Y.T.No:103/2/2023) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
SOSYAL GÜVENLİK (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ
GENEL GEREKÇESİ
Bu (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile 1.1.2008-31.12.2009 tarihindeki primleri ödeme tarihindeki güncel rayiç bedelinden alınması ve 2010-2022 yılları arasındaki primlerin gecikme zamlarından indirim yapılması amaçlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasa’nın Kısa İsmi düzenlenmiştir.
Madde 2. Esas Yasa’ya yeni Geçici 8 ve 9’uncu madde eklenerek 1.1.2000-31.12.2009 tarihindeki primleri ödeme tarihindeki güncel rayiç bedelinden alınması ve 2010-2022 yılları arasındaki primlerin gecikme zamlarına indirim yapılması amaçlanmıştır.
Madde 3. Yasanın yürürlüğe giriş tarihini düzenlemektedir.
158
SOSYAL GÜVENLİK (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 73/2007 80/2009 4/2010 5/2012 26/2013 36/2015 28/2017 31/2017
- Bu Yasa, Sosyal Güvenlik (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Sosyal Güvenlik Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasaya Geçici Maddeler Eklenmesi
- Esas Yasa, Geçici 7’nci maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni Geçici 8’inci ve Geçici 9’uncu madde eklenmek suretiyle değiştirilir:
Geçici Madde 1.1.2008-31.12.2009 Tarihleri Arasındaki Primlerin Hesaplanma Yöntemi
- Esas Yasanın 86’ncı maddesi altında ödenmesi gereken 1.1.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki primler,
(1) Esas Yasanın 5’inci maddesinin (5)’inci veya (6)’nci fıkraları kapsamında olanlar için; seçmiş oldukları basamağın, ödeme tarihindeki güncel basamak karşılığı prime esas kazanç üzerinden hesaplanır,
(2) Esas Yasanın 5’inci maddesinin (4)’üncü fıkrası kapsamında olanlar için ise, prime esas kazançlarının basamak karşılığı veya en yakın basamak karşılığının, ödeme tarihindeki güncel basamak karşılığına tekabül eden prime esas kazanç üzerinden hesaplanır.
(3) Bu (Değişiklik) Yasasından önce hükümlü borçlar ile Sosyal Sigortalar Dairesi ile taahhütname imzalayarak prim borcunu yapılandırmış ve bu yapılandırma kurallarına uyması halinde ilgili tarihteki prime esas kazançlar üzerinden hesaplanır.
Ancak sigortalı yapılandırma kurallarına uymaması halinde yukardaki (1)’inci ve/veya (2)’nci fıkra kapsamında girer.
(4) Bu (Değişiklik) Yasası kapsamındaki prim dönemleri ile ilgili açılan davalarda ilk ay için % 6, sonraki aylar için % 3 gecikme zammı uygulanır.
159
Geçici Madde Gecikmiş Prim Borçları Ve Gecikme Zamlarının Ödeme Planı İle İlgili Kurallar
- Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Sosyal Güvenlik Yasasının 5’inci maddesi altında sigortalı olup 1 Ocak 2010 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında biriken prim ve gecikme zammı borçlarını bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödeyemeyenler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir ay içerisinde Sosyal Sigortalar Dairesine isim, açık adres, telefon numarası, varsa e-mail adresi ve imza belirtmek suretiyle müracaat ederler. Sosyal Sigortalar Dairesi yapılan müracaat ilişkin değerlendirmeyi, müracaat tarihini esas alarak en geç bir ay içerisinde müracaatçıya gerekçeli ve yazılı olarak bildirir. Müracaatçı bildirimin yapıldığı tarihten başlayarak bu prim ve gecikme zamlarına ilişkin borçlarını aşağıdaki ödeme planları çerçevesinde öder:
(1) 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihi arasındaki prim borçlarının %100’ünü ve ödemenin yapıldığı tarih itibari ile o güne kadar tahakkuk eden toplam gecikme zamının %25’ini bir defada en geç 30 Haziran 2023 tarihine kadar ödemeleri halinde prim borçlarının ve gecikme zamlarının tümü ödenmiş sayılır.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca peşin ödeme planını tercih etmeyenlere aşağıdaki taksitli ödeme planı çerçevesinde, 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihi arasındaki prim borçlarının:
(A) %25 (yüzde yirmi beş)’ini ve bu %25 (yüzde yirmi beş) prim borçlarına ait gecikme zamlarının %90 (yüzde doksan)’ının;
(B) %50 (yüzde elli)’sini ve bu %50 (yüzde elli) prim borçlarına ait gecikme zamlarının %65 (yüzde altmış beş)’inin;
(C) %65 (yüzde yetmiş beş)’ini ve bu %65 (yüzde yetmiş beş) prim borçlarına ait gecikme zamlarının %40 (yüzde kırk)’ının,
30 Haziran 2023 tarihine kadar ödenmesi halinde, ödemenin yapıldığı tarih itibari ile o güne kadar tahakkuk eden gecikme zamları dondurulur.
(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkra kurallarına uygun olarak ödeme yapanlar, 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihine kadar tahakkuk eden prim borçlarının geriye kalan kısmını ve bu kısmı ait dondurulan gecikme zamlarının (A) bendi uyarınca %90 (yüzde
160
doksan)'ini, (B) bendi uyarınca %65 (yüzde altmış beş)'ini, (C) bendi uyarınca %40 (yüzde kırk)'ını yukarıdaki (2)'nci fıkradaki ödemeyi takip eden ay başından itibaren üç yıl içerisinde en fazla otuz altı ay taksitle ödeyebilirler. Ödemenin yapılması ile prim borçlarının ve gecikme zamlarının tümü ödenmiş sayılır.
(4) Bir hizmet veya çıraklık akdine dayanarak çalıştırılanlar kendi adlarına işverenleri tarafından ödenmesi gereken prim ve gecikme zammı borçları için bu Yasa kurallarından faydalanmak üzere müracaatta bulunamazlar.
(5) Ödeme planından faydalanabilmek için işverenin müracaatta bulunarak işyeri sicil bazında kendisine ve tüm çalışanlarına ait 31 Aralık 2009 tarihine kadar oluşmuş tüm prim borçlarının %90'nı ödemiş ve 1 Ocak 2010 tarihinden sonraki dönem için kendisine ve çalışanlarına ait prim borçlarını bu madde kurallarına göre yapılandırması koşuldu.
(6) İşverenin adına kayıtlı bulunan her işyeri için ayrı ayrı değerlendirme yapılır.
(7) Esas Yasa'nın Geçici 7'nci maddesinden yararlanan sigortalılar sadece 1 Ocak 2020 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında biriken prim ve gecikme zammı borçları için işbu (Değişiklik) Yasasından yararlanabilirler.
(8) Hakkında hukuk davası açılan işverenler, bu davalara ait dava masraflarını ödemeden bu madde kurallarından yararlanamazlar.
(9) Üç yılın sonunda tüm taksitlerini ödemeyen sigortalıların, kalan toplam borcu prim borcu olarak kabul edilir ve Sosyal Güvenlik Yasasının 86'ıncı maddesi uyarınca tahsil edilir
Yürürlüğe Giriş 3. Bu Yasa, 1 Mayıs 2023 tarihten itibaren yürürlüğe girer.
161
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Belediyeler (Değişiklik) Yasa Tasarısını (