BÖLÜM 41
HAYIR KURUMLARI
MADDELERİN DİZİNİ
Kısa İsim
Herhangi Bir Hayır Kurumunun Mütevellileri Tarafından Yapılan Başvuru Üzerine Bakanlar Kurulunun Tüzel Kişilik Belgesi Vermesi Malların Tüzel Kişinin Mülkiyetine Geçmesi
Kayıt Belgesi İçin Yapılan Dilekçelerde Verilecek Bilgiler Mütevellilerin Atanması ve Münhalların Doldurulması
Tüzel Kişi Olmalarına Rağmen Mütevellilerin Yükümlülükleri Tüzel Kişilik Belgesinin Önşartların Yerine Getirildiğine Kanıt Oluşturması Tüzel Kişilik Belgesi İçin Harç
Tüzel Kişi Olmadan Önce Hayır Kurumuna Yapılan Bağışların Tüzel Kişi Olduktan Sonra da Ayni Biçimde Geçerli Olması Mütevellilerin Hesap Sunması
Mütevellilerce Tutulan Hesapların Denetlenmesi
Senet v.s.’nin Kaydı
Yüksek Mahkemenin Yetkileri
Yargı İşlemlerinde Taraflar
Mahkemenin İngiliz Kurallarını Uygulaması
Tüzük Yapma Yetkisi
CETVEL
Forma A
Forma B
HAYIR KURUMLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KURALLAR ÖNGÖREN YASA
1949 Bölüm 57 (2 Mayıs, 1888)
9/50
Kısa İsim.
1. Bu Yasa Hayır Kurumları Yasası olarak isimlendirilir.
Herhangi Bir Hayır
2. Herhangi bir eğitsel, edebi, bilimsel veya kamusal amacı olan herhangi bir hayır kurumunun ilgili Kurumunun zamandaki mütevellileri, kendilerine tüzel kişilik kazandıran bir kayıt belgesi verilmesini aşağıda Mütevelli-leri belirtildiği biçimde yasal olarak Bakanlar Kurulundan isteyebilirler. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Tarafın-dan Yapılan Bakanlar Kurulu böyle bir tüzel kişiliğin verilmesini uygun görürse, mütevellilerin nitelik ve Başvuru Üzerine sayıları, görev süreleri veya görevden ayrılmaları ve yeni mütevelli atama yöntemi hususunda kayıt Bakanlar Kurulunun belgesine koymayı uygun göreceği koşullara bağlı olarak, istenilen tüzel kişilik kayıt belgesini Tüzel Kişilik verebilir. Bunun üzerine, bu gibi bir hayır kurumunun mütevellileri kayıt belgesinde tanımlanan isim Belgesi Verebil-mesi altında bir tüzel kişi olurlar ve varlıkları süreklilik kazanır, biçim bakımından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir mühürleri olur ve tüzel kişi olarak kayıt edildikleri isim altında dava edebilirler veya dava edilebilirler ve ilgili oldukları hayır kurumu amaçları için herhangi bir taşınır veya taşınmaz malı mülkiyetlerinde bulundurma, elde etme, devretme, devir yoluyla intikal ettirme veya intikal yoluyla devretme yetkisine sahip olurlar.
Malların Tüzel
3. Tüzel kişilik kazandıran kayıt belgesinin alınması üzerine, ilgili hayır kurumuna ait olan veya Kişinin Mülkiye-tine ilgili hayır kurumu yararına birileri tarafından bir tröst altında tutulan tüm taşınır veya taşınmaz Geçmesi mallar tüzel kişiye intikal eder. Bunun üzerine ellerinde ilgili hayır kurumu yararına bir tröst altında herhangi bir hisse senedi, fon, para, tahvilât, menkûl değerler veya taşınmaz mal bulunduran kişiler onları bu tüzel kişinin adına devrederler.
Kayıt Belgesi İçin
4. Bu Yasa uyarınca bir kayıt belgesi için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kuruluna yapılan Yapılan dilekçeler yazılı olarak yapılır, dilekçe sahipleri tarafından imza edilir ve aşağıdaki bilgileri Dilekçe-lerde içerir:-
Verilecek Bilgiler
hayır kurumunun amaçları ve kuralları ve tüzükleri ile onu meydana getiren, oluşturan veya düzenleyen senet, vasiyetname veya diğer belgelerin tarihleri ve tarafları;
dilekçenin yapıldığı tarihte böyle bir hayır kurumunun veya onun namına ve yararına başkalarının zilyetliğinde, mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan taşınır veya taşınmaz mallara ilişkin bir bildirge ve bu gibi malların kısaca tarifi;
bu gibi bir hayır kurumunun mütevellilerinin isimleri ve ikamet adresleri;
tüzel kişiye verilmesi tasarlanan isim;
her durum veya koşulda tüzel kişinin ismini taşıyacak olan kurum mühürünün tasarlanan biçimi.
Mütevelli-lerin
5. Tüzel kişilik belgesi verilmeden önce, mütevellilerin, hayır kurumunu meydana getiren senet, Atanması ve vasiyetname veya diğer belgede önerilen şartlar uyarınca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Münhal-lerin Kurulunu tatmin edecek biçimde kesin olarak atanmış olması gerekir.
Doldu-rulması
(2) Bir tüzel kişilik belgesi verildiğinde bu gibi bir hayır kurumunun mütevelliler sayısında bulunan münhaller, zaman zaman hayır kurumunun kuruluşu ile ilgili ana sözleşmesinde veya tesis senedinde veya yukarıda sözü edilen koşul ve yönerilerde öngörüldüğü biçimde, veya hayır kurumuna tüzel kişilik belgesi verilmemiş olsaydı yeni mütevelli atanmasında uygulanacak uygun yasal yöntemlerle veya yukarıda söz konusu edilen koşul ve yönerilerde öngörüldüğü biçimde doldurulur ve atama işlemi
tamamlanan her yeni mütevellinin atanması mütevelliler tarafından veya onların direktifi ile Maliye işleri ile görevli Bakanlığa belgelendirilir.
(3) Tüzel kişilik belgesi verildikten sonra geçen her beş yıllık devrenin sona ermesine bir ay kala veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunca istendikçe ilgili zamandaki mütevelliler tarafından Maliye işleri ile görevli Bakanlığa devre sonundaki mütevellilerin isimlerini ve ikamet adreslerini gösteren bir rapor gönderilir.
Tüzel Kişi 6 Bu Yasa kuralları uyarınca kendilerine bir tüzel kişilik belgesi verildikten sonra ilgili hayır Olmalarına Rağmen kurumunun tüm mütevellileri tüzel kişi olmalarına bakılmaksızın, ellerine geçecek mallar için Mütevelli-lerin yükümlülük taşırlar ve kendi eylemlerinden, tahsilatlarından, ihmallerinden, kusurlarından ve hayır Yükümlü-lükleri kurumunun usulüne uygun olarak yönetiminden ve mallarından tüzel kişi olarak kayıt edilmemiş gibi ayni biçimde ve derecede sorumlu ve hesap vermekle yükümlü olurlar.
Tüzel Kişilik 7 Tüzel kişilik belgesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu tarafından verilir ve Resmi Belgesinin Gazetede yayınlanır. Belge, bu gibi tüzel kişilik için bu Yasanın içerdiği veya öngördüğü tüm Önşartların Yerine önşartların yerine getirildiğinin kesin bir kanıtıdır ve böyle bir belgede belirtilen tüzel kişi olma Getirildi-ğine Kanıt tarihi söz konusu tüzel kişiliğin meydana geldiği tarih sayılır.
Oluştur-ması
Tüzel Kişilik 8 Bu Yasa uyarınca verilen her tüzel kişilik belgesi için beş yüz mil harç ödenir.
Belgesi İçin Harç.
2, 29/32
Tüzel Kişi Olmadan 9 Herhangi bir hayır kurumu mütevellilerinin bu Yasa uyarınca tüzel kişi olarak kayıt edilmeleri Önce Hayır Kurumuna üzerine, ilgili hayır kurumuna veya mütevellilerine veya hayır kurumu veya mütevelliler lehine veya Yapılan Bağışların başka biçimde hayır kurumu amaçları yararına, tüzel kişi olarak kaydedilmeden evvel yapılmış veya Tüzel Kişi Olduktan verilmiş bulunan her teberru, bağış, ve verilen taşınır veya taşınmaz mal, tüzel kişiye veya onun Sonra da Ayni lehine veya başka benzeri amaçlar yararına yapılmış veya verilmiş gibi geçerli olur.
Biçimde Geçerli
Olması
Mütevellilerin Hesap
10. Bu Yasa kuralları uyarınca tüzel kişi olarak kaydedilmiş bulunan herhangi bir hayır kurumunun Sunması mütevellileri, hayır kurumu adına tahsil edilen ve ödenen tüm paraların tam ve doğru bir hesabını bu amaç için tutacakları defterlere düzenli olarak geçirir veya geçirilmesini sağlar ve ayni zamanda her yıl sonunda aşağıdaki hesapları hazırlar ve Maliye işleri ile görevli Bakana sunar:-
31 Aralıkta sona eren son yıl içinde hayır kurumu yararına gerçekleşen veya gerçekleşmesi gereken brüt gelir hesabını;
her yıl başlangıcında elde mevcut bakiyelerin ve ayni yıl içinde hayır kurumu hesabına tahsil edilen paraların hesabını;
ayni devre için yapılan tüm ödemelerin hesabını;
uygun olduğu derecede, hayır kurumunun alacağı ve vereceği olan tüm paraların hesabını.
Yukarıdaki hesaplar hayır kurumu mütevellilerinden biri veya birden fazlası tarafından imzalanıp tasdik edilir.
Mütevelli-lerce
11. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, bu Yasa kuralları uyarınca tüzel kişi olarak kaydedilen Tutulan Hesapların herhangi bir hayır kurumunun mütevellileri tarafından tutulan hesapların Sayıştay veya Bakanlar Denet-lenmesi Kurulunun görevlendirmeyi uygun göreceği kişi veya kişiler tarafından denetlenmesini herhangi bir zaman emredebilir.
Senet v.s.’nin Kaydı
12. Bir hayır kurumunu meydana getiren her senet,vasiyetname veya diğer belge Yüksek Mahkeme Mukayyitliğine kaydettirilir.
(2) Bu gibi bir kayıt, ilgili senedi, vasiyetnameyi veya diğer belgeyi Yüksek Mahkeme Mukayyidinin muhafazasına teslim etmek suretiyle yapılır:
Ancak, söz konusu senet, vasiyetname veya diğer belgenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında hazırlanmış olması halinde senet, vasiyetname veya diğer belgenin aslı yerine bu maddenin (3)’üncü fıkrası uyarınca usulüne uygun olarak tasdik edilmiş bir sureti teslim edilebilir.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında hazırlanan bir senet, vasiyetname veya diğer belgenin suretinin aslına uygun olduğu bir İngiltere Konsolosluğu veya bir noter tarafından onaylanırsa bu gibi bir senet yöntemine uygun olarak onaylanmış sayılır.
(4) Bir hayır kurumu meydana getiren senet, vasiyetname veya diğer belge Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bir Kaza Mahkemesi Mukayyidi veya Tasdik Memurları Yasası uyarınca atanan bir tasdik memuru tarafından tasdik edilebilir.
(5)Yüksek Mahkeme Mukayyitliğine muhafaza için teslim edilen bir senet, vasiyetname veya diğer belgenin, veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında hazırlanan bir senet, vasiyetname veya diğer belgenin suretinin, aslına uygun olduğu Yüksek Mahkeme Mukayyidi tarafından tasdiklenmiş bir sureti, içeriğinin ve Yüksek Mahkeme Mukayyitliğindeki kaydının delili olarak kabul edilir.
Yüksek Mahke-menin
13. Yüksek Mahkeme –
Yetkileri
bir hayır amacı için meydana getirilen her tröstün tatbikini sağlama veya icrasını icbar etme;
bir hayır amacı için meydana getirilen herhangi bir tröstün yönetimi için gerekli veya uygun gördüğü direktif veya emirleri verme;
bir hayır tröstüne bağlı herhangi bir malın satışının veya başka bir biçimde elden çıkarılmasının hayır kurumunun menfaatine veya yararına olacağı hususunda tatmin edilmesi üzerine böyle bir satış veya elden çıkarmayı onaylama
ve yargı yetkisine sahiptir.
Yargı İşlemle-rinde
14. Başsavcı, bu Yasa kapsamına giren tüm yargı işlemlerinde taraf olur ve herhangi bir zaman bu gibi yargı Taraflar işlemlerini durdurup uyuşmazlık konusu olan meseleleri uzlaştırabilir veya uzlaşma yapılmasına yetki verebilir. Başsavcının yetkisi olmadan yapılan uzlaşmalar geçerli olmaz.
13’üncü maddenin (a) bendi kapsamına giren yargısal işlemler Başsavcı tarafından başlatılır.
(3) 13. Maddenin (b) veya (c) bendi kapsamına giren yargısal işlemler, Başsavcı tarafından veya Başsavcının yazılı olarak yetki verdiği durumlarda hayır kurumunun mütevellileri tarafından başlatılabilir.
Mahke-menin İngiliz
15. Bu Yasa kapsamına giren tüm yargı işlemleri, Yüksek Mahkeme tarafından halen İngiltere’de Kurallarını yürürlükte olan hayır tröstlerine ilişkin kurallara göre başlatılır, dinlenir ve karara bağlanır.
Uygula-ması
Tüzük Yapma Yetkisi 16 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye veya yardımları ile bu Yasanın daha iyi bir biçimde uygulanması için ve özellikle:-
Yüksek Mahkemede lâyiha teatisinin, uygulamanın ve izlenecek yöntemin düzenlenmesi;
Yüksek Mahkeme Mukayyidi tarafından alınacak veya yükletilecek ücret veya harçların düzenlenmesi ve belirlenmesi;
Avukatlar tarafından alınacak ücretlerin düzenlenmesi ve belirlenmesi,
İçin tüzük yapabilir.