BÖLÜM 338 | |
TÜRK AİLE MAHKEMELERİ
MADDE DİZİNİ
Madde 1 Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
TANIMLAR
Madde 2 Yorum
İKİNCİ KISIM
Türk Aile Mahkemeleri, Yargıçlar ve Görevliler
Madde 3 Türk Aile Mahkemesi
Madde 4 Yargıçların Atanması v.s
Madde 5 Bağlılık ve Yargıçlık Yemini
Madde 6 Yargıç Vekili Atama Yetkisi
Madde 7 Başka Görevlilerin Atanması
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yargı Yetkisi, Yasa ve İstinaflar
Madde 8 Yargı Yetkisi
Madde 9 Türk Aile Mahkemelerinden İstinaf
Madde 10 Uygulanacak Yasa
Madde 11 Bazı Yasaların Uygulanması
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli Kurallar
Madde 12 Oturma Süresi
Madde 13 Mühürler
Madde 14 Yoksullar
Madde 15 Taşınmaz Mala Karşı İcra
Madde 16 Borçluyu Hapse Göndermenin Yüksek Mahkeme Tarafından Gözden Geçirilmesi
Madde 17 Adli Belgenin Tebliğ ve İcra Edilmesi
Madde 18 Usul
Madde 19 Tüzükler
Madde 20 Şeriat Mahkemeleri v.s’ye Yapılan Atıfların Bu Yasa Uyarınca Kurulan Türk Aile Mahkemelerine Yapılmış Sayılması
TÜRK AİLE MAHKEMELERİ KURULMASINI
VE OLUŞTURULMASINI ÖNGÖREN YASA
42/54 24 Ağustos 1954
29/58
Kısa isim l. Bu Yasa, Türk Aile Mahkemeleri Yasası olarak adlandırılır.
BİRİNCİ KISIM
Tanımlar
Yorum
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
"Yargıç" bu Yasa kuralları uyarınca kurulan Türk Aile Mahkemesi yargıcını anlatır;
"dinsel konular" İslam dinine bağlı kişilerle ilgili sadece aşağıdaki konuları anlatır;
Nişanlanma, evlenme ve ayrılma ve bunlarla ilgili konular;
Evlenme ve ayrılma ile ilgili nafaka, evlilikten doğan çocukların nafakası dahil;
(c) Vakfiyelerin tescili.
İKİNCİ KISIM
Türk Aile Mahkemeleri, Yargıçlar ve görevliler
Türk Aile Mahkeme-
3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Aile Mahkemeleri kurulur ve Bakanlar Kurulu bulundurulacak olan Türk leri Aile Mahkemelerinin sayısını zaman zaman saptayabilir ve yargı yetkileri yerel sınırlarını tanımlayabilir, genişletebilir ve değiştirebilir.
Yargıçların
4. (1) Türk Aile Mahkemesi Yargıçları Valinin imzasını taşıyan bir belge ile atanırlar ve Atanması v.s. Valinin isteğine ve koymayı uygun göreceği kayıt ve şartlara bağlı olarak mevkilerini işgal ederler.
(2) Vali, imzasını taşıyan bir belge ile, ehliyetli ve uygun herhangi bir kişiyi, belgede belirlenen bir süre için yargıçlık yapmak veya yine belgede belirlenen herhangi bir yargı işlemini görmek ve karara bağlamak için atayabilir, ve bu şekilde atanan herkes yargıçlık yaparken veya yargı işlemini dinlerken veya karara bağlarken, bir yargıcın sahip olduğu tüm yetkilere sahip olur.
Bağlılık ve
5. Her Yargıç, mevkiinin görevlerini yapmaya başlamadan önce, Yüksek Mahkeme Başkanının huzurunda yargıçlık yemini Birinci Cetvelde gösterilen şekilde bağlılık ve yargıçlık yemini verir.
Birinci Cetvel.
Yargıç vekili atama
6. Bir yargıcın geçici yokluğu sırasında veya bir yargıcın belirli bir yargı işlemine bakması yetkisi. herhangi bir sebepten dolayı arzu edilmediğinde Yüksek Mahkeme Başkanı geçici olarak görevinde bulunmayacak olan yargıcın yerine bir Türk Aile Mahkemesi yargıcının kendi görevine ek olarak Türk Aile Mahkemesi yargıçlığı yapmasını veya herhangi bir yargı işlemine bakarak karara bağlanmasını emredebilir; Yargı işlemi emirnamede belirtilir.
Başka görevlilerin
7. Bakanlar Kurulu, Türk Aile Mahkemesi Mukayyidi ve başka görevlisi olmak üzere gerekli sayıda atanması. kişilerin atanmasını yapar. Bunlar, Türk Aile Mahkemeleri ile ilgili yürürlükteki herhangi bir Yasa veya tüzüklerin gerekli kıldığı veya yetkilendirdiği görevleri yaparlar.
ÜCÜNCÜ KISIM
Yargı Yetkisi, Yasa ve İstinaflar.
Yargı yetkisi.
8. (1) Türk Aile Mahkemeleri, dinsel konulara bakma ve karara bağlama yargı yetkisine sahiptirler ve 3. madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bir nişan ve evliliğe taraflardan birinin Müslüman bir erkeğe nişanlanmış veya evlenmiş Müslüman dışındaki bir kadın olmasına bakılmaksızın, 2.maddedeki "dinsel konular" yorumunun (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen konularda münhasır yargı yetkisine sahiptir.
(2) Türk Aile Mahkemeleri, Aile (Evlenme ve Boşanma) Yasası uyarınca geçerli olan bir evlilik 1/1998 sonucu doğan küçükler ve müsriflerle ilgili olarak veya küçük veya müsrifin yasa.l bir evlilik sonucu doğmadığı ve annenin Türk ırkından gelme bir Türk olduğu durumlarda, Küçükler ve Müsrifler Vesayet Yasasının Kaza Mahkemelerine verdiği yetkileri Bölüm 277 kullanır.
Türk Aile
9. Türk Aile Mahkemeleri kararları Yüksek Mahkemeye İstinafa tabidirler ve bu tüm istinaflara, hukuk Mahkeme-lerinden meselelerinde Yüksek Mahkemeye yapılacak istinaflarla ilgili olarak zamanında yürürlükte olan istinaflar. herhangi bir Yasa veya Mahkeme Tüzüğü uyarınca bakılarak karara bağlanırlar.
Uygulana-cak yasa.
10. Her Türk Aile Mahkemesi, bu Yasa veya zamanında yürürlükte olan başka herhangi bir Yasa uyarınca herhangi bir dinsel konuyu
yargılarken veya alırken ve Yüksek Mahkemeye istinaf halinde;
(a) Herhangi bir Yasanın başka bir kural koymuş olması veya ileride koyması dışında Şeriat Yasasını uygular;
(b) Bir Türk Aile Mahkemesi tarafından uygulanmasını öngören herhangi bir dinsel konu ile ilgili Yasa veya amme enstrümanlarını uygular.
Bazı yasaların
11. (1) İkinci Cetvelin birinci sütununda gösterilen ayni cetvelin ikinci sütununda gösterilen uygulan-ması derecede ve değişikliklere bağlı olarak Türk Aile Mahkemelerindeki tüm yargı işlemlerine uygulanır ve bir Türk Aile Mahkemesi, bu Yasanın tamamen veya kısmen uygulandığı mevzuat anlamı içinde bir Mahkeme sayılır.
(2) Bu maddenin tamamen veya kısmen uygulandığı mevzuatın içerdiği hususlarla ilgili olarak izlenecek usul ve prosedürü düzenlemek için yapılan Mahkeme Tüzükleri, gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra, Türk Aile Mahkemelerindeki yargı işlemlerine de uygulanırlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli Kurallar
Oturma süresi
12. Mahkeme Tüzüklerine bağlı kalınması koşuluyla, Türk Aile Mahkemeleri pazarları ve Resmi Tatil günleri hariç, tüm yıl boyunca açık bulundurulurlar.
Mühürler
13. (1) Her Türk Aile Mahkemesi, üzerinde Mahkemenin unvanı ve zaman zaman Bakanlar Kurulunun onayladığı bir amblem bulunan bir mühür bulundurur ve durum gerektirdiğinde o mührü kullanır;
mühür, ilgili Mahkeme Mukayyidinin muhafazasında bulundurulur.
(2) Bir Türk Aile Mahkemesince çıkarılan tüm müzekkere emir, karar ve başka belgeler o Mahkemenin mührü ile mühürlenir.
Yoksullar
14. Bir Türk Aile Mahkemesi, bir kişinin sadece giyim eşyası ve dava veya yargı işlemi konusu olan serveti hariç elli Kıbrıs Lirasından fazla serveti olmadığından tatmin olması halinde, o kişinin adlî müzaherete muhtaç bir kişi olarak dava açmasını veya kendisini savunmasını kabul edebilir ve Mahkemenin uygun göreceği şekilde tüm harçları veya herhangi bir harcı ödemekten kendisini muaf tutar veya harçları veya herhangi birini ödeme zamanı ve şeklini düzenleyen bir emir verebilir.
Taşınmaz mala karşı
15. (1) Bir Türk Aile Mahkemesi, taşınmaz malın satışı veya müsaderesi yolu ile icraya gidilmesini icra. öngören hiçbir müzekkere çıkaramaz.
(2) Bir Türk Aile Mahkemesi kararı uyarınca bir borcun vadesi geldiğinde ve Mahkeme taşınır mal için çıkarılan bir icra müzekkeresinin borcu karşılamaya yeterli olmadığında ve borçlarının herhangi bir taşınmaz malda menfaati olduğunda Türk Aile Mahkemesi kararın icrasını, ilgili taşınmaz malın bulunduğu Kaza Mahkemesine havale eder ve bunun üzerine de o Kaza Mahkemesi, karar kendi kararıymış gibi kararın icrasını icbar etme yargı yetkisine sahip olur.
Borçluyu hapse
16. (1) Mahkeme bir borçluyu Hukuk Mahkemeleri Yasasının 82. maddesi uyarınca hapis cezasına mahkum gönderme-nin Yüksek ettiğinde, mahkumiyet tarihinden dört güne kadar emrin bir suretini verilmesi için dayandığı gerekçe Mahkeme Yargıcı ile birlikte Baş Mukayyide gönderir.
tarafından gözden (2) Yüksek Mahkemenin bir yargıcı, emri ve gerekçesini özel çalışma odasında gözden geçirir ve geçirilmesi uygun görürse, emirde değişiklik yapabilir veya emri iptal edebilir.
Adli belgelerin
17. Bu Yasa uyarınca yapılan herhangi bir Mahkeme Tüzüğüne bağlı kalınması koşuluyla, tebliğ ve icra Mahkemenin müzekkere veya başka tebligat belgeleri, bir Kaza Mahkemesince çıkarıldıklarında tebliğ, edilmesi. icra ve iade edildikleri ayni şekilde, gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra Baş icra memuru veya onun memurları tarafından tebliğ, icra ve iade edilirler:
Ancak Baş icra memurunun mükellefiyetleri, Mahkemeler Yasasında öngördüğü şekilde sınırlıdır.
Usul .
18. Bu Yasa veya başka herhangi bir Yasanın, Türk Aile Mahkemelerine verdiği yargı yetkisi, yürürlükteki herhangi bir Yasa veya onun uyarınca yapılan Mahkeme Tüzükleri uyarınca saptanan usule göre kullanılır ve aksi halde, koşullar uygun olduğu ölçüde Kaza Mahkemelerince uygulanan usul kullanılır.
Tüzükler.
19. (1) Bakanlar Kurulu Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye ve yardımları ile kendi imza ve mührünü ve Yüksek Mahkeme Başkanının imzasını taşıyan bir yazı ile zaman zaman aşağıdaki konularda tüzük yapabilir.
(a) Yüksek Mahkeme Başkanının denetim ve direktifleri altında Türk Aile Mahkemeleri yargıçlarının görevlerinin yapılması ve Türk Aile Mahkemesi oturumlarının düzenlenmesi;
(b) Türk Aile Mahkemelerinde dava açılması, savunma yapılması, izlenecek usul ve prosedürün ve alınacak ve kabul edilecek şahadetin düzenlenmesi;
(c) Türk Aile Mahkemelerinde taraflar adına ısbatı vücut etmeye müsaade edilecek kişilerin niteliklerinin düzenlenmesi;
(d) Türk Aile Mahkemelerinde izlenecek usul, bu mahkemelerin herhangi bir görevlisinin görevlerine veya bu Mahkemelerdeki yargı işlemlerine taraf olan kişileri yasal olarak temsil eden avukatların ve başkalarının almasına müsaade edilecek yargı işlemleri masraflarına ilişkin konuların genel olarak düzenlenmesi;
(e) Türk Aile Mahkemelerine veya bu Mahkemelerinin herhangi bir görevlisi tarafından alınacak harçların saptanması.
Bu madde kuralları uyarınca yapılmış her Tüzük ve saptanmış harçların her listesi, Resmi Gazetede yayınlanır ve derhal veya yukarıda belirtildiği şekilde yayımlanması üzerine ilgili Tüzükte öngörülecek bir tarihte yürürlüğe girer.
Şeriat Mahkeme-leri
20. Herhangi bir Yasa veya amme enstrümanında Şeriat Mahkemelerine veya Mahkeme-i Şeriye'ye veya bir v.s. ye yapılan Müslüman Dini Mahkemesine veya Müslüman Dini Mahkemesi anlamına gelen bir Mahkemeye yapılan atıfların bu Yasa atıflar, bu Yasa uyarınca kurulmuş Türk Aile Mahkemelerine yapılmış sayılır ve böyle bir Yasa veya uyarınca kurulan amme enstrümanında yapılan böyle bir atıf da ona göre okunur.
Türk Aile
Mahkeme-lerine
yapılmış sayılması
BİRİNCİ CEDVEL
( Madde 5 )
Bağlılık Yemini
Ben,…………………………. Yasa uyarınca Majeste Kraliçe II.Elizabeth'e, varis ve haleflerine sadık ve gerçekten bağlı olacağıma yemin ederim, Allah yardımcısı olsun.
Yargıç Yemini
Ben, …………………………. Türk Aile Mahkemeleri yargıcı mevkiinde Egemen kadınımız Kraliçe 2. Elizabeth'e doğru ve gerçekten hizmet edeceğime ve korkmadan veya hatır etmeksizin, tesir altında kalmaksızın veya garaz gütmeksizin, Kıbrıs Yasaları ve örf ve adetleri uyarınca her ne şekilde olursa olsun tüm halka hakkını vereceğime yemin ederim.
İKİNCİ CEDVEL
(1) madde)
(1) (2)
Şahadet Yasası (Fasıl 9) Tüm Yasa
Her ikisi dahil 22-25.maddelerle 72 ve
Hukuk Muhakemeleri Usulü
97.maddeler hariç tüm Yasa.
Yasası (Fasıl 6)
41. ve her ikisi dahil 50-64. maddeler.
Mahkemeler Yasası
74. madde ile, her ikisi dahil, 66-78. Maddeler
(9/1976) aşağıdaki şekilde değiştirilmiş şekliyle:
Bu Yasa 1 Ocak 1955 tarihinde yürürlüğe girmiştir: 1232 sayı ve 23 Aralık 1954 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan bildiriye bakınız.