FASIL 270
MADEN VE TAŞ OCAKLARI
MADDE DİZİNİ:
BİRİNCİ KISIM – BAŞLANGIÇ KURALLARI
Madde 1. Kısa isim.
Madde 2. Yorum.
Madde 3. “Maden Ocağı” ve “Taş Ocağı” Deyimlerinin Anlamı.
İKİNCİ KISIM – GENEL KURALLAR
Madde 4. Madenlerin ve Taş ocağı maddelerinin mülkiyeti.
Madde 5. Aramanın, maden ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliğinin Yasaklanması.
Madde 6. Yasanın madeni yağlara v.s. uygulanmaması.
Madde 7. Arama izni sahiplerinin v.s.nin KKTC’de ikamet etmemesi
Madde 8. Arama, maden ocağı işletme veya taş ocağı
İşletme Planları.
Madde 9. Sermaye.
Madde 10. Üzerlerinde araştırma, maden ocağı işletmeceliği veya taş ocağı işletmeciliği yapılamayacak olan araziler.
Madde 11. İmtiyaz ücreti.
ÜÇÜNCÜ KISIM – ARAMA
Madde 12. Aramanın yasal olduğu durumalr.
Madde 13. Arama izinleri.
Madde 14. Arama izni sahiplerinin hakları.
Madde 15. Arama izni sahibinin görevleri.
Madde 16. Çıkarılan maden veya taş ocağı maddelerinin mülkiyeti ve elden çıkarılması.
Madde 17. Arama izni sahibinin tazminat ödenmesi.
Madde 18. Araştırma izninin iptali.
Madde 19. Aynı bölge için ikinci bir araştırma izni verilememesi.
Madde 20. Öncelik.
Madde 21. Bakanlar Kurulunun bölgeleri aramaya kapalı ilan edebilmesi.
DÖRDÜNCÜ KISIM – MADEN OCAĞI İŞLETMECİLİĞİ
Madde 22. Maden ocağı işletmeciliğinin ne zaman yasal olduğu.
Madde 23. Maden ocağı işletme imtiyazı verilmesi.
Madde 24. Maden ocağı işletme ruhsatının yürürlük süresi, yenilenmesi ve teslimi.
Madde 25. İmtiyaz sahibi bakımından imtiyazda zimnen mevcut sayılan koşullar.
Madde 26. Maden ocağı işletme imtiyazının tevdiettiği haklar.
Madde 27. Maden ocağı işletme imtiyazının devir ve tahsisi.
Madde 28. Suların başka bir tarafa çevrilmesi veya kirletilmesi.
Madde 29. Suyun paklanması.
Madde 30: Maden Dairesi Müdürünün herhangibir araziye girme ve orada yapılan işleri teftiş etme yetkisi v.s.
Madde 31. Bakanlar Kurulunun maden ocağını kapatma yetkisi.
Madde 32. Bakanlar Kurulunun bir maden ocağı işletme imtiyazını son erdirme yetkisi.
Madde 33. Maden ocağının terk edilmesi veya kapatılşması üzerine, maden ocağı planlarının Maden Dairesi Müdürüne tevdi
edilmesi.
Madde 34. Maden ocağı işletme şimtiyazı sahibinin müştemilat v.s’yi alıp götütrme yetkisi.
Madde 35. Kira alınmasının , müsadere hakkından feragat edildiği sonucunu Doğurmaması
BEŞİNCİ KISIM – TAŞ OCAĞI İŞLETMECİLİĞİ.
Madde 36. Taş ocaklarının denetiminin Bakanlar Kuruluna verilmesi.
Madde 37. İzin ve ruhsatla yapılan taş ocağı işletmeciliğinin yasal oluşu.
Madde 38. Taş ocağı izinlerinin süresi, yenilenmesi ve iptali.
Madde 39. Taş ocağı ruhsatları için taahhüt v.s.
Madde 40. Taş ocaklarını teftiş veya kapatma yetkisi.
Madde 41. Bakanlar Kurulunun taş ocağıı işletme ruhsatını sona erdirme yetkisi.
ALTINCI KISIM – ÇEŞİTLİ KURALLAR.
Madde 42. Maden memurlarının atanması ve görevleri.
Madde 43. Suçlar ve cezalar.
Madde 44. İş verenin, müstahdemlerinin işlediği suçlara karşı sorumluluğu
Madde 45. Araştırma v.s. izinlerinin kapsadığı bölgelerin sınırlarının belirlenmesi.
Madde 46. Kamu işleri için gerekli olan malzemeler.
Madde 47. Bakanlar Kurulunun Tüzük yapma yetkisi.
Madde 48. Koruma.
MADEN VE TAŞ OCAKLARINA İLİŞKİN YASAYI
DEĞİŞTİREN VE BİRLEŞTİREN YASA
(10 Nisan 1953) 14/1953
43/1955
6/1956
BİRİNCİ KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Maden ve Taş Ocakları (Düzenleme) Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe -
"Aramak" ve "arama", maden veya taş ocağı maddelerini aramakla ilgili olan ve araştırmacının ilgili arazinin maden veya taş ocağı işletme potansiyelini saptayabilmesi için makul olarak gerekli görülen tüm iş ve işlemleri içerir.
"Arazi", arazi üzerinde bulunan herhangi bir binayı veya başka yapıyı veya inşaatı vaya arazi üzerinde ekilmiş bulunan veya yetişen herhangi bir ağaç veya başka bitkiyi ve bunların üzerlerindeki toplanmamış ürünü veya herhangi bir suyu veya arazideki veya arazi üzerindeki veya araziye ait herhangi bir hakkı, menfaatı, ayrıcalığı, serbestiyi veya yüklenim (irtifak) hakkını veya arazinin üzerinde veya altında bulunan veya akan herhangi bir suyu içerir.
"Devlet arazisi", Devlete verilmiş bulunan veya Devlet malı olarak Devletçe malik olunan, tasarruf edilen ve kullanılan herhangi bir araziyi içerir.
"Kirletmek" ve ''kirletme", herhangi bir insan, hayvan veya bitki hayatına zararlı olacak miktarda herhangi bir kimyasal veya başka madde ile kirletmeyi içerir.
"Maden", yer kabuğundan doğal olarak elde edilen veya yer kabuğunun bir parçasını oluşturan ekonomik değere sahip tüm maddeleri (madeni yağlar dahil) içerir; ancak eriyik (solüsyon) halindeki madenleri veya yer tezeği, ağaç, kereste veya benzeri orman ürünlerini veya taş ocağı maddelerini içermez.
"Maden ocağı işletmeciliği'', herhangi bir şekil veya yöntemle maden elde etmek veya çıkarmak için yapılan herhangi bir iş veya işlemi veya doğrudan doğruya veya dolaylı olarak madencilikle ilgili olan herhangi bir amacı anlatır.
"Madeni yağ', ' zifti, asfaltı veya doğal gazı içerir.
"Mahkeme", arazinin bulunduğu ilçenin Kaza Mahkemesini anlatır.
"Müdür", Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürünü anlatır ve Müdür tarafından bu Yasa amaçları için yetkili kılınan herhangi bir Tapu ve Kadastro Dairesi memurunu da kapsar.
"Özel arazi", özel mal olarak sahip olunan, tasarruf edilen veya kullanılan herhangi bir araziyi anlatır ve bir kent, köy veya mahallenin halka ait malı olarak tasarruf edilen veya kullanılan herhangi bir araziyi de kapsar.
"Sahip", arazi ile ilgili olarak kullanıldığında,Tapu kütüğünde kayıtlı olup olmamasına bakılmaksızın, arazinin maliki olarak kaydedilme hakkına sahip olan kişiyi anlatır.
"Taş ocağı", herhangi bir taş ocağı maddesinin çıkarılması veya elde edilmesi amacıyla içerisinde kazı yapılan herhangi bir alanı anlatır.
"Taşocağı maddeleri”, kum, arduvaz, granit veya başka kayaları, tebeşir, kil, çakmaktaşı, çakıllı kum, alçı taşı, kireç taşı, mermer, marn ve kuvarsı anlatır.
"Taşocağı işletmeciliği", herhangi bir şekil veya yöntem1e taş ocağı maddeleri elde etmek veya çıkarmak için yapılan herhangi bir iş ve işlemi anlatır.
‘’Maden ocağı’’ ve ‘’taş 3. (1) Bu Yasada "maden ocağı" deyimi, tümüylr veya önemli bir ocağı’’ deyimlerinin ölçüde kişilerin yeraltında istihdamını gerektiren araçlarla, gerek anlamı doğal halde, gerekse solüsyon (eriyik) veya süspansiyon 3, 6/1956 (erimemiş) haldeki madenlerin veya maden ürünlerinin çıkarılmasını veya elde edilmesini amaçlayan veya çıkarılması veya elde edilmesi ile bağlantılı olan bir kazıyı veya kazılar sistemini anlatır.
(2) Bu Yasada " taş ocağı " deyimi, taş ocağı maddelerinin, gerek doğal, gerekse solüsyon (eriyik) veya süspansiyon (erimemiş) hallerinde ve taş ocağı maddeleri ürünlerinin çıkarılmasını veya elde edilmesini amaçlayan veya çıkarılması veya elde edilmesi ile bağlantılı olan ve bir maden ocağı veya sadece bir kuyu veya bir arteziyen kuyusu veya kuyu ve arteziyen kuyusu birleşimi bir kuyu olmayan bir kazıyı veya kazılar sistemini anlatır.
(3) Bu Yasa amaçları bakımından: -
Maden ocağının çıkış yerlerinin veya çıkarma veya
havalandırma kuyularının yakınında veya çevresinde bulunan ve maden ocağının işletilmesi için veya işletilmesi ile bağlantılı olarak veya maden ocağından çıkarılan ve elde edilen
madenlerin veya maden ürünlerinin işlenmesi, satışa
hazırlanması, tüketilmesi veya kullanılması, ambarlanması veya maden ocağından çıkarılması veya artıkların maden ocağından dışarıya atılması amaçları için veya bu amaçlarla ilgili olarak maden ocağı ile birlikte zilyet olunan yer yüzeyinin (yer kabuğunun), üzerindeki binalar, yapılar ve işlerle birlikte, maden ocağının bir parçasını veya bir kısmını oluşturduğu var sayılır.
Taş ocağının işletilmesi veya taş ocağından çıkarılan ve elde edilen taş ocağı maddelerinin veya taş ocağı ürünlerinin işlenmesi, satışa hazırlanması, tüketilmesi veya kullanılması, ambarlanması veya taş ocağından artıkların dışarıya atılması amaçları için veya bu amaçlarla bağlantılı olarak taş ocağının yakınında veya çevresinde bulunan ve taş ocağı ile birlikte zilyet olunan yer yüzeyinin (yer kabuğunun), üzerindeki binalar, yapılar ve işlerle birlikte, taş ocağının bir parçasını veya bir kısmını oluşturduğu var sayılır.
Ancak, içinde, duruma göre, maden ocağının veya taş
ocağının işletilmesi veya maden ocağından çıkarılan ve elde edilen madenlerin veya taş ocağından elde edilen taş ocağı maddelerinin veya taş ocağı ürünlerinin satışa hazırlanması dışında bir amaç için, bir imalât işlemi yapılan bina ve yerlerin, bu Yasa amaçları bakımından, maden ocağının veya taş
ocağının bir kısmını veya bir parçasını oluşturduğu var sayılmaz.
Bu Yasa amaçları bakımından, ilgili zamanda tek bir maden veya taş ocağının artıklarının depolanması için kullanılmakta ve münhasıran o maden veya taş ocağının sahibinin zilyetliğinde bulunan bina ve yerlerin, ilgili maden veya taş ocağının bir kısmını veya bir parçasını oluşturduğu var sayılır; ilgili zamanda iki veya ikiden fazla maden veya taş ocağının artıklarının depolanması için kullanı1makta olan ve o maden veya taş ocaklarından birinin sahibi tarafından, tek başına veya öteki maden veya taş ocağının sahibi ile veya öteki maden veya taş ocaklarının sahiplerinin tümü veya bir kaçı ile birlikte zilyet olunmakta olan bina ve yerler ise, söz konusu maden veya taş ocakları arasından, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün
öngöreceği maden veya taş ocağının, bir kısmını veya bir parçasını oluşturduğu var sayılır.
Bu Yasa amaçları bakımından, bir maden veya taş ocağından Çıkarılan ve elde edilen, duruma göre, madenlerin veya taş ocağı maddelerinin veya artıkların taşınması için kullanılan demiryolu, konveyör veya teleferik, o maden ocağının veya taş ocağının bir parçası veya bir kısmı sayılır.
İKİNCİ KISIM
GENEL KURALLAR
Madenlerin ve taş ocağı
4. (1) Bu maddenin (2)’inci fıkrası kurallarına bağlı kalınması koşuluyla maddelerinin mülkiyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki madenlerin ve taş ocağı Bölüm 224 maddelerinin mülkiyeti ve kontrolü Devlete aittir.
3/1960 Müdür tarafından imzalanan adilen ve Taşınmaz Mal (Tasarruf, 7/1978 Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasasının 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca İlçe Tapu Dairesine tevdi edilen mesaha haritası üzerinde gösterilen bölgeler içinde bulunan herhangi bir arazinin içinde, üzerinde veya a1tında bulunan madenler ile taş ocağı maddelerinin mülkiyeti, o arazinin sahibine aittir.
Aramanın,
5. Kimse, bu Yasada öngörülen dışında, Kuzey Kıbrıs Türk maden ocağı Cumhuriyetindeki herhangi bir arazi üzerinde herhangi bir arama yapamaz, maden arayamaz, işletemez veya maden işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği yapamaz.
ocağı işletmecili-
ğinin yasaklanması
Yasanın Madeni Yağlara
6. Bu Yasanın içerdiği hiçbir kural, madeni yağ aranmasına veya madeni yağ çıkarılmasına hak verir biçimde v.s yorumlanamaz.
Uygulan-maması
4, 6/ 1956
Arama izni sahiplerinin
(1) Bu Yasa kuralları uyarınca verilen bir izin, ruhsat veya imtiyazın sahibi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde v.s.nin KKTC’de ikamet bizzat ikamet etmeyen bir kişi ise veya merkez bürosu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olmayan bir şirket ise, etmemesi. böyle bir izin, ruhsat veya imtiyaz sahibi, ruhsat veya imtiyazının teslimi dışında ruhsat veya imtiyazla ilgili konularda kendisini temsil etmek üzere, tam yetkili ve devamlı olarak Kuzey Kıbırıs Türk Cumhuriyetinde ikamet edecek bir vekil tayin eder ve böyle bir tayinin yapılmasından veya tayinde herhangi bir değişikliğin yapılmasından hemen sonra, ilgili vekâletnamenin veya vekâletnameyi değiştiren herhangi bir belgenin bir suretini Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne gönderir.
Bu Yasa kuralları uyarınca verilen bir izin, ruhsat veya imtiyazın sahibi, (1)’inci fıkrada öngörüldüğü biçimde bir vekil tayin etmeyi veya vekile yeterli yetki vermeyi ihmal ederse, Bakanlar Kurulu, Resmî Gazete'de yayımlayacağı bir bildiriyle, izin, ruhsat veya imtiyazda belirtilen bölge içinde aramaya, taş ocağı işletmeciliği veya maden ocağı işletmeciliğine devam edilmesini yasaklayabilir.
Vekile yeterli yetki veren geçerli bir vekâletnamenin sureti, (2)’nci fıkrada belirtilen bildirinin Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak üç ay içinde Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün eline geçmezse Bakanlar Kurulu Resmî Gazete'de yayımlayacağı ikinci bir bildiri ile izin, ruhsat veya imtiyazı iptal edebilir.
Arama, maden ocağı
8. Her arama izni, maden ocağı işletme imtiyazı veya taş ocağı işletme ruhsatı sahibi, her zaman için, imtiyaz işletme veya taş ocağı veya ruhsatında belirtilen bölge içinde yapılan tüm aramayı, maden ocağı işletmeciliği veya taşocağı işletme planları işletmeciliğini gösteren doğru plânlar ve bulunan tüm madeni değerleri ve tahmin edilen tüm maden cevheri rezervlerini gösteren doğru kayıtları tutar ve istendiğinde bu gibi plân ve kayıtların suretlerini Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne verir.
Sermaye
9. (1) Bakanlar Kurulu, bir maden arama izni, bir maden ocağı işletme imtiyazı veya bir taş ocağı işletme ruhsatı için başvuruda bulunan herhangi bir kişiden, başvurulan bölgede, duruma göre, tam bir arama yapılmasını, bölgenin tam olarak geliştirilmesini veya işletilmesini sağlayacak yeterlikte işletme sermayesine sahip olduğunu kanıtlanmasını ve kararlaştırılacak para miktarı için bir banka garantisi ibraz etmesini isteyebilir.
(2) Bakanlar Kurulu, bir maden ocağı işletme imtiyazının veya bir taş ocağı işletme ruhsatının kapsadığı bölge ile ilgili olarak arama yapanlar, imtiyaz sahipleri veya mühendisler tarafından hazırlanan raporların bilgi için kendine sunu1masını isteyebilir.
(3) Herhangi bir kişi, (2)’nci fıkra uyarınca yapılan herhangi bir isteme uymayı ihmal ederse, ihmalin devam ettiği her gün için, beş liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.
Üzerlerinde arama, maden
10. (1) Bu Yasa uyarınca verilen hiç bir arama izni, maden ocağı işletme imtiyazı veya taş ocağı işletme izni ocağı işletmeciliği veya veya ruhsatı, koşul bendinde belirtilen araziler dışında kalan aşağıdaki bentlerde gösterilen arazilerin zilyetliğe taş ocağı işletmeciliği alınmasına veya içlerinde veya üzerlerinde arama, maden ocağı işletmecilği veya taş ocağı işletmeciliği yapılamaya-cak olan yapılmasına veya üzerlerine işaret kulesi inşa edilmesine yetki vermez :
araziler (a) Bakanlar Kurulunun muvafakatına ve öngöreceği koşullara bağlı olmaksızın, herhangi bir kamu amacı için ayrılan (+) veya kullanılan veya herhangi bir kamu amacına tahsis edilen veya vakfedilen araziler ;
(b) Özel araziler ;
(c) Devlete ait istasyon olarak veya çarşı veya mezarlık olarak kullanılan araziler veya herhangi bir demiryolu için tahsis edilen veya herhangi bir demiryolundan yüz metreye kadar uzaklıkta bulunan araziler ;
(d) Devlete veya kamuya ait herhangi bir binanın, su hazinesinin, bentin veya kamu yolunun bulunduğu yerdeki araziler veya Dev1ete veya kamuya ait herhangi bir binadan, su hazinesinden, bentten veya kamu yolundan elli metreye kadar uzaklıkta bulunan araziler ;
(e) Herhangi bir binanın arsası olan veya herhangi bir binadan elli metreye kadar uzaklıkta bulunan araziler :
Ancak -
Bu fıkranın (a) bendinde belirtilenarazilerin söz konusu olduğu durumlarda, Bakanlar Kurulunun rızasıyla ve Bakanlar Kurulunun koyacağı koşullar uyarınca ; (b) bendinde belirtilen özel arazilerin söz konusu olduğu durumlarda, arazi sahibinin rızasıyla ; (c) ve (d) bentlerinde belirtilen arazilerin söz konusu olduğu durumlarda, Bakanlar Kurulunun önceden verilmiş yazılı rızasıyla ve Bakanlar Kurulunun koyacağı koşullar uyarınca ; (e) bendinde sözü edilen arazilerin söz konusu olduğu durumlarda ise, binanın zilyedi olan kişinin rızasıyla, bu gibi araziler zilyet olunabilir veya içlerinde veya üzerlerinde arama, maden ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği yapılabilir veya üzerlerine işaret kulesi inşa edilebilir;
Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen araziler için öngörülen rıza, makul olmayan bir nedenle verilmezse veya alınması olanaksızsa veya pratik değilse, duruma göre, ya l4’üncü maddenin (2)’nci fıkrası ya da 26’ncı maddenin
(3)’üncü, (4)’üncü ve (8)’inci fıkraları kuralları uygulanır
(iii) Bakanlar Kurulu, bu fıkranın (e) bendinde belirtilen araziler için öngörülen rızanın makul olmayan nedenlerle verilmediğine kanaat getirirse, izin, imtiyaz veya ruhsat sahibinin, Bakanlar Kurulunun koyacağı koşullara bağlı olarak, söz konusu araziler üzerinde veya içinde arama, maden ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği yapmasına yetki verebilir.
(2) Herhangi bir kişi, gerekli olan rıza veya yetkiyi almadan, (1)’inci fıkrada belirtilen araziler içinde veya altında arama, maden ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği yaparsa, suç işlemiş olur.
İmtiyaz ücreti
11. Arama, maden ocağı işletmeciliği veya taş ocağı işletmeciliği yapıldığı sırada çıkarılan veya elde edilen maden veya taş ocağı maddeleri için belirlenecek miktarda imtiyaz ücreti ödenir :
Ancak, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünce, sadece tahlil veya deney amacı için veya bir bilimsel örnek olarak çıkarıldığı ve bu gibi bir amaç için gerekli olan miktardan fazla olmadığı tasdik edilen herhangi bir maden veya taş ocağı maddesi örneği için imtiyaz ücreti ödenmez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
ARAMA
Aramanın yasal olduğu
12. Bakanlar Kurulunun bu Kısım kuralları uyarınca vereceği bir arama izni ile arama yapılması yasaldır:
durumlar Ancak, Bakanlar Kurulu, Resmî Gazete'de yayımlayacağı bir bildiri ile, belirli bir maden veya taş ocağı maddesi için arama yapılmasını yasaklayabilir. Böyle bir durumda, bir arama izni, söz konusu bildirinin yayımlanmasından önce veya sonra verilmiş olmasına bakılmaksızın, izin sahibine, izinde bunun aksi açıkça öngörülmüş olmadıkça, yasaklanan maden veya taş ocağı maddesi için arama yapma yetkisi vermez..
Arama izinleri
13. (1) Bakanlar Kurulu, belirlenmiş biçimde başvuruda bulunan ve belirlenmiş harcı ödeyen herhangi bir kişiye arama izni verebilir.
(2) Bir arama izni, belirlenmiş şekilde olur ve Bakanlar Kurulunun kararlaştıracağı kayıt ve koşullara bağlı olur Bakanlar Kurulunun önceden alınmış rızası olmaksızın bir arama izni başkasına devredilemez veya bir arama izni ile verilen herhangi bir hak veya menfaat başkasına tahsis edilemez Bir arama izni, bu Yasa kuralları uyarınca daha önce iptal edilmedikçe, verildiği tarihten başlayarak bir yıl süreyle yürürlükte kalır; ancak Bakanlar Kurulunca belirlenmiş biçimde yenilenebilir.
Bir arama izni olmaksızın arama yapan herhangi bir kişi veya arama iznindeki kayıt ve koşullara uymayı ihmal eden veya o kayıt veya koşulara aykırı davranan bir arama izni sahibi, bir suç işlemiş olur.
Arama izni sahiplerinin
14. (1) Bir arama izni sahibi, arama izninin kapsadığı herhangi bir devlet arazisine ve bu maddenin (2)’nci hakları fıkrasına bağlı olarak herhangi bir özel araziye girip orada arama yapma hakkına sahiptir. Bu amaçla, arama izni sahibi, iyi niyetle arama yaptığı sırada, makine ile kuyu veya delik açabilir, hendek kazabilir, çıkarma veya havalandırma kuyusu kazabilir ve genellikle gerekli olan kazıları yapabilir ; ancak maden elde etme amacını güden veya o sonucu doğuran herhangi bir önlem alamaz.
(2) Bir arama izni sahibi, arazi sahibinin veya araziyi zilyetliğinde bulunduran kişinin önceden rızasını almış olmadıkça veya böyle bir rızanın makul olmayan nedenlerle verilmemesi veya alınmasının olanaksız olması vaya pratik olmaması durumunda, Bakanlar Kurulundan özel izin almış olmadıkça, özel arazi üzerinde arama yapma hakkına sahip değildir,:
Ancak, arama izni sahibi, arazi sahibinin veya araziyi zilyetliğinde bulunduran kişinin istemesi halinde, yer yüzü/yer üstündeki haklarına yapılacak tecavüzler veya araziye veya arazi üzerinde inşa edilmiş, ekilmiş, yetiştirilmiş veya mevcut olan herhangi bir şeye yapılacak zarar ziyan için tazminat ödenmesi için, Jeeoloji ve Maden Dairesi Müdürünce direktif verilecek bir para miktarını, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü nezdinde yatırmak suretiyle, güvence verir.
(3) (2)’nci fıkrada belirtilen özel izin için başvuruda bulunan kişi, arazi, arazinin sahibi veya araziyi zilyetliğinde bulunduran kişi, aramayı tasarladığı madenlerin niteliği hakkında tüm ayrıntıları vermedikçe ve arama nedeniyle arazi sahibinin veya araziyi zilyetliğinde bulunduran kişinin uğrayacağı zarar veya ziyanı tazmin etmekle yükümlü olacağına dair taahhütte bu1unmadıkça, Baıkanlar Kurulunca böyle bir özel izin verilmez.
(4) Bakanlar Kuru1u, bu madde uyarınca vereceği herhangi bir özel izne, uygun göreceği kayıt ve koşulları koyabilir.
15. (1) Bir arama izni sahibi -
Arama izni sahibinin Tüm arama faaliyet1erini, izninin kapsadığı araziler üzerinde görevleri buYasa uyarınca yapılan herhangi bir Tüzük kurallarına göre, güvenli bir biçimde ve ustaca yürütür.
Saptanmış sicil ve defterleri tutar ve saptanmış raporları sunar ;
Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün veya Bakanlar Kurulunun bu amaçla yetkili kılacağı herhangi bir kişinin, herhangi bir aramayı tetkik etmesine ve tasarruf ve denetiminde bulunan ve arama ile ilgili olarak tutulan herhangi bir sicil veya hesap defterini teftiş edip suret almasına her zaman izin verir ;
Kamuya ait herhangi bir nehir, dere, pınar, kuyu veya su yolunun suyunu, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün
önceden alınmış yazılı rızası olmaksızın veya herhangi bir özel suyu, sahibinin önceden alınmış yazılı rızası olmaksızın başka bir yöne çeviremez ;
Arama izninin kapsadığı arazilerde bizzat ikamet etmezse veya ikamet ettiği yer söz konusu araziler üzerinde yapılan arama faaliyetlerini devamlı olarak gözetimi altında bulundurmasına olanak verecek yakınlıkta değilse, iş başında arama faaliyetlerini devamlı olarak gözetimi altında bulunduracak bir vekil bulundurur.
(2) Bu maddenin (1)’inci fıkrası kura1larına uymayı ihmal eden veya o kurallara aykırı davranan bir arama izni sahibi, bir suç işlemiş olur.
Çıkarılan maden veya taş
16. (l) Bir arama izni uyarınca arama yapıldığı sırada çıkarılan veya elde edilen madenler veya taşocağı ocağı maddelerinin maddeleri, Devletin malı sayılır ve Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün yazılı rızası olmaksızın, araziden alınıp mülkiyeti ve elden başka bir yere götürülmez veya arama izni sahibi veya başka bir kişi tarafından elden çıkarılamaz ; ancak bu çıkarılması fıkranın içerdiği hiçbir kural, bu gibi maden veya taş ocağı maddelerinin ihtiva ettikleri maddeleri ve ticari değerlerini saptamak amacıyla test, tahlil ve deneye tabi tutulmalarına yetecek miktarda nümunenin bu gibi maden ve taş ocağı maddelerinden arama izni sahibi tarafından alınıp götürülmesini yasaklar şeklinde yorumlanamaz.
Arama yapıldığı sırada çıkarılan veya elde edilen herhangi bir madeni veya taş ocağı maddesini, bu fıkra kurallarına aykırı olarak araziden alıp götüren veya elden çıkaran herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur.
(2) Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü, koymayı uygun göreceği koşullarla, maden veya taş ocağı maddelerinin, güvenlik içinde muhafaza edilmelerini sağlamak amacıyla, çıkarıldıkları veya elde edildikleri araziden onaylayacağı başka bir yere aktarılmalarına yetki verebilir.
(3) Bir arama izni sahibi, arama yapıldığı sırada çıkarılan veya elde edilen herhangi bir madeni veya taş ocağı maddesini alıkoymak veya elden çıkarmak isterse, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne, saptanmış biçimde bir dilekçe sunar ve Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü de dilekçe sahibi tarafından yapılan iş ve işlemlerin, yalnızca arazinin maden veya taş ocağı işletme potansiyelini saptamak için makul ölçüde gerekli olan iş ve işlemler olduğundan tatmin olursa, saptanmış imtiyaz ücretinin ödenmesi üzerine, söz konusu madeni veya taş ocağı maddesini alıkoyması veya elden çıkarması için dilekçe sahibine yetki verebilir.
(4) Bu maddenin öngördüğü hic bir kural, bu Yasanın 3’üncü. maddesinin (2)’nci fıkrasında belirtilen araziden çıkarılan veya elde edilen herhangi bir madene veya taş ocağı maddesine uygulanmaz.
Arama izni sahibi
17. (1) Her arama izni sahibi, herhangi bir özel arazinin sahibinin veya zilyetinin istemi üzerine, arama sonucu tarafından tazminat arazinin üzerindeki haklarına yapılan herhangi bir tecavüz için veya araziye veya arazi üzerinde inşa edilen, ödenmesi ekilen, yetiştirilen veya mevcut olan herhangi bir şeye yapılan zarar veya ziyan için makul ve haklı bir tazminat öder.
(2) Bir arama izni sahibi, yukarıda belirtildiği biçimde kendisinden istenen tazminatı ödemeyi ihmal ederse veya özel arazinin sahibi veya zilyedi, teklif edilen tazminatı tatminkâr bulmazsa, duruma göre, arazinin sahibi veya zilyedi, Müdüre başvuruda bulunur ve Müdür ödenmesi gereken tazminatı takdir eder ve kararlaştırır ve kararlaştırılan tazminat miktarını taraflara bildirir..
(3) Taraflardan herhangi biri, Müdürün kararlaştırdığı tazminatı tatmin edici bulmazsa, tazminatı tatmin edici bu1mayan taraf, bildirimin kendisine yapıldığı tarihten başlayarak on beş gün içinde, Bakanlar Kuruluna itirazda bulunabilir. Bakanlar Kurulunun bu gibi itirazlarla i1gili kararı kesin ve nihaidir.
(4) Duruma göre, Müdür veya Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan tazminat miktarı, arama izni sahibi tarafından, tazminat miktarıyla i1gili bildirimin kendisine yapıldığı tarihten başlayarak on beş gün içinde, tazminatı almaya hakkı olan kişinin hesabına yatırılmak üzere Müdüre ödenir.
(5) Kararlaştırılan tazminat, (4)’üncü fıkrada belirtilen süre içinde ödenmezse, 14’üncü maddenin (2)’nci fıkrasının koşul bendi uyarınca arama izni sahibi tarafından yatırılan paradan karşılanır; ancak para yatırılmamışsa veya yatırılan para yetersizse, tazminatın ödenmesi için tazminatı almaya hakkı olan kişi tarafından hukuk davası açılabilir ve Bakanlar Kurulu, böyle bir arama iznini, tazminat ödeninceye kadar durdurabilir/askıya alabilir.
Bu maddenin (5)’inci. fıkrası uyarınca Mahkemede başlatılan yargı işleminde, Müdürün imzasını taşıyan ve kararlaştırılan teminat miktarını belirten bir belge ibraz edilirse, böyle bir belge, daha fazla kanıta gereksinme duyulmadan, ödenmesi gereken tazminatın kesin delili olarak kabul edilir.
Arama izninin iptali
18. Bakanlar Kurulu, bir arama izni sahibinin bu Yasa kurallarına veya bu Yasa uyarınca yapılan Tüzük kurallarına veya arama iznindeki kayıt veya koşullara uymayı veya onları yerine getirmeyi ihmal ettiği kanısına varırsa, böyle bir arama izni sahibinin iznini iptal edebilir.
Ayni bölge için ikinci
19. Yürürlükte olan bir arama izninin kapsadığı herhangi bir bölge için, herhangi bir kişiye arama izni bir arama izni verilemez, ancak bu maddenin içerdiği hiç bir kural, ilgili zamanda yürürlükte olan herhangi bir Yasa uyarınca verilememesi. verilen herhangi bir petrol arama iznine uygulanmaz.
Ancak, Bakanlar Kurulu, yürürlükte olan bir arama izninin kapsadığı ayni bö1ge için herhangi bir kişiye arama izni verilmesi halinde, elinde o bölge için geçerli bir arama izni bulunan kişinin hak ve menfaatlarına zarar gelmeyeceğinden tatmin olursas, aynı bölge ile ilgili olarak, ancak değişik maden veya taş ocağı maddeleri için, başka bir kişiye arama izni verebilir.
Öncelik
20. (l) Aynı bölge için veya bir biri içine girmiş bölgeler için, aynı gün iki veya daha fazla kişiden dilekçe alındığında, i1k alınan ve bu Yasa kurallarına veya bu Yasa uyarınca yapılan Tüzük kurallarına uygun olan dilekçe, öteki dilkçelere karşı önceliğe sahip olur.
Bakanlar Kurulunun, öncelik konusunda verdiği karar kesindir.
Bakanlar Kurulunun
21. (1) Bakanlar Kurulunun, Resmî Gazete'de yayımlayacağı biır bildiri ile, herhangi bir bölgeyi, genel olarak bölgeleri aramaya kapalı veya belli bir maden veya taş ocağı maddesine özgü olarak, bildiride belirtilecek bir süre için veya süre ilan edebilmesi. belirtilmeksizin, aramaya kapalı ilân etmesi yasaldır.
(2) Aramaya kapalı ilân edilmiş bir bölgede arama yapan herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur.
(3) Bakanlar Kurulu, herhangi bir kişiye, aramaya kapalı ilân edilmiş herhangi bir bölgede arama yapması için uygun göreceği koşullarla yetki verebilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
MADEN OCAĞI İŞLETMECİLİĞİ
Maden ocağı
22. (l) Bakanlar Kurulunun bu Kısım kuralları uyarınca verdiği bir maden ocağı işletme imtiyazı uyarınca maden işletmeciliği-nin ne ocağı işletmeciliği yapılması yasaldır :
zaman yasal olduğu Ancak, Bakanlar Kurulu, maden ocağı işletme imtiyazı için başvuruda bulunan herhangi bir kişiye, böyle bir imtiyaz verilinceye kadar, koymayı uygun göreceği kayıt ve koşullarla ve kısıtlamalara bağlı olarak, başvuruda bulunduğu bölge içinde maden ocağı işletme faaliyetinde bulunması için izin verebilir :
Yine ancak, böyle bir izin, Bakanlar Kurulunca, herhangi bir zaman iptal edilebilir.
(2) Bir maden ocağı işletme imtiyazı veya bir maden işletme imtiyazı verilinceye kadar bu maddede öngörüldüğü biçimde Bakanlar Kurulundan izin almaksızın maden ocağı işletmeciliği yapan herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur.
Maden ocağı işletme
23. (1) Bakanlar Kurulu, maden ocağı işletme imtiyazı için saptanmış biçimde başvuruda bulunan herhangi bir imtiyazı verilmesi kişiye, başvurulan bölge içindeki arazinin maden varlığının, bir maden ocağı işletme imtiyazı verilmesini haklı kılacak nitelik ve nicelikte olduğuna ve başvuruda bulunan kişinin de, başvuruları bölgenin tam olarak geliştirilmesi ve işletilmesi için yeterli miktarda işletme sermayesi ve teknik bilgiye ve desteğe sahip olduğuna veya böyle bir sermaye, teknik bilgi veya desteğin emrine hazır bulunduğuna kanaat getirirse, saptanmış biçimde bir maden ocağı işletme imtiyazı verebilir :
Ancak, maden ocağı işletme imtiyazı için birden fazla kişinin başvuruda bulunduğu durumlarda, bir arama izniyle bölgede arama yapmış olan kişi tercih edilir.
Yine ancak, bölgede arama yapmış böyle bir kişinin, bölgenin tam olarak geliştirilmesi ve işleti1mesi için yeterli miktarda işletme sermayesine ve teknik bilgi veya desteğe sahip olmadığı ve bu nedenle maden ocağı işletme imtiyazı alamadığı durumlarda, o bölge için maden ocağı işletme imtiyazı elde eden kişi, böyle bir kişiye, Bakanlar Kurulunun kararlaştıracağı miktarda tazminat öder.
(2) Maden ocağı işletme imtiyazı saptanmış biçimde olur ve kapsadığı bölge ve madenleri belirtir ve Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacak ve imtiyazda belirtilecek o1an kira, harç, imtiyaz ücreti ve başka ödemelere ve yükümlülük ve koşullara bağlı olur.
(3) Bakanlar Kurulu, bir maden ocağı işletme imtiyazı verirken, maden ocağı işletme faaliyetleri için kullanılan herhangi bir bölgenin, kazılan yerüstü/yer yüzeyi toprağını tekrar eski yerine koymak, işlenmiş alanları doldurmak veya maden ocağı işletme faaliyetleri nedeniyle meydana gelen herhangi bir maden artığı veya başka artık yığınlarını kaldırmak suretiyle veya makul olan başka yöntemlerle, makul ölçüde restore edilmesini isteyebilir.
(4) Bakanlar Kurulu, bu Yasada veya bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan herhangi bir Yasa uyarınca verilen herhangi bir izin, ruhsat veya imtiyazda öngörülen herhangi bir kurala veya koşula bakılmaksızın, çıkaracağı bir Emirname ile, böyle bir izin, ruhsat veya imtiyaz sahibinden, bölgenin Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün tatmin edecek şekilde güvenşi hale getirilmesi için makul ölçüde gerekli olan önlemleri almasını isteyebilir.
(5) Bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, imtiyazının öngördüğü herhangi bir yükümlülük, kayıt veya koşula uymayı ihmal ederse veya ona aykırı davranırsa suç işlemiş olur.
Maden ocağı işletme
24. (1) Bir maden ocağı işletme imtiyazı, elli yılı aşmamak üzere Bakanlar Kurulunun imtiyazının yürürlük kararlaştıracağı süre için verilebilir.
süresi, yenilenmesi ve (2) İmtiyazın verildiği ilk süre sona erdiğinde, imtiyaz sahibi işletmeyi normal bir şekilde ve ekonomik teslimi koşullara ve ticari olanaklara uygun bir düzeyde çalıştırmış ve yönetmiş ise ve ilgili zamanda maden ocağı işletme imtiyazının bu Yasa kuralları uyarınca geri alınmasını gerektirecek bir durum mevcut değilse ve imtiyazın yenilenmesi için Bakanlar Kurulunca imtiyaz sahibine a1tı ay önceden yazılı ihbarda bulunulmuşsa, saptanmış harcın ödenmesi üzerine ve bu madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, imtiyaz sahibi, yeni imtiyazlara uygulanmakta olan koşullarla ve bu Yasa uyarınca konabilen tüm yükümlülük ve koşullara bağlı olarak imtiyazını elli yılı aşmamak üzere onaylanacak bir süre için yeniletme hakkına sahip olur ; ancak yenilenmiş imtiyaz süresi sona erdiğinde imtiyazını tekrar yeniletme hakkı olmaz :
Ancak, ayni bölge için yeni bir maden ocağı işletme imtiyazı verilirken, yukarıda belirtilen böyle bir imtiyaz sahibi, eşit koşullarla, başka başvuruculara tercih olunur.
(3) Bakanlar Kurulu, imtiyazının yenilenmesi için, (2)’nci fıkra uyarınca başvuruda bulunan bir imtiyaz sahibine, imtiyazının kapsadığı bölgenin işletilip tüketilen veya maden ocağı işletmeciliği için artık gerekli olmayan kısmını teslim etmesini emredebilir. Böyle bir emrin verilmesi üzerine, teslim edilmesi emredilen kısım teslim edilmediği sürece imtiyaz yenilenmez ve söz konusu emrin tebliğinden makul bir süre sonra, teslimi emredilen kısım teslim edilmezse imtiyaz sahibi, (2)’nci fıkra uyarınca imtiyazını yeniletme hakkını yitirir.
(4) Bir maden ocağı işletme imtiyazı yenilenirken, söz konusu imtiyazın kapsadığı bölgeyi gösteren plânda var olan eksikliklerin düzeltilmesi istenirse, Bakanlar Kurulunun emri üzerine düzeltilmiş bir plân hazırlanır böyle bir plânın hazırlandığı imtiyaz üzerinde yazılı olarak belirtildikten veya düzeltilmiş plân imtiyaza eklendikten sonra, söz konusu bölgenin plânı sayılır.
(5) Bakanlar Kuruluna altı ay önceden yazılı ihbarda bulunan bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, imtiyazın orijinalini geri göndermek ve imtiyazla ilgili olarak ödenmesi gereken tüm para miktarlarını ve imtiyazın teslimi halinde ödenecek saptanmış tüm harç ve vergileri ödemek ve imtiyazla ilgili tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle, maden ocağı işletme imtiyazını tamamen veya Bakanlar Kurulunun rızasıyla kısmen teslim edebilir.
(6) Maden ocağı işletme imtiyazını tamamen veya kısmen teslim etmek için başvuruda bulunmak isteyen herhangi bir kişi, böyle bir başvuruda bulunmadan önce, maden ocağı işletme imtiyazı üzerinde menfaatı bulunan tarafların rızasını almakla yükümlüdür.
(7) Maden ocağı işletme imtiyazının teslimi saptanmış biçimde yapılır.
İmtiyaz sahibi
25. İmtiyazda aksini öngören açık bir koşulun yokluğunda, aşağıdaki yükümlülük ve koşullar, maden ocağı işletme bakımından imtiyazda imtiyazı sahibi bakımından her imtiyazda zımnen var sayılır.
zımnen var sayılan (a) İmtiyaz sahibinin, Bakanlar Kuruluna ödenmesi greken kira ve imtiyaz ücretini, zaman zaman belirlenecek vakit koşullar ve yerlerde ve saptanacak biçimde söz konusu kira ve imtiyaz ücretini almaya zaman zaman yetkili kılınacak kişi veya kişilere ödeyeceği ;
(b) İmtiyaz sahibinin tüm işaret kulelerini iyi durumda ve onarım altında tutacağı ve sınır hattını belirleyen herhangi iki işaret kulesi arasında açık bir görüş çizgisi bulunduracağı ;
(c) İmtiyaz sahibinin, bu Yasa kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, imtiyaz tarihinden başlayarak altı ay içinde, imtiyazın kapsadığı bölge içinde, maden ocağı işletme faaliyetlerine başlayacağı ve ondan sonra da imtiyazın devam ettiği süre içinde, kendi kontrolu dışındaki koşullar nedeniyle, bu şekilde hareket etmesi engellenmiş olur veya Bakanlar Kurulunca yazılı olarak yetkili kılınmış olsmadıkça, bölgede sürekli, faal ve etkili bir şekilde maden ocağı işletme faaliyetlerini sürdüreceği ;
(d) İmtiyaz sahibinin, Tüzüklerde belirlenen iş ve işletme yükümlülük ve sorumluluklarını yerine getireceği ;
(e) İmtiyaz sahibinin, maden ocağı işletmeciliğini, güvenli ve madenciliğe yakışır bir şekilde yürüteceği ve imtiyazın kapsadığı bölgede bulunan herhangi bir araziyi zilyetliğinde bulunduran kişiler için tehlike yaratmayacağı veya onlara zarar vermeyeceği ve bu Yasa uyarınca yapılan Tüzüklere, çıkarılan emirnamelere ve verilen direktif ve emirlere uygun davranacağı ve onları yerine getireceği;
(f) İmtiyaz sahibinin, imtiyazının kapsadığı bölgenin herhangi bir kısmını maden ocağı işletmeciliği dışında veya maden ocağı işletmeciliğiyle ilgili amaçlar dışında kullanmayacağı ;
(g) Bakanlar Kurulunun bu amaçla yetkili kılacağı kişinin maden ocağı işletme imtiyazının kapsadığı bölgeye veya orada bulunan tüm işletmelere, tüm makul ve uygun saatlarda serbestçe girme hakkına sahip olacağı ;
(h) İmtiyaz sahibinin, imtiyazın kapsadığı bölge içinde yapılan maden ocağı işletmeciliğini ve elde edilen madenlerin elden çıkarılmasını gösteren plânlarla doğru ve yeterli sayıda hesap defterleri tutacağı veya tutulmasını sağlayacağı ve istendiğinde bu gibi plânları ve hesap defterlerini bir müfettişe veya müfettişin yetkili kılacağı bir kişiye teftiş edilmek üzere, ibraz edeceği ;
(j) İmtiyaz sahibinin, gerekli ve uygun olan tüm önlemleri alacağı ve maden ocağı işletme faaliyetlerinde istihdam ettiği kişilerin güvenliği ile ilgili olarak Jeoloji ve Maden Dairesi memurlarının öngöreceği tüm gereklere uyacağı.
Maden ocağı işletme
26. (1) Bir maden ocağı işletme imtiyazı, imtiyaz sahibine imtiyazın kapsadığı bölge içinde her türlü yer altı imtiyazının Kazandırdığı madenciliği yapma hakkı tanır, ancak bölge içinde bulunan devlet arazileri dışında herhangi bir yerde yer üstü haklar madenciliği yapma hakkı tanımaz.
(2) Bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, imtiyazın kapsadığı bölge içinde bulunan ve içerisinde yer üstü rmadencilik faaliyetinde bulunulması tasarlanan herhangi bir özel arazi üzerinde, arazisini kendisine satmayı kabul ettiğine dair arazi sahibinin rızasını aldığı taktirde, yer üstü madencilik faaliyetinde bulunabilir.
(3) Bu maddenin (2)’nci fıkrasında öngörülen rızanın, arazi sahibinin temyiz kudretini sahip olmaması veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları dışında bulunması nedeniyle alınmadığı veya Müdürün kanaatına göre rızanın alınmasının olanaksız olduğu veya pratik olmadığı veya alınması için harcanacak para miktarının arazinin değeri ile makul ölçüde orantılı olmadığı durumlarda, imtiyaz sahibi, söz konusu arazinin Müdürce takdir edilen değereinin iki katına eşit bir para miktarını Müdür nezdinde yatırma hakkına sahiptir. Müdür yatırılan parayı Mahkemeye öder.
(4) Üzerinde yer üstü madencilik faaliyetinde bulunulması tasarlanan özel arazinin sahibi, (2)’nci fıkrada öngörüldüğü biçimde rızasını vermezse veya imtiyaz sahibi ile özel arazinin sahibi arasında söz konusu arazinin satış bedeli üzerinde bir anlaşmaya varılmazsa, imtiyaz sahibi, kendisinin veya söz kanusu arazi sahibinin başvurusu üzerine, arazinin Müdürce takdir edilen değerinin iki katına eşit bir para miktarını (6)’ncı fıkrada öngörüldüğü biçimde ödemek suretiyle araziyi satın almakla yükümlü olur.
Müdür, arazinin değeriini takdir eder etmez, takdir edilen değeri, taraflara, kendilerine bizzat teslim edilecek veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki son bilinen adreslerine taahhütlü mektupla gönderilecek veya bu adreslerinde bırakılacak yazılı bir bildirimle tebliğ eder :
Ancak, söz konusu özel arazinin sahibi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları dışında ise ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki son adresi bilinmezse, takdir edilen değerin ona tebliğinden vazgeçilir.
Birinci Cetvelin 10(a) Taraflardan herhangi biri, Müdürce takdir edilen para miktarını tatminkâr bulmazsa, tebliğ tarihinden başlayarak on
(ii)’si beş gün içinde tazminatın kararlaştırılması için yetkili Mahkemeye başvurabilir ve Mahkeme de, Zorla Mal 15/1962(+) İktisabı Yasasının Üçüncü Kısım kuralları uyarınca tazminat miktarını kararlaştırır.
Birinci Cetvelin 10(a) Bu madde uyarınca, duruma göre, Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürü veya Mahkeme tarafından takdir edilen tazminat,
(ii)’si takdir tarihinden başlayarak on beş gün içinde maden ocağı işletme imtiyazı sahibince Mahkemeye yatırılır ve ödenmesi için yapılacak bir başvuru üzerine, Mahkemenin öngöreceği kişiye ödenir :
Ancak, Mahkeme, yukarıda belirtildiği biçimde yatırılan paranın tümünün veya herhangi bir bölümünün:-
(i) Herhangi bir ipotekli alacaklıya ipotekle güvence altına alınan borcun tümüne veya herhangi bir bölümüne karşılık ; veya
(ii) İlgili arazinin icarcısına icar sona erdirildiği için tazminat olarak, veya
(iii) Yasalar uyarınca Mahkeme kararını kaydettirmiş olan hükme bağlanmış bir borcun alacaklısına, hükme bağlanan borcun tümüne veya herhangi bir bölümüne karşılık,
ödenmesini emredebilir.
(a) Bu maddenin (5)’inci fıkrası uyarınca bir hukuk mahkemesine başvuruda bulunma süresinin sona erdiği ve Müdürün böyle bir başvuruda bulunulmadığındantatmin olduğu durumlarda, Müdürce bu madde uyarınca takdir edilen tazminat miktarının ;
veya
Bu maddenin
(5)’inci fıkrası uyarınca bir hukuk mahkemesine başvuru da bulunulduğu durumlarda, bir hukuk Mahkemesince kararlaştırılan Tazminat miktarının ;
Mahkemeye yatırılmış olması, Müdürün, söz konusu arazinin, icara veya ipoteğe verilmiş olup olmasına veya üzerinde herhangi başka bir yükümlenimin tesis edilmiş olup olmamasına bakılmaksızın, maden ocağı işletme imtiyazı sahibinin adına kaydetmesi için yeterli yetki oluşturur.
Söz konusu arazinin maden ocağı işletme imtiyazı sahibinin adına kaydedilmesi üzerine, böyle bir icar, ipotek veya arazi üzerinde tesis edilmiş herhangi başka yükümlülük ortadan kalkar ve sona erer.
(8) Bu maddenin içerdiği herhangi bir kurala bakılmaksızın, bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, imtiyazının kapsadığı bölge içinde bulunan herhangi bir özel arazi üzerinde maden ocağı işletmeciliği yapmak için Müdürün yazılı onayını alır ve Müdürün kanaatine göre o arazi için takdir edilebi1ecek değerin iki katını karşılamaya yeterli olan bir para miktarını Müdür nezdinde yatırırsa, böyle bir imtiyaz sahibinin, Müdürce değer takdiri yapılıncaya kadar geçecek süre içinde, söz konusu özel arazi üzerinde maden ocağı işletmeciliği yapması yasaldır.
Bu madde amaçları bakımından arazinin değeri, arazi, malını isteyerek açık pazarda satışa çıkaran bir mal sahibince satışa çıkarılmış olsa idi, o çevrede maden ocağı işletmeciliği yapılmakta olması nedeniyle mal fiyatlarında kaydedilen herhangi bir artış dikkate alınmaksızın, böyle bir satıştan sağlanabilecek para miktarı olarak kabul edilir :
Ancak, Müdür, arazinin değerini takdir ederken, arazinin sahibi veya araziyi zilyetliğinde bulunduran kişi tarafından vergilendirme amaçları için gönderilen raporları ve kabul edilen sermaye veya icar değerlerini dikkate alır.
(10) Bu maddenin (2)’nci, (3)’üncü, (4)’üncü, (5)’inci, (6)’ncı, (7)’nci,
(8)’inci ve (9)’uncu fıkraları kuralları, maden ocağı işletme imtiyazının kapsadığı bölgeye uygulandıkları gibi imtiyaz sahibinin imtiyazının kapsadığı bölgeye girebilmesi için makul ölçüde gerekli olan herhangi bir alana da ayni şekilde uygulanırlar.
Maden ocağı işletme
27. Bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, Bakanlar Kurulunun, imtiyaz belgesi üzerinde şerh konmak suretiyle imtiyazının devir ve belirtilecek, yazılı rızasını almadan imtiyazını veya imtiyazının kendisine sağladığı herhangi bir hak veya tahsisi ayrıcalığı başkasına devir veya tahsis edemez.
Suların başka bir yöne
28. (l) Hiç bir maden ocağı işletme imtiyazı, sahibine - çevrilmesinin veya (a) Kamuya ait herhangi bir nehir, dere, pınar, kuyu veya su yolunun suyunu Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün kirletilmesinin yazılı rızasını önceden almadan başka bir yöne çevirmesine ; veya yasaklanması. (b) Gerçek kişilere ait herhangi bir özel suyu, sahiplerinin yazılı iznini önceden almadan başka yöne çevirmesine ; veya
Herhangi bir suyu kirletmesine veya herhangi bir suyun kirletilmesine izin vermesine veya herhangi bir suyu kullanıldığı amaca uygun olmayan bir hale sokmasına,
yetki verir şeklinde yorumlanamaz.
(2) Bakanlar Kurulu, bu maddenin (1)’inci fıkrasının herhangi bir kuralına aykırı davranışta bulunan herhangi bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibinden, bu gibi davranışlarla iligili olarak başvurulabilecek başka çözüm yollarına halel gelmeksizin, çıkaracağı bir Emirnamede belirtilecek süre içinde, bu gibi aykırı davranışların devamının veya tekrarlanmasının önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir.
Bakanlar Kurulunun (2)'nci fıkra uyarınca çıkaracağı bir emirnameye uymayı ihmal eden herhangi bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibinin imtiyazı, söz konusu emirnameye uyuncaya kadar Bakanlar Kurulunca askıya alınabilir.
Suyun Temizlenmesi
29. Maden ocağı işletme faaliyetleriyle iligili olarak su kullanan herkes, suyu ister elektrik gücü üretmek amacıyla, isterse madenleri veya madeni maddeleri başka bir yere aktarmak, bir yerde toplamak, öğütmek veya bunların dışında bir amaç için kullanrnış olsun, su kullanıldığı maden ocağı işletme bölgesi dışına aktığında, içinde, insan, hayvan veya bitki yaşamına zarar verebilecek miktarlarda zararlı maddelerin bulunmamasını sağlayacak önlemleri alır.
Jeoloji ve Maden Dairesi
30. Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü veya Bakanlar Kurulunun yetkili kıldığı başka herhangi bir kişi - Müdürünün herhangi bir (a) Üzerinde madencilik yapılan veya bir maden ocağı işletme imtiyazının kapsadığı bölge içinde bulunan herhangi araziye girme ve orada bir araziye girebilir ve orada yapılan madencilik veya madencilikle ilgili işleri teftiş edebilir ;
yapılan işleri teftiş (b) Bu gibi madencilikle ilgili sicil, defter, evrak ve plânları teftiş edebilir ve suretlerini alabilir ;
etme yetkisi v.s. (c) Bakanlar Kuruluna bir rapor sunmak amacıyla nümune alabilir, yeri ölçebilir ve haritasını çıkarabilir ve gerekli gördüğü herhangi bir iş veya işlemi yapabilir.
Bakanlar Kurulunun maden
(1) Herhangi bir zaman, bir maden ocağında yapılmakta olan maden işletmeciliğinin, böyle bir maden ocağında veya ocağını kapatma yetkisi çevresindeistihdam edilen kişilerin güvenliğini veya sağlığını tehlikeye sokacak koşullarda yapıldığı, Bakanlar Kurulunu tatmin edecek şekilde gösterilirse, Bakanlar Kurulu, söz konusu maden ocağının kapatılmasını veya kapatıldığını gösteren bir bildirinin Resmî Gazete'de yayımlanmasını emredebilir veya madencilikle ilgili işlerin, maden ocağında veya çevresinde istihdam edilen kişilerin sağlık ve güvenliğine uygun bir şekilde yapılmasını emredebilir.
(2) Bu madde uyarınca verilen bir emre uymayı ihmal edeb herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur.
Bakanlar Kurulunun bir
32. Bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibince, imtiyazında öngörülen veya zımnen var sayılan herhangi bir maden ocağı işletme yükümlülük veya koşulun devamlı olarak ihlâl edilmesi ve söz konusu ihlâlin düzeltilmesi için Bakanlar Kurulunca imtiyazını sona erdirme yapılan yazılı ihbara rağmen, ihbarda belirtilen ve Bakanlar Kurulunca otuz günü geçmemek üzere kararlaştırılan yetkisi süre içinde düzeltilmemesi halinde veya imtiyaz sahibinin kesintisiz altı aylık bir süre için madencilik faaliyetlerini, tümüyle kendi kontrolu dışında kalan engelleyici durumların var olmaması veya Bakanlar Kurulunca o yönde yazılı olarak yetkili kılınmamış olmasına rağmen, tümüyle durdurması halinde, böyle bir imtiyaz sahibinin maden ocağı işletme imtiyazı, kendisine karşı herhangi bir istemde bulunma konusunda gerçekleşmiş bir hakka halel gelmeksizin, Bakanlar Kurulunca sona erdiri1ebilir. Bakanlar Kurulunun maden ocağı işletme imtiyazını sona erdirme kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla, karar imtiyaz sahibine yeterli şekilde duyurulmuş sayılır.
Ancak, Bakanlar Kurulu, maden ocağı işletme imtiyazını sona erdirme yerine, imtiyaz sahibinin, ihlâlin başladığı tarihten düzeltileceği tarihe kadar geçecek süre için, işletme imtiyazının öngördüğü normal kiraya ilâveten, normal kiranın üç katından fazla olmamak üzere Bakanlar Kurulunca kararlaşıtırılacak ek bir kira ödemesini emredebilir.
Maden ocağı-nın terk
33. (1) Kapsadığı bölge içinde maden ocağı işletme veya geliştirme faaliyetleri yapılmakta olan bir maden ocağı edilmesi veya işletme imtiyazının sahibi :
kapatılması üzerine, (a) Böyle bir maden ocağını terketmeye veya kapatmaya niyet ederse, bu niyetini maden ocağının terkedilmesinden maden ocağı planlarının veya kapatılmasından en az otuz bir gün önce, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne bildirir ; ve Jeoloji ve Maden Dairesi (b) Maden ocağında yapılan tüm işlerin ayrıntılarını ve Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürünün isteyeceği dahaz fazla Müdürüne tevdi edilmesi ayrıntıyı gösteren plânı veya plânları, maden ocağının, (a) bendi uyarınca, terkedilmesini veya kapatılmasını izleyen otuz bir gün içinde Maden Dairesi Müdürüne tevdi eder.
Herhangi bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi –
(a) Söz konusu bildirimde bulunmayı veya plânları tevdi etmeyi ihmal ederse;
(b) Söz konusu plânları tevdi etmeyi veya onların Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü veya Bakanlar Kurulunca o amaçla yetkili kılınan başka herhangi bir kişi tarafından incelenmesini veya suretlerinin alınmasını kasten reddederse ;
(c) Maden ocağında yapılan işlerin herhangi bir bölümünü gizlerse ;
(d) Bilerek eksik veya doğru o1mayan bir plân sunar veya gönderirse, bir suç işlemiş o1ur.
Maden ocağı işletme
34. (1) Bu Yasa uyarınca veya maden ocağı işletme imtiyazı koşullarına göre ödemesi gereken tüm kira, imtiyaz imtiyazı sahibinin ücreti ve diğer ödemeleri ödemiş bulunan bir maden ocağı işletme imtiyazı sahibi, imtiyaz süresinin sona ermesinden müştemilatı veya imtiyazın başka türlü sona erdirilmesinden başlayarak altı ay içinde veya Bakanlar Kurulunun izin vereceği ek v.s’yi alıp götürme bir süre içinde, tesislerinin, binalarının veya diğer mallarının tümünü veya onlardan herhangi birini alıp yetkisi götürebilir.
(2) Herhangi bir imtiyaz sahibi, maden ocağı işletme imtiyazı sona erdiğinde veya sona erdirildiğinde herhangi bir kira, imtiyaz ücreti veya başka ödemeleri ödemekte temerrüde düşmüşse veya yukarıda belirtildiği gibi imtiyazının sona ermesinden veya erdirilmesinden başlayarak altı ay içinde veya Bakanlar Kurulunun izin vereceği ek bir süre içinde, mallarını alıp götürmemişse, imtiyazın kapsadığı bölge içinde bulunan imtiyaz sahibine ait tüm tesisler, binalar ve mallar Devletin malı olur ve Bakanlar Kurulunun öngöreceği biçimde işleme tabi tutulabilir ve e1den çıkarılabilir.
Kira alınmasının,
35. Bakanlar Kurulu tarafından veya Bakanlar Kurulu adına başkası tarafından herhangi bir kiranın alınması, bu Yasa müsadere hakkından kurallarının veya ba Yasa uyarınca yapılan Tüzük kurallarının veya bu Yasa uyarınca verilen herhangi bir imtiyazda vazgeçildiği sonucunu açık olarak gösterilen veya zımnen varsayılan herhangi bir yükümlülük veya koşulun ihlâl edilmesi sonucu doğurmaması. gerçekleşmiş bulunan bir müsadere hakkından vazgeçildiği sonucunu doğurmaz.
BEŞİNCİ KISIM
TAŞ OCAĞI İŞLETMECİLİĞİ
Taş ocaklarının
36. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm taş ocaklarını denetleme yetkisi, Bakanlar Kurulunundur.
denetiminin Bakanlar
Kuruluna verilmesi.
37. (1) Bu Yasanın 10’uncu. maddesi kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, herhangi bir kişinin, taş ocağının İzin ve ruhsatla yapılan bulunduğu (ve bundan böyle " Kaymakam " diye anılacak olan) İlçe Kaymakamından alınan saptanmış bir taş ocağı taş ocağı işletme izni veya Bakanlar Kurulundan alınan saptanmış biçimde bir taş ocağı işletme ruhsatı uyarınca taş ocağı işletmeciliği-nin iştme faaliyetinde bulunması yasaldır.
yasallığı. (2) Taş ocağı işletme izni veya taş ocağı işletme ruhsatı olmaksızın taş ocağı işletmeciliği yapan herhangi bir kişi ve böyle bir izin veya ruhsatı olup da izin veya ruhsatında öngörülen herhangi kayıt veya koşula aykırı davranan herhangi bir kişi, bir suç işlemiş olur.
38. (1) Bir taş ocağı işletme izni, Kaymakamın kararlaştıracağı ve izinde belirteceği kayıt ve koşullara bağlı Taş ocağı izinlerinin olarak ve bir yılı aşmayacak bir süre için verilebilir ; ancak, böyle bir izin, her defasında bir yılı aşmamak süresi, yenilenmesi ve üzere, yeni süre veya sürelerle yenilenebilir. Böyle bir izin, gösterilecek makul nedenlerle, Kaymakam veya iptali Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü tarafından herhangi bir zaman iptal edi lebilir.
(2) Her taş ocağı işletme izni için, belirlenecek miktarda yıllık bir ücret peşin olarak ödenir.
Taş ocağı ruhsatları
39. (1) Taş ocağı işletme ruhsatları, Bakanlar Kurulunun zaman zaman kararlaştıracağı yükümlenim, kayıt ve için yükümlenim v.s. koşullara bağlı olarak ve Bakanlar Kurulunun zaman zaman kararlaştıracağı bölgeler için ve Bakanlar Kurulunun zaman zaman kararlaştıracağı kira ve ücretlerin ödenmesi koşuluyla verilebilir.
(2) Taş ocağı işletme ruhsatları, yirmi beş yılı aşmayacak süreler için verilebilir ve her defasında yirmi beş yılı aşmamak üzere bir veya müteaddit defalar yenilenebilir.
6, 6/1956
Ancak, taş ocağının bulunduğu yerde veya çevresinde büyük miktarda sermaye yatırımında bulunulması veya işletme tesisleri kurulması gereken durumlarda, Bakanlar Kurulu, takdir yetkisini kullanarak, ilgi1i zamanda yürürlükte olan maden ocağı veya taş ocağı işletme Tüzükleri uyarınca el1i yılı aşmayan bir süre için Taş Ocağı işletme ruhsatı verebilir ve böyle bir ruhsatı elli yılı aşmayacak bir süre için yenileyebilir.
(3) Bu Yasanın 22’nci maddesinin (1)’inci fıkrasında, 24’üncü maddesinin (5)’inci, (6)’ncı ve (7)’nci fıkralarında ve 25’inci, 26’nci, 27’nci, 28’inci, 29’uncu ve 3l’inci maddelerinde öngörülen kurallar, ayrıntılarda gerekli değişikliklere tabi tutulmak suretiyle taş ocağı işletme ruhsatlarına da uygulanır.
Taş ocaklarını teftiş
40. (1) Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü veya Jeoloji ve Maden Dairesi veya kapatma yetkisi Müdürünün o amaçla yetkili kılacağı herhangi bir kişi - 7(a), 6/ 56 Herhangi bir taş ocağına veya bir taş ocağı izletme ruhsatının kapsadığı bölge içinde bulunan herhangi bir araziye girebilir ve bu gibi bir taş ocağını, taş ocağı işletme faa1iyetlerini veya taş ocağı ile ilgili işleri teftiş edebilir ;
(b) Taş ocağı işletme ruhsatı sahibinden ruhsatını ibraz etmesini isteyebilir ve ruhsat sahibi de bu isteği yerine getirir.
Bu maddenin (1)’inci fıkrasında öngörüldüğü biçimde yapılan bir teftişte, teftişi yapan kişi tarafından, taş ocağının veya herhangi bir kısmının, orada taş ocağı işletmeciliği yapılmasını taş ocağında veya çevresinde çalışmakta olan kişilerin güvenliği ve sağlığı bakımından tehlikeli kılacak bir durumda olduğuna kanaat getirildiği 7(b), 6/ 56 durumlarda, aşağıdaki kurallar uygulanır –
(a) Teftişi yapan kişi, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü ise, böyle bir taş, ocağının veya herhangi bir kısmının
kapatılmasını emredebilir veya taş ocağı işletme
faaliyetlerinin, taş ocağında veya çevresinde çalışan
kişilerin güvenliği veya sağlığı göz önünde bulundurularak yürütü1mesini sağlayacak önlemlerin alınmasını
emredebilir ;
(b) Teftişi yapan kişi, Jeoloji ve Maden Dairesi Müdüründan başka bir kişi ise, söz konusu taş ocağında yapılmakta olan hrhangi bir işin derhal durdurulmasını emreder ve durumu 7(c), 6/ 56 ivedilikle Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne bildirir.
Bunun üzerine Jeoloji ve Maden Dairesi Müdüıü, bu
fıkranın (a) bendi uyarınca verebileceği emirleri böyle bir taş ocağı veya onun herhangi bir kısmı için verebilir :
Ancak, bir taş ocağı ruhsatına dayanılarak işletilmekte olan bir taş ocağını kapatan bir emirden kendisini mağdur hisseden herhangi bir kişi, Bakanlar Kuruluna itirazda
bulunabilir. Bakanlar Kurulunun bu konuda vereceği karar nihai ve kesindir.
Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürü,
(2)’nci fıkranın (a) bendi
uyarınca herhangi bir iş yapılmasını emrettiğinde, ilgili taş ocağının bir taş ocağı işletme ruhsatına dayanılarak çalıştırılmakta olduğu durumlarda yapılması emredilen işlerle ilgili masrafların ruhsat sahibince karşılanmasını, ilgili taş ocağının bir taş ocağı işletme iznine dayanılarak çalıştırılmakta olduğu durumlarda ise, söz konusu masrafların ya orada çalışmakta olan izin sahiplerince veya Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne kamu fonlarından bu amaç için tahsis edilen paralardan karşılanmasını emredebilir.
Bakanlar Kurulunun taş 4l. Bir taş ocağı işletme ruhsatı sahibince, ruhsatında var olan herhangi yükümlenim veya koşulun ocağı işletme ruhsatını devamlı olarak ihlâl edilmesi ve söz konusu ihlâlin düzeltilmesi için Bakanlar Kurulunca yapılan yazılı ihbara sona erdirme yetkisi rağmen, ihbarın alındığı tarihten başlayarak, Bakanlar Kurulunun, otuz günü aşmamak üzere, öngöreceği süre içinde düzeltilmemesi halinde, böyle bir ruhsat sahibinin taş ocağı işletme ruhsatı, bu arada ruhsat sahibinden herhangi bir istemde bulunma konusunda gerçekleşmiş herhangi bir hakka halel gelmeksizin, Bakanlar Kurulunca sona erdirilebilir.
ALTINCI KISIM
ÇEŞİTLİ KURALLAR
Maden memurlarının
42. (1) Bakanlar Kurulu, bu Yasa amaçlarını yerine getirmek üzere, zaman zaman, bir Jeoloji ve Maden Dairesi atanması ve görevleri Müdürü ve gerekli göreceği başka memurlar atayabilir.
(2) Belirtilen memurların görevleri, bu Yasa ile veya bu Yasa uyarınca yapılan Tüzüklerle verilen görevlerden o1uşur.
Suçlar ve Cezalar
43. (1) Her kim –
(a) Bu Yasa ile veya bu Yasa uyarınca yetkili kılınmış herhangi bir aramaya, maden ocağı işletmeciliğine veya taş ocağı işletmeciliğine müdahale ederse ;
(b) Herhangi bıir kişiyi, bu Yasa ile veya bu Yasa uyarınca o kişiye verilen herhangi bir hakkı kullanmaktan menederse ;
(c) Bu Yasa ile veya bu Yasa uyarınca bir hakka dayanarak herhangi bir arazinin üzerinde, içinde, altında veya üstünde kurulan herhangi bir tesis, iş veya mala müdahale ederse ;
(d) Herhangi bir suyu kirletirse veya herhangi bir suyun kirletilmesine veya herhangi bir şekilde kullanıldığı amaca uygun olmayan bir hale getirilmesine izin verirse, bir suç işlemiş olur ve bir aya kadar hapis cezasına veya yüz liraya kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(2) Bu Yasada cezası açık olarak belirtilmemiş bir suç işleyen herhangi bir kişi, böyle bir suç için bir yıla kadar hapis cezasına veya yüz liraya kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
İş verenin
44. Bu Yasa uyarınca verilen herhangi bir izin, imtiyaz, ruhsat veya geçici bir iznin sahibi tarafından istihdam müstahdemleri-nin edilen herhangi bir madenci, işçi veya başka bir kişi tarafından bu Yasaya karşı bir suç işlendiği, söz konusu suçu işlediği suçlar için yargılama yetkisi bulunan herhangi bir Mahkemeyi tatmin edecek şekilde kanıtlanırsa, ilgili izin, imtiyaz, ruhsat sorumluluğu veya geçici iznin sahibi, suçun kendi bilgisi ve rızası olmadan işlendiğini veya suç işlenmemesi için gerekli olan tüm makul önlemleri almış olduğunu, Mahkemeyi tatmin edecek biçimde kanıtlamış olmadıkça, söz konusu suçtan sorumlu tutulur ve o suç için öngörülen cezaya çaptırılabilir.
Ancak, bu maddenin içerdiği hiç bir kural, herhangi bir madenci, işçi veya başka bir kişiyi, işlediği suç için öngörülen cezadan bağışık tutmaz
.
Arama v.s. izinlerinin
45. Tüm arama ve taş ocağı işletme izinlerinin, maden ocağı işletme imtiyazlarının ve taş ocağı işletme kapsadığı bölgelerin ruhsatlarının kapsadığı bölgeler, yer yüzeyindeki sınır çizgilerinden belirsiz bir derinliğe kadar inen dikey sınırlarının düzlemlerle sınırlandırılır.
belirlenmesi
Kamu işleri için gerekli
46. Bu Yasa uyarınca herhangi bir izin, imtiyaz ve ruhsatı verilmiş olması, Bakanlar Kurulunun ilgili izin, olan malzemeler imtiyaz veya ruhsatın kapsadığı araziden, demiryolu, yol, bina veya başka kamu işleriyle ilgili inşaat için gerekli olan malzemeleri alma yetkisini sınırlandırmaz ; ancak bu amaçla malzeme alınışı, ilgili izin, imtiyaz veya ruhsat uyarınca yapılmakta olan herhangi bir taş ocağı veya maden ocağı işletme faaliyetine müdahale etmeyecek veya engel olmayacak şekilde yapılmalıdır.
Bakanlar Kurulunun Tüzük
(1) Bakanlar Kurulu, bu Yasada öngörülen amaçların, kuralların ve bu Yasa ile verilen yetkilerin tümünün veya yapma yetkisi herhangi birinin tam ve etkili olarak yerine getirilmesini veya kullanılmasını sağlamak amacıyla tüzük yapabilir.
(2) Yukarıdaki yetkinin genelliğine halel gelmeksizin, söz konusu tüzükler, aşağıdaki konuların tümü veya herhangi biri için kural öngörebilir:-
(a) Bu Yasa ile belirlenmesi veya saptanması istenen veya belirlenmesine veya saptanmasına izin verilen konuların belirlenmesi ve saptanması;
(b) Arama izinleri, maden ocağı işletme imtiyazları ve taş ocağı işletme ruhsatlarıyla ilgili dilekçelerin yapılma yöntemi ve kullanılacak örnekler ;
(c) Dilekçe sahiplerince verilecek bilgiler ;
(d) Arama izinleri, maden ocağı işletme imtiyazları ve taş ocağı işletme ruhsatları için ödenecek harç, resim ve kiralar ;
(e) Arama izni, maden ocağı işletme imtiyazı ve taş ocağı işletme ruhsatı verilebilen bölgelerin büyüklük ve şekilleri ;
(f) Bölgelerin hangi yöntemle ölçüleceği ve sınırlarının işaretleneceği ve bu işler için ödenecek harçlar ;
(g) Maden ocağı işletme imtiyazları ve taş ocağı işleme ruhsatlarıyla ilgili olarak uygalanacak işletme koşulları ;
(h) Yol, tramvay ve demiryollarının inşası ve kullanılışı ;
(i) Maden ocağı veya taş ocağı işletmeciliği amaçları için kullanılmak üzere ev, kuyu, hava veya ışık kuyusu, makina ve başka yapı işlerinin inşası ve tesisi ;
(j) Hayvan otlatılması ve arama veya maden veya taş ocağı işletme amaçları için kerestelik ağaç kesilmesi ve kullanılması ;
(k) Arama izinleri, maden ocağı işletme imtiyazları ve taş ocağı işletme ruhsatlarının ve bu gibi ruhsatlarla ilgili herhangi bir hak veya menfaatın devir ve teslimine ilişkin belgelerin, Jeoloji ve Maden Dairesinde tescili ve bu gibi tesciller için ödenecek harçlar ;
(l) Arama izni, maden ocağı işletme imtiyazı ve taş ocağı işletme ruhsatı sahiplerince gönderilecek raporlar ve tutulacak hesaplar, siciller, defterler ve plânlar ;
(m) Arama veya maden ocağı veya taş ocağı işletme faaliyetleri sonucu elde edilen zehirli veya sağlığa zararlı ürünlerin elden çıkarılması ;
(n) Maden ocağı veya taş ocağı işletmeciliği için Devlete ödenecek imtiyaz ücretinin miktarı ve ödenme yöntemi ve şekli :
Ancak, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasasının 5’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının koşul Bölüm 224 bendi amaçları için hazırlanan mesaha haritasında belirtilen alan içinde bulunan özel arazilerden çıkarılan veya elde edilen maden veya taş ocağı maddeleri için imtiyaz ücreti ödendiğinde, Bakanlar Kurulu, başvuru üzerine, söz konusu özel arazinin sahibine, arazi üzerindeki yer yüzü haklarının, 26’ncı maddede öngörüldüğü biçimde elden çıkarılmış olup olmamasına bakılmaksızın, Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacak miktarda tazminat öder.
(o) Maden veya taş ocaklarında veya çevrelerinde çalıştırılan kişilerin güvenliğinin ve sağlığının güvence altına alınması ve maden veya taş ocağı işletmeciliğinin güvenli, uygun ve etkili biçimde yürütülmesi;
(p) Bir maden veya taş ocağında meydana gelen herhangi bir kaza veya aksilik sonucu maden veya taş ocağında veya çevresinde çalıştırılan herhangi bir kişinin ölümünün veya ağır şekilde yaralanmasının, ilgili arama izni, taş ocağı işletme ruhsatı veya maden ocağı işletme imtiyazı sahibi veya ilgili maden veya taş ocağının yöneticisi veya sorumlusu tarafından Jeoloji ve Maden Dairesi Müdürüne bildirilmesi.
(q) Herhangi bir maden ocağında veya maden ocağı işletme imtiyazı, maden ocağı işletme hakkı, geçici mülkiyet hakkı veya kişiye özgü bir arama ruhsatı uyarınca yürütülmekte olan bir maden ocağı işletme veya arama faaliyetiyle ilgili olarak meydana gelen ve ölümle veya herhangi bir kişinin ağır surette yaralanmasıyla sonuçlanan herhangi bir kaza hakkında soruşturma açılması ve soruşturmada yeminli şahadet alınması, tanık çağrılması ve tanık masrafları ;
(r) Yasalara aykırı olarak elde edilen, işlenmeye tabi tutulan, satılan, satın alınan veya tasarruf edilen herhangi bir maden veya taş ocağı maddesinin müsaderesi;
(s) Bu Yasa ile ilgili herhangi bir konu ile ilgili olarakl veya bu Yasa uyarınca yapılan herhangi bir işlemle ilgili olarak ödenecek ücret;
(t) Tüzük kurallarına karşı işlenen herhangi bir suç için altı aya kadar hapis cezasının veya yirmi beş liraya kadar para cezasının veya bu gibi cezaların her ikisinin birden verilmesi;
(u) Bu Yasa uyarınca Bakanlar Kuruluna yapılacak itirazlarda izlenecek yöntem.
Koruma
48. Bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan herhangi bir Yasa kuralları uyarınca yapılan herhangi bir işlem veya verilen herhangi bir izin, ruhsat veya imtiyaz, bu Yasanın, söz konusu izin, ruhsat veya imtiyazın kolşullarına ters düşmeyen kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bu gibi izin, ruhsat veya imtiyazın sahibi, izin, ruhsat veya imtiyazını bu Yasa yapılmamış gibi muhafaza eder ve onun verdiği yetkileri kullanır.
Hangi ölçüde yürürlükten kaldırıldı
l. Adalet Mahkemeleri Yasası, 1949 Fası1 l l ve 2/1953 ve 29/1952 sayılı Yasaların Tümü ikinci Cetvelinde gösterilen 2 Şaban 1285 tarihli Maden Nizamları
2. Maden Nizamları Değişiklik Yasası (1949 Fasıl 122) (2) 2-11 maddeler (her iki madde de dahil)
3. Maden Nizamları (Değişiklik) Yasası, 1925 (1949 Fasıl 123) (3) Tümü