Sayı: 47

12

YÜKSEK SEÇİM KURULU

KARAR NO: 141/2021

Yüksek Seçim Kurulu, 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın 79 (5) (F) maddesi uyarınca, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının;

I-1. KTBK Komutanlığı Loj.Des.GRP.Komutanlığına 30 Üniteli Misafirhane Yapımı, 2. Bakım Taburu Misafirhanelerine Spor Tesisi Yapımı, 3. Ulukışla'ya 30 Üniteli Misafirhane Yapımı, 4. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına, Yangın Söndürme Aracı Alımı, 5. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına 27 Kalem Muhtelif Yiyecek Alımı, 6. (13) Adet Vidanjör Alımı, 7. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Greyder Alımı, 8. (3) Takım Soğutma Motoru (İç-Dış Ünite Dahil) Alımı, 9. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Ait Binaya Pis Su Arıtma Tesisi Kurulması Projesi, 10. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Ait Betonarme Binaya Merkezi Klima Sistemi Kurulması, 11. (7) Kalem Yiyecek Maddesi Tedariki, 12. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Ait Bir Adet Betonarme Bina Yapılması ve Çevre Düzenlemesi, 13. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Simit Alımı, 14. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Dondurulmuş Muhtelif Balık Alımı, 15. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Muhtelif Motor Yağı Alımı, 16. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına Muhtelif Temizlik Malzemesi Alımı, 17. Diş Ünitesi Alımı, 18. Metal Soyunma Dolabı Alımı, 19. Çöp Konteyneri Alımı İhaleleri'nin seçim süreci içinde devamına oy birliği ile karar vermiştir.

II-1 Adet Betonarme Bina ve Çevre Düzenlemesi Projesi İhalesi:

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'nın 1.12.2021 tarihli ve GKK.0.00-822/04-21/E.1274 sayılı yazısında 4. Sırada yer alan "1 adet Betonarme Bina ve Çevre Düzenleme Projesi İhalesi" ile (324/21) ilgili işlemlerin seçim sürecinde devamının zorunlu olduğuna ilişkin yapılan, 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması

13

Yasası'nın 79(5)(F) bendi altındaki izin talebinin, ciddi bir veri yokluğunda, reddine karar verilir.

KARŞI OY

Gülden Çiftçioğlu (Üye)

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'nın 1.12.2021 tarihli yazısı ile Yüksek Seçim Kuruluna başvurarak, Merkezi İhale Komisyonu tarafından tarih verilen ve ihalesinin yapılmasını bekleyen dosyalar kapsamında "bir adet betonarme bina ve çevre düzenlemesi projesinin" seçim yasakları döneminde ihale sürecine devam edilmesi için izin talep etmiştir.

Yapılan müracat 33/2006 sayılı yasa ile değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın 79. maddesinin 5. fıkrasının (f) bendi tahtında değerlendirildiğinde, Mart ayında yapılacak devlet töreni nedeniyle Boğaz şehitliğinde "bir adet betonarme bina ve çevre düzenlemesi projesinin" "zorunlu hal" kapsamında değerlendirilmesi ve sonuçta yapılan müracaatın kabulünün gerekli olduğu kanaatindeyim.

Başkan: "1 Adet Betonarme Bina ve Çevre Düzenlemesi Projesi İhalesi"nin 5/1976 sayılı

Yasa'nın 5 (F) bendi uyarınca seçim sürecinde devamını gerektiren zorunlu hal

bulunmadığından oy çokluğu ile reddine karar verilmiştir.

III-1. Anıt Gemi Kamera Sistemi,

2. Haşere Mücadelesi,

3. Mobil Radar Sistemi (Morad),

4. Orduevi Mebs Malzemeleri,

5. Muhtelif Yazıcı,

6. Siber Güvenlik Tedbirleri Tedariki,

7. Caterpiller DN8 İş Makinelerine Ait Yedek Parça Alımı,

8. Uçucu Korozyon Önleyici Poşet (VCI) Alımı,

9. 81-120 MM Havan Mobil Tecvih Sistemi,

10. Muhtelif Kamera ve Görüntüleme Sistemi Alımı,

11. Muhtelif Ağ Anahtarı,

12. (225) HP Diştan Takma Motor,

13. PMKİ Tedariki,

14. Siyah Beyaz Toner ve Kartuş Alımı,

15. Ploter Cihazı İçin Kartuş Alımı,

16. Muhtelif Siyah Durum Alımı,

17. Lexmar C950X73G Renkli Durum (3 Renk) Alımı,

18. Mobil Uydu Sistemleri,

14

19. Bir (1) Yıllık Abonelik,

20. Görüntü Aktarma Malzemeleri Alımı İhaleleri":

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının, seçim süreci içinde, Kamu İhale Yasası'nın 16(1) ve 16(2) maddeleri kapsamında yukarıda belirtilen ihale işlemlerine devam edebilmek amacıyla, Yüksek Seçim Kurulu tarafından izin verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 16. maddesi;

"Savunmayla 16. (1) Bu Yasa, savunma, güvenlik ve istihbaratla ilgili mevzuat uyarınca gizlilik içinde yürütülmesi gereken uçak, helikopter, tank ve benzeri araçlar ile silah, silah malzemeleri, silah techizatı, silah sistemeleri, savaş malzemeleri ile bunların araştırma ve geliştirme, eğitim, üretim, modernizasyon, yazılım, yapım ve mühimmat ihaleleri ve bunlarla ilgili sefer stokları, bakım işletme ve idameye yönelik mal ve hizmetlerin alımına yönelik ihale sözleşmeleri için geçerli değildir.

(2) Bakanlar Kurulu gerekli görürse, gizli olduğunu belirttiği kamu ihale sözleşmelerini ve yürürlükteki mevzuat, düzenleme veya idari hükümler uyarınca yürütülmesi sırasında özel güvenlik tedbirleri alınması gereken kamu ihale sözleşmelerini bu Yasanın kapsamı dışında tutabilir."

şeklindedir. Bu maddeden anlaşılacağı üzere, savunma ile ilgili alımlar ve gizli sözleşmeler, konu Yasa'nın kapsamı dışındadır.

Değiştirilmiş şekliyle 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın "Seçim süresince yapılamayacak işler" yan başlıklı 79'uncu maddesinin (5)'inci fıkrasının (F) bendi

"(F) Devlet ve/veya kamu kurum ve kuruluşlarının her aşamadaki ihale işlemleri durdurulur; Ancak zorunlu hallerde bu işlemlerin yapılabilmesi Yüksek Seçim Kurulunun iznine bağlıdır."

şeklindedir.

Konu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, "ihale işlemleri" seçim süresince durmakta, ancak zorunlu hallerde, Yüksek Seçim Kurulu'nun iznine bağlı olarak devam edebilmektedir.

Mevzuattaki bu düzenlemeler göz önüne alındığında, yanıtlanması gereken ilk soru, Kamu İhale Yasası'nın kapsamı dışındaki bu tür işlemlerin devamının, Yüksek Seçim Kurulu'nun iznine bağlı olup olmadığı sorusu olmaktadır.

15

Bu soruya cevap bulabilmek için Yasa Koyucu’nun ilgili 79’uncu maddesinin (5)’inci fıkrasının (F) bendi ile, ne murat ettiğinin anlaşılması açısından, ileri incelemeye yönelimmesi uygun olacaktır.

Bu yaklaşımla konu incelendiğinde, ilk görülen, 79(5)(F) bendinin 21/6/2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 33/2016 sayılı Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasası ile yürürlüğe girdiği gerçeği olmaktadır. 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası ise 28/3/2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmış, ancak yürürlüğe girmesi, 15/11/2016’ya bırakılmıştır. Burada önemli olan, 20/2016 sayılı Yasa’nın 28/3/2016 tarihinde, yani 33/2016 sayılı Yasa’nın yayılmadığı tarihten önceki bir tarihte Resmi Gazete’de yayımlanmış olmasıdır. Tarihler gözönüne alınarak konu incelenmeye devam edildiğinde, Yasa Koyucu’nun, 33/2016 sayılı Yasa’ya seçim süresince ihale işlemlerinin duracağı kuralını koyarken, Kamu İhale Yasası’nın ve konu 16. maddesinin varlığını bildiği ortaya çıkmaktadır. Bu durumda da, Yasa Koyucu’nun, 79(5)(F) bendi ile, yalnızca Kamu İhale Yasası kapsamındaki ihaleleri durdurmayı amaçlamış olsa, bunu, 79(5)(F)’yi düzenlerken rahatlıkla ve açıkça yapabileceği anlaşılmaktadır. Oysa, Yasa Koyucu, bu yönde bir düzenleme yapmamış, aksine “her aşamadaki ihale işlemleri durdurulur” içeriğe genel bir düzenlemeye yönelmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, Yasa Koyucu, 79’uncu maddenin (5)’inci fıkrasında yer verdiği diğer bazı bentleri düzenlerken, ilgili Yasa isimlerine ve sayılarına yer vermiş olmakla birlikte, ihaleleri durdurmakla ilgili bendi düzenlerken, varlığını bildiği 20/2016 sayılı Yasa’ya ise yer vermemiştir. Tüm bunlar, Yasa Koyucu’nun 79(5)(F) bendi ile durdurmayı amaçladığı ihale işlemlerinin, yalnızca Kamu İhale Yasası kapsamındaki işlemler olmadığını, aksine, Yasa Koyucu’nun, seçim süresince genel olarak tüm Devlet İhalelerini durdurmayı amaçladığını ortaya koyar niteliktedir.

Belirtilenler dolayısıyla Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının ilgili yazısında yer bulan, 20/2016 sayılı Yasa’nın 16(1) ve (2)’nci fıkraları kapsamında olduğunu belirttiği işlemlerinin devamının da, seçim süresince, Yüksek Seçim Kurulu’nun iznine tabi olduğuna karar verilir.

Yüksek Seçim Kurulu’nun, ihalelerin devamına izin verme yetkisi bulunan süre, Yasa gereği, Milletvekilliği seçimlerinde, seçimin başlangıç tarihinden veya seçim gününün Resmi Gazete’de yayılmadığı tarihten başlayarak yeni bakanlar kurulunun göreve başlayacağı tarihe kadardır.

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının 20/2016 sayılı Yasa’nın 16(1) ve (2) kapsamında olduğunu belirttiği işlemleri incelediğinde, bunların, işlerin devamı için varlıklarına sürekli ihtiyaç duyulan malzemeler olduğu anlaşıldığından, bunlarla ilgili ihale süreçlerinin durdurulmasının Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı açısından ciddi olumsuzluk doğuracağı sonucuna varılır. Buna bağlı olarak da ilgili ihale işlemleri zorunlu bir hal ve/veya durum kapsamında olduğundan yapılmasına izin verilir.

16 KARŞI OY

Gülden Çiftçioğlu (Üye)

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı 1 Aralık 2021 tarihli yazısı ile Yüksek Seçim Kuruluna başvurarak Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca işlemi devam eden dosyalar mevcut olduğuna binaen 20/2016 sayılı Kamu ihale Yasasının 16(1). ve 16(2). maddeleri kapsamında ihale ile tedarikine ihtiyaç duyulan malzeme listesini belirterek seçim yasakları döneminde ihale sürecine devam edilmesi için izin talep etmiştir.

21.6.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmak sureti ile yürürlüğe giren 33/2016 sayılı yasa ile değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasının 79.maddesinin 5.fıkrasının (F) bendi uyarınca Devlet ve/veya kamu kurum ve kuruluşların her aşamasındaki ihale işlemleri durdurulur; Ancak zorunlu hallerde bu işlemlerin yapılabilmesi Yüksek Seçim Kurulunun iznine bağlıdır.

33/2016 sayılı yasa ile değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasının 79.maddesinin 5(F) fıkrasında sözü geçen "ihale" kelimesinin tefsiri yasada yapılmış değildir.

21.6.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmak sureti ile yürürlüğe giren 33/2016 sayılı olup 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasını değiştiren Yasadan sonra, 15.11.2016 tarihinde 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası yürürlüğe girmiştir.

20/2016 sayılı sayılı Kamu İhale Yasası, kamunun denetimi altında bulunan veya kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının, yerel yönetimlerin, kamu görevi yerine getiren tüzel kişilerin yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleme amacına matuf özel bir yasa niteliğindedir.

20/2016 sayılı sayılı Kamu İhale Yasasının 2. maddesi tefsir yan başlığı altında "kamu ihalesi" teriminin tefsirini şu şekilde yapmıştır.

"Kamu İhalesi", bu Yasada belirtilen usul ve şartlara bağlı olarak, Devletin, belediyelerin, köy idarelerinin ve köy idarelerinin kurdukları birliklerin, sosyal güvenlik kurumları, fonlar, özel yasa ile kurulmuş olan kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüslerinin, kamu görevi yerine getiren ve özerk yönetime sahip tüzel kişilerin her türlü mal ve hizmet alımları ve satımları, kiralama ve kiraya verme işlemleri ile onarım ve inşaat işleri, ihale katılımcıları arasından seçilecek olanın üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale makamının onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan bütün işlemleri ifade eder."

Yukarıdaki tefsir maddesinden görüleceği üzere, 20/2016 sayılı sayılı Kamu İhale Yasasında belirtilen usul ve şartlara bağlı olarak Devletin her türlü mal ve hizmet alımları ve satımları ile ilgili işlemler "kamu ihalesi" teriminin tefsiri kapsamındadır.

17

Diğer yandan, Kamu İhale Yasasının 16. maddesi "Savunmayla İlgili Alımlar ve Gizli Sözleşmeler" yan başlığı ile şu şekildedir:

16 (1) Bu Yasa, savunma, güvenlik ve istihbaratla ilgili mevzuat uyarınca gizlilik içinde yürütülmesi gereken uçak, helikopter, tank ve benzeri araçlar ile silah, silah malzemeleri, silah techizatı, silah sistemleri, savaş malzemeleri ile bunların araştırma ve geliştirme, eğitim, üretim, modernizasyon, yazılım, yapım ve mühimmat ihaleleri ve bunlarla ilgili sefer stokları, bakım işletme ve idameye yönelik mal ve hizmetlerin alımına yönelik ihale sözleşmeleri için geçerli değildir.

(2) Bakanlar Kurulu gerekli görürse, gizli olduğunu belirttiği kamu ihale sözleşmelerini ve yürürlükteki mevzuat, düzenleme veya idari hükümler uyarınca yürütülmesi sırasında özel güvenlik tedbirleri alınması gereken kamu ihale sözleşmelerini bu Yasanın kapsamı dışında tutabilir.

Kamu İhale Yasasının 17. maddesi ise "Yasa Kapsamıyla İlgili İstisnalar" yan başlığı altında şöyledir:

17. Aşağıdaki hizmet alımı sözleşmeleri bu Yasa kapsamı dışındadır:

(1) Her ne şekilde olursa olsun edinim veya kira sözleşmesiyle aynı zamanda, öncesinde veya sonrasında yapılmış olan finansal hizmet sözleşmeleri hariç, arazi, mevcut bina veya gayrimenkullerin veya bunlarla ilişkili hakların herhangi bir finansal yolla edinilmesi veya kiralanması.

(2) Yayın kuruluşları tarafından yayın amaçlı program materyallerinin edinilmesi, geliştirilmesi, prodüksiyonu veya müşterek prodüksiyonu ve yayın süresiyle ilişkili alımlar.

(3) Tahkim ve uzlaştırma hizmetleri.

(4) Menkul kıymet ve diğer finansal araçların ihraç edilmesi, satılması, alınması veya devredilmesiyle bağlantılı mali hizmetler, özellikle para veya sermaye artırımı için idareler tarafından yapılan işlemler ve Merkez Bankasının sağladığı hizmetler.

(5) İstihdam sözleşmeleri.

(6) Temin edilen hizmet karşılığının tamamen ihale

18

makamı tarafından karşılanması koşuluyla, kendi faaliyetlerini yürütmek üzere faydaları münhasıran idareye ait olan hizmetler hariç olmak üzere verilen araştırma ve geliştirme hizmetleri.

Yukarıdan görüleceği üzere Kamu İhale Yasasının 16. ve 17. maddeleri, bu yasadaki usul ve şartlara tabi olmayan mal ve hizmet alımlarını/sözleşmelerini/ihale sözleşmelerini açık ve spesifik olarak belirlemiştir.

Bu durum ışığında Kamu İhale Yasasının 16. ve 17. maddelerinde açık ve spesifik olarak belirlenen bu Yasadaki usul ve şartlara tabi olmayan mal ve hizmet alımları/sözleşmeleri/ihale sözleşmeleri Kamu İhale Yasasının 2. maddesinin ortaya koyduğu "kamu ihalesi" teriminin kapsamı dışındadır.

21.6.2016 tarihinde yürürlüğe giren 33/2016 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasının 79. maddesinin 5 (F) fıkrasındaki "ihale" teriminin yorumunun, kamu ihaleleri ile ilgili özel yasa niteliğindeki, 15.11.2016 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Yasasının yukarıdaki 2. 16. ve 17. maddeleri dikkate alınarak yapılması kaçınılmazdır.

21.6.2016 tarihinde yürürlüğe giren 33/2016 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasının 79. maddesinin 5 (f) fıkrasındaki "ihale" / "ihale işlemleri" terimini, Kamu İhale Yasasının yukarıdaki 2. 16. ve 17. maddelerini dikkate alarak yorumladığımızda, "ihale"/"ihale işlemleri" teriminin, "20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasındaki usul ve şartlara tabi olmayan mal ve hizmetlerin alımı/sözleşmesi/ ihale sözleşmesi (madde 16.1 ve madde 16.2 ve madde 17) dışındaki tüm işlemleri" içerdiği, daha açık bir ifade ile, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının tefsir kısmındaki "kamu ihalesi" kapsamındaki tüm işlemleri içerdiği sonucuna varırız.

Yapılan müracaattan görüleceği üzere, ihale ile tedarikine ihtiyaç duyulan malzeme Kamu ihale Yasasının 16.1 ve 16.2 maddeleri bağlamındadır. Diğer bir anlatımla, ihale ile tedarikine ihtiyaç duyulan malzeme, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasındaki usul ve şartlara tabi olmayan mal ve hizmetler kapsamında olup, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının 2. maddesinin ortaya koyduğu "kamu ihalesi" tefsiri kapsamı dışındadır.

Dolayısıyla da değiştirilmiş şekli ile 5/1976 sayılı Seçim ve Halkoylaması Yasasının 79. maddesinin 5 (F) fıkrasındaki "ihale" teriminin tefsiri kapsamı haricindedir.

Böyle bir hukuki ve olgusal durum ışığında, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının, ilgili yazısındaki 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının 16(1)(2). maddesi kapsamındaki işlemlerinin devamı açısından seçim yasakları döneminde / seçim süresince Yüksek Seçim Kurulundan izin almasına gerek olmadığı; Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının 16 (1)(2). maddesi kapsamındaki işlemleri seçim yasakları döneminde / seçim süresince Yüksek Seçim Kurulunun iznine bağlı olmadan / Yüksek Seçim Kuruluna herhangi bir müracaat yapmadan serbestçe yürütebileceği kanaatindeyim.

19

Netice İtibarı ile; Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasasının 16 (1) (2). maddesi kapsamındaki müracaat konusu işlemleri, seçim yasakları döneminde/seçim süresince Yüksek Seçim Kurulunun iznine bağlı olmadan / Yüksek Seçim Kurulundan herhangi bir izin almadan/ Yüksek Seçim Kuruluna herhangi bir müracaat yapmadan serbestçe yürütebileceğine karar veririm.

Narin Ferdi Şefik (Başkan) 20/2016 sayılı Yasa’nın 16(1) ve (2)’nci fıkraları kapsamında olduğu belirtilen işlemlerin devamının da Yüksek Seçim Kurulunun iznine tabi olduğuna ve bu ihale işlemleri zorunlu hal kapsamında bulunduğundan seçim süreci içinde devamına oy çokluğu ile karar verilir.

Lefkoşa,

24/12/2021

(Narin Ferdi Şefik) Başkan

(Mehmet Türker) Üye

(Gülden Çiftçioğlu) Üye

(Tanju Öncül) Üye

(Bertan Özerdağ) Üye