Sayı: 989
Şirketler Yasası Fasıl 113, Limited Şirketlerin Sicilden Kaydının silineceğine ilişkin Ön Duyuru.
Mukayyitliğimiz nezdinde kayıtlı, aşağıda belirtilen Limited Şirketlerin Fasıl 113 (Limited) Şirketler Yasası'nın 327'inci maddesinin (3.) fıkrası hükümleri gereğince, bu hususta aksine bir neden gösterilmediği takdirde, işbu ilan tarihinden itibaren 3 aylık bir sürenin tamamlanmasıyla, Mukayyitliğimiz sicilindeki kaydının silineceği ve feshedileceği ilan olunur.
PLANPEN TRADING LTD. AYLUKA BÖLGESİ ULUÇAM YOLU NO:1 BAYKAL GAZİMAĞUSA MŞ. 21157
ARGUN AŞIKOĞLU DERSHANESİ LİMİTED METE ADANIR CAD. YÜKSEL ALTAN APT. DAİRE 2 GİRNE MŞ. 12152
Şirketler Mukayyidi
3195
Sayi: 990
YÜKSEK SEÇİM KURULU
KARAR NO: 113/2022
Konu: Kıbrıs Sosyalist Partisinin 10.11.2022 tarihli yazısı
Bertan Özerdağ (Üye):
Kıbrıs Sosyalist Partisinin 10.11.2022 tarihli Yüksek Seçim Kuruluna hitaben yazmış olduğu yazı incelenip değerlendirildi.
İlgili yazıda Kıbrıs Sosyalist Partisi tarafından Yüksek Seçim Kuruluna, "parti merkezinin Lefkoşa'da bulunduğu ve hiçbir ilçede yerel örgütlerinin bulunmadığı ifade edilerek, 25.12.2022 tarihinde yapılacak yerel kuruluş organları genel seçiminde Lefkoşa ilçesi dışındaki ilçelerde aday göstermeyi planladıkları ve bu konuda Yüksek Seçim Kurulunun görüşüne başvurulmasına" karar verildiği belirtilmektedir.
KKTC Anayasasının Siyasal Parti Kurma ve Partilerin Siyasal Hayattaki Yeri başlıklı 70.maddesinin 4.fıkrası "Siyasal partiler, bir seçimden doksan gün öncesine kadar kurulup tüzel kişilik kazanmadıkça o seçime katılamaz." kuralını içerir.
KKTC Anayasası, siyasi partilerin seçime katılabilmeleri için seçimden 90 gün öncesine kadar kurulup tüzel kişilik kazanmaları gerektiğini düzenler.
Bu maddenin devamında Siyasal Partilerin Uyacakları İlkeler başlıklı 71.maddenin 8.fıkrasında ise "Siyasal partilerin kuruluş ve çalışmalarının denetlenmesi ve kapatılmaları, yukarıdaki esaslar çerçevesinde yasa ile düzenlenir" kuralına yer verilmektedir.
3196
Anayasanın 71.maddesinde öngördüğü siyasi partilerin kuruluş, çalışma ve denetlenmesine ilişkin yasal düzenleme 49/2015 sayılı Siyasal Partiler Yasası'dır. KKTC Anayasası altında belirtilen kurallar tahtında kuruluş çalışma ve denetleme koşullarını düzenleyen 49/2015 sayılı Yasanın konu ile ilgili Partilerin Seçime Katılabilme Koşulları yan başlıklı maddesi aynen şöyledir;
- (1) İlk kez seçime katılacak bir partinin seçimlere katılabilmesi için, seçimlerden en az doksan gün önce tüzel kişilik kazanmış, tüm ilçe merkezlerinde örgütlerini kurmuş, ilçe ve genel kongrelerini yapmış ve ilçe merkez örgütlerinin adreslerini Yüksek Seçim Kuruluna bildirmiş olması gerekir.
(2) Daha önce seçime katılmış bir siyasal partinin seçimlere katılabilmesi için, seçimden önceki son genel kongresini bu Yasada belirlenen süre içerisinde gerçekleştirilmiş olması gerekir.
Yasa metninden anlaşılabileceği üzere yasa koyucu ilk kez seçime katılacak bir parti ile daha önce seçime katılan bir parti arasında seçime katılabilme noktasında aranan koşullarda bir ayırıma gitmiştir. Buna göre ilk kez seçime katılacak bir partinin seçimden en az doksan gün önce tüzel kişilik kazanmış, tüm ilçe merkezlerinde örgütlerini kurmuş, ilçe ve genel kongrelerini yapmış ve ilçe merkez örgütlerinin adreslerini Yüksek Seçim kuruluna bildirmiş olması gerekirken, daha önce seçime katılmış bir siyasal partinin seçimlere katılabilmesi için sadece seçimden önceki son genel kongresini yasada belirlenen sürede gerçekleştirilmiş olmasını gereklikliktü.
49/2015 sayılı Yasasının 8.maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen seçimden önce gerçekleştirilmesi gereken Genel Kongre ayni yasanın 12.maddesinde düzenlenmektedir.
3197
Bu durumda bir siyasal partinin seçime katılabilmesi için gerçekleştirilmesini gerekli kılan 8(2) fıkrasındaki genel kongreyi yasanın 12.maddesinde düzenlendiği kurallar altında incelenip karar verilmesi gerekmektedir.
Yasanın Merkez Örgütü üçüncü bölümündeki Genel Kongre yan başlıklı 12.madde aynen aşağıdaki gibidir;
- (1) Siyasal partinin en yüksek karar organı genel kongredir. Genel kongre parti tüzüğünde başka şekilde de adlandırılabilir.
(2) Genel kongre üyelerinin nasıl seçileceği parti tüzüğü ile saptanır. Parti kurucuları, parti eski genel başkanları, parti genel başkanı, parti tüzüğüne göre seçilen merkez organları üyeleri, parti milletvekilleri ve parti belediye başkanları genel kongrenin üyesidirler.
(3) Genel kongrenin doğal üyeleri, ayrıca genel kongrenin seçilmiş üyesi olamazlar.
(4) (A) Parti tüzüğünün genel kongre tarafından seçilmesini öngördüğü merkez organlarını gizli oyla seçmek;
(B) Parti tüzük ve programını kabul etmek, değiştirmek;
(C) Partinin kesin hesabını kabul etmek ve merkez karar organını aklamak;
(C) Toplumu, Devlet ve Hükümeti ilgilendiren konularda kamu faaliyetleri ve parti politikası hakkında tavsiye kararları veya bağlayıcı kararlar almak;
(D) Bu Yasanın veya parti tüzüğünün gösterdiği sair hususları karara bağlamak; ve
(E) Partinin dağıtılmasına veya başka bir parti ile birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiyesine ilişkin kararlar vermek genel kongrenin yetkilerindendir. Parti tüzüğüyle genel kongreye bunlar dışındaki konularda da yetki verilebilir.
(5) Genel kongrenin olağan toplantıları, parti tüzüğünde belirtilen süre içerisinde ve en geç üç yılda bir yapılır. Olağanüstü toplantılar, genel başkanın veya merkez karar organının veya genel kongre üyelerinden en az beşte birinin yazılı istemi üzerine yapılır.
(6) Partinin kurucuları, ilk genel kongrenin doğal üyeleridir. Parti, ilk genel kongresini, partinin tüzel kişilik kazanmasından başlayarak en geç iki yıl içinde toplar. İlk genel kongrenin bu süre içerisinde toplanmaması durumunda parti tüzel kişiliğini kaybeder.
(7) Genel kongre ilk toplantısını yapıncaya kadar, genel kongre yetkilerini, kurucular, genel başkan ve
3198
oluşturulmuşlarsa, merkez karar, yönetim ve disiplin organlarının üyelerinden oluşan kurul kullanır.
(8) Genel kongrenin toplantı yeter sayısı, genel kongre üye tam sayısının salt çoğunluğudur. İlk çağrı üzerine toplantıda toplantı yeter sayısı bulunamıyorsa, toplantı tarihinden itibaren on beş gün içinde yapılacak ikinci çağrı üzerine yer alacak ikinci toplantıda, toplantı yeter sayısı aranmaz. Genel kongrenin karar yeter sayısı, bu Yasada veya parti tüzüğünde daha büyük bir sayı öngörülmeyen hallerde, hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur.
(9) Partinin tüzük veya programında değişiklik yapılmasıyla ilgili konularda karar alınmasına ilişkin önerilerin genel kongrede görüşülebilmesi için, bunların, genel başkan, merkez karar organı, merkez yürütme organı veya genel kongre üyelerinin en az yirmide biri tarafından yapılmış olması gerekir.
Alıntılanan yasal düzenlemeye göre daha önce seçime katılmış bir siyasal partinin yapılacak bir seçime katılabilmesi için 12.maddede kapsamında belirtilen sürede genel kongresini gerçekleştirmesi gereklidir.
Kıbrıs Sosyalist Partisi'nin Yüksek Seçim Kurulu'nda bulunan tescil kayıtlarına bakıldığında, ilgili partinin ... 2002 tarihinde kurulduğu, bugüne kadar hiçbir ilçede ilçe örgütünü oluşturmadığı, 2005 yılında gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimine, 2010 yılında gerçekleştirilen yerel kuruluş organları genel seçimine, 2013 yılında gerçekleştirilen milletvekilliği genel seçimlerine ve 2015 yılında gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katıldığı görülmektedir.
Kıbrıs Sosyalist Partisi yukarıda ifade edildiği üzere daha önce seçime katılmış bir siyasi parti niteliğindedir. Bu durumda 49/2015 sayılı yasanın 8(1) fıkrası bu parti için seçime katılabilme niteliği açısından uygulanabilir bir kural değildir ve yasanın 8(2) fıkrası uygulanması gerekir. Kıbrıs Sosyalist Partisi, yasanın 8(2) fıkrasında belirtilen şekilde, 12.maddesinde öngörüldüğü sürede, 14.11.2021 tarihinde, yasa gereği seçimden önceki son Genel Kongresini gerçekleştirmiş ve
3199
yasanın daha önce seçime katılan bir parti olarak seçime katılabilmesi için aradığı koşulları yerine getirmiştir.
Diğer taraftan 12.maddede irdelendiğinde, bir siyasi partinin genel kongresinin gerçekleştirilmiş olabilmesi için, ilçe örgütlerinin kurulmuş, ilçe örgütlerinin kongrelerini yapmış ve ilçe örgütlerinin adreslerini Yüksek Seçim Kuruluna bildirmiş olması gerekmediğinden ve yasada bu yönde bir içerik veya kural bulunmadığından, ilçe örgütlerini veya kongrelerini yapmış bulunmayan veya ilçe örgüt adreslerini Yüksek Seçim Kuruluna bildirmiş bulunmayan Kıbrıs Sosyalist Partisinin genel kongresini gerçekleştirilmiş olduğu ve bu nedenle seçime katılmayacağı addedilemez.
Belirtilenlerle seçimden önceki son genel kongresini gerçekleştiren Kıbrıs Sosyalist Partisi'nin 25.12.2022 tarihinde gerçekleştirilecek yerel kuruluş organları genel seçimine katılabilmesine ve ilçelerde aday gösterebilmesine yasal olarak engel bir durum bulunmamaktadır.
Karşı Oy
Tanju Öncül (Üye):
Kıbrıs Sosyalist Partisi, partisinin merkezinin Lefkoşa'da olduğunu, başka bir ilçede yerel örgütü bulunmadığını, Lefkoşa dışındaki ilçelerde aday göstermeyi planladığını belirttiği, 10/11/2022 tarihli yazısıyla Yüksek Seçim Kurulu'nun konuyla ilgili görüşünü bildirmesini talep etmiştir.
3200
Kıbrıs Sosyalist Partisinin sicil dosyası incelendiğinde, partinin 49/2015 sayılı Siyasal Partiler Yasası’ndan önce kurulduğu ve hiçbir zaman ilçe örgütlerini oluşturmadığı anlaşılmaktadır.
49/2015 sayılı Yasa’nın;
“Mevcut 69. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Partilerin kurulmuş bulunan siyasal partiler, bu Yasa uyarınca kurulmuş sayılırlar.”
şeklindeki 69’uncu maddesi göz önünde bulundurulduğunda, 49/2015 sayılı Yasa’dan önce kurulmuş olan partilerin de, 49/2015 sayılı Yasa uyarınca kurulmuş sayıldıkları için 49/2015 sayılı Yasa’nın öngördüğü gereklere tabi olacakları ortaya çıkmaktadır.
Bu noktada daha önce seçimlere katıldığı bilinen Kıbrıs Sosyalist Partisi’nin, seçimlere katılıp katılamayacağının, 49/2015 sayılı Yasa’nın ilgili kuralları incelenerek karara bağlanması gerekliliği bulunmaktadır.
Ancak bu konuyu incelemeye geçmezden önce belirtmekte fayda vardır ki, Yüksek Seçim Kurulu’nun, 5/1976 sayılı Yasa’nın;
“20(3) Seçimlere katılan siyasal partilerin oy verme gününden en az doksan gün önce kurulmuş olup olmadığını ve tüzel kişilik kazanıp kazanmadığını incelemek ve seçime katılıp katılamayacağına karar vermek;”
şeklindeki 20’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası gereği, hangi partilerin seçime girip giremeyeceklerine karar verme görevi bulunmaktadır. Bu nedenle bir partinin başvurusu olup olmadığına bakılmaksızın da Yüksek Seçim Kurulu’nun bu görevini yerine getirmesi aslında yasal bir gereklilik halinde ortada durmaktadır.
Bu hususu vurguladıktan sonra 49/2015 sayılı Yasa’yı incelemeye başladığımda, karşıma Yasa’nın 8’inci maddesi çıkmaktadır.
3201
"Partilerin Seçime Katılabilme Koşulları"
- (1) İlk kez seçime katılacak bir partinin seçimlere katılabilmesi için, seçimlerden en az doksan gün önce tüzel kişilik kazanmış, tüm ilçe merkezlerinde örgütlerini kurmuş, ilçe ve genel kongrelerini yapmış ve ilçe merkez örgütlerinin adreslerini Yüksek Seçim Kuruluna bildirmiş olması gerekir.
(2) Daha önce seçime katılmış bir siyasal partinin seçimlere katılabilmesi için, seçimden önceki son genel kongresini bu Yasada belirlenen süre içerisinde gerçekleştirilmiş olması gerekir."
şeklindeki 8'inci madde incelendiğinde, Kıbrıs Sosyalist Partisi gibi daha önce de seçimlere katılmış bir partinin seçime katılabilmesi için, maddenin (2)'nci fıkrası gereği, seçimden önceki son genel kongresini yasada belirlenen süre içerisinde gerçekleştirilmiş olması gerektiği ve bunun, seçimlere katılabilmek için yeterli olacağı, ilk bakışta düşünülebilir hale gelmektedir. Yasa'nın 12'inci maddesinin (5)'inci fıkrasının da anılan süreyi 3 yıl olarak belirlediği açıktır.
İlk bakıştaki durum bu olmakla birlikte Yasa'nın;
"Siyasal Parti Tanımı ve Siyasal Partilerin Nitelikleri"
- (1) Siyasal partiler, tüzük ve programlarında belirlenen görüşlerin halk tarafından desteklenmesini sağlamak ve seçimler yoluyla Devleti ve yerel kuruluş organlarını yönetme yetkisini elde etmek amacıyla faaliyet gösteren, sürekli ve istikrarlı bir örgüte sahip siyasal kuruluşlardır."
şeklindeki 3'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası,
"Partilerin Örgütü"
- Parti örgütü, merkez organları ile ilçe merkez örgütlerinden ve parti tüzüklerinin köy ve mahallelerde öngördüğü örgüt veya görevlileri ile yardımcı kuruluşlardan ve varsa, Yasama organı ile mahalli idarelerin karar organlarındaki gruplardan oluşur.
Partiler, bunların yanında, kadın
3202
örgütleri, gençlik örgütleri ve bu Yasa kurallarına uygun olmak koşuluyla, tüzüklerinde öngörülen başka örgütler de kurabilirler."
şeklindeki 6'ncı maddesi ve,
"Bölge 18. (1) Siyasal partiler her ilçede bir ilçe örgütü merkez örgütü kurarlar. Siyasal partiler, bunlar dışında da bölge örgütleri kurabilirler."
şeklindeki 18'inci maddesinin (1)'inci fıkrası göz önünde bulundurulduğunda, karşılaşılan gerçek, partilerin her ilçede bir ilçe merkez örgütünün bulunması gerektiği ve bu Yasa tahtında bir partiden söz edebilmek için partinin sürekli ve istikrarlı bir örgüte sahip olması gerektiğidir. Daha açık bir deyişle söylemek gerekirse, sürekli ve istikrarlı bir şekilde ilçe örgütleri kurulmuş olmayan veya kurulmuş ilçe örgütlerinin varlığını devam ettirmeyen partilerin konu Yasa'ya uygun kurulmuş bir parti olduğu söylenebilir halde olamamaktadır.
Bu bakış açısıyla 8'inci maddeye yeniden bakıldığında, (2)'inci fıkradan hareketle yapılabilircek; "son genel kongrenin süresinde yapılmış olması seçime katılmak için yeterlidir" şeklindeki yorumun veya algının, (1)'inci fıkradan tümden bağımsız yapılan bir yorum olması dolayısıyla çok da doğru olmayacağı ortaya çıkmaktadır. Çünkü 8'inci maddenin (1)'inci fıkrasıyla, 3'üncü maddenin (1)'inci fıkrası gereği, partiler, sürekli ve istikrarlı bir örgüte sahip kuruluşlar olması gerektiğiinden, seçime katılabilirmek için önceden kurulmuş olması gereken tüm ilçe merkezlerindeki örgütlerini kurmadıkça veya bunların varlığını devam ettirmedikçe, sırf genel kongrelerini yaptılar diye seçime katılma hakkı elde edememek durumundadırlar.
Bu özdeki değerlendirmem, Kıbrıs Sosyalist Partisinin ilçe örgütleri olmadığı için seçime katılmayacağı sonucunu doğurmakla birlikte, (2)'nci fıkranın (1)'inci fıkradan tümden
3203
ayrı yorumlanması düşüncesini temel alarak, (2)'inci fıkrayı, tek başına, Yasa'nın bütününü göz önünde bulundurmaksızın incelemekte ve onun sonrasında kararımı netleştirmekte de yarar bulunmaktadır.
Yukarıda vurguladığım üzere (2)'nci fıkra sırf kendi başına ele alınırsa son genel kongrenin yasadaki süre içinde yapılmış olması halinde ilgili parti seçime katılabilircektir. Kıbrıs Sosyalist Partisinin de son genel kongresini süresi içinde yaptığı iddia edilmektedir. Bu durumda acaba (2)'nci fıkradan hareketle Kıbrıs Sosyalist Partisinin seçime katılma koşuluna haiz olduğu söylenebilecek midir?
Bir partinin, ilçe kongrelerini yapmadan ve özellikle de tek bir ilçedeki kongresini yaparak "genel kongresini" yaptığından söz etmek kanaatimce olanaklı değildir. Bir partinin genel kongresini yaptığını söyleyebilmek için, yukarıda vurgulandığı üzere, kurulması gerekli olan ilçe merkez örgütlerini kurmuş olması ve bu örgütlerdeki kongrelerini, yani ilçe kongrelerini, yapmış olması şarttır. Kıbrıs Sosyalist Partisinin bir tek Lefkoşa ilçe merkez örgütü olduğu kendi yazısından da anlaşılmaktadır ve yine anlaşılan odur ki, Kıbrıs Sosyalist Partisinin yaptığı kongre de, Lefkoşa İlçe Merkez Örgütü kongresinden öte bir nitelik taşımamaktadır. Kıbrıs Sosyalist Partisinin, yaptığı kongrenin adını 'genel kongre' koyması, bu durumu değiştirmemektedir.
Belirttiğim bu hususlar göz önüne alındığında, Lefkoşa merkez dışında hiçbir ilçede örgütü olmadığını kabul ve beyan eden Kıbrıs Sosyalist Partisi'nin 8'inci maddenin (2)'nci fıkrasındaki, seçime katılabilmek için gerekli, "genel kurulunu süresi içinde yapmış olması koşuluna" da, genel kurulunu yapmış sayılamayacağından dolayı haiz olmadığına, dolayısıyla da 2022 yılında yapılacak yerel kuruluş organları seçimlerine katılamaması gerektiğine karar veririm.
3204
Son olarak belirtmekte yarar görürüm ki, bu parti gibi, ilçe merkez örgütlerine sahip olmayan diğer tüm partilerin de, yerel kuruluş organları seçimlerine katılma koşuluna haiz olmadığına, (tabii ki sicil dosyaları incelendikten sonra) varılması gerektiği düşüncesindeyim.
Narin Ferdi Şefik (Başkan)
Sayın Bertan Özerdağ’ın kararı ve vardığı sonuçla hemfikirim.
Gülden Çiftçioğlu (Üye)
Sayın Bertan Özerdağ’ın kararı ve vardığı sonuçla hemfikirim.
Beril Çağdal (Üye)
Sayın Tanju Öncül’ün kararı ve vardığı sonuçla hemfikirim.
Narin Ferdi Şefik (Başkan)
Belirtilenler sonucunda, Kıbrıs Sosyalist Partisi’nin 25.12.2022 tarihinde gerçekleştirilecek yerel kuruluş organları genel seçimine katılabilmesine ve ilçelerde aday gösterebilmesine yasal olarak engel bir durum bulunmadığına oy çokluğu ile karar verilmiştir.
Lefkoşa, 25/11/2022
Narin Ferdi Şefik (Başkan)
Gülden Çiftçioğlu (Üye)
Tanju Öncül (Üye)
Bertan Özerdağ (Üye)
Beril Çağdal (Üye)
3205