Gemi Enkazı Yasası

BÖLÜM 298

GEMÝ ENKAZI

MADDE DÝZÝNÝ

Madde 1 Kýsa Ýsim

Madde 2 Yorum

Madde 3 Gemi Ýle Sahil Arasýnda Kaybolan Eþyanýn Enkaz Sayýlmayacaðý

BÝRÝNCÝ KISIM

Enkazlarla Ýlgili Soruþturma

Madde 4 Enkaz ve Kazalarla Ýlgili Soruþturma Yapýlmasý

Madde 5 Soruþturma Görevlisinin Yetkileri

Madde 6 Soruþturulmasý Gereken Konular

Madde 7 Memuru Görevini Yerine Getirmekten Men Etme Suçu Ýçin Öngörülen Ceza

ÝKÝNCÝ KISIM

Enkaz Mukayyitleri

Madde 8 Enkaz Mukayyitleri

Madde 9 Herhangi Bir Geminin Karaya Oturduðu Veya Tehlike Ýçinde Bulunduðu Zaman Mukayyidin Görevi

Madde 10 Mukayyidin Kiþilerden Yardým Ýsteme Yetkisi

Madde 11 Dalgalar Tarafýndan Sahile Atýlan, Kaybolan veya Herhangi Bir Gemi veya Kayýktan Alýnan Þeylerin Mukayyide Teslim Edilmesi

Madde 12 Mukayyidin Yaðma ve Kargaþalýklarý Zor Kullanarak Bastýrma Yetkisi

Madde 13 Bazý Görevlilerin Mukayyidin Gaybubetinde Mukayyitlik Yetkilerini Kullanmasý

Madde 14 Bir Geminin Tehlike Ýçinde Bulunmasý Durumunda Bitiþikteki Araziden Araba v.s Ýle Geçme Yetkisi

Madde 15 Arazilerinden Araba v.s.’nin Geçmesine Ýzin Verilmemesi Halinde Mal Sahibi ve Zilyedin Çarptýrýlabileceði Ceza

Madde 16 Enkaz Sahibinin veya Sigortacýnýn Hazýr Olduðu Durumlarda Mukayyitçe Ýþlem Yapýlamayacaðý

Madde 17 Enkaz Bulan Kiþilerce Uyulmasý Gereken Kurallar

Madde 18 Mukayyidin Gizlenmiþ Enkazlarla Ýlgili Arama Yapma Yetkisi

Madde 19 Mukayyidin Enkazla Ýlgili Bildirimde Bulunmasý

Madde 20 Bulaþýcý Hastalýðýn Yaygýn Olduðu Yerlerden Gelen Enkaz

Madde 21 Bozulabilen veya Küçük Deðerdeki Eþyanýn Derhal Satýlabilmesi

Madde 22 Mukayyide Ödeme Yapýlmasý

Madde 23 Mukayyide Ödenecek Para Miktarý Konusunda Çýkan Anlaþmazlýklarýn Karar Baðlanma Þekli

ÜÇÜNCÜ KISIM

Kurtarma Ücreti

Madde 24 Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinde Yapýlan Hizmetler Ýçin Kurtarma Ücreti

Madde 25 Can Kurtarma Ücretlerine Öncelik Verilmesi ve Hazine ve Muhasebe Dairesinden Ödeme Yapýlabilmesi

Madde 26 Mukayyidin Kurtarma Ücreti Konularýnda Muhammin Tayin Edebilmesi

Madde 27 Kurtarma Ücreti Konusundaki Anlaþmazlýklarýn Nasýl Çözümleneceði

Madde 28 Bölüþtürme Konusunda Anlaþmazlýk Halinde Kurtarma Ücretinin Kime Ödeneceði

Madde 29 Kurtarma Ücretinin Bölüþtürülmesi

Madde 30 Kurtarma Ücretinin Ödenmesini Zorlama Þekli

Madde 31 Ödenmesi Gereken Paralarýn Ödenmemesi Halinde Mukayyidin Kurtarýlan Malý Satma Yetkisi

Madde 32 Masraf v.s Ödeme Koþuluyla Enkaz Sahibinin Enkazýn Kendisine Teslim Edilmesine Hak Kazanmasý

Madde 33 Talep Edilmeyen Enkazýn Satýlmasý

Madde 34 Kurtarma Ücretinin Kararlaþtýrýlma Yöntemi

Madde 35 Kurtarma Hizmetleri Nedeniyle Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Deniz Kuvvetlerine Ait Gemi ve Malýn Uðrayacaðý Zarar Ziyan veya Risklere Ýliþkin Taleplerin Kabul Edilmeyeceði

Madde 36 Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri Personelinin Kurtarma Ücreti Taleplerinin Bakanlar Kurulu Onayý Alýnmadan Karara Baðlanamayacaðý

Madde 37 Geminin Alýkonmasýný Zorlama

Madde 38 Görevli Ýle Denize Açýlmak

DÖRDÜNCÜ KISIM

Enkazla Ýlgili Suçlar

Madde 39 Enkazýn Yaðma Edilmesi v.s.

Madde 40 Enkazýn Yabancý Limanda Satýlmasý

BEÞÝNCÝ KISIM

Çeþitli Kurallar

Madde 41 Terkedilmiþ Halde Bulunan Yabancý Eþyalarýn Ýthal Edilmiþ Eþya Gibi Ayni Vergilere Tabi Tutulmasý

Madde 42 Yabancý Bir Geminin Enkazý Söz Konusu Olduðunda Konsolosun Enkaz Sahibinin Vekili Sayýlmasý

Madde 43 Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 44 Para Cezalarýnýn Ýstirdadý

GEMÝ ENKAZI ÝLE ÝLGÝLÝ OLARAK YAPILACAK SORUÞTURMALARI DÜZENLEYEN VE ENKAZIN MUHAFAZASI VE ELDEN

ÇIKARILMASI KONULARINDA KURAL ÖNGÖREN YASA

1949

Bölüm 280 3 Aðustos, 1886

Kýsa Ýsim

1. Bu Yasa, Gemi Enkazý Yasasý olarak isimlendirilir.

Yorum

2. Bu Yasada-:

“Enkaz” denizde veya gelgit sularýnda veya deniz sahillerinde bulunduðunda aþaðýdakileri kapsar:

(a) Denize atýlan ve batýp su altýnda kalan eþyayý;

(b) Denize atýlan veya düþen ve su üzerinde yüzmekte olan eþyayý;

(c) Denizin altýna batýrýlan ancak tekrar bulunabilmeleri için su üzerinde yüzmekte olan bir cisme baðlý bulunan eþyayý;

(d) Atýlan veya terk edilen eþyayý ve tekrar kurtulmasý ümit veya niyet edilmeyen terkedilmiþ herhangi bir gemiyi.

“Gemi” mutad olarak kürekle hareket eden kayýklar ve baþka tekneler ve tonilatosu on beþ tondan daha az olan mavunalar dýþýndaki her çeþit tekneyi içerir;

“Kaymakam” bir ilçede Kaymakama vekalet etme yetkisi olan herhangi bir kiþiyi de içerir;

“Konsolosluk Memuru” ilgili zamanda Konsolos Yardýmcýsý olarak görev yapan herhangi bir kiþiyi içerir.

“Mukayyit” bu Yasaca Enkaz Mukayyidi olarak görev yapmasýna yetki verilen herhangi bir kiþiyi anlatýr.

“Sahip” gemi söz konusu olduðunda, gemi kaptanýný ve gemi sahibi veya yetkili acentesi olarak, ilgili zamanda, navlun, demoraj veya gemiyle ilgili diðer ücretleri alma hakkýna sahip baþka kiþiyi içerir;

ve eþya söz konusu olduðunda hapis hakkýna, eðer varsa, baðlý olmak koþuluyla ilgili zamanda, eþya sahibi veya eþya sahibinin vekili olarak eþyayý tasarruf etme hakkýna sahip kiþiyi içerir.

Gemi ile sahil arasýnda

3. Herhangi bir limanda demirli bulunan bir gemiye veya gemiden kayýk veya mavunalarla taþýnmakta kaybolan eþyanýn enkaz olduðu sýrada dalgalar tarafýndan alýnýp götürülen, denize atýlan veya düþerek batan eþya, bu Yasa sayýlmayacaðý amaçlarý bakýmýndan enkaz sayýlmaz; meðer ki, söz konusu eþyanýn sahibi veya yükleticisi eþyayý terk etmiþ olsun veya eþyanýn kurtarýlmasý için Enkaz Mukayyidinin yardýmýný istemiþ olsun.

BÝRÝNCÝ KISIM

Enkazlarla Ýlgili Soruþturma

Enkaz ve kazalarla ilgili

4. Aþaðýdaki durumlarda-

soruþturma yapýlmasý Herhangi bir geminin, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sahillerinde veya bu sahillerin yakýnýnda kaybolmasý, karaya oturmasý, terk edilmesi veya maddi zarara uðramasý durumunda;

Herhangi bir geminin, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sahillerinde veya bu sahillerin yakýnýnda baþka herhangi bir gemiye maddi zarar yapmasý durumunda;

Yukarýda belirtilen kaybolma, karaya oturma, terk edilme, zarara uðrama, zarar yapma veya kaza olayýnýn baþka bir yerde meydana gelmiþ olmasý ve olayla ilgili herhangi bir tanýklýk yapmaya ehil tanýðýn Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetine gelmesi, veya Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir yerinde bulunmasý durumunda, kaybolma, karaya oturma, terk edilme, zarara uðrama, zarar yapma veya kaza olayý Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sahillerinde veya bu sahillerin yakýnýnda meydana gelmiþse, olayýn meydana geldiði yere en yakýn ilçenin Kaymakamý, olay baþka bir yerde meydana gelmiþse, yukarýda belirtilen tanýðýn bulunduðu ilçenin Kaymakamý, veya olayýn yukarýda belirtilen yerlerden hangisinde meydana geldiðine bakýlmaksýzýn Bakanlar Kurulunun soruþturma amaçlarý için atayacaðý kiþi, söz konusu kaybolma, karaya oturma, terk edilme, zarara uðrama, zarar yapma veya kaza hakkýnda soruþturma yapmasý yasaldýr.

Soruþturma görevlisinin

5. (1) Bu Yasanýn 4. maddesi kurallarý uyarýnca hareket eden her Kaymakam veya baþka kiþi yetkileri aþaðýdaki yetkilere sahip olur-

(a) Herhangi bir gemiye girebilir ve gemiyi veya geminin herhangi bir kýsmýný veya bu Yasa kurallarý kapsamýna giren gemideki herhangi bir makineyi, kayýðý donanýmý veya eþyayý, gemiyi gereksiz yere yolundan alýkoymamak veya yoluna devam etmesini geciktirmemek üzere, teftiþ edebilir;

(b) Hazýrlanmasýna direktif verilen rapor amaçlarý bakýmýndan girmesi ve teftiþ etmesi kendi kanaatince gerekli olan herhangi bir bina veya yere girebilir ve o bina veya yeri teftiþ edebilir;

(c) Soruþturma amacý için hazýr bulunmasýný ve sorguya çekilmesini uygun göreceði kiþileri, imzasýný taþýyan bir celpname ile huzuruna çaðýrabilir ve sormayý uygun göreceði herhangi bir soruya cevap verilmesini veya soruyla ilgili rapor sunulmasýný isteyebilir;

(d) Soruþturma amacý için önemli gördüðü tüm defter, kaðýt veya belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir ve ibrazýný zorlayabilir;

(e) Yemin ettirebilir veya yemin edilmesini istemek veya yemin ettirmek yerine, sorguya çektiði herkesten sorgu sýrasýnda verdiði ifadenin doðru olduðuna dair bir beyanname imzalanmasýný isteyebilir;

(2) Þahadet vermek üzere yukarýda belirtildiði biçimde celbedilen her tanýða, Kaza Mahkemesinde þahadet vermek üzere celpname ile çaðrýlan tanýklara ödenen masraflar ödenir; ve söz konusu masraflarýn miktarý konusunda herhangi bir anlaþmazlýðýn çýkmasý halinde, anlaþmazlýk Kaza Mahkemesi Baþkanýna havale edilir.

(3) Yukarýda belirtildiði gibi Kaymakam veya baþka kiþi huzurunda þahadet vermeyi reddeden veya Kaymakam veya baþka kiþiye, istenmesine bu madde ile yetki verilen herhangi bir cevabý vermeyi veya raporu sunmayý veya tasarrufunda bulunan herhangi bir belgeyi ibraz etmeyi veya bir beyanname vermeyi veya imzalamayý reddeden herhangi bir kiþi, bu gibi her suç için on liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir.

Soruþturulmasý gereken

6. Kaymakam veya baþka kiþi soruþturma ile ilgili olarak çaðrýlan tanýklarý aþaðýdaki konularda konular sorguya çeker-

(a) Geminin adý ve tarifi, kayýtlý bulunduðu liman, resmi numarasý ve tonilatosu;

(b) Gemi kaptanýnýn ve gemi sahiplerinin adlarý;

(c) Yük sahiplerinin adlarý;

(d) Geminin hangi liman veya yerlerden hangi liman veya yerlere gitmekte olduðu;

(e) Geminin hangi nedenle tehlikeye düþtüðü;

(f) Yapýlan hizmet;

(g) Gemiye veya gemideki yükle ilgili gerekli göreceði herhangi baþka bir konu veya durum.

Kaymakam veya baþka kiþi, sorgulamayý yazýlý olarak yapar ve soruþturmanýn ilgili olduðu kaybolma, zarara uðrama, zarar yapma veya kaza olayýný nitelik ve nedenleri hakkýnda rapor hazýrlar ve þahadetin üç suretiyle raporun iki suretini Bayýndýrlýk ve Ulaþtýrma Bakanlýðýna gönderir. Bayýndýrlýk ve Ulaþtýrma Bakanlýðý þahadetin ve raporun birer suretini yanýnda tutar, þahadetin bir suretini Lloyds’un Ýngiltere’de iþlerini yöneten Sekretere gönderir ve þahadetin bir suretiyle raporun bir suretini de Ýngiltere Ticaret Kuruluna (Board of Trade in England) gönderir.

Memuru görevini yerine

7. Bu gibi herhangi bir Kaymakamý veya baþka bir kiþiyi, gemi içinde veya dýþýnda, görevlerini getirmekten men etme suçu yerine getirmekten kasten meneden herhangi bir kiþi, on liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir için öngörülen ceza ve uygun bir þekilde Mahkeme huzuruna çýkarýlýncaya kadar Kaymakam tarafýndan veya Kaymakamýn yardým isteyeceði kiþi veya kiþiler tarafýndan yakalanýp tutuklanabilir.

ÝKÝNCÝ KISIM

Enkaz Mukayyitleri

Enkaz Mukayyitleri

8. Bakanlar Kurulu zaman zaman, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetindeki her ilçe için, uygun göreceði kiþileri aþaðýdaki maddelerde belirtilen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak üzere, bundan böyle “Mukayyit” olarak anýlacak olan, Enkaz Mukayyidi olarak atayabilir.

Herhangi bir geminin

9. Bir gemi veya kayýk Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sýnýrlarý içindeki deniz sahillerinin karaya oturduðu veya herhangi bir yerinde karaya oturur veya tehlike içinde bulunursa, söz konusu yerin baðlý olduðu tehlike içinde bulunduðu ilçenin Mukayyidi, kazanýn bilgisine getirilmesi üzerine, hemen o yere gitmek üzere yola çýkar ve zaman mukayyidin görevi oraya vardýðýnda orada bulunan tüm kiþileri emri altýna alýr ve onlara gemi veya kayýðýn ve gemi veya kayýða ait kiþilerin ve gemi veya kayýðýn yük donanýmýnýn korunmasý için uygun göreceði görevleri tahsis eder ve direktifleri verir. Bu direktiflere kasten itaat etmeyen herhangi bir kiþi elli liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir; ancak mukayyidin, gemi kaptaný istemedikçe, geminin veya kayýðýn kaptaný ile mürettebatý arasýndaki gemi veya kayýðýn yönetimi ile ilgili iþlere karýþmasý yasal deðildir.

Mukayyidin kiþilerden

10. Mukayyit, gemi veya kayýðýn, kiþilerin, yük ve donanýmýn yukarýda belirtildiði biçimde yardým isteme yetkisi korunmasý bakýmýndan aþaðýdaki þeyleri yapabilir:-

(a) Uygun göreceði sayýdaki saðlam kiþileri kendisine yardým etmeye çaðýrabilir;

(b) Yakýnda bulunan herhangi bir gemi veya kayýðýn kaptanýndan veya böyle bir gemi veya kayýktan sorumlu olan kiþiden, adamlarý, gemisi veya kayýklarýyla birlikte elinden gelen yardýmý yapmasýný talep edebilir;

(c) Yakýnda bulunan herhangi bir vagon, at arabasý veya atlarýn veya gerekli her türlü aracýn kullanýlmasýný isteyebilir,

ve makul bir sebebi olmaksýzýn yukarýda belirtildiði biçimde yapýlan herhangi bir çaðrýya, yardým talebine veya isteðe uymayý reddeden herhangi bir kiþi, bu gibi her red için yirmi liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir.

Dalgalar tarafýndan sahile

11. Dalgalar tarafýndan sahile sürüklenen veya baþka þekilde kaybolan veya gemi veya kayýktan atýlan, kaybolan veya alýnan tüm yük ve gemi veya kayýða ait baþka eþya, mukayyide teslim edilir; ve söz konusu yük herhangi bir gemi veya veya eþyayý, yük veya eþyanýn sahibi olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn, gizleyen veya tasarrufunda kayýktan alýnan þeylerin bulunduran veya Mukayyide veya Mukayyitçe söz konusu yük veya eþyayý talep etme yetkisi verilen mukayyide teslim edilmesi kiþiye, teslim etmeyi reddeden herhangi bir kiþi, yüz liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir ve Mukayyit veya mukayyitçe yukarýda öngörüldüðü üzere yetkili kýlýnan baþka kiþi söz konusu yük veya eþyayý, teslimini reddeden kiþiden zorla alabilir.

Mukayyidin yaðma ve

12. Herhangi bir gemi veya kayýk yukarýda belirtildiði gibi bir kazaya uðradýðýnda, herhangi bir kargaþalýklarý zor kiþi onu yaðma ederse, kargaþa çýkarýrsa veya gemi veya kayýðýn, insan canýnýn veya yükün kullanarak bastýrma korunmasýný engellerse, Mukayyit o kiþinin yakalanmasýný saðlar ve söz konusu yaðma, kargaþa veya yetkisi engellemenin bastýrýlmasý için zor kullanabilir ve böyle bir zor kullanma durumunda Mukayyit Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti uyruðu olan kiþilerden zor kullanýrken kendisine yardýmcý olmalarýný emretme yetkisine sahiptir.

Bazý görevlilerin

13. Mukayyidin, yukarýda belirtilen gemi veya kayýk kazasýnýn meydana geldiði yerde hazýr mukayyidin gaybubetinde bulunmadýðý durumlarda, aþaðýdaki görevliler, yani, Limanlar Dairesi Müdürünce yetkili kýlýnan mukayyitlik yetkilerini herhangi bir liman görevlisi, herhangi bir Kaza Mahkemesi yargýcý, ve Devletin Deniz veya Kara kullanmasý Kuvvetlerinde görev yapan tam maaþlý herhangi bir subay, yukarýdaki halefiyet sýralamasýna göre 3, 23/76 birinin gaybubetinde öteki bu Yasa ile Mukayyitçe yapýlmasýna yetki verilen tüm iþleri veya þeyleri yapabilir. Ancak bu yetkiye dayanarak görev yapan bir görevli söz konusu gemi veya kayýða ait olup yukarýdaki maddelerde Mukayyide teslim edilmesi gerekli görülen eþya veya þeylerle ilgili olarak görev yaptýðýnda Mukayyidin vekili sayýlýr ve bu gibi eþya veya þeyleri Mukayyide teslim eder ve bu þekilde mukayyit yerine görev yapan kiþi Mukayyide ödenen ücreti alma hakkýna sahip olmaz ve Mukayyit yerine bu þekilde görev yaptýðý için de böyle bir görevi yapmamýþ olsaydý almaya haketmiþ olacaðý kurtarma ücretinden yoksun kýlýnmaz.

Bir geminin tehlike içinde

14. Herhangi bir gemi veya kayýk yukarýda belirtildiði gibi bir kazaya uðradýðýnda, herkes, gemi bulunmasý durumunda veya kayýða yardým etmek, gemi veya kayýkta bulunan kiþilerin canýný veya gemi veya kayýðýn yük bitiþikteki araziden araba veya donanýmýný kurtarmak amacýyla ve orada ayni derecede uygun bir kamu yolu bulunmadýðý v.s ile geçme yetkisi takdirde, bitiþikteki araziden, araziye mümkün olduðu kadar az zarar yapmak suretiyle, arazi sahibi veya zilyedi tarafýndan engellenmeden araba veya atlarla veya baþka yük hayvanlarýyla veya gerekli her türlü araçlarla birlikte veya bunlarsýz geçebilir ve ayný koþullarla söz konusu arazi üzerine gemi veya kayýktan kurtarýlan yük veya baþka eþyayý depolayabilir ve herhangi bir arazi sahibi veya zilyedinin böyle bir geçiþ veya depolama sonucu uðradýðý zarar, zararý yapan veya zarara sebep olan gemi, kayýk, yük veya eþya üzerinde tesis edilmiþ bir yükümlülük oluþturur ve ödenmesinde temerrüt edilmesi halinde, bu Yasaca kurtarma ücretinin istirdadý için öngörülen biçimde istirdat edilir ve zararla ilgili olarak ödenecek para miktarý, bu Yasaca kurtarma ücreti konusunda çýkan anlaþmazlýklarýn kararlaþtýrýlmasý için öngörülen biçimde kararlaþtýrýlýr.

Arazilerinden araba

15. Yukarýda belirtilen herhangi bir amaç için üzerinden herhangi bir kiþinin geçmesine bu Yasa v.s’nin geçmesine izin ile yetki verilen herhangi bir arazinin sahibi veya zilyedi:

verilmemesi halinde mal (a) Geçmesine yetki verilen kiþiyi, araba, gerekli araç, hayvan veya müstahdemleriyle birlikte sahibi ve zilyedin veya bunlarsýz, geçmekten meneder veya engellerse;

çarptýrýlabile-ceði ceza (b) Kazaya uðrayan gemiden kurtarýlan herhangi bir yükün veya baþka eþyanýn söz konusu arazi üzerine depolanmasýný engeller veya menederse;

(c) Depolanan yük veya baþka eþyanýn, Devlet mallarýnýn depolandýðý salim bir yere kaldýrýlýncaya kadar makul bir süre için arazi üzerinde depolanmýþ olarak kalmasýný engellerse,

suç iþlemiþ olur ve her suç için on liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir.

Enkaz sahibinin veya

16. Mukayyit, enkaz sahibinin ve enkaz sigortalý ise, sigortacýnýn veya temsilcisinin hazýr olduðu sigortacýnýn hazýr olduðu durumlarda enkaz sahibi veya sigortacý istemedikçe, enkaza müdahale edemez:

durumlarda Mukayyitçe Ancak, can kaybýnýn önlenmesi ile ilgili durumlarda Mukayyit her zaman görev yapmakla yükümlüdür.

iþlem yapýlamayacaðý

Enkaz bulan kiþilerce

17. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinde enkaz bulan veya tasarruf eden herkes aþaðýdaki kurallara uyulmasý gereken kurallar uymakla yükümlüdür:-

(a) Enkazý bulan veya tasarruf eden kiþi enkazýn sahibi ise, enkazýn bulunduðu ilçenin Mukayyidine en erken bir zamanda bildirimde bulunarak enkaz bulduðunu veya tasarruf ettiðini bildirir ve enkazý ayýrt eden iþaretleri bildirimde tarif eder;

(b) Enkazý bulan veya tasarruf eden kiþi enkazýn sahibi deðilse enkazý en erken bir zamanda Mukayyide teslim eder.

(2) Bu madde kurallarýna itaat etmekte kusur eden herhangi bir kiþi, aþaðýdaki cezalara çarptýrýlabilir-

(a) kiþi enkazýn sahibi ise ve enkaz sahiplerince yerine getirilmesi bu madde ile öngörülen þeyleri yerine getirmekte kusur ederse, yirmi liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir;

(b) kiþi enkazýn sahibi deðilse ve enkazýn sahibi olmayan kiþilerce yerine getirilmesi bu madde ile öngörülen þeyleri yerine getirmekte kusur ederse,

(i) Kurtarma ücreti talep etme hakkýný kaybeder;

(ii) Enkazýn talep edildiði durumlarda enkaz sahibine, enkazýn talep edilmediði durumlarda ise, talep edilmemiþ enkazý alma hakkýna sahip kiþiye, enkazýn kýymetini öder (enkazýn kýymeti, ayni miktardaki cezalarýn istirdat edildiði biçimde istirdat edilir); ve

(iii) Yirmi liraya kadar para cezasýna çaptýrýlabilir.

(3) Bu madde, herhangi bir enkazý, sahibine iade etmek üzere, iyi niyetle tasarruf eden veya enkazý fiilen sahibine iade etmiþ bulunan enkaz sahibi dýþýndaki herhangi bir kiþiye uygulanmaz.

Mukayyidin gizlenmiþ

18. Herhangi bir Mukayyitçe bir enkazýn gizlendiðinden veya sahibinden baþka bir kiþinin enkazlarla ilgili arama tasarrufunda bulunduðundan veya yasalara aykýrý olarak iþleme tabi tutulduðundan þüphe edildiðinde yapma yetkisi veya gizlendiðine, sahibinden baþka bir kiþinin tasarrufunda bulunduðuna veya yasalara aykýrý olarak iþleme tabi tutulduðuna dair bilgi alýndýðýnda, ilgili mukayyit, bir yargýçsa, bizzat kendisi bir müzekkere ýsdar edebilir, bir yargýç deðilse, bir Yüksek Mahkeme veya Kaza Mahkemesi Yargýcýna bir müzekkere ýsdar edilmesi için baþvuruda bulunabilir ve Yüksek Mahkeme veya Kaza Mahkemesi Yargýcý böyle bir müzekkere ýsdar etmeye yetkili olur.Yukarýda belirtildiði þekilde ýsdar edilen müzekkereye dayanarak, Mukayyit, bulunduðu yer nerede olursa olsun herhangi bir konuta veya baþka yere, ayni zamanda, herhangi bir gemi veya kayýða girebilir ve orada arama yapabilir ve orada bulunan enkaza el koyup alýkoyabilir ve el koymanýn Mukayyide herhangi bir kiþice verilen ihbar üzerine gerçekleþmiþ olduðu durumlarda, ihbarý yapan kiþi, kurtarma ücreti olarak beþ lirayý geçmemek üzere Mukayyitçe kararlaþtýrýlacak bir para miktarýna hak kazanmýþ olur.

Mukayyidin enkazla ilgili

19. Her Mukayyit, herhangi bir enkazý tasarruf ettiði tarihten baþlayarak kýrk sekiz saat içinde, bildirimde bulunmasý enkazýn bulunduðu veya enkaza elkonduðu yere en yakýn limandaki Gümrük Binasýna, enkazýn ve enkazýn ayýrt edici iþaretlerinin tarifini asar ve benzeri bir tarifi bu Yasada daha önce sözü edilen Lloyds’un Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Acentesine de gönderir.

Bulaþýcý hastalýðýn salgýn

20. Mukayyit, soruþturma sonucu, herhangi bir enkazýn bulaþýcý hastalýðýn salgýn olduðu bir olduðu yerlerden gelen limandan gelmekte olan bir geminin veya yükün parçasýný oluþturduðunu öðrenirse, enkazýn tecrit enkaz edilmesini saðlar ve durumu Saðlýk Makamlarýna bildirir ve Saðlýk Makamlarý da mümkün olan süratle enkazýn dezenfekte edilmesi ile ilgili önlemleri alýr.

Bozulabilen veya küçük

21. Herhangi bir Mukayyidin muhafazasý altýnda bulunan enkaz, beþ liradan daha az bir deðerde ise deðerdeki eþyanýn derhal veya Mukayyidin kanaatine göre yararlý bir þekilde muhafaza edilemeyecek kadar bozulabilen satýlabilmesi nitelikte veya hasara uðramýþ durumda ise veya, deðer, ambarlama ücretlerini karþýlamaya yeterli deðilse, Mukayyit söz konusu enkazý, aþaðýda belirtilen süre sona ermeden satabilir ve satýþtan elde edilen para, satýþ masraflarý çýkarýldýktan sonra, enkaz satýlmamýþ olsaydý hangi amaçlar için elde tutulacaksaydý ve hangi taleplere tabi olacaksaydý, o amaçlar ve talepler için Mukayyitçe elde tutulur.

Mukayyide ödeme yapýlmasý

22. Bu Yasa uyarýnca tüm Mukayyitlere, görevlerini yerine getirirken haklý olarak yaptýklarý masraflar ve Bakanlar Kurulunca zaman zaman yapýlan genel nitelikteki tüzüklerde belirtilen çeþitli konular için bu gibi tüzüklerle saptanan ücretler ödenir ve Mukayyit, ödenmesi gereken bu gibi masraf ve ücretlere konu teþkil eden enkaz veya yükü ödeme yapýlýncaya kadar veya enkaz veya yükün alýkonmasýný öngören iþlemin yetkili bir Mahkemece yapýlýncaya kadar alýkoyabilir.

Mukayyide ödenecek para

23. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir yerinde Mukayyide ödenecek masraf veya ücret miktarlarý konusunda çýkan konusunda herhangi bir anlaþmazlýk ortaya çýktýðýnda, söz konusu anlaþmazlýk Kaza Mahkemesi anlaþmazlýklarýn karara Baþkanýnca kararlaþtýrýlýr ve Kaza Mahkemesi Baþkanýnýn bu konulardaki kararý kesin olur.

baðlanma þekli

ÜÇÜNCÜ KISIM

Kurtarma Ücreti

Kuzey Kýbrýs Türk

24. Aþaðýdaki durumlarda, yani-

Cumhuriyetinde yapýlan (a) Herhangi bir gemi veya kayýk Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sýnýrlarý içindeki hizmetler için kurtarma herhangi bir deniz sahilinde karaya oturduðunda veya tehlike içinde bulunduðunda böyle ücreti bir gemi veya kayýða-

(i) Yardým etmek;

(ii) Gemi veya kayýða ait kiþilerin hayatýný kurtarmak, Gemi veya kayýðýn yükünü veya donanýmýný veya onlarýn herhangi bir kýsmýný kurtarmak amacýyla, herhangi bir kiþice hizmet yapýlýrsa;ve

(b) Herhangi bir enkaz Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde Mukayyit dýþýnda herhangi bir kiþice kurtarýlýrsa;

gemi veya kayýðýn, yük, donaným veya enkazýn sahipleri tarafýndan hizmeti yapan veya enkazý kurtaran kiþiye hizmeti yaparken veya enkazý kurtarýrken haklý olarak yaptýðý masraflarla birlikte (bundan böyle kurtarma ücreti deyimi bu gibi masraflarý içerir) makul bir kurtarma ücreti ödenir. Herhangi bir anlaþmazlýk halinde, söz konusu kurtarma ücreti ve masraflarýn miktarý aþaðýda gösterildiði biçimde kararlaþtýrýlýr.

Can kurtarma ücretlerine

25. Yukarýda belirtilen gemi veya kayýða ait kiþilerin hayatlarýnýn korunmasýna iliþkin öncelik verilmesi ve Hazine kurtarma ücretleri, gemi veya kayýðýn sahipleri tarafýndan tüm öteki kurtarma ücretleri ve Muhasebe Dairesinden taleplerinden önce ödenir ve gemi veya kayýðýn tahrip olmasý halinde veya deðerinin, fiilen ödeme yapýlabilmesi yapýlan masraflar ödendikten sonra gemi veya kayýða ait herhangi bir kiþinin canýnýn kurtarýlmýþ olmasý sonucu ödenmesi gereken kurtarma ücretinin ödenmesine yeterli olmamasý halinde, Bakanlar Kurulu, söz konusu kiþinin canýný kurtaran kiþilere uygun göreceði bir para miktarýnýn, ödenmemiþ olan kurtarma ücretinin tümüne veya herhangi bir kýsmýna karþýlýk, Hazine ve Muhasebe Dairesinden ödenmesini emredebilir.

Mukayyidin kurtarma ücreti

26. Herhangi bir kurtarma ücreti sorunu ortaya çýktýðýnda, Ýlçe Enkaz Mukayyidi, taraflardan konularýnda muhammin tayin birinin baþvurusu üzerine, kurtarma ücretine konu teþkil eden malýn kýymetini takdir etmek üzere edebilmesi bir muhammin tayin eder ve kýymet takdirinin kendisine verilmesi üzerine birer suretini her iki tarafa verir ve kýymet takdirinin muhammince imzalanmýþ ve Mukayyitçe tasdik edilmiþ olduðu ileri sürülen herhangi bir sureti, müteakip herhangi bir yargý iþleminde delil olarak kabul edilir; ve kýymet takdiri yapýlmasý için baþvuruda bulunan tarafça Bakanlar Kurulunun direktif vereceði bir ücret ödenir.

Kurtarma ücreti konusundaki

27. (1) Herhangi bir gemi, kayýk, yük, donaným veya enkazýn sahipleriyle bunlarý anlaþmazlýklarýn nasýl kurtardýklarýný iddia eden kiþiler arasýnda kurtarma ücretinin miktarýyla çözümleneceði ilgili olarak herhangi bir anlaþmazlýk ortaya çýktýðýnda, böyle bir anlaþmazlýk, taraflardan birinin istida ile baþvurusu üzerine, kurtarma hizmetlerinin yapýldýðý ilçenin Kaza Mahkemesi Baþkanýnca kararlaþtýrýlýr ve Kaza Mahkemesi Baþkaný gemicilikle ilgili iþlerden anlayan herhangi bir kiþiden, muhammin olarak kendisine yardým etmesini isteyebilir. Kaza Mahkemesi Baþkanýnýn bu gibi anlaþmazlýklarla ilgili olarak vereceði karara karþý Yargýtay olarak Yüksek Mahkemeye istinaf edilebilir. Ancak, böyle bir istinaf Kaza Mahkemesi Baþkanýnýn kararýnýn verilmesin-den baþlayarak yirmi gün içinde yapýlmalýdýr.

(2) Yukarýda belirtildiði þekilde tayin edilen her muhammine, yaptýðý hizmet için beþ lirayý geçmemek üzere Mahkemece direktif verilecek bir para miktarý ödenir ve muhammin ücreti dahil, tüm yargý iþlemi masraflarý, Mahkemenin direktif vereceði hisse ve oranlarda, anlaþmazlýkla ilgili taraflarca karþýlanýr.

Bölüþtürme konusunda

28. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinde yapýlan kurtarma hizmetleri için ödenecek olan toplam anlaþmazlýk halinde kurtarma kurtarma ücreti miktarýnýn birçok talep sahibi arasýnda bölüþtürülmesi konusunda anlaþmazlýk ücretinin kime ödeneceði ortaya çýktýðý durumlarda, söz konusu kurtarma ücretini ödemekle yükümlü taraf, ilçe Mukayyidine baþvuruda bulunarak saptanan kurtarma ücreti miktarýnýn kendisine ödenmesine izin vermesini isteyebilir. Mukayyit söz konusu kurtarma ücreti miktarýný alýr ve ödemenin yapýldýðýný ve hangi hizmetlerle ilgili olduðunu beyan eden ve imzasýný taþýyan bir belge verir. Söz konusu belge, verildiði kiþileri ve onlarýn gemi, kayýk, yük, donaným ve eþyalarýn belgede belirtilen hizmetlerle ilgili talepler bakýmýndan tam olarak tazmin edici nitelik taþýr.

Kurtarma ücretinin

29. Mukayyit, yukarýda belirtildiði gibi herhangi bir para miktarýný aldýðýnda, onu, mümkün olan bölüþtürülmesi süratle, uygun göreceði kanýtýn ibraz edilmesi üzerine ve uygun göreceði hisse ve oranlarda hak sahiplerine daðýtýr. Mukayyit, bunu yaparken hazýr bulunmayan taraflara ödenmesi gerektiðine inandýðý paralarý yanýnda muhafaza etme yetkisine sahiptir; ancak bu madde uyarýnca yapýlan bir bölüþtürme, kurtarma ücretiyle ilgili taleplerin toplam miktarý yirmi lirayý geçmediði durumlarda, bölüþtürülen miktarýn herhangi bir bölümüne hakký olduðunu iddia eden tüm kiþilerin haklarý bakýmýndan nihai ve kesin olur; diðer durumlarda ise, bölüþtürmeye karþý Kaza Mahkemesine istinaf edilebilir. Böyle bir istinaf, Mukayyidin kararýnýn istinaf etme arzusunda olan kiþiye bildirim tarihinden baþlayarak yirmi gün içinde yapýlýr.

Kurtarma ücretinin

30. Bu Yasa uyarýnca herhangi bir kiþiye kurtarma ücreti ödenmesini zorlama þekli ödenmesi gerektiðinde, Mukayyit aþaðýda gösterildiði gibi hareket eder:-

(a) Kurtarma ücreti herhangi bir gemi veya kayýða yardým etmek veya ona ait kiþilerin canlarýný veya onun yük veya donanýmýný kurtarmak için yapýlmýþ bir hizmetle ilgiliyse, Mukayyit söz konusu kurtarma ücreti ödeninceye veya gemi, kayýk, yük veya donanýmýnýn alý konmasýna iliþkin iþlemler yetkili bir Mahkemece yapýlýncaya kadar gemi veya kayýðý ve onun yük ve donanýmýný alýkoyabilir;

(b) Kurtarma ücreti, herhangi bir enkazýn kurtarýlmasýyla ilgiliyse ve enkaz talep edilmemiþ bir enkaz olarak aþaðýdaki kurallara dayanarak satýlmamýþsa, Mukayyit, kurtarma ücreti ödeninceye kadar veya enkazýn alýkonmasýný öngören iþlemler yukarýda belirtildiði biçimde yapýlýncaya kadar, enkazý alýkoyabilir.

Ancak, yukarýda belirtilen iþlemlerin yapýlmasýndan önce herhangi bir zaman, ödenmesi gereken kurtarma ücreti için Mukayyidi tatmin eden bir güvence verilirse, Mukayyit, yukarýda öngörüldüðü biçimde kendisince alýkonan herhangi bir gemi, kayýk, yük, donaným veya enkazý serbest býrakabilir; ve kurtarma ücreti talebinin iki yüz lirayý aþtýðý durumlarda ilgili taraflardan birinin istida ile baþvurusu üzerine, Yüksek Mahkemenin herhangi bir Yargýcý veya bir Kaza Mahkemesi Baþkaný verilecek teminatýn miktarý veya kefillerin yeterliliði ile ilgili olarak ortaya çýkan herhangi bir sorunu karara baðlayabilir; ve Mukayyide bir senet veya baþka teminatýn verilmiþ olduðu tüm durumlarda, kurtarýcý veya kurtarýlan malýn sahibi veya onlarýn vekilleri, aralarýnda ortaya çýkan sorunlarýn karara baðlanmasý amacýyla Yüksek Mahkeme Yargýcý veya Kaza Mahkemesi Baþkaný huzurunda yargý iþlemi baþlatabilir ve Yüksek Mahkeme Yargýcý veya Kaza Mahkemesi Baþkaný söz konusu senet veya baþka teminatýn ödenmesini, Mahkeme huzurunda verilmiþ kefaletlerin ödenmesini, Mahkeme huzurunda verilmiþ kefaletlerin ödenmesinin zorlandýðý gibi ayný þekilde zorlayabilir.

Ödenmesi gereken paralarýn

31. Yukarýda belirtildiði gibi ödenmesi gereken herhangi bir para miktarýnýn ödenmemiþ olmasý ödenmemesi halinde nedeniyle herhangi bir gemi, kayýk, yük, donaným veya enkazýn herhangi bir Mukayyitçe Mukayyidin kurtarýlan malý alýkonduðu ve böyle bir alýkoymanýn söz konusu para miktarýný ödemekle yükümlü olan kiþilerin satma yetkisi bilgisi dahilinde olduðu durumlarda-

(a) Söz konusu para miktarýyla ilgili olarak herhangi bir anlaþmazlýðýn olmamasý ve paranýn ödenmesi gerektiði günden baþlayarak bir ay içinde ödenmemiþ olmasý halinde;

(b) Söz konusu para miktarýyla ilgili olarak bir anlaþmazlýðýn bulunmasý ve bu anlaþmazlýðýn Bidayet Mahkemesince karara baðlanmýþ olmasý ve ödemenin, kararýn verildiði tarihten baþlayarak yirmi gün içinde yapýlmamýþ olmasý ve süre içinde karara karþý herhangi bir istinaf yapýlmamýþ olmasý halinde;

(c) Söz konusu para miktarýyla ilgili olarak bir anlaþmazlýðýn bulunmasý ve istinaf sonucu Yüksek Mahkemece bir karara baðlanmýþ olmasý ve bu karardan baþlayarak yirmi gün içinde ödemenin yapýlmamýþ olmasý halinde, Mukayyit, gemi, kayýk, yük, donaným veya enkazý veya onun yeterli bir bölümünü derhal satabilir ve satýþtan elde ettiði paradan, satýþ masraflarý çýkarýldýktan sonra, masraf, harç ve kurtarma ücreti olarak ödenmesi gereken tüm para miktarýný öder ve artan parayý eðer artmýþsa, satýlan malýn sahiplerine veya hak sahiplerine öder.

Masraf v.s. ödenmesi

32. Enkazýn Mukayyitçe tasarruf edilmesinden baþlayarak bir yýl içinde enkaz üzerinde hak sahibi koþuluyla enkaz sahibinin olduðunu kanýtlayan herhangi bir enkaz sahibi, yukarýda öngörüldüðü üzere ödenmesi gereken enkazýn kendisine teslim masraf, harç ve kurtarma ücretini ödemesi koþuluyla, enkazýn veya enkazýn satýþýndan elde edilen edilmesine hak kazanmasý paranýn veya onlarýn herhangi bir kýsmýnýn kendisine teslim edilmesine hak kazanýr.

Talep edilmeyen enkazýn

33. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir yerinde bulunan herhangi bir enkazla ilgili satýlmasý olarak, enkazýn Mukayyitçe tasarruf edilmesinden baþlayarak bir yýl geçmeden önce, hiçbir enkaz sahibinin enkaz üzerinde hak sahibi olduðunu kanýtlayamamasý halinde, Mukayyit enkazý derhal satar ve satýþtan elde ettiði paradan, satýþla ilgili tüm masraflarý ödedikten, kendisine ödenmesi gereken ücreti ve yaptýðý masraflarý (eðer varsa) çýkarýldýktan ve anlaþmaya varýlan kurtarma ücretini kurtarýcýlara ödedikten sonra geriye kalan parayý Bütçeye gelir olarak kaydedilmek üzere Hazine ve Muhasebe Dairesine yatýrýr:

Ancak, Mukayyit ile kurtarýcý olduklarýný ileri süren kiþiler arasýnda kurtarma ücreti konusunda herhangi bir anlaþmazlýk ortaya çýkarsa, böyle bir anlaþmazlýk, taraflardan herhangi birinin istida ile baþvurusu üzerine, enkaz sahiplerince kurtarýcýlar arasýndaki anlaþmazlýklara iliþkin

27. maddede öngörüldüðü biçimde kararlaþtýrýlýr.

Kurtarma

34. Herhangi bir kurtarýcýya ödenecek kurtarma ücretinin miktarý konusunda ortaya çýkan herhangi ücretinin bir anlaþmazlýðý karara baðlarken, ilgili Mahkeme veya Yargýç aþaðýdaki hususlarý göz önünde kararlaþtýrýlma tutarak durumun koþullarýna göre adil ve makul göreceði bir para miktarýnýn ödenmesini emreder:- yöntemi

(a) Yardým etmekte kurtarýcýlarýn gösterdikleri gayret ve çabukluk;

(b) Kurtarýlan malýn hangi ölçüde bir zarar veya tehlikeden kurtarýldýðý;

(c) Kurtarýcýlarýn yaptýklarý iþ, gösterdikleri beceri ve atýldýklarý tehlike;

(d) Kurtarýlan malýn kýymeti;

(e) Kurtarma hizmetleri için harcanan zaman;

(f) Malýn kurtarýlmasý için yapýlan hizmetlerin baþarý derecesi.

Ancak, kurtarma ücreti talebine konu teþkil eden mal, kurtarýcýnýn yardýmý olmasa dahi, fiilen tahrip olma tehlikesiyle karþý karþýya býrakýlmýþ olmayacaksaydý, ilgili Mahkeme veya Yargýçça herhangi bir kurtarma ücretinin ödenmesine emir verilmez.

Kurtarma

35. Kurtarma hizmetlerinin Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Deniz Kuvvetlerine ait bir gemi veya hizmetleri böyle bir geminin komutaný veya mürettebatý tarafýndan yapýldýðý durumlarda, bu gibi nedeniyle hizmetlerden ötürü geminin veya gemiye ait çeþitli malzeme, kumanya, palanga veya mefruþatýn Kuzey Kýbrýs uðrayacaðý zarar ziyan veya risklere karþý veya söz konusu hizmetlerin yapýlmasý için Kuzey Türk Cumhuriyeti Deniz Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Deniz Kuvvetlerince verilen Devlete ait çeþitli malzeme, kumanya veya Kuvvetlerine ait gemi veya baþka eþyanýn kullanýlýþý veya söz konusu hizmetler nedeniyle Devletin girdiði baþka masraf veya malýn uðrayacaðý zarar ziyan uðradýðý baþka zarar ziyan için, herhangi bir talepte bulunulmaz veya bulunulursa kabul edilmez.

veya risklere karþý yapýlan

taleplerin kabul

edilmeyeceði

Kuzey Kýbrýs

36. Herhangi bir gemiye veya yüke veya herhangi bir geminin müþtemilatýna Kuzey Kýbrýs Türk Türk Cumhuriyeti Deniz Cumhuriyeti Deniz Kuvvetlerine ait herhangi bir geminin Komutaný veya gemi mürettebatýnýn tümü Kuvvetleri personelinin veya bir kýsmý tarafýndan yapýlan kurtarma hizmetleriyle ilgili herhangi bir talep, Bakanlar kurtarma ücreti taleplerinin Kurulunun önceden alýnmýþ onayý olmaksýzýn kesin hükme baðlanmaz. Bakanlar Kurulunun bu onayý Bakanlar Kurulu onayý Bakanlar Kurulu Genel Sekreterinin imzasýný taþýyan bir yazýyla bildirilir; ve böyle bir taleple alýnmadan karara ilgili olarak yargý iþlemi baþlatan herhangi bir kiþi, yukarýda sözü edilen Bakanlar Kurulu baðlanamayacaðý onayýnýn verildiðini, kurtarma ücretiyle ilgili talebi karara baðlayacak olan Mahkeme veya memuru tatmin edecek þekilde kanýtlayamazsa, talebi reddedilir ve yargý iþlemiyle ilgili masraflarý öder; ancak söz konusu Bakanlar Kurulu onayýný bildiren ve Bakanlar Kurulu Genel Sekreterinin imzasýný taþýyan herhangi bir belge, ilk bakýþta, onayýn verilmiþ olduðunu kanýtlayan bir delil sayýlýr.

Geminin alýkonmasýný zorlama

37. Bu Yasa uyarýnca bir geminin alýkonmasýna yetki veya emir verildiðinde, gemiyi alýkoyan görevli, gemi kaptanýna, geminin alýkonduðuna iliþkin yazýlý bir bildirim teblið eder veya, gemi kaptanýnýn yokluðunda bu tebligatý, bildirimi geminin ana direðine veya göze çarpan baþka bir yerine asmak suretiyle yapar. Bildirimin tebliðinden sonra gemi yetkili makamca serbest býrakýlmadan denize açýlýrsa, geminin kaptaný ve suça katýlan veya suçun iþlenmesinde gizli bilgisi olan geminin sahibi ve geminin denize açýlmasýný emreden kiþi suç iþlemiþ olurlar ve müsadere edilip Devlet bütçesine yatýrýlan yüz liraya kadar bir para cezasý öderler.

Görevli ile

38. Denize açýlan bir gemi, gemiyi alýkoyma yetkisi bulunan ve görevini yerine getirmek üzere denize gemide bulunan herhangi bir görevliyi beraberinde götürürse söz konusu geminin sahibi ve açýlmak kaptaný, böylece götürülen görevlinin doðrudan doðruya veya bunun sonucu olarak yapmak zorunda kalacaðý tüm masraflarý ona ödemekle yükümlü olurlar ve ayrýca yüz liraya kadar para cezasýna veya söz konusu görevli alýndýðý limana geri dönünceye kadar veya gemide bulunduðu süre dahil gemiden ayrýldýktan sonra alýndýðý limana geri dönme imkanýný buluncaya kadar, geçecek olan her gün için on liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilirler.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Enkazla Ýlgili Suçlar

Enkazýn yaðma edilmesi v.s

39. (a) Herhangi bir deniz sahilinde veya yakýnýnda veya gelgit sularýnýn etkilediði herhangi bir sahilde veya yakýnýnda, karaya oturan veya karaya oturma tehlikesi veya baþka bir tehlike içinde bulunan herhangi bir gemi veya kayýðýn herhangi bir kýsmýný veya onun yük veya donanýmýnýn herhangi bir kýsmýný veya herhangi bir enkazý haksýz olarak alýp götüren; veya

(b) Yukarýda sözü edilen gemi, kayýk, yük, donaným veya enkazýn kurtarýlmasýný herhangi bir þekilde menetmeye veya engellemeye teþebbüs eden; veya

(c) Herhangi bir enkazý gizleyen veya üzerindeki iþaretleri silen veya bozan herhangi bir kiþi,

bu Yasa veya baþka bir yasa uyarýnca çarptýrýlabileceði herhangi baþka bir cezaya ek olarak bu gibi her suç için elli liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir; ve bir Mukayyit veya bir geminin karaya oturduðu veya tehlike içinde bulunduðu durumlarda yukarýdaki maddeler uyarýnca kurtarma iþlerini üstlenme yetkisine sahip olan bir kiþi, veya bir Mukayyidin veya kurtarma iþlerini üstlenme yetkisi olan bir kiþinin emriyle hareket eden bir kiþi olmadýðý halde, kaptanýn izni olmaksýzýn böyle bir gemi veya kayýða girmeye teþebbüs eden herhangi bir kiþi, bu gibi her suç için otuz liraya kadar para cezasýna çarptýrýlabilir, ve kaptanýn gemiye veya kayýða bu þekilde girme teþebbüsünde bulunan herhangi bir kiþiyi zor kullanarak engellemesi yasaldýr.

Enkazýn

40. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde bulunan herhangi bir deniz sahilinde veya yabancý yakýnýnda veya gelgit sularýnýn etkilediði herhangi bir sahilde veya yakýnýnda karaya oturan, bir limanda hasara uðradýðý için mürettebatýnca terk edilen veya baþka bir þekilde tehlike içinde bulunan satýlmasý. herhangi bir gemi veya kayýðý veya böyle bir gemi veya kayýðýn yük veya donanýmýnýn herhangi bir kýsmýný veya böyle bir gemi veya kayýða ait herhangi bir þeyi, veya sözü edilen sýnýrlar içinde bulunan herhangi bir enkazý yabancý bir liman veya yere götürüp orada satarsa, beþ yýla kadar hapis cezasýna çarptýrýlabilir.

BEÞÝNCÝ KISIM

Çeþitli Kurallar

Terkedilmiþ

41. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetine getirilen veya gelen tüm enkaz, yabancý eþya olmasý halde bulunan nedeniyle Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetine ithal edilen eþyanýn tabi tutulduðu ayni vergilere yabancý eþyalarýn tabi tutulur; ancak söz konusu enkaz zarar görmüþse bu durum göz önünde tutularak vergi ithal edilmiþ gibi uygulanýr ve enkazýn menþei konusunda bir sorun ortaya çýkarsa, Gümrük ve Rüsumat Dairesi ayni vergilere Müdürünün tahkikat sonucu kararlaþtýracaðý ülkenin ürünü sayýlýr.

tabi tutulmasý

Yabancý

42. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sahillerinde veya bu sahillerin yakýnýnda batan herhangi bir bir geminin yabancý gemiye veya böyle bir geminin yüküne ait olan veya onlarýn bir parçasýný teþkil eden enkazý söz konusu eþya, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti sahillerinde veya bu sahillerin yakýnýnda bulunursa veya olduðunda Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir limanýna getirilirse, söz konusu geminin ait Konsolosun olduðu ülkenin veya bulunan veya getirilen yükse, yük sahibinin ait olduðu ülkenin Konsolosu enkaz sahibinin veya söz konusu ülke ile yapýlan bir sözleþme veya anlaþma ile o amaç için yetkili kýlýnmýþ vekili sayýlmasý herhangi bir konsolosluk memuru, gemi veya eþya sahibinin ve gemi kaptanýnýn veya gemi veya eþya sahibinin baþka vekilinin yokluðunda, eþyanýn muhafazasý ve elden çýkarýlmasý konularýnda gemi veya eþya sahibinin vekili sayýlýr.

Tüzük yapma

43. Bakanlar Kurulu, zaman zaman, Enkaz Mukayyitlerine bu Yasa uyarýnca ödenecek ücretleri ve bu yetkisi ücretlerin kimler tarafýndan ve hangi kýymetler için ödeneceðini belirleyen Tüzük yapabilir ve ayni zamanda, Yüksek Mahkeme Baþkanýnýn tavsiye ve yardýmlarýyla bu Yasa kurallarý uyarýnca herhangi bir Mahkeme veya Yargýcýn veya herhangi bir Mukayyidin huzuruna gelen meselelerde izlenecek yöntemi ve bu Yasa kurallarý uyarýnca baþlatýlan herhangi bir yargý iþlemi için alýnacak harçlarý düzenleyen Tüzük yapabilir. Bu madde uyarýnca yapýlan tüm Tüzükler bu Yasanýn bir kýsmýymýþ gibi ayni þekilde geçerli olurlar ve sonuç doðururlar.

Para cezalarýnýn

44. Bu Yasa kurallarý uyarýnca herhangi bir ceza veya müsadereye uðratýlan herhangi bir kiþi, istirdadý suç iþlemiþ sayýlýr ve söz konusu para cezasý Baþsavcýnýn açacaðý ceza veya hukuk davasý yoluyla istirdat edilebilir.