Y.T.No:59/1/2022) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
YABANCILAR VE MUHACERET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇE
Yürürlükteki Fasil 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası, ziyaretçi izni, ikamet izni, iş kurma izni veya iş yapma izni süresi bitmiş ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde izinsiz olarak bulunan yabancılara izinsiz olarak kaldıkları her gün için günlük asgari ücret miktarı tutarında para cezası öngörmektedir. İşbu cezayı ödemeyen yabancıların ülkeye giriş yapmasına izin verilmediğinden özellikle aile bağı bulunan birçok yabancı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden çıkış yapmama yoluna gitmekte ve ülkedeki kayıt dışı iş gücü oranının katlanarak artmasına sebebiyet vermektedir.
Bunların yanında yüksek miktarlarda tahakkuk eden para cezalarını ödeyemedikleri için bu gibi yabancı kişilerin yurt dışına çıkmaması veya ülkeye giriş yapmaması sosyal bir yara olan ailelerin parçalanmasını da beraberinde getirebilmektedir.
Yukarıda belirtilenler gerekçeler ışığında; işbu (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
603
MADDE GEREKCELERİ
Madde 1. Yasa'nın Kısa İsmi düzenlenmiştir.
Geçici Madde
- Ziyaretçi İzni bitmiş olmasına rağmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden ayrılmayan veya İkamet İzni (Aile İkamet İzni, Kısa Dönem İkamet İzni, Öğrenci İkamet İzni) Çalışma İzni, İş Yapma İzni veya İş Kurma İzni almak için işlemlerini tamamlamayan veya süresi bitmiş izinlerini uzatmayıp aleyhlerine para cezası tahakkuk etmiş bulunan yabancı uyruklu kişiler, aylık asgari ücret miktarı tutarında para cezasını ödemeleri halinde, cezanın geri kalanından sorumlu tutulmayacakları düzenlenmiştir.
Geçici Madde 2. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişine engel konulan ve yurt içinde cezalı konumda olup, bu (değişiklik) yasası yürürlüğe girdiği tarihten sonra yurt dışına çıkış yapan yabancı uyruklu kişilerin ülkeye girişte aylık asgari ücret miktarı tutarında para cezasını ödemeleri ile ilgili kurallar düzenlenmiştir.
Geçici Madde 3. Ülkede ikamet izinli olarak bulunan yabancının, ülkedeki eşleri, yirmi beş yaşından küçük olan bekar çocukları ve on sekiz yaşından büyük olan engelli çocukları altmış gün içerisinde Muhaceret Dairesi'ne başvuru yapmaları ve Muhaceret Dairesi tarafından onay verilmesi durumunda aleyhlerinde tahakkuk etmiş olan para cezalarından muaf tutulmaları ve kendilerine altmış günlük ikamet izni verilmesi düzenlenmiştir.
Geçici Madde 4. Ülkeden çıkış yapmadan bu (Değişiklik) Yasasının Geçici 1'inci, 2'nci ve 3'üncü maddesinden yararlananlara Muhaceret Dairesi tarafından hiçbir harç alınmadan altmış günlük Ziyaretçi İzni verilmesi ve yurt dışından ülkeye giriş yapıp da altmış günlük vize verilmesi halinde ön izinden muaf tutulmaları düzenlenmiştir.
Geçici Madde 5. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunması sebebiyle bu Yasa uyarınca aleyhine para cezası tahakkuk ettirilmesi gereken, ancak cezalı durumda olduğu herhangi bir sebeple tespit edilemediğinden para cezası tahakkuk ettirilememiş yabancı uyruklu kişilerin İzinsiz oldukları süreler için yürürlükteki aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri şartıyla bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önceki para cezalarından sorumlu tutulmayacakları düzenlenmiştir.
Geçici Madde 6. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine Muhaceret Dairesi tarafından aleyhinde tutuklama-ihrac kararı alınan, ancak aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple durdurulan ve/veya ertelenen ve yine aynı durumda olup yurt dışında bulunan yabancı uyruklu kişilerin yürürlükteki aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeyerek Geçici madde 1 ve 2'den faydalanabilecekleri düzenlenmiştir.
Geçici Madde 7. Bu (Değişiklik) Yasası yürürlükte olduğu sürece ülkede yaşanan herhangi bir mücbir sebep yaşanması durumunda işlemlerini tamamlayamayan yabancı uyruklu kişilere işlemlerini tamamlayabilmeleri amacıyla, Muhaceret Dairesi tarafından kaybedilen süre kadar, ek süre verilmesi düzenlenmiştir.
Madde 2. Yasa'nın Yürürlüğe Girişi düzenlenmiştir.
604
YABANCILAR VE MUHACERET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
- Bu Yasa Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Yabancılar ve Muhaceret Yasası ile birlikte okunur.
Fasil 105
21/1982
44/1989
32/2004
38/2006
28/2007
50/2007
31/2008
55/2011
62/2014
44/2016
58/2018
39/2019
Geçici Madde
"Geçici Madde
Ülkede İzinsiz
Bulunmaları
Sebebiyle
Aleyhlerine Para
Cezası Tahakkuk
Etmiş Yabancılar
ile
Hakkında İhraç
Kararı Alınıp
Uygulanamayan
Yabancıların
Durumu
- (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişte kendisine verilen Ziyaretçi İzni bitmiş olmasına rağmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden ayrılmayan veya İkamet İzni (Aile İkamet İzni, Kısa Dönem İkamet İzni, Öğrenci İkamet İzni) Çalışma İzni, İş Yapma İzni veya İş Kurma İzni almak için işlemlerini tamamlamayan veya süresi bitmiş izinlerini uzatmayan ve bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte, bu sebeplerle aleyhlerine para cezası tahakkuk etmiş bulunan yabancı uyruklu kişiler, Esas Yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak doksan gün içerisinde Muhaceret Dairesinin ilgili web portalına çevrimiçi başvuru yapmak ve değerlendirme sonucu işlemin uygundur şeklinde onaylanması durumunda verilen onay ile birlikte Gelir ve Vergi Dairesi’ne çevrimiçi sistem üzerinden on gün içerisinde yürürlükteki aylık asgari ücret tutarındaki miktarı yatırmak kaydıyla bu (Değişiklik) Yasası’ndan faydalanmaya hak kazanmış olurlar ve cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar.
(2) (A) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine Muhaceret Dairesi tarafından aleyhinde tutuklama-ihrac kararı alınan, ancak aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple uygulanamayan yabancı uyruklu kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak doksan gün içerisinde Muhaceret Dairesinin ilgili web portalına çevrimiçi başvuru yapar.
(B) Baş Muhaceret Memuru veya yetkili kıldığı kişi gerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaptıktan sonra, eğer talep olumlu olarak değerlendirilirse on gün içerisinde yürürlükteki aylık asgari ücret tutarındaki para cezasını Gelir ve Vergi Dairesi’ne çevrimiçi sistem üzerinden yatırmaları halinde, aleyhlerine alınmış olan tutuklama-
605
ihraç kararı kaldırılır ve Muhaceret Dairesi tarafından hiçbir harç alınmadan altmış günlük Ziyaretçi İzni verilir.
Ancak, ziyaretçi izni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde bu Yasa'nın Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilir.
Geçici Madde Yurt Dışında Olan Yabancıların Durumu
- (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunduğu tespit edilerek Baş Muhaceret Memuru veya onun görevlendirdiği memur tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde girişine engel konulan ve bu (değişiklik) yasası yürürlüğe girdiği tarihten önce yurt içinde cezalı konumda olup, bu (değişiklik) yasası yürürlüğe girdiği tarihten sonra yurt dışına çıkış yapan yabancı uyruklu kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak doksan gün içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde giriş yapmaları ve giriş esnasında yürürlükteki aylık asgari ücret miktarı tutarında para cezasını ödemeleri halinde, cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar ve ülkeye girişlerinde altmış günlük Ziyaretçi İzni verilir.
Ancak, ziyaretçi izni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde bu Yasa'nın Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilir.
(2) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine tutuklama – ihraç emri çıkarılarak ülkeden ihraç edilen yabancı uyruklu kişilerin;
(A) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak doksan gün içerisinde şahsen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin yurt dışındaki elçiliklerine, konsolosluklarına veya temsilciliklerine yazılı olarak başvurmaları;
(B) Başvurulan mercii tarafından Bakanlığa iletilen başvuruların Muhaceret Dairesi tarafından kamu düzeninin ve ailenin korunması yönünden incelenerek bir olumsuzluğun bulunmaması ve neticenin başvurulan merciye bildirilmiş olması; ve
(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yurt dışındaki elçilikleri, konsolosluklar veya temsilcilikler tarafından başvuru sahibine, başvurusunun onaylandığının tebliğ edildiği tarihten itibaren doksan gün içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde giriş yapmaları ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde girişleri esnasında yürürlükteki aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri koşuluyla, ülkeye girişlerinde altmış günlük Ziyaretçi İzni verilir.
Ancak; ziyaretçi izni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde bu Yasa'nın Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilir.
Geçici Madde Eş ve Çocukların Durumu
- Bu Yasanın Geçici 1'inci maddesi kapsamındakilerin yapılması gereken tüm işlemleri tamamlayıp, altmış günlük ikamet izni alması halinde, ülkedeki eşleri, yirmi beş yaşından küçük olan bekar çocukları ve on sekiz yaşından büyük olan engelli çocukları altmış gün içerisinde Muhaceret Dairesi'ne başvuru yapmaları ve Muhaceret Dairesi tarafından onay verilmesi durumunda kendi aleyhlerinde tahakkuk etmiş olan para cezalarından muaf tutulurlar ve kendilerine altmış günlük ikamet izni verilir.
Ancak; ziyaretçi izni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde bu Yasa'nın Geçici 4'üncü maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilir.
606
Geçici Madde Ülkeden Çıkış Yapmayanlara Ziyaretçi İzni Verilmesi ve Yurt Dışından Ülkeye Giriş Yapıp da Altmış Günlük Vize Verilmesi Halinde Ön İzinden Muaf Tutulmaları 63/2006 25/2012 22/2015 6/2016 42/2016
R.G 239 EK III 31.12.2020 A.E 1004
R.G. 80 EK III 8.4.2021 A.E 261
Geçici Madde Cezalı Durumda Oldukları Sonradan Tespit Edilen İzinli Yabancı Kişiler
Geçici Madde İhraç Kararı Durdurulanların Durumu
- Ülkeden çıkış yapmadan bu (Değişiklik) Yasasının Geçici 1’inci, 2’nci ve 3’üncü maddesinden yararlananlara Muhaceret Dairesi tarafından hiçbir harç alınmadan almış günlük Ziyaretçi İzni verilir. Bu maddeden yararlanan bir yabancı uyruklu kişi, almış günlük Ziyaretçi İzni süresi içinde, Çalışma İzni almak amacıyla işvereni tarafından müracaat edilmesi halinde, bu müracaat, başka herhangi bir Yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, Yabancıların Çalışma İzinleri Yasasının 23’üncü maddesi uyarınca yapılan Yabancıların Çalışma İzinleri Tüzüğünde öngörülen ön izin işlemlerinden muaf tutulur.
Ancak, herhangi bir yasal muhaceret izni almayan yabancı uyruklu kişi almış günlük ziyaretçi izni sona ermeden ülkeden çıkış yapmak zorundadır.
- Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunması sebebiyle bu Yasa uyarınca aleyhine para cezası tahakkuk ettirilmesi gereken, ancak cezalı durumda olduğu herhangi bir sebeple tespit edilemediğinden para cezası tahakkuk ettirilememiş yabancı uyruklu kişiler;
(1) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte izinli durumda bulunmaları, ve (2) İzinsiz oldukları süreler için yürürlükteki aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri şartıyla bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önceki para cezalarından sorumlu tutulmazlar.
Ancak, tahakkuk ettirilmesi gereken cezanın yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından az olması halinde tahakkuk ettirilecek ceza miktarı uygulanır.
- (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine Muhaceret Dairesi tarafından aleyhinde tutuklama-ihrac kararı alınan, ancak aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple durdurulan ve/veya ertelenen yabancı uyruklu kişiler, Esas Yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, Geçici 1’inci madde kurallarından faydalanırlar.
607
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine Muhaceret Dairesi tarafından aleyhinde tutuklama-ihrac kararı alınan, ancak aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple durdurulan ve/veya ertelenen yabancı uyruklu kişilerden yurt dışına çıkış yapanlar da Geçici 2’nci madde kurallarından faydalanırlar.
Geçici Madde Muhaceret Dairesi Tarafından Mücbir Sebeplerden Dolayı Süre Uzatması
- Bu (Değişiklik)Yasası yürürlükte olduğu sürece ülkede yaşanan herhangi bir mücbir sebep (salgın hastalık, doğal afet, deprem, sel vb. durumlar) nedeniyle Devlet Dairelerinin veya kamu kurum ve kuruluşlarının kapalı olmasından veya işlemlerini sürdürememesinden dolayı tamamlanamaması durumunda Devlet Dairelerinin veya kamu kurum ve kuruluşlarının açılmasından itibaren işlemlerin kaldığı yerden devam edip tamamlanabilmesi amacıyla, Muhaceret Dairesi tarafından kaybedilen süre kadar, ek süre verilir.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren başlayarak yürürlüğe girer.