BÖLÜM 88
TUZ
MADDE DİZİNİ
Madde1. Kısa İsim
Madde2. Tuzun Mülkiyetinin ve Kontrolünün Devlete Ait Olması.
Madde3. İzinsiz Tuz Toplamanın veya İmal Etmenin Yasaklanması Madde4. Tuz Çukurlarından v.s.’den Tuz Almanın Yasaklanması.
Madde5. Tuzun Saklanması veya Taşınması
Madde6. Suç işlemeye Teşebbüs veya Yardım v.s.
Madde7. Tuzun Müsaderesi
Madde8 Tuzun Toplanmasında V.S.’de Kullanılan Taşıt Araçlarının Müsaderesi Madde9. Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürünün Arama Yetkisi Madde10. Bakanlar Kurulunun müsadere Edilen Gemi V.S.’nin Geri Verilmesine Direktif Verebilmesi.
Madde11. Suçların Davasız Hali.
Madde 12. İhbar eden Kişilere Ödül Verilmesi
TUZDAN ELDE EDİLEN GELİRLERİN DAHA İYİ
KORUNMASI İÇİN YASA
1949, Bölüm153 7 Temmuz 1933
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Tuz Yasası olarak isimlendirilir.
Tuzun Mülkiyetinin ve
2. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir bölgesinde doğal olarak oluşan tuzun mülkiyeti ve Kontrolünün Devlete kontrolü, tamamen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinindir.
Ait Olması.
İzinsiz Tuz Toplamanın
3. (1) Kimse, Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdüründen önceden alınmış yazılı izni olmaksızın, veya İmal Etmenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir bölgesinde doğal olarak oluşan tuzu Yasaklan- toplayamaz veya herhangi bir yöntemle tuz imal edemez.
ması. Bu maddenin (1)’inci fıkrasına aykırı davranan herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde altı aya kadar hapis cezasına veya beş liraya kadar para (*) (2) cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir ve bu cezaya ek olarak, bu şekilde topladığı veya imal ettiği tuzun her okkası için yirmi beş mil para öder.
Tuz Çukurlarından
4. Herhangi bir tuz çukurundan, tuz gölünden, tuz yığınından veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti V.S.’den tuz almanın Hükümeti adına tuz toplanan veya muhafaza edilen bir yerden tuz alan herhangi bir kişi, bir yasaklanması. suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde bir yıla kadar hapis cezasına veya yirmi beş liraya (*) kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir ve bu cezaya ek olarak, bu (+) şekilde aldığı tuzun her bin iki yüz yetmiş gramı için yirmi beş mil para öder.
Tuzun Saklanması veya
5. Bu Yasa kurallarına aykırı olarak toplanan, imal edilen veya alınan tuzu tasarrufunda Taşınması bulunduran, bilerek başka yerde saklayan veya böyle bir tuzun taşınmasıyla ilgilenen herhangi bir kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde, bir yıla kadar hapis cezasına veya (*) yirmi beş liraya kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir ve bu cezaya ek olarak tasarrufunda bulundurduğu veya bu şekilde sakladığı veya taşıdığı tuzun her okkası için yirmi beş mil öder.
Suç İşlemeye Teşebbüs
6. Bu Yasaya karşı bir suç işlemeye teşebbüs eden veya herhangi başka bir kişinin bu Yasaya veya Yardım v.s. karşı suç işlemesinde ona yardımcı olan veya teşvik eden veya yol gösteren veya vasıta olan herhangi bir kişi, bu Yasaya karşı bir suç işlemiş gibi aynı cezalara ve müsadereye bağlı olur.
Tuzun Müsaderesi
7. Bu Yasaya karşı işlenen herhangi bir suça konu oluşturan tuz müsadere edilir.
Tuzun Toplanmasın
8. Bu Yasaya karşı işlenen bir suça konu oluşturan tuzun toplanmasında, alınmasında, da v.s.de kullanılan saklanmasında veya taşınmasında kullanılan herhangi bir gemi, kayık, araba, motorlu taşıt araçların Müsaderesi. aracı veya herhangi başka bir taşıt aracı ve birlikte kullanılan herhangi bir hayvan müsadere edilir.
Gümrük ve Rüsumat
9. Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürü, herhangi bir Gümrük ve Rüsumat Dairesi Şube Amiri, herhangi Dairesi Müdürünün Arama bir polis memuru veya bir Gümrük ve Rüsumat Dairesi Şube Amirinin o konuda yetkili kılacağı Yetkisi herhangi bir Gümrük ve Rüsumat Dairesi memuru, müzekkeresiz olarak:
(a) Bu Yasaya aykırı olarak toplanmış, alınmış, saklanmış veya taşınmış tuz bulunduğuna makul nedenlere dayanılarak inandığı herhangi bir yere veya binaya girip orada arama yapabilir;
(+) 44/1977 Tartı ve Ölçüler Yasası gereğince okka, Grama çevrilmiştir.
(b) Bu Yasaya aykırı olarak tuz topladığından, aldığından, sakladığından veya taşıdığından makul nedenlere dayanılarak şüphe edilen herhangi bir gemide, kayıkta, arabada, motorlu taşıt aracında veya başka herhangi bir taşıt aracında arama yapabilir veya herhangi bir kişinin üzerini arayabilir.
Bakanlar Kurulunun 10 Bakanlar Kurulu, bu Yasa kuralları uyarınca müsadere edilen herhangi bir gemi, kayık, araba, Müsadere Edilen Gemi motorlu taşıt aracı veya başka bir taşıt aracının, Kurulca uygun görülen ve müsadere yerine v.s.’nin Geri herhangi bir para miktarının ödenmesini de kapsayan kayıt ve koşullarla sahibine teslim Verilmesine Direktif edilmesi için direktif verebilir.
Verebilmesi.
Suçların Davasız Halli 11 Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürü, bu Yasa kurallarına aykırı bir davranış için bundan böyle gerekli görülecek veya yetkisiyle veya denetimi altında herhangi bir kişi aleyhine başlatılacak dava veya yargı işlemini, takdir hakkını kullanarak, koymayı uygun göreceği kayıt ve koşullarla uzlaşma yoluyla davasız halledebilir. Ayni zamanda Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürü veya onun yöntemine uygun olarak yetkili kılacağı memur veya ajanları, bu şekilde öngörülen veya öngörüldüğü ileri sürülen cezaların tümünü veya bir bölümünü tahsil için, dava açılmaksızın veya başka yargısal işlem başlatılmaksızın, kabul etmeye tam olarak yetkilidir.
İhbar Eden Kişilere Ödül
12. Bu Yasaya karşı işlenen bir suçu yargılayan Mahkemenin ve vereceği cezanın veya bu Yasanın Verilmesi 11’inci maddesi kuralları uyarınca tahsil edilen cezanın yarısını aşmayacak miktarda bir ödül, Bakanlar Kurulunca, suçlunun yakalanmasına yol açan ihbarı veren herhangi bir kişiye verilebilir.
NOT: (*) işareti taşıyan maddeler ile ilgili olarak güncelleştirme önerisi yapılmıştır.
GÜNCELLEŞTİRME ÖNERİLERİ
I. Yasada Kıbrıs Lirası olarak ifade edilen meblağlar, 27/1991 sayılı Yasa gereğince Türk Lirasına dönüştürülmeli ve güncelleştirme açısından :
1. 3’üncü maddenin (2)’inci fıkrasında yer alan “ beş liraya kadar para cezasına” söz dizisi yerine, “...................... Türk Lirasına kadar para cezasına” söz dizisi;
2. 4’üncü maddede yer alan “yirmi beş liraya kadar para cezasına” söz dizisi ile, “yirmi beş mil para öder” söz dizisi yerine de, sırası ile “...............................Türk lirasına kadar para cezasına” söz dizisi ile “................................ Türk lirası öder” söz dizisi,
3. 5’inci maddede yer alan “yirmi beş liraya kadar para cezasına” söz dizisi ile, “yirmi beş mil öder” “söz dizisi” yerine ise sırası ile. “...................... Türk lirasına kadar para cezasına” söz dizisi ile “.................................Türk lirası öder” söz dizisi, konmalıdır.
II: Yasanın 4’üncü ve 5’inci maddelerinin sonunda yer alan “okka” terimleri, 44/1977 sayılı Tartı e Ölçüler Yasası gereğince “Kilogram”a dönüştürülmeli ve bu yönde gerekli değişiklikler yapılmalıdır.
III: Yasanın 9’uncu maddesi ile, bir polis memuru ile bir gümrük memuruna, müzekkeresiz olarak, yani bir mahkeme veya yargıç kararı olmaksızın, makul nedenlere dayanarak kuşku duyulan herhangi bir yere girme, orada arama yapma veya kuşkulanılan kişilerin üz erlerini arama yetkisi tanınmaktadır.
Anayasa Mahkemesinin 13/1976 sayılı Kararında vurgulandığı gibi, Anayasanın çok istisnai durumlar için öngördüğü bir yetkinin, en düşük aşamadaki görevlilerce kullanılması mümkün değildir. Çok istisnai durumlarda, yargıç kararı bulunulmayan hallerde, yargıca Anayasa ile verilen yetkinin kullanılması, gecikmede sakınca bulunan durumlar söz konusu olsa da, ancak yüksek aşamadaki bir merciye verilebilmeli ve bu yapılırken de, yetkinin hangi koşullarda ve nasıl kullanılabileceği açıkça yasada gösterilmelidir.
En düşük aşamada bir görevliye böyle bir yetki verilmesi, Anayasanın “Özel Hayatın Gizliliği”ni düzenleyen 19’uncu maddesi ile, “Konut Dokunulmazlığı”nı düzenleyen 20’nci maddesindeki ilkelere ve istisnalarına aykırı düşer. Anayasanın bu maddelerine uygun olarak hazırlanacak bir Yasanın, sakıncalı durumları belirlemesi ve yetkinin hangi koşullarda ve nasıl kullanılacağını açıklaması gerekir.
Oysa ki, 9’uncu madde, sadece makul şüphe hallerine değinmekte ve bu hallerin neler olduğunu, gecikmede sakınca bulunan durumların neler olduğunu ve yetkinin hangi koşullarda ve nasıl kullanılacağını düzenlememektedir. Bu nedenle, Anayasanın 19’uncu ve 20’nci maddelerine aykırı kurallar içeren 9’uncu maddenin, Anayasaya uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
(Aynı zamanda bakınız: Bölüm 54 Patlayıcı Maddeler Yasası için sunulan Günceleştirme önerileri)