Devlet Su İşleri Yasası

FASIL 341 | |

DEVLET SU İŞLERİ YASASI

SULARIN MÜLKİYET VE KONTROLÜNÜN KİME AİT OLDUĞU, SU TESİSLERİNİN İNŞAASI, VE BUNLARLA İLGİLİ BAŞKA AMAÇLAR İÇİN KURAL ÖNGÖREN

YASA

MADDE DİZİNİ:

Madde 1 Kısa isim

Madde 2 Tefsir

Madde 3 Suların Devlet Malı Sayılması

Madde 4 Devletin Su Alma Depolama, Veya Yöndeğiştirme, Su Tesisleri İnşa Etme, Arazi İktisap Etme ve Engelleri Ortadan Kaldırma Yetkisi

Madde 5 Bakanlar Kurulu Su Tesislerinin Yapılmasını Emreder

Madde 6 Su Komiserlerince Su Haklarının Kayda Geçirilmesi

Madde 7 Su Kanallarının Tescili

Madde 8 Tanıkları Hazır Bulunmaya Zorlama Yetkisi

Madde 9 Sicilin Kaymakama Tevdi Edilmesi

Madde 10 Sicile İtirazda Bulunulma Yetkisi

Madde 11 İtirazların Dinlenmesi

Madde 12 Sicil Ne Zaman Bağlayıcı Olabilir

Madde 13 Su İşleri Dairesi Müdürüne Verilen Bazı Yetkiler ve Bu Yetkiler Sonucu Yapılan Eylemler

Madde 14 Su Haklarının İlgililerce Kullanılmasına Olanak Sağlanması

Madde 15 Tarifenamenin Su Komiserlerince hazırlanması

Madde 16 Tarifnameye Uygulanan Kurallar

Madde 17 Arazi İktisabı Veya Engellerin Kaldırılması İçin Tavsiye

Madde 18 Menfaat Sahiplerine İhbarname

Madde 19 Bakanlar Kurulunca Onaylama

Madde 20 Arazinin Devletin Malı Olması ve Planlama İnşaat Dairesi Müdürünün Engelleri Ortadan Kaldırma Yetkisi

Madde 21 Tanzimatın Kararlaştırılması

Madde 22 Bakanlar Kurulunun Satma v.s. Yetkisi

Madde 23 Düzenleyici İşler

Madde 24 Vergi Veya Harçların Revizyona Tabi Tutulması

Madde 25 Vergi Veya Harçların Öncelikli Olması

Madde 26 Vergi Veya Harçların Tahsili

Madde 27 Acil Durumlarda Zorunlu Çalıştırma Yetkisi

Madde 28 Suçlar ve Cezalar

Madde 29 Tüzük

Madde 30 Nehir Ve Saireden İçme Suyu Alma Hakkı

Madde 31 Koruma

DEVLET SU İŞLERİ YASASI

SULARIN MÜLKİYET VE KONTROLÜNÜN KİME AİT OLDUĞU, SU TESİSLERİNİN İNŞAASI, VE BUNLARLA İLGİLİ BAŞKA AMAÇLAR İÇİN KURAL ÖNGÖREN

YASA

1949

Fasıl 305 (12 Mayıs 1928)

24/49 43/55 9/58

Kısa İsim l. Bu Yasa Devlet Su İşleri Yasası olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Yasada-

"arazi" araziyi (araziye ait otlatma haklarıyla birlikte),' binaları, ağaçları, irtifak haklarını, koparılmamış ürünleri ve bu Yasa uyarınca Devletin mutlak malı sayılan sular ve sulardaki haklar dışındaki suları ve sulardaki hakları içerir.

"menfaat sahipleri" bu Yasa uyarınca iktisap edilen araziyle ilgili olarak ödenecek tazminat üzerinde hak talep eden tüm kişileri içerir ve araziyle ilgili herhangi bir irtifak hakkı üzerinde menfaatı bulunan bir kişi araziyle ilgili menfaat sahibi sayılır.

"Kaymakam" inşa edilmiş veya edilecek olan su tesislerinin veya iktisap edilmiş veya edilecek olan herhangi bir arazinin bulunduğu ilçenin Kaymakamını anlatır.

"kişi" tüzel kişiliğe sahip olan veya olmayan herhangi bir kişi topluluğunu ve herhangi bir kilise kuruluşunu veya dini kuruluşu içerir.

"su" bu Yasanın 3. maddesinde öngörülen suları anlatır.

"su tesisleri"su depolamak, dağıtmak, ölçmek veya ayarlamak amaçları için kullanılan veya inşa edilen ve bu amaçlar için kullanılmakta olan veya Devletçe veya Devlet adına bu Yasa uyarınca inşa edilmiş bulunan tüm kuyu, arteziyen kuyusu, su haznesi, baraj, savak, havuz, sarnıç, tünel, süzülme yatağı, su yolu, su arkı, ara su borusu, su borusu, çeşme, savak kapağı, vana, pompa, kanal, makine ve tüm diğer yapı ve araç gereci içerir.

Suların Devlet Malı

3. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde halen yürürlükte olan herhangi başka bir Yasada Sayılması tersine bir kural öngörülmesine bakılmaksızın- şimdiye kadar yeryüzüne getirilmesini veya yeryüzüne çıkarılmasını veya yeryüzüne akmasını sağlayacak herhangi bir tertibat alınmamış tüm yeraltı suları(ikinci sular dahil);ve herhangi bir nehir, pınar, dere veya su yolunun boşa giden suları; ve tüm diğer artık sular, Devletin mutlak malı sayılır ve hiçbir kimse Kaymakamın yazılı iznini almadan bu gibi suları alamaz veya kullanamaz veya kullanmak için tertibat alamaz.

Ancak, Kuyular Yasası uyarınca Kaymakamca verilen bir kuyu ruhsatına istinaden açılan veya inşa edilen herhangi bir kuyu veya sıra kuyularının sularıyla ilgili olarak bu fıkra uyarınca izin Fasıl 351 gerekmez.

(2) Üzerinde özel veya başka haklar bulunan herhangi bir nehir, pınar, dere, veya su yolunun suları ile ilgili olarak su tesisleri yapıldığında, bu gibi nehir, pınar, dere veya su yolunun 2, 28/45 suları, oradan su almaya hakkı olan kişilere veya arazilere su verilmesi için bu Yasanın öngördüğü tertibat alındıktan sonra, Devletin mutlak malı olur ve hiçbir kimse aşağıdaki maddelerde öngörülen durumlar dışında söz konusu suları alamaz veya kullanamaz.

Devletin Su Alma Depolama,

4. Su almak veya kullanmak amaçları için Devlet-

Veya Yöndeğiştirme, Su (a) Söz konusu suyu, uygun göreceği şekilde, depolayabilir, akış yönünü değiştirebilir veya Tesisleri İnşa Etme, Arazi başka biçimde muameleye tabi tutalabilir veya idare edebilir;

İktisap Etme ve Engelleri (b)su tesisleri inşa edebilir;

Ortadan Kaldırma Yetkisi (c)su tesisleri inşaası veya bakım ve onarımı için arazi iktisap edebilir;

(d)su tesislerine engel teşkil eden herhangi bir bina veya yapıyı veya başka şeyi ortadan kaldırabilir veya ona müdahale edebilir.

Bakanlar Kurulu Su

5. Bakanlar Kurulu, bu Yasa uyarınca yapılacak su tesislerini zaman zaman kararlaştırır.

Tesislerinin Yapılmasını

Emreder

Su Komiserlerince Su

6. Bu Yasa uyarınca yapılacak su tesislerinden mevcut su haklarının olumsuz yönde Haklarının Kayda etkileneceği veya etkilenebileceği görülürse, Bakanlar Kurulu, söz konusu hakların aşağıda öngörüldüğü Geçirilmesi biçimde nitelik, miktar ve yerlerini saptayıp kayda geçirmek amacıyla üç Su Komiseri tayin eder.

Su Kanallarının Tescili

7. Su Komiserleri-

(a) Kanaatlarınca yukarıda sözü edildiği gibi olumsuz yönde etkilenebilecek durumda olan herhangi bir su hakkına dayanılarak, soruşturma tarihinde, herhangi bir kişice kullanılmakta olan tüm kanalları;

(b) soruşturma tarihinden hemen önceki beş yıl içinde her kanalın yasal olarak suladığı arazinin ortalama alanını (bu ortalama, en geniş alanının sulandığı üç yıl esas alınarak hesaplanır);

(c) Söz konusu alanın sözü edilen süre içinde yılda ortalama kaç kez sulandığını ve sulamanın kış ürünü yetiştirmek amacıyla mı yoksa yaz ürünü yetiştirmek amacıyla mı yapıldığını;

Soruşturma tarihinde kullanılmaktan vazgeçilmiş olan ancak-

(i) Soruşturma tarihinden hemen önceki on yıl içinde herhangi bir zaman bir su hakkına dayanılarak kullanıldığı;

(ii) kullanılmaktan vazgeçilmesi, kullanma hakkı olan kişinin ergin olmamasına veya akli veya fiziksel yetersizlik içinde olmasına veya Kıbrıs dışında bulunmasına veya mali olanaktan yoksun olmasına dayandığı;

(iii) tasarlanan su işlerinden etkilenme durumunda olduğu, kanıtlanan tüm kanalları ve bu gibi kanalların yasal olarak suladığı arazinin ortalama alanını ve arazinin kış ürünü yetiştirmek amacıyla mı yoksa yaz ürünü yetiştirmek amacıyla mı sulandığını;

(e) Herhangi bir değirmen veya makine ile ilgili hizmetlerde kullanılmak üzere veya herhangi başka bir amaç için sahip olunan su alma haklarını ve bu gibi hakların nitelik ve miktarını, saptar ve bu yasada "Sicil" diye anılan bir deftere kaydeder. Su Komiserleri, her kanalın mevkiini ve izlediği yolu ve yukarıda sözü edildiği gibi her kanalla sulanan arazinin mevkiini ve alanını gösteren bir plân hazırlanmasını ve Sicile iliştirilmesini sağlar.

Tanıkları Hazır Bulunmaya

8. Su Komiserleri, soruşturma tarihinden en az bir ay önce, soruşturmanın ilgilendirdiği her köyde, Zorlama Yetkisi tüm ilgili kişilere taleplerini desteklemek için dayandıkları delillerle birlikte Su Komiserlerinin huzurunda isbatı vücud etmeleri için çağrıda bulunan bir bildiri yayımlanmasını sağlarlar; ve söz konusu soruşturma amaçları için Su Komiserleri, soruşturma sırasında ortaya çıkan herhangi bir sorunun incelenmesi veya çözümlenmesi için hazır bulunmaları veya şahadet vermeleri gerekli görülen kişilerden celpname ile hazır bulunmalarını isteyebilir ve her hangi bir kişi böyle bir celpname üzerine hazır bulunmayı veya soruşturma amaçları bakımından esasa ilişkin olan bir soruyu cevaplandırmayı veya ibraz edilmesi istenen herhangi bir belgeyi ibraz etmeyi reddederse, on liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.

Sicilin Kaymakama Tevdi

9. Bu Yasa uyarınca su tesisleriyle ilgili bir soruşturmanın tamamlanması üzerine, Su Edilmesi Komiserlerinin tümü, veya aralarında anlaşmazlık varsa, çoğunluğu Sicili imzalar ve bir suretini Kaymakama ve birer suretini de su hakkı bulunan her köyün Muhtarına tevdi eder ve bu gibi her köyde bir bildiri yayımlayarak Sicilin suretlerinin böylece tevdi edildiğini ve Sicilde gösterilen haklara itirazı olanların itirazlarını bildirinin yayımlandığı tarihten başlayarak iki ay içinde yapmaları gerektiğini duyurur.

Sicile İtirazda Bulunulma

10. Devlet adına Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü veya Sicildeki kayıtlardan hakları etkilenen Yetkisi herhangi bir kişi, Sicilinin Kaymakama tevdi edildiğini bildiren bildiri tarihinden başlayarak iki ay içinde Sicile aşağıda öngörüldüğü biçimde itirazda bulunabilir:

Ancak,menfaat sahibi herhangi bir tarafın rızasıyla Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü, kendi takdirine göre, Sicilde herhangi bir zaman değişiklik yapabilir.

İtirazların Dinlenmesi

11. Bu gibi itirazlar, Sicile itiraz eden kişinin davacı, Sicili imzalayan Su Komiserlerinin ise davalı olarak gösterilecekleri Sicilin düzeltilmesini isteyen bir dilekçe ile Sicil hangi ilçede tevdi edilmişse o ilçenin Kaza Mahkemesinde başlatılacak dava yoluyla yapılır ve bu gibi itirazlarla ilgili Mahkeme kararlarına karşı, normal hukuk davalarında verilen kararlarda olduğu biçimde ve aynı kısıtlamalara bağlı olarak istinaf edilebilir.

Ancak, Kaza Mahkemesi bu madde uyarınca tüm dilekçeleri dinleme ve karara bağlama konusunda sınırsız yargı yetkisine sahiptir.

Sicil Ne Zaman Bağlayıcı

12. Sicilin yukarıda sözü edildiği gibi tevdi edilmesinden iki ay geçtikten sonra, Sicil Olabilir yukarıda sözü edildiği gibi yapılan itirazlar dışında ve 10. madde ileTapu ve kadastro Dairesi Müdürüne verilen düzeltme yetkisine bağlı olarak, tüm kişiler bakımından kesin ve bağlayıcı olur ve içerdiği tüm konularda bu Yasa amaçları bakımından kesin delil sayılır.

Su İşleri Dairesi Müdürüne

13.(1) Bu Yasanın içerdiği herhangi bir kurala bakılmaksızın ve üzerinde özel haklar bulunan Verilen Bazı Yetkiler ve herhangi bir su ile ilgili olarak bu Yasa uyarınca su tesisleri yapılmasına karar verilmesinin Bu Yetkiler Sonucu Yapılan isabetli veya uygun olup olmadığının saptanması amacıyla Su İşleri Dairesi Müdürünün Eylemler aşağıdakileri yapması yasaldır-

2,24/49 (a) Herhangi bir araziye girip arazinin mesaha ve seviye ölçülerini almak, özel haklara bağlı suyun akışını incelemek ve belirli noktalardaki su miktarını saptamak ve ölçmek amacıyla arazi içinde veya üzerinde gerekli biçimde ve gerekli araçlarla gerekli olan deneyimleri yapmak ve bunlarla ilgili olarak arazi üzerinde geçici olarak herhangi bir yapı inşa etmek veya herhangi bir makine veya alet kurmak;

(b) Sözkonusu suyun akışını geçici olarak düzenlemek, durdurmak veya başka bir yöne çevirmek;

(c) Yukarıda sözü edilen amaçlarla ilgili olan malzeme ve tüm kişiler için geçit temin etmek;

(d) (2). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, söz konusu suya ilişkin herhangi bir su hakkının varlığını, niteliğini ve miktarını ve hak sahiplerinin kimler olduğunu saptamak amacıyla soruşturma yapmak;

Yukarıda sözü edilen amaçlarla arizî olarak ilgili olan veya o amaçlar için gerekli görülen tüm diğer şeyleri yapmak:

Ancak-

(i) Su İşleri Dairesi Müdürü ve Su İşleri Dairesi Müdürünün yetkisiyle hareket eden kişiler, herhangi bir araziye, araziyi işgalinde bulunduran kişiye en az yirmi dört saat önce yazılı olarak ön ihbarda bulunmadıkça, araziyi işgalinde bulunduran kişinin rızasını almadan girmez;

(ii) Su İşleri Dairesi Müdürü ve Su İşleri Dairesi Müdürünün yetkisiyle hareket eden kişiler, herhangi bir binayı Kaymakamın onayı alınmadıkça ve binayı işgalinde bulunduran kişiye de en az yirmi dört saat önce yazılı olarak ön ihbarda bulunulmadıkça binayı işgalinde bulunduran kişinin rızasını almadan girmez; ve

(iii) bu maddenin (8). fıkrası uyarınca tazminat ödenir.

2.Bu maddenin ( 1 ). fıkrasının (d) bendi amaçları için yapılan her soruşturma 8.madde kuralları uyarınca yapılır ve söz konusu kurallar, gerekli değişikliklerle bu gibi soruşturmalara uygulanır ve Su İşleri Dairesi Müdürü 8. madde ile Su Komiserlerinin haiz ve kullanma yetkisine sahip oldukları tüm yetkilere ve onları kullanma hakkına sahip olur.

(3) Deneyimlerin veya soruşturmanın (1).fıkrada öngörüldüğü üzere tamamlanması üzerine Su İşleri Dairesi Müdürü Bakanlar Kuruluna bir rapor sunar ve Bakanlar Kurulu, hakkında deneyim veya soruşturma yapılan herhangi bir su ile ilgili olarak su tesisleri yapılmasını kararlaştırırsa, Su İşleri Dairesi Müdürü, bir beyanname hazırlar ve bu beyannameye yapılan soruşturmada verilen şahadete ve yapılan deneyimlerde elde edilen sonuçlara göre her kişinin veya grubun, tersi kanıtlanıncaya kadar, hak sahibi olduğu su miktarını ve bu miktarı hangi belirli noktada alma hakkına sahip olduğunu kaydeder. Su İşleri Dairesi Müdürü, söz konusu beyannamenin bir suretini ilgili olduğu suyun bulunduğu köyün göze çarpan bir yerine asar ve beyannamenin içerdiği hususlara itirazı olan herhangi bir kişinin itirazını beyannamenin asıldığı tarihten başlayarak bir ay içinde yapması gerekir.

(4) Bu gibi itirazlar, beyannameye itiraz eden kişinin davacı, Su İşleri Dairesi Müdürünün ise davalı olarak gösterileceği ve beyannamenin düzeltilmesini isteyen bir dilekçe ile suyun bulunduğu ilçenin Kaza Mahkemesinde başlatılacak bir dava yoluyla yapılır ve bu gibi itirazlarla ilgili Mahkeme kararlarına karşı normal hukuk davaları kararlarında olduğu biçimde ve aynı kısıtlamalara bağlı olarak istinaf edilebilir.

Ancak, Kaza Mahkemesi bu Yasa uyarınca tüm dilekçeleri dinleme ve karara bağlama konusunda sınırsız yargı yetkisine sahiptir.

(5) Beyanname, asıldığı tarihten bir ay geçtikten sonra tüm kişiler bakımından, yapılan itirazlar dışında, kesin ve bağlayıcı olur ve içerdiği tüm hususlarda bu Yasa amaçları bakımından kesin delil teşkil eder.

(6) Bakanlar Kurulu, Su İşleri Dairesi Müdürünün beyannamesinde kayıtlı olan su miktarı üzerindeki kişisel hakların değer, miktar ve yerlerini saptayıp kayda geçirmek üzere üç Su Komiseri tayin eder ve bu amaç için 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. Madde kuralları ilgili maddeye uygulandıkları gibi bu maddeye de, gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra, uygulanırlar.

(7) Su Komiserlerince bu Yasa uyarınca yapılan bir soruşturma sonucu, Su Işleri Dairesi Müdürünün hazırladığı beyannamede herhangi bir kişi veya grup adına kaydodilen su miktarı o kişi veya grubun hak sahibi olduğu gerçek su miktarından fazla ise, beyannamedeki miktar ona göre azaltılır ve meydana gelen herhangi bir fazlalık, Devletçe, ilgili su tesisleri amaçları için kullanılır.

(8) Bu maddenin (1). fıkrası ile verilen yetkilerin kullanılması sonucu herhangi bir zarar veya ziyana uğrayan kişiler, uğradıkları zarar veya ziyan için talep sahibi ile Kaymakam arasında anlaşma yoluyla kararlaştırılacak veya (9). fıkra uyarınca takdir edilecek bir tazminat almaya hak kazanırlar:

Ancak, tazminat talebi, tazminat talebine neden olan eylem, konu veya şeyin tamamlanmasından itibaren iki ay içinde yapılmadığı takdirde, herhangi bir tazminat ödenmez.

(9) (a) Bu maddenin (8). fıkrası kurallarına binaen yapılan bir tazminat talebiyle ilgili olarak talepin alınmasından itibaren bir ay içinde taleb sahibi tazminat konusunda Kaymakamla bir anlaşmaya varmazsa, Kaymakam, tazminat talebine konu teşkil eden arazinin bulunduğu Kaza Mahkemesine başvuruda bulunarak tazminat miktarının takdir edilmesi için meselenin hakeme havale edilmesini ister. Bunun üzerine, Mahkeme, tarafların Mahkeme huzurunda isbatı vücut etmeleri. için bir gün tayin eder ve tayin edilen tarihin Kaymakama ve tazminat talebinde bulunan kişiye bir ihbarnameyle tebliğini sağlar.

(b) (i) Tayin edilen günde tüm taraflar ısbatı vücut eder ve hakem olarak birer kişi gösterirse, Kaza Mahkemesi o kişileri hakem olarak tayin eder;

(ii) Herhangi bir taraf isbatı vücut etmekte veya bir hakem tayin etmekte kusur ederse, Kaza Mahkemesi o taraf namına bir hakem tayin eder;

(iii) Kaza Mahkemesi, hakemlerin tayin edilmesi üzerine, hakemlerin kararlarını dosyalayaçakları süreyi saptar ve bu süreyi herhangi bir zaman uzatabilir;

(vi) Hakemlerin kararı Kaıa Mahkemesince verilen direktife göre dosyalanır.

(v) Hakemler, Kaza Mahkemesince saptanan süre içinde bir anlaşmaya varmakta veya kararlarını dosyalamakta kusur ederlerse, Mahkeme tek hakem olur.

(vi) Kaza Mahkemesi, tahkim işlerinde izlenecek yöntem ve tahkim işleri ve hakem kararı için ödenecek harçlar dahil olmak üzere tahkim işleri masrafları ve bu masrafların kimin tarafından karşılanacağı konusunda haklı göreceği herhangi bir emri verebilir.

(vii) Anlaşmaya varmaları halinde hakemlerin kararı veya tek hakem olarak görev yapması halinde Mahkemenin kararı kesin olur ve böyle bir karara karşı istinaf edilmez.

(10) Bu madde amaçları bakımından "Kaza Mahkemesi" bir Kaza Mahkemesinin herhangi bir yargıcını da içerir.

Su Haklarının İlgililerce

14.Yapılan su tesisleri nedeniyle suyun Devletin mutlak malı sayıldığı durumlarda, Devlet, Sicilde Kullanılmasına Olanak veya Su İşleri Dairesi Müdürünün beyannamesinde kayıtlı su haklarının ilgililerce kullanılmasına Sağlanması olanak sağlar; ancak, bu hususa bağlı kalınması koşuluyla, su tesisleri yapıldığı için Devletin 2, 24/49 mutlak malı sayılan tüm sular Devletçe satılabilir veya elden çıkarılabilir.

Tarifenamenin Su

15. Bu Yasanın 6.maddesi uyarınca veya bu madde amaçları için özel olarak, tayin edilen Su Komiserleri Komiserlerince su tesislerinin yapılmasından sonra mümkün olan en erken bir zamanda, durum gerektirdiğinde, hazırlanması aşağıdaki hususları belirleyen ve bu Yasada "Tarifname" diye anılacak olan bir kayıt hazırlar-

(a) Su tesislerinden yararlanan veya yararlanabilecek durumda olan araziyi (her meselede arazinin yüzölçümü verilmek suretiyle) ve arazi sahiplerinin veya araziyi tasarruflarında bulunduran kişilerin adlarını;

(b) Su tesislerinden yararlanan veya yararlanabilecek durumda olan kişilerin adlarını.

Su Komiserleri, Tarifnameyi hazırlamak amacıyla yeminle veya yeminsiz beyanla şahadet kabul edebilir ve böyle bir yemin veya yeminsiz beyanla kasten yalan şahadet veren herhangi bir kişi, bir yargı işleminde yalan şahadet vermiş gibi aynı cezalara çarptırılabilir.

Tarifnameye Uygulanan

16. Yukarıda sözü edilen Tarifnamenin tamamlanması üzerine Su Komiserleri Tarifnamenin bir Kurallar suretini Kaymakama tevdi eder ve bunun üzerine 9, 10, 11 ve 12. maddeleri kuralları uygulanabildik-leri kadarıyla, tarifnameye uygulanırlar.

Arazi İktisabı Veya

17. Planlama ve İnşaat Dairesi Müdürü veya Bakanlar Kurulunca su tesislerinin gözetimiyle Engellerin Kaldırılması görevlendirilen başka bir kamu görevlisi, üzerine su tesisleri yapılması amacıyla herhangi bir İçin Tavsiye arazinin iktisap edilmesini tavsiye etme yetkisine sahip olduğu gibi herhangi bir bina veya yapının veya su tesislerine engel teşkil eden başka bir nesnenin kaldırılmasını veya ona müdahalede bulunulmasını da tavsiye edebilir. Böyle bir tavsiyede bulunulması üzerine, tavsiyeyi yapan kamu görevlisi tavsiyesinin bir suretini iktisap edilecek araziyi veya kaldırılacak veya müdahalede bulu- nulacak bina veya yapıyı veya su tesislerine engel teşkil eden başka nesneyi gösteren bir plânla birlikte Kaymakama gönderir.

Menfaat Sahiplerine

18. Kaymakam, tavsiyeyi Bakanlar Kurulunun onayına sunmadan önce iktisap edilmesi tasarlanan İhbarname arazide veya kaldırılması veya müdahalede bulunulması tasarlanan bina veya yapıda veya başka nesnede menfaatı olan menfaat sahiplerine, tasarlanan iktisap, kaldırma veya müdahale hakkında bilgi veren ve ilgili plânı inceleyebileceklerini ve yapmak isteyecekleri herhangi bir itirazı ihbarnamenin tebliğinden itibaren altı hafta içinde yapabileceklerini bildiren bir ihbarnamenin tebliğ edilmesini sağlar. Altı haftanın sona ermesinden sonra, Kaymakam, ilgili tavsiye ve plânları, yapılan itirazlarla birlikte, Bakanlar Kuruluna sunar.

Bakanlar Kurulunca

19. Bakanlar Kurulu, sunulan plânı onaylar ve söz konusu arazinin iktisap edilmesini veya su Onaylama tesislerine engel teşkil eden bina veya yapının veya başka nesnenin kaldırılmasını veya ona müdahalede bulunulmasını uygun bulursa, Resmi Gazetede yayımlayacağı bir bildiriyle iktisap, kaldırma veya müdahaleyi onaylayabilir ve bunun üzerine arazi iktisap edilir veya su tesislerine engel teşkil eden bina veya yapı veya başka nesne kaldırılır veya ona müdahalede bulunulur ve böylece iktisap edilen arazi veya kaldırılan veya müdahalede bulunulan bina veya yapı veya başka nesne için aşağıda öngörüldüğü biçimde tazminat ödenir. Tazminat bir icarın sona erdirilmesi sonucu meydana gelen zarar veya ziyanın tazminini de içerebilir.

Arazinin Devletin Malı

20. Bakanlar Kurulu, herhangi bir arazinin iktisap edilmesini onayladığını bir bildiriyle Resmi Olması ve Planlama İnşaat Gazetede yayımladığında, söz konusu arazi tüm yükümlülüklerinden arınmış olarak tamamen Dairesi Müdürünün Devletin malı olur. Bakanlar Kurulunun onayının yayımlanması, Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürünün Engelleri Ortadan Kaldırma Bakanlar Kurulunca onaylanan plân uyarınca kayıtlarda gerekli değişikliği yapması için yeterli Yetkisi yetki teşkil eder. Bakanlar Kurulu, su tesislerine engel teşkil eden herhangi bir bina veya yapının veya başka nesnenin kaldırılmasını veya ona müdahalede bulunulmasını onayladığını bir bildiriyle Resmi Gazetede yayımladığında, Plânlama ve İnşaat Dairesi Müdürü veya başka kamu görevlisi, su tesislerine engel teşkil eden bina veya yapıyı veya başka nesneyi, Bakanlar Kurulunca onaylanan plân uyarınca, kaldırmaya veya ona müdahalede bulunmaya hemen başlayabilir.

Tanzimatın

21. Bakanlar Kurulu onayının yayımlandığı tarihten başlayarak bir ay içinde, menfaat sahipleri Kararlaştırılması43/55 iktisap edilen arazi için veya su tesislerine engel teşkil eden bina veya yapının veya başka Sayılı Yasaya Ek Birinci nesnenin kaldırılması veya ona müdahalede bulunulması için, ödenecek tazminat konusunda Kaymakamla Cetvel'in 7. Maddesi bir anlaşmaya varmazsa, tazminat kamu amaçları için arazi iktisabını öngören yürürlükteki herhangi bir Yasa uyarınca kararlaştırılır.

Bakanlar Kurulunun Satma

22. Bakanlar Kurulu, bu Yasa uyarınca iktisap edilen herhangi bir arazinin iktisap amaçları için V.S. Yetkisi 43/55 Sayılı gerekli olan miktardan fazla olan kısmını satabilir, icar edebilir ve takas edebilir.

Yasaya Ek İkinci Cetvelin Ancak, söz konusu arazi veya sözkonusu arazinin herhangi bir kısmı kimden iktisap edilmişse o kişi,

6. Maddesi fazla araziyi, Devletin kendinden satın aldığı fiyat veya o fiyatla orantılı olan bir fiyat karşılığında öncelikle geri satın alma hakkına sahiptir.

Düzenleyici İşler

23. Yapılan su tesisleri, bir geçit hakkının veya bir su geçirme hakkının kullanılmasını engellediği durumlarda, Bakanlar Kurulu uygun görürse, söz konusu hakkın iktisap edilmesini onaylama yerine, engelin giderilmesi veya hakkın su tesislerinin yapılmasından önce olduğu gibi veya ona en yakın biçimde kullanılmasını mümkün kılmak amacıyla gerekli olan geçit, köprü, menfez, su yolu veya başka su geçitlerinin yapılmasını ve bakım ve onarımlarını sağlar.

Bakanlar Kurulu, söz konusu düzenleyici işlerin sağlanması amacıyla esas su işleri için gerekliymiş gibi arazi iktisap etmek yetkisine sahiptir.

Vergi Veya Harçların

24. Bu Yasa uyarınca tarhedilebilen tüm vergi veya harçlar Bakanlar Kurulunca zaman zaman Revizyona Tabi Tutulması revizyona veya değişikliğe tabi tutulabilir.

Vergi Veya Harçların

25. Bu Yasa uyarınca tarhedilebilen tüm vergi veya harçlar, Devletçe sağlanan Ödünç Tohumluk Yasasıyle Öncelikli Olması veya onu değiştiren herhangi bir değişiklik Yasasıyle, önceden tesis edilmiş yükümlülüklerin Fasıl 67 saklı kalması koşuluyla, su tesislerinden yararlanan veya yararlanma olasılığı olan arazilerin ürünleri üzerinde tesis edilmiş birinci derecede yükümlülük teşkil eder.

Vergi Veya Harçların 26*. Bu Yasa uyarınca tarhedilebilen tüm vergi veya harçlar Kamu Alacaklılarının Tahsili Tahsili Usulü Yasası uyarınca tahakkuk eder ve tahsil edilir:

48/77 Ancak, 15 Kasım 1977 tarihinden önce tahakkuk eden ve Nizamnamede belirlenmiş tarih veya tarihlerde ödenmemiş bulunan vergi veya harçların miktarları %25 oranında artırılır.

Söz konusu vergi veya harçlar, %25 artışla birlikte Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasasının

57. Maddesinde belirtilen süre içinde ödenmezse, söz konusu Yasanın 44. maddesinde öngörülen %/10 gecikme zammı da eklenerek tahsil edilir.

*Yasanın 26. Maddesi 48/77 sayılı Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasanın 55. Maddesine dayanılarak o Yasa uygun olarak düzenlenmiştir.

Acil Durumlarda Zorunlu

27. (1) Su Tesisleri veya civarlarındaki mallar herhangi bir ani tehlikeyle karşı karşıya Çalıştırma Yetkisi kalırsa, söz konusu su tesislerinden sorumlu kişi su tesislerinden altı mile kadar uzaklıkta bulunan köy veya yerlerin sağlam bünyeli sakinlerini, tehlikenin giderilmesi için yapılacak işlerde yardım etmeye çağırabilir.

(2) Böyle bir çağrı, köyün kilise çanının çalınmasıyla veya bir tellâl aracılığıyla veya sağlam bünyeli sakinlere bu Yasa uyarınca yardımları istendiğini duyurmaya yeterli sayılacak başka bir yoldan yapılabilir.

(3) Böylece çalıştırılan kişilerin emekleri, emek hangi ilçeden sağlanmışsa o ilçedeki geçerli rayiç bedel üzerinden ödenir.

(4) Sağlam bünyeli her sakin çağrıldığında,makul bir sebebi veya özürü olmaksızın (makul bir sebebi veya özürü olduğunu kanıtlama yükü ilgili sakine aittir) yardım etmekte kusur ederse, mahkûmiyeti halinde on şiline kadar para cezasına çarptırılabilir. (5) Bu madde "sağlam ''Sağlama Bünyeli Sakin'' bünyeli sakin", aklî veya bedeni bir sakatlık nedeniyle elle iş yapma gücünü yitirmemiş köyün on sekiz ile altmış yaşları arasındaki tüm erkek sakinlerini anlatır ve kapsar; ancak tüm dinlere mensup din adamlarını, Belediye Başkanlarını, Muhtarları, öğretmenleri ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu hizmetlerinde sürekli olarak görevli olan kişileri kapsamaz.

Suçlar ve Cezalar

28. (1) Herhangi bir kişi, su tesislerini veya su tesislerinin herhangi bir kısmını kasten zarara uğratır veya tahrip ederse veya su işlerine bağlı herhangi bir suyun akışına veya dağıtımına kasten müdahale ederse, suç işlemiş olur ve mahkûmiyeti halinde on iki aya kadar hapis cezasına veya on liraya kadar para cezasına veya bu gibi cezaların her ikisine birden çarptırılabilir.

(2) Herhangi bir kişi, herhangi bir kusur veya görevi ihmal sonucu su tesislerini veya su tesislerinin herhangi bir kısmını zarara uğratır veya tahrip ederse veya su tesislerine bağlı herhangi bir suyun akışına veya dağıtımına müdahale ederse veya müdahale edilmesine sebep olursa, mahkumiyeti halinde on liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.

(3) Herhangi bir kişi, su tesislerinden veya su tesislerinin herhangi bir kısmından su çalar veya haksız olarak su alır veya taşır veya çeker veya aşırırsa, mahkumiyeti halinde on iki aya kadar hapis cezasına veya on liraya kadar para cezasına veya bu gibi cezaların her ikisine birden çarptırılabilir.

(4) Herhangi bir kişi, Kaymakamın izni olmaksızın herhangi bir sudan su alır veya taşır veya kullanırsa veya su almak veya kullanmak için herhangi bir tertibat yaparsa, mahkumiyeti halinde on liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.

(5) Herha.ngi bir kişi, bu Yasa uyarınca yapılan Tüzük kurallarına aykırı davranır veya onlara uymakta kusur ederse, mahkumiyeti halinde on liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.

(6) Bu Yasanın öngördüğü cezalara ek olarak Kaymakamın izni olmaksızın su almak veya kullanmak amacıyla yapılan tertibatın masraflar tertibattan sorumlu kişiye ait oImak üzere, kaldırılması veya yokedilmesi suçu yargılayan Mahkemece emrolunur, meğer ki Kaymakamın yazılı rızası başka türlü verilmiş olsun:

Ancak, Kaymakam söz konusu yazılı rızasını verirken, gerekli veya uygun göreceği kayıt ve şartları koşabilir:

Tüzük

29. (1) Bakanlar Kurulu, bu Yasa amaçlarını yerine getirmek amacıyle Resmi Gazetede yayımlanacak Tüzük yapabilir.

(2) Özellikle ve yukarıdaki yetkinin genelliğine bakılmaksızın söz konusu Tüzük-

(a) Su tesislerinden yararlanan veya yararlanma olasılığı olan araziye, genel olarak veya herhangi bir ürünle ilgili olarak tarhedilebilen en yüksek vergiyi saptayabilir; veya

(b) Su tesislerinden yararlanan veya yararlanma olasılığı olan herhangi bir kişiye genel olarak veya herhangi bir ürünle ilgili olarak tarhedilebilen en yüksek vergiyi saptayabilir:

Ancak tarhedilebilen en yüksek vergiyi saptarken-

(i) harcanan sermaye üzerinden ödenen faiz;

(ii) bir itfa fonu için yeterli provizyon;

(iii) aşınma, bakım ve onarım masrafları ve idare; ve

(iv) sigorta konuları gözönünde tutulur;

(c) Su tesislerinden yararlanan veya yararlanma olasılığı olan arazi veya kişilere genel olarak veya herhangi bir ürünle ilgili olarak yukarıda sözü edilen tarhedilebilen en yüksek vergi miktarını aşmamak üzere, tarh edilebilen gerçek vergi miktarını bir emirnameyle saptaması için Ziraat Dairesi Müdürüne yetki verebilir:

Ancak, bu yetkiye dayanarak Ziraat Dairesi Müdürünce saptanacak bu gibi bir vergi, cari en yüksek vergi esas alınarak hesaplanacak on yıllık vergiye eşit bir miktarın defaten ödenmesi suretiyle hafifletilebilir.

(d) Bu Yasa uyarınca Tarifnamenin hazırlanmasında Su Komiserlerinin sahip oldukları yetkileri ve onlarca izlenecek yöntemi belirleyebilir.

Nehir ve Saireden İçme

30. Bu Yasanın içerdiği hiçbir kural herhangi bir kişinin herhangi bir nehir, pınar, dere, su yolu, Suyu Alma Hakkı göl veya su birikintisinden su içmesini veya hayvan sulamasını veya desti, varil veya benzeri bir kapla ev maksatları için su almasını kısıtlar şeklinde yorumlanmaz, ancak, hiçbir kimse, bu Yasada.

öngörülen durumlar dışında su tesislerinden herhangi bir amaç için su alma hakkına sahip değildir.

Koruma

31. 1897 Sulama Yasasının* yürürlükten kaldırılmış olması, o Yasa uyarınca yapılan veya inşa edilen tesisleri veya yapılan Tüzükleri etkilemez ve söz konusu tesisler veya Tüzükler bu Yasa uyarınca yapılmış su tesisleri veya bu Yasa uyarınca yapılmış Tüzük sayılır.

*Bu yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır.