Y.T.No:102/2/2023) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
KIBRIS TÜRK SOSYAL SİGORTALAR (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ
GENEL GEREKÇESİ
Bu (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile 1.1.2000-31.12.2009 tarihindeki primleri ödeme tarihindeki güncel rayiç bedelinden alınması ve 2010-2022 yılları arasındaki primlerin gecikme zamlarından indirim yapılması amaçlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasa’nın Kısa İsmi düzenlenmiştir.
Madde 2. Esas Yasa’ya yeni Geçici 20 ve 21’inci madde eklenerek 1.1.2000-31.12.2009 tarihindeki primleri ödeme tarihindeki güncel rayiç bedelinden alınması ve 2010-2022 yılları arasındaki primlerin gecikme zamlarına indirim yapılması amaçlanmıştır.
Madde 3. Yasanın yürürlüğe giriş tarihini düzenlemektedir.
(153)
154
KIBRIS TÜRK SOSYAL SİGORTALAR (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim | 1. Bu Yasa, Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| 16/1976 | |
| 12/1979 | |
| 9/1981 | |
| 43/1982 | |
| 26/1985 | |
| 36/1988 | |
| 14/1990 | |
| 20/1991 | |
| 45/1998 | |
| 22/2001 | |
| 32/2002 | |
| 9/2003 | |
| 18/2003 | |
| 56/2003 | |
| 12/2005 | |
| 8/2006 | |
| 62/2006 | |
| 29/2007 | |
| 16/2008 | |
| 42/2008 | |
| 79/2009 | |
| 2/2010 | |
| 2/2012 | |
| 37/2015 | |
| 29/2017 | |
| 30/2017 |
Esas Yasaya Yeni Geçici Maddeler Eklenmesi
- Esas Yasa, Geçici 19’uncu maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni Geçici 20 ve Geçici 21’inci maddeler eklenmek suretiyle değiştirilir:
| Geçici | 20. Esas Yasanın 90’ıncı maddesi altında ödenmesi gereken 1.1.2000-31.12.2009 tarihleri arasındaki primler, |
|---|---|
| Madde | |
| 1.1.2000-31.12.2009 | (1) Esas Yasanın 4’üncü maddesinin (3)’üncü veya (4)’üncü fıkraları kapsamında olanlar için; seçmiş oldukları basamağın, ödeme tarihindeki güncel basamak karşılığı prime esas kazanç üzerinden hesaplanır, |
| Tarihleri | |
| Arasındaki | |
| Primlerin | |
| Hesaplanma | (2) Esas Yasanın 4’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası kapsamında olanlar için ise, prime esas kazançlarının basamak karşılığı veya en yakın basamak karşılığının, ödeme tarihindeki güncel basamak karşılığına tekabül eden prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. |
| Yöntemi |
155
(3) Bu (Değişiklik) Yasasından önce hükümlü borçlar ile sosyal sigortalar dairesi ile taahhütname imzalayarak prim borcunu yapılandırmış ve bu yapılandırma kurallarına uyması halinde ilgili tarihteki prime esas kazançlar üzerinden hesaplanır.
Ancak sigortalı yapılandırma kurallarına uymaması halinde yukardaki (1)'inci ve/veya (2)'nci fıkra kapsamında girer.
(4) Bu değişiklik yasası kapsamındaki prim dönemleri ile ilgili açılan davalarda ilk ay için % 6, sonraki aylar için % 3 gecikme zammı uygulanır.
Geçici Madde Gecikmiş Prim Borçları Ve Gecikme Zamlarının Ödeme Planı İle İlgili Kurallar
- Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının 4'üncü maddesi altında sigortalı olup 1 Ocak 2010 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında biriken prim ve gecikme zammı borçlarını bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödeyemeyenler, bu Değişiklik Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir ay içerisinde Sosyal Sigortalar Dairesine isim, açık adres, telefon numarası, varsa e-mail adresi ve imza belirtmek suretiyle müracaat ederler. Sosyal Sigortalar Dairesi yapılan müracaat alışkın değerlendirmeyi, müracaat tarihini esas alarak en geç bir ay içerisinde müracaatçıya gerekçeli ve yazılı olarak bildirir. Müracaatçı bildirimin yapıldığı tarihten başlayarak bu prim ve gecikme zamlarına ilişkin borçlarını aşağıdaki ödeme planları çerçevesinde öder:
(1) 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihi arasındaki prim borçlarının %100'ünü ve ödemenin yapıldığı tarih itibari ile o güne kadar tahakkuk eden toplam gecikme zamının %25'ini bir defada en geç 30 Haziran 2023 tarihine kadar ödemeleri halinde prim borçlarının ve gecikme zamlarının tümü ödenmiş sayılır.
(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkra uyarınca peşin ödeme planını tercih etmeyenlere aşağıdaki taksitli ödeme planı çerçevesinde, 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihi arasındaki prim borçlarının:
(A) %25 (yüzde yirmi beş)'ini ve bu %25 (yüzde yirmi beş) prim borçlarına ait gecikme zamlarının %90 (yüzde doksan)'ının;
(B) %50 (yüzde elli)'sini ve bu %50 (yüzde elli) prim borçlarına ait gecikme zamlarının %65 (yüzde altmış beş)'inin;
(C) %65 (yüzde yetmiş beş)'ini ve bu %65 (yüzde yetmiş beş)
156
prim borçlarına ait gecikme zamlarının %40 (yüzde kırk)'ının,
30 Haziran 2023 tarihine kadar ödenmesi halinde, ödemenin yapıldığı tarih itibari ile o güne kadar tahakkuk eden gecikme zamları dondurulur.
(3) Yukarıdaki (2)'nci fıkra kurallarına uygun olarak ödeme yapanlar, 1 Ocak 2010 tarihi ile 31 Aralık 2022 tarihine kadar tahakkuk eden prim borçlarının geriye kalan kısmını ve bu kısma ait dondurulan gecikme zamlarının (A) bendi uyarınca %90 (yüzde doksan)'ını, (B) bendi uyarınca %65 (yüzde altmış beş)'ini, (C) bendi uyarınca %40 (yüzde kırk)'ını yukarıdaki (2)'nci fıkradaki ödemeyi takip eden ay başından itibaren üç yıl içerisinde en fazla otuz altı ay taksitle ödeyebilirler. Ödemenin yapılması ile prim borçlarının ve gecikme zamlarının tümü ödenmiş sayılır.
(4) Bir hizmet veya çıraklık akdine dayanarak çalıştırılanlar kendi adlarına işverenleri tarafından ödenmesi gereken prim ve gecikme zammı borçları için bu Yasa kurallarından faydalanmak üzere müracaatta bulunamazlar.
(5) Ödeme planından faydalanabilmek için işverenin müracaatta bulunarak işyeri sicil bazında kendisine ve tüm çalışanlarına ait 31 Aralık 1999 öncesi primlerinin tümünü, 31 Aralık 2009 tarihine kadar oluşmuş tüm prim borçlarının % 90'ni ödemiş ve 1 Ocak 2010 tarihinden sonraki dönem için kendisine ve çalışanlarına ait prim borçlarını bu madde kurallarına göre yapılandırması koşuldu.
(6) İşverenin adına kayıtlı bulunan her işyeri için ayrı ayrı değerlendirme yapılır.
(7) Esas Yasa'nın Geçici 19'uncu maddesinden yararlanan sigortalılar
sadece 1 Ocak 2020 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında biriken prim ve gecikme zammı borçları için işbu (Değişiklik) Yasasından yararlanabilirler.
(8) Hakkında hukuk davası açılan işverenler, bu davalara ait dava masraflarını ödemeden bu madde kurallarından yararlanamazlar.
(9) Üç yılın sonunda tüm taksitlerini ödemeyen sigortalıların, kalan toplam borcu prim borcu olarak kabul edilir ve Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının 90'ıncı maddesi uyarınca tahsil edilir
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, 1 Mayıs 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
157
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Sosyal Güvenlik (Değişiklik) Yasa Tasarısını (