinde, Planlama Makamı, Belediye ve/veya Belediyelere Plan yapma yetkisini devredebilir. Yetkilendirilen Belediye ve/veya Belediyeler, Planlama onayı başvurularını kabul etme ve buna bağlı olarak sonuçlandırma yetkisine de sahip olurlar.

(2) Yetkili Belediye tarafından sonuçlandırılan herhangi bir başvuru için Esas Yasa'nın eski 23'üncü ve yeni yasanın 25'inci Maddesi uyarınca, Planlama Makamı'nın bağlı olduğu Bakanla yapılacak itiraz Planlama Makamı tarafından sonuçlandırılacaktır.

(3) Bakanlar Kurulu, Yetki Devrinin hangi kural ve koşullar da yapılacağını belirlemek amacı ile aşağıdaki konuları içeren tüzük çıkarır. Bu tüzük:

(A) Planlama Ekibinin, hangi meslek dallarından oluşacağını ve asgari sayılarını, (B) Usule ilişkin kuralları; ve (C) Yetki Devrinin düzenli çalışmasını sağlayacak diğer başka hususları, kapsayabilir.

Esas Yasaya 19'uncu Maddeden Hemen Sonra Yeni 19A ve 19B Maddelerinin Eklenmesi

4. Esas Yasa, mevcut 19'uncu maddesinden hemen sonra, aşağıdaki yeni 19A ve 19B maddeleri eklenmek suretiyle değiştirilir:

"Yetki Devrinin İptali 19A. Planlama Makamı,

(1) Kamu menfaatinin yaralandığı durumlarda ve/veya (2) Plan Kararlarına aykırı işlem yapılmasının saptanması durumunda ve/veya (3) Yetki devrinin kural ve koşullarının ortadan kalkması durumunda,

devretmiş olduğu yetkiyi iptal ederek geri alır."

"Planlama Onayı ile yetkili makam 19B. Planlama onayı, Planlama makamı ve/veya Planlama makamınca yetki devri yapılan Belediyeler tarafından verilir. Ancak, kapsamı ve sonuçları açısından geniş bir bölgeyi veya nüfusu etkileyebilecek gelişmeler için ilgili İmar Planı alanı içerisinde birden fazla Belediye bulunması halinde, söz konusu ilgili Belediyelerden görüş alınır."

289

Esas Yasanın 30'uncu Maddesinin Değiştirilmesi

5. (1) Esas Yasa, 30'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) ve (C) bentleri kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (B) bendi konmak suretiyle değiştirilir:

“(B) Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen suçu işleyenler, altı yıla kadar hapis cezasına veya yürürlükte bulunan asgari ücretin dört katına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(2) Esas Yasa, 30'uncu maddesinin (4)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:

“(4) Bir kimse, bu maddenin (1)'inci fıkrası kuralları uyarınca mahkum olduktan sonra, mahkemece belirlenecek en kısa sürede, Yaptırım Bildirimine uygunluğu sağlamak için yaptırım bildiriminde öngörülenleri yapmadığı takdirde yeniden, bu Yasaya aykırı hareketten dolayı suçlu sayılacak ve ilk mahkumiyetinden sonra Yaptırım Bildiriminin (taşınmaz malın kullanılmasının durdurulması dışında) gereklerini yerine getirmediği her gün için yürürlükteki asgari ücretin yarısı tutarında para cezasına çarptırılır.”

(3) Esas Yasa, 30'uncu maddesinin (5)'inci fıkrasının (B) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (B) bendi konmak suretiyle değiştirilir:

“(B) Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen durdurma kararına uymayan ve durdurma kararına rağmen, yaptırım bildirimine uygunluğu sağlanmayan gelişmeyi sürdürmeye devam eden, göz yuman, neden olanlar suç işlemi olurlar ve yürürlükteki asgari ücretin dört katına kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.”

Esas Yasanın 36'ncı ve 37'nci Maddelerinin Kaldırılması

6. Esas Yasa, 36'ncı ve 37'nci maddeleri kaldırılmak ve ondan sonra gelen maddeler sırasıyla yeniden sayılandırılmak suretiyle değiştirilir:

Esas Yasanın 38'inci Maddesinin Değiştirilmesi

7. Esas Yasa, 38'inci maddesi kaldırılmak ve yerine, aşağıdaki yeni 38'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Planlamaya, Yetkili kurum ve meslek dalları

38. (1) Bu Yasa altında tanımlanan her türlü plan, Yasada öngörüldüğü şekilde, Şehir Planlama Dairesi ve/veya Yetkilendirilen Belediye ve/veya Belediyelerin kadrolarından ve/veya

290

hizmet alımlarından oluşan teknik planlama ekiplerince hazırlanır.

(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen teknik planlama ekibi, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine kayıtlı, Şehir Plancıları, Mimar ve Mühendislerden başka planların gerektireceği meslek elemanları da yer alır.”

Esas Yasanın 41'inci Maddesinin Değiştirilmesi

8. Esas Yasa, 41'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 41'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Tüzük 41. (1) Bakanlar Kurulu, bu Yasada belirtilen planların içeriği, planların yapılmasındaki yetki devri, şekli, süresi ve yapımı ile ilgili detayları ile esas ve usulleri hakkında tüzük çıkarabilir.

(2) Bu Yasanın 15'inci ve 18'inci maddelerinde belirtilen tüzükler, bu Yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç iki yıl içinde çıkarılır.

Yürürlüğe Giriş

9. Bu Yasa, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.