SEÇİM VE HALKOYLAMASI(DEĞİŞİKLİK)YASA ÖNERİSİ Y.Ö.NO:6/1/2022
SEÇİM VE HALKOYLAMASI(DEĞİŞİKLİK)YASA ÖNERİSİ Y.Ö.NO:6/1/2022
- Referans
- Y.Ö.NO:6/1/2022
- Yayım
- Gazete
- Sayı 113, Ek VI
- Kurum
- Cumhuriyet Meclisi
Y.Ö.No:6/1/2022) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(397) 398
K'ſo1ƫă'ƫõ9ù\ýĆú919KöƫÈ;ƕoƨ½øƖ÷ƫ ĄäK9ƫƂ{;ĂK½ƫ
w'{'yƫï;ā'\ƀuƫ
íƫ (< ƫ ƫ åĈŸNƫ ŵB ơƫ WT Êƫ 5ƫ ¢ƫ ś č ƫ @ qƫ J& ī"j)ReYƫ ƫ 0 űf ƫ ŔŠbĜƫ ƫ Ƒ]ƫ `ƫ *~ %¾ sƫ :¬ƫ O+ [ƫ J&!&j* Ʃƙƫ ƫ 0 e.ŷ ƫ ĻhËƫ Cƫ 7!4 ƫƫ ƫ$ 6@%ƫ8 cƫŬ ƫ¹Ɛƫ^ ƫ)<YƫXEƫ"¼Wƫ ƫ ƫ EE3Eƫ _ Ìƫ % G3 ƚƫ Ǝnƫ ƫ EF£ƫ 7 ƫþŽ ƫ ĪX2Fƫ ƫ Ŵf ƫv Nƫ(ƫÂƫ* kfƥPDļIƫ
t ƫ Tƫ ´7£ů! ƫ #ōƫ b!ŝƫ ƫ ƫ & ƫ )% ¶[ƫ æē¨ƫ ƫƫâĬ ƫ rƫ ƫ 8DĹ, ƫ ĺƫ 7-Dƫ ƛƫ *A ƫ S¿ ƫ & B Rpƫ Fl Íƫ vMƫ (Ē ƫ ÛÜƫÅ ƫ ! 3a3ƫ ÇßÉƺ ƍƫ ħƢŁ¨ ƫ Ě @ ƫ "ƫ ƫ86$ƫGƫ)6ƫS iƫŃ BƜƫƫO, $ƫ ! ƫñAhƫŹƫ+ Yƫ ° 4Ơƫ ƫ Ɣğ+.^-Iƫ t Z ƫ ƫ %LQ@#Qƫ ĴĎƫ J&œ®,kƫ 0 ƫ %Ĩ2ƫ ƫ ƫ ƫ ĵƫƫ ƫl łƝ,ÔƫènŘźƫ ƫƄ·ƫ ƫ ƫ šƫŜĸƫ&ń< ƫO C¸ƫŶ¯3ƫ ŎďÁŞƫ ƫcV_ƫ Ŧ4B-ƫ ƫ *Uŀ.Į-Õƫ é Ņ.ƫ ðƫ /F©mĥ`ƫ ûL$ƫ Ĕƣƫ mHdH ƫ 8·ƫ 7Əƫ ! ¸Îƫ òĕ ƫ À3ƫ S ņ ƫ a ƫ X¦Ħƫ Ɗƫ L¾ƫ ƫ ƫ ƫ üįgƫƞƫ ţ ƫ*ę Ŀ$p Öƫ /"ƫ ƫ격ƫCŇƫU ƫ#ƫċ§!<iƫ Rƫ+ ČpŢIƫ
(" ƫ )Q6ƫ ZZZ2Ïƫ +ƫ 7.6ƫ #`cƫ Ɖ ƫ Ůƫ xũ Œƫ 2 ƫ ƫ ÿTHƫ ň,ƫ 4ƫ F¶Ʀ ãƫ *ƋAƫ 5ƫ î Mƫ (N=¿ƫ 0#d$±ķƫ ƫ Jų® )ƪ2Ő Àƫ ƫ ƒ ƫ ƫ "h ƫ g ĊGƫ ~ ƫ 5 ƫ T+ƫ 8gk ¢ƫ ƫ İjƫ ĭ%+Vƫ ƫ _ƫ / ƫ :=d=6Ðƫ / ƫ0 # ƫƅi Ñƫ 0&$¤ƫ ƫƗŰƫóª ƫ Ɔťƫ 8¤ ƫ ě Ɵƫ ªV^Ĭƫ 5ƫ ± ¯D,Ãƫ ²řƫ b4Aƫ ƫ «ƫ ʼnL ľƫ =ĘÁ ƫ ¡ GƫO"ƫ(§ƫƃ ƫėHD -Iƫ
19ëì'ƫw;|u\Ɓ;y'|oƫ
1}>>ĠƫÝÚƫ :WƫƫPqƫ(MR ƫ ƫ# ƫĝnlƧ% U×ƫ
1}>>ġƫÞØƫ /Wƫ <ƫ Òƫ 5ƫ mőŤƫ xN ƫ Ƥƫ ƫ ĀĖ-ƫ º¹ƫ SH!MÂŗƫ Aƫ"5eƫƫQƫ #ƫ:aƫç2BVY[ƫ :Pƫ zĢ]ĶŨƫ ƇŻŊ¥ırƫ zŲŭ¥ŋĐƫ ³ģƫ ƘŪIJµđƫ ô?µ?ūƫ ƈż?Ō?şŕijŖƫ ĩƌ¦?³ƫ )ĉ ƫ $ @ƫ Uƫ Cá]°.ŧƫ Cƫ ¼ƫ ŏÞ »4Ś « ,sƫ
1ć>ĞĤƫàƫ /"ƫƫÓƫą=Gƫ´Ɠ XƫĽƫ»¡P. -Ùƫ 399
SEÇİM VE HALKOYLAMASI (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 1. Bu Yasa, Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Seçim ve Halkoylaması 5/1976 Yasası ile birlikte okunur. 26/1977 29/1977 1/1980 4/1980 12/1981 17/1985 19/1985 15/1986 16/1986 60/1988 17/1990 33/1990 52/1991 78/1991 46/1993 59/1993 2/1994 12/1994 12/1998 48/1998 13/2000 14/2002 24/2010 33/2016 59/2017 27/2021
Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 11 'inci maddesinin (3)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine 11 'inci aşağıdaki yeni (3)'üncü fıkra korunak suretiyle değiştirilir: Maddesinin "(3) ı Belediye Başkanlığı, Belediye Meclisi, Muhtarlık ve İhtiyar Değiştirilmesi Heyeti seçim günü Kasım ayının son Pazar günüdür ve seçimin başlangıç günü oy verme gününden önceki altmışıncı gündür. Ancak bu Yasanın I45'inci maddesine bağlı kalınmak koşuluyla, yeni seçilen Belediye Başkanları, Belediye Meclis Üyeleri, Muhtarlar ve İhtiyar Heyeti Üyeleri göreve başlayana kadar mevcut seçilmişlerin görevleri devam eder."
Yürürlüğe 3. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe Giriş girer. 400
.X]H\ .ÕEUÕV 7UN &XPKXUL\HWL &XPKXUL\HW 0HFOLVL %DúNDQÕ 8OXVDO %LUOLN 3DUWLVL YH &XPKXUL\HWoL 7UN 3DUWLVL *UXEXQD %D÷OÕ %D]Õ 0LOOHWYHNLOOHULQLQ ELUOLNWH VXQPXú ROGXNODUÕ 'LMLWDO '|QúP YH (OHNWURQLN 'HYOHW ('HYOHW ''('ø øGDUHVL <DVD gQHULVLQL <g1R &XPKXUL\HW 0HFOLVL øoW]÷QQ ¶LQFL PDGGHVL JHUH÷LQFH 5HVPL *D]HWH¶GH \D\ÕPODPDN VXUHWL\OH KDONÕQ ELOJLVLQH VXQDU JHUoHN YH W]HO NLúLOHULQ GR÷UXGDQ GR÷UX\D <DVD gQHULVLQLQ LoHUL÷L LOH LOJLOL ROPDN NRúXOX\OD J|Uú YH |QHULOHULQL gQHULQLQ 5HVPL *D]HWH¶GH \D\ÕPODQPDVÕQÕ L]OH\HQ \LUPLJQLoLQGH0HFOLV%DúNDQOÕ÷ÕQD\D]ÕOÕRODUDNVXQDELOHFHNOHULQLGX\XUXU
DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE ELEKTRONİK DEVLET İDARESİ (DD-EDİ) YASA ÖNERİSİ
GENEL GEREKÇESİ
K.K.T.C. 'nde Dijital dönüşümün oluşturulması ve geliştirilmesi ve Bilgi Toplumu insanının (vatandaş) devlet kurumlarındaki işlevlerini, elektronik ortamda rahatlıkla ve hızlı bir şekilde yapabilmesi, kurumlar arası bilgi alışverişinin en üst düzeyde sağlanabilmesi, bilgi ve iletişim (bilişim) teknolojileri alanında tüm kamu, kurum ve kuruluşlannın; birlikte uyum içerisinde çalışabilmesi, gereksiz kaynak israfının önlenmesi, personel verimliliğinin artınlabilmesi, yazılım-donanım-hizmet alımlarında ayniyatın sağlanabilmesi amacı ile, e-Devlet altyapısının oluşturulması için, düzenleyici ve denetleyici bir organ olarak Dijital Dönüşüm ve e-Devlet İdaresi'nin oluşturulması
amaçlanmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasanın Kısa İsmini düzenlemektedir. Madde 2. Yasanın tefsir maddesini düzenlemektedir. Madde 3. Yasanın amacını ve kapsamını düzenlemektedir. Madde 4. Yasanın temel ilkelerini düzenlemektedir. Madde S. Yasada İdarenin kuruluşunu düzenlemektedir. Madde 6. Yasada İdarenin görevlerini düzenlemektedir. Madde 7. İdarenin Başkanı ve görevlerini düzenlemektedir. Madde 8. İdarenin Başkan Yardımcısı ile ilgili kuralları ve görevlerini düzenlemektedir. Madde 9. Yasanın d-dönüşUm yöneticisi ile ilgili olan kurllarıru düzenlemektedir. Madde 1O. Yasa tahtında oluşturulacak olan kurulları düzenlemektedir. Madde 11 . E-Devlet yönlendirme kurulu kurulunun oluşumu ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 12. E-Devlet Yönlendirme Kurulunun görevleri ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 13. E-Devlet Teknik Danışma Kurulunun oluşumunu ve görevlerini düzenlemektedir. Madde 14. E-Devlet Koordinasyon Kurulunun oluşumunu düzenlemektedir. Madde 15. E-Devlet Koordinasyon Kurulunun görevlerini düzenlemektedir. Madde 16. İdarenin Hizmet Birimlerini düzenlemektedir. Madde 17. Eğitim, Tanıtım, Politika ve Strateji Geliştirme Biriminin görevlerini düzenlemektedir. Madde 18. Bilgi Güvenliği, Siber Güvenlik, Kamu Ortak Veri ve Sertifıkasyon Merkezi Biriminin Görevlerini
dilzenlemektedir. Madde 19. Ölçme, Değerlendirme ve Ortak e-Devlet Hizmetleri Biriminin görevlerini düzenlemektedir. Madde 20. Proje Yönetimi, Sistem Geliştirme ve Teknik Destek Biriminin görevlerini düzenlemektedir. Madde 21. Hukuk işleri, insan Kaynakları ve İdari Hizmetler Biriminin görevlerini düzenlemektedir. Madde 22. Yasanın İnsan kaynaklan yönetimi ile ilgili kurallarım düzenlemektedir. Madde 23. Giriş Sınavı ve Sınav Komisyonu ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 24. Yazılı Sınav ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 25. Sözlü Sınav ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 26. Giriş Sınav Sonuçlan ile ilgili kuralları dilzenlemektedir. Madde 27. Sınavlarla ilgili diğer kuralları düzenlemektedir. Madde 28. Bilgi ve İletişim Teknolojisi Proje Tekliflerinin Hazırlanması ve Teklif Edilmesi ile ilgili kuralları
düzenlemektedir. 401
Madde 29. Proje Tekliflerinin İncelenmesi, Onaylanması ve Kaynak Tahsisi ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 30. Proje Uygulama, İzleme ve Değerlendirmesi ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 31. Performans Değerlendirme ve Denetim ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 32. E-Devlet Hizmet Taahhüdü ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 33. Kurumlar Arası Veri Paylaşımı ve Birlikte Çalışabilirlik ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 34. Kamuda E-Belge Değişimi ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 35. Ortak e-Devlet Hizmetleri ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 36. Veri İşlemeye Yetkili Kurumun Yetki ve Sorumlulukları ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 37. Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 38. E-Devlet Kapısı ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 39. Tahsilat ve E-Ödeme usul ve esasları düzenlenmektedir. Madde 40. Çerçeve anlaşma yapma yetkisi ile igili kuralları düzenlemektedir. Madde 41. E-Arşiv ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 42. Sır Saklama Yükümlülüğü ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 43. Hizmet Sunumunda Kişisel Verilerin Kullanımı ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 44. Eski Hale Getirme ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 45. İdarenin Bütçesi ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 46. Gelir ve Giderler ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 47. Uygulanmayacak ve Saklı Hükümler ile iglili kuralları düzenlemektedir. Madde 48. İlave Hükümler ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Madde 49. Yasa uyarınca çıkartılacak olan Tüzükleri düzenlenmektedir. Madde 50. Suç ve Cezalar ile ilgili hükümleri düzenlemektedir.
Geçici Madde 1. E-DönüşUm Yöneticileri ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Geçici Madde 2. Kişisel Verilerin Paylaşımı ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Geçici Madde 3. E-Devlet Kapısı ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Geçici Madde 4. Kamu Ortak Veri ve Sertifikasyon Merkezi ile ilgili kurallar düzenlenmektedir. Geçici Madde 5. Kamu kurum ve kuruluşlarında geçici veya sözleşmeli statüde halen görev ifa etmekte
olan personelin bilgi birikiminden yararlanabilmek ve kurumsal hafızayı koruyabilmek maksadıyla, durumlarına uygun konularda ve/veya hizmet birimlerinde sözleşmeli olarak istihdam edilebilme ile ilgili kurallar düzenlenmektedir.
Madde 51. Yasanın yürütme yetkisi ile ilgili kuralları düzenlemektedir. Madde 52. Yasanın yürürlüğe giriş maddesini düzenlemektedir. 402
DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE ELEKTRONİK DEVLET İDARESİ (DD-EDİ) YASA ÖNERİSİ
Kısa İsim 1. Bu Yasa, Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet (E-Devlet) İdaresi Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tesfır 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe: "Başkan", Dijital Dönüşi1m ve E-Devlet İdaresi Başkanını anlatır. "Başkan Yardımcısı", Dijital Dönüşilm ve E-Devlet İdaresi Başkan Yardımcısını anlatır. "Bilgi Güvenliği", Bilgi sistemlerinin ve bileşenlerinin hukuka aykın veya yetkisiz her türlü müdahale veya etkiden korunması; bilgiyle ilgili yapılan her türlü işlemde bilginin gizliliğinin, bütünlüğünün ve erişilebilirliğinin temini ve bu işlemlerin sadece yetkili kişiler tarafından
yapılmasının sağlanmasını anlatır.
"Bilgi Sistemi", Bilgiyle ilgili işlemleri yaparak belirli çıktılar üretmek üzere bilgi ve iletişim teknolojilerinin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulan sistemleri anlatır. "Bilgi Toplumu", Teknolojiyi etkin bir araç olarak kullanarak ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlerde yaşanan üretim, kullanım ve paylaşım süreçlerinde bilgiyi esas alan toplum
yapısını anlatır.
"Bilgi Toplumu İnsanı", Teknolojiyi etkin bir araç olarak kullanarak ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlerde yaşanan üretim, kullanım ve paylaşım süreçlerinde bilgiyi esas alan toplum yapısındaki insanı anlatır. "Bilgi ve İletişim Teknolojisi", Bilginin üretilmesi, işlenmesi, kullanılması ve paylaşılması gibi amaçlarla kullanılan her türlü donanım, yazılım, ağ altyapısı, ve bunlardan oluşan sistemler ile iletişim teknolojilerini anlatır. "Bilgi ve İletişim Teknolojisi Projesi", Temel çıktısı bilgi ve iletişim teknolojisi olan projeyi
anlatır.
"Birlikte Çalışabilirlik", Farklı bilgi sistemlerinin veri, süreç ve hizmet paylaşımını doğru, etkin ve tutarlı şekilde yapabilme yeteneğini anlatır.
"D-Dönüşüm", Dijital-DönUşüm'ü anlatır.
"Dijital-Dönilşilm", Bilginin, değerin, varlığın, girişimciliğin ve ihtiyaçların dijital dünyada gerçekleştirilmesi ve hız ile tasarrufun temel bir ihtiyaca evrilmesini anlatır. "E-Devlet", Elektronik Devlet'i anlatır.
"E-Devlet Hizmeti", Bilgi ve iletişim teknolojilerinin sağladığı imkanlar kullanılarak kamu hizmetlerinin hızlı, etkili ve verimli hale getirilmesini ve/veya sunulmasını sağlayan hizmeti
anlatır.
"E-Devlet Kapısı", E-Devlet hizmetlerinin kullanıcılara, tek erişim noktasından sunulmasını sağlayan bilgi sistemini anlatır. "E-Devlet Kapısı İşleticisi", e-Devlet kapısını işleten kamu kurumunu ya da kamu veya özel hukuk tüzel kişisini anlatır. "E-Devlet Koordinasyon Kurulu", İdare'nin E-Devlet Koordinasyon Kurulunu anlatır. "E-Devlet Teknik Danışma Kurulu", İdare'nin E-Devlet Teknik Danışma Kurulunu anlatır. "E-Devlet Yönlendirme Kurulu", İdare'nin E-Devlet Yönlendirme Kurulunu anlatır. 403
"e-Ödeme", e-Devlet hizmetlerinin sunulmasında tahsilatların elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemlerini anlatır. "e-Ticaret", Uzaktan iletişim araçlarıyla gerçekleştirilen mesafeli mal alım ve satımını veya hizmet ifasını anlatır. "Elektronik Devlet", Bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak; devletin iş ve işlemlerinin kolaylaştırılmasını, kamu hizmetlerinin sunulmasını ve gerçek ve tüzel kişilerin kamu yönetimine etkin katılımının sağlanmasını anlatır. "ESHS", Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) "İdare", Dijital Dönüşüm ve E-Devlet İdaresini anlatır. "İdare Personeli", Bu Yasanın 22'nci maddesinin l 'ıncı fıkrası uyarınca İdareye istihdam edilen personeli anlatır. "Kamu Kurum ve Kuruluşları", Genel ve özel bütçeli kurumlar, sosyal güvenlik kurumlan, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmeleri, mahalli idareler ve bunların kurdukları kuruluşlar, özel yasalarla kurulan diğer şirket ve kamu
kuruluşlarını anlatır.
"Kamu Ortak Veri ve Sertifikasyon Merkezi (KOVSM)", Kamu kurum ve kuruluşlarının elektronik verilerinin toplanması, depolanması, işlenmesi amacıyla oluşturulan ve K.K.C.T.'nde hem kişisel ve hem de kurumsal e-imza sertifikasyonu sağlama yetkisi olan merkezi anlatır. "Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi", Elektronik posta haberleşmesinin, kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcıları vasıtasıyla, 93/2007 sayılı Elektronik İmza Yasasında tanımlanan güvenli elektronik imza ve zaman damgası kullanılarak gerçekleştirilmesini ve bu haberleşmenin göndericisi, alıcısı ve zamanının tespitini sağlayan haberleşme sistemini anlatır. "Kullanıcı", e-Devlet hizmetlerinden yararlanan gerçek ve tüzel kişileri anlatır. "Kurum ve Kuruluşlar", Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile gerçek ve diğer tüzel kişileri anlatır. "Ortak E-Devlet Hizmeti", Sunulması hiçbir kamu kurumun asli görevi olmayan veya birden fazla kurumun görev alanına giren ya da diğer kurumların istifadesi için merkezi olarak sunulmasında fayda olan e devlet hizmetini, e-devlet hizmeti bileşenini, çözümü, uygulamayı veya bunlar için ihtiyaç duyulan teknik altyapıyı anlatır. "Proje", Belirli amaç ve hedefleri gerçekleştirmek üzere, geçici ve belirli bir süre içinde yapılan planlı faaliyetler bütününü anlatır. "Temel Kayıt Sistemleri", Her biri ayrı ayrı olmak üzere gerçek kişilere, tüzel kişilere, taşınır mallara veya taşınmaz mallara ait temel tanımlayıcı verileri barındıran bilgi sistemlerini anlatır. "Üst yönetici", Kamu, kurum veya kuruluş yöneticisini ve/veya müdürünü anlatır. "Veri Sahibi Kurum", Yasalarla tanımlanmış görevleri yerine getirmek üzere K.K.T.C. Devleti adına toplanan ve elektronik ortamda barındırılan tüm veriler üzerinde yetki ve sorumluluğa sahip kurum olan, Kamu Ortak Veri ve Sertifıkasyon Merkezini (KOVSM) anlatır. "Veri Sorumlusu Kurum", K.K.T.C. Devletinde, kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sistemlerinin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu kurum olan Kamu Ortak Veri ve Sertifıkasyon Merkezini (KOVSM) anlatır. "Veri İşlemeye Yetkili Kurum", Veri Sahibi ve/veya Veri Sorumlusu Kurumların verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işlemeye, kayıt düzeltmeye,