BÖLÜM 189
TEREKELERİN İDARESİ
I. KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI
Maddelerin Dizini:
1.Kısa isim
2.Yorum
II. KISIM
TEREKE TENFİZ MUKAYYİDİ VE MUKAYYİTLİĞİ
1.Tereke tenfiz baş mukayyidi ve tereke tenfiz mukayyitliği
2.Tereke tenfiz mukayyitlerinin görevleri
3.Tereke tenfiz ve idare yetkisi tevdi listeleri
Vasiyetnamelerin vs. suretlerinin Gelir ve Vergi Dairesi Müdürüne teslimi
4.İlçe Tapu Amirine bildirim
5.Tereke tenfiz mukayyitliklerinde kullanılacak mühürler
III. KISIM
VASİYETNAMELERİN MUHAFAZA İÇİN VERİLMESİ, GÖSTERİLMESİ VE İBRAZI
9.Vasiyetnamelerin muhafaza için verilmesi
Muhafaza için verilen vasiyetnameler hakkında ilgili kişilere duyuru
11.Vasiyetnamelere ilişkin evrakın vs. nin ibrazı
IV. KISIM
VASİYETNAME VEYA TEREKE TENFİZ YETKİSİ VE TEREKE İDARE YETKİSİ TEVDİLERİ
Veraset vergisi ödeninceye kadar yetki tevdi edilmemesi Veraset vergisi ödenene kadar yetki tevdi edilmemesi
Tereke tenfiz mukayyitliklerinde tereke tenfiz ve idare yetkisi tevdileri Kanıtlanıncaya kadar vasiyetnamenin etkisizliği
Vasiyetnamenin icra memuruna gelip vasiyetnameyi kanıtlaması için bildirim Vasiyetname icra memurunun vasiyetnameyi kanıtlama hakkının sona ermesi İdarenin kime tevdi edileceği hususunda Mahkemenin takdir yetkisi Vasiyetnameye bağlı idare
Sınırlı yetki tevdileri
Yargısal işlemlerin askıda bulunduğu durumlarda idare
Şahsi temsilcinin yurt dışında olduğu durumda özel idare yetkisi tevdii Vasiyetname veya tereke tenfiz memurunun ergin olmadığı süre içinde idare Şahsi temsilci sayısına ilişkin kural
Tereke tenfiz mukayyidinin ret kararına karşı istinaf
V. KISIM
YETKİ TEVDİİ ÜZERİNE VE DAHA SONRA İDARENİN TAMAMLANMASI ÜZERİNE TEREKENİN İNTİKALİ
Ölenin vasiyetname bıraktığı durumlarda terekenin intikali Ölenin kısıtlı varis bıraktığı durumlarda terekenin intikali Yetki tevdii yapılmamış durumda vasiyetnamesiz ölenin terekesinin intikali Varislere geçen terekenin idare yetkisinin tevdii
Varislerin aklayarak dava edebilecekleri koşullar
Ölenin terekesini hileli yollardan elde eden veya alıkoyan kişinin sorumluluğu
VI. KISIM
İDARE
Birinci Bölüm
Genel Kurallar
31. Şahsi temsilcinin yetki ve görevleri
32. Şahsi temsilcinin satış vs. yetkisi
33. Mahkemenin satış vs. emretme yetkisi
34. Ölümün bazı dava sebeplerine etkisi
35. Şahsi temsilcinin terekesinin sorumluluğu
36. İyi niyetle hareket eden şahsi temsilcinin korunması
37. Hayatta kalan tenfiz memurunun hakları
38. Vasiyeti tenfiz memurunun idaresinin esas vasiyeti yapanı temsil etmesi
39. Vasiyetnameyi kanıtlayan tenfiz memurlarının hakları.
40. Envanter
41. Tahsilat, borçların ödenmesi ve dağıtım
42. Borçları ödeme sırası
43. Şahsi temsilcinin banka hesabı açması
44. Somut olarak vasiyet edilen şeyler
45. Hesapların dosyalanması
46. Kısıtlı varislerin hisselerinin dağıtımı
47. Şahsi temsilcinin ilan vererek korunması
İkinci Bölüm
Varislerin Kısıtlı Olduğu Durumlarda İdare
48. Muhtarın görevi
49. Küçük terekeler
50. Dağıtım yapılana kadar kısıtlı varislerin geçindirilmesi
VII. KISIM
ÇEŞİTLİ KURALLAR
51. Terekeden feragat
52.Şahsi temsilciyi görevden uzaklaştırma veya değiştirme yetkisi
53. Bazı meselelerin işlem başlatma celpnamesi (originating summons) ile karara bağlanması
54. Mahkeme tarafından idare veya vasiyeti tenfiz için dava yoluyla yargı işlemleri
55. Masrafların terekeden ödenebilmesi
56. Muhtarın görevlerini ifada temerrüt halinde çare
57. Mahkeme Tüzükleri
58. Başka kural bulunmaması halinde İngiliz icraat ve usulünün uygulanması
59. Korumalar
ÖLEN KİŞİLERİN TEREKELERİNİN İDARESİNE İLİŞKİN YASAYI KONSOLİDE EDEN VE DEĞİŞTİREN YASA
24 Ağustos 1954
I. KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Terekelerin İdaresi Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Değer “ mal ile ilgili olarak, bir malın istekli bir satıcı tarafından istekli bir alıcıya açık pazarda satılması halinde sağlanması beklenilen hasılatı anlatır ;
“Ergin olmayan” on sekiz yaşını doldurmamış bir kişiyi anlatır; ancak evli bir kadın on sekiz yaşını doldurmamış olması nedeniyle kısıtlı sayılmaz;
“Genel şekilde tevdi” tevdi hakkının münazaalı olmadığı hallerde veya itiraz edilmişse itirazın sonuçlanması üzerine tereke idare veya vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisinin tevdi edilmesini anlatır ;
“İdare” vasiyetnameli veya vasiyetnamesiz olarak, ve genel, özel veya sınırlı amaçlar için verilmiş olsun veya olmasın, ölen bir kişinin terekesinin idaresi için verilen tüm yetki belgelerini içerir;
“İdare memuru “ bir Mahkemenin , vasiyetnamesiz veya vasiyetnameye bağlı olarak bir terekeyi idare etmesi için yetki belgesi tevdi ettiği kişiyi anlatır;
“Kısıtlı varis” ergin olmayan, veya akıl hastası olan veya işlerini idare etmesi Mahkemece yasaklanmış olan veya ülke dışında bulunan bir kişiyi anlatır;
“Mahfuz hisse” (statutory portion) bir kişinin taşınır ve taşınmaz malının vasiyetname ile veremeyeceği bölümünü anlatır;
“Mahkeme” ölenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde mutat veya son ikamet yerinin bulunduğu ilçenin Kaza Mahkemesi Başkanını veya o Mahkemenin bir Yargıcını veya bu gibi ikamet yerinin bilinmemesi halinde Lefkoşa Kaza Mahkemesini anlatır;
“Münazaasız veya genel şekilde vasiyetname veya tereke tenfiz işi” vasiyetname kanıtlanması ve tastiklenmesi veya tereke tenfiz ve idare yetkisinin alınmasının münazaalı olduğu hallerde münazaanın sonuçlandırılması üzerine tereke tenfiz ve idare yetkilerinin Mahkemeden geçirilerek elde edilmesi dahil, elde edilme hakkı münazaalı olmadığı hallerde vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisini elde etme işini, ve herhangi bir davadaki yargısal işlemlerin konusunu oluşturmuş olmaması kaydıyla vasiyetnameli ve vasiyetnamesiz meselelerle ilgili münazaasız nitelikte tüm işleri, ve ayrıca tereke tenfiz veya idaresinin tevdiine karşı caveat (itiraz) dosyalama işini anlatır;
“Mal” taşınır ve taşınmaz malları anlatır;
“Saptanmış” Tüzüklerle saptanmış olanları anlatır ;
“Şahsi temsilci” bir vasiyetname veya tereke tenfiz memurunu veya tereke idare memurunu anlatır ;
“Taşınır mal” taşınmaz mal dışında her cinsten tüm malları anlatır;
“Taşınmaz mal” :
(a) Araziyi ;
(b) Herhangi bir arazi veya bina veya başka inşaat veya yapı üzerinde veya herhangi bir arazi veya bina veya başka inşaat veya yapıya ekli binaları, ve başka inşaat, yapı veya müştemilâtı veya bunlara sabit kısımları ;
(c) Ağaçları, bağları ve herhangi bir araziye dikilmiş veya orada yetişmekte olan her türden herhangi bir şeyi ve bunlar üzerinde bulunan koparılmamış herhangi bir ürününü ;
(d) Mülkiyetine herhangi bir arazi ile birlikte veya araziden ayrı olarak sahip olunan pınarları, kuyuları, suları veya sulardaki hakları ;
(e) Herhangi bir araziye veya herhangi bir binaya veya başka herhangi bir inşaat veya yapıya bağlı veya ait olan veya bağlı veya ait olduğu farz edilen veya sayılan imtiyazları, serbestileri , irtifak haklarını ve başka herhangi bir hak ve istifade sağlayan menfaatleri ;
(f) Yukarıda serdedilen herhangi bir maldaki bölünmemiş hisseleri içerir.
“Tereke” bir kişinin ölümünde tasarrufunda bulunan taşınır ve taşınmaz malları anlatır ;
“Tevdi” vasiyetnameyi tenfiz veya tereke idare yetkisi belgesinin tevdi edilmesini anlatır;
“Türk Aile Mahkemesi” ölenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde mutat veya son olarak ikamet ettiği yerin bulunduğu ilçenin Türk Aile Mahkemesini veya
bu ikamet yerinin bilinmemesi halinde Lefkoşa Türk Aile Mahkemesini anlatır ;
“Tüzükler” bu Yasa uyarınca yapılan tüzükleri anlatır ;
“Varis” yasanın uygulanması ve etkisi ile bir terekede miras alan bir kişiyi anlatır;
“Vasiyet edilebilen bölüm” bir kişinin taşınır ve taşınmaz malından vasiyetname ile verebileceği bölümü anlatır ;
“Vasiyetle verilmemiş bölüm”, vasiyetle verilebildiği halde verilmemiş olan bölümün, hale göre, tümünü veya bir bölümünü anlatır ;
“Vasiyetname” bir vasiyetçinin taşınır veya taşınmaz malının ölümünden sonra verilmesine ilişkin niyetlerini içeren yazılı yasal beyanını anlatır ve bir ek vasiyetnameyi (codicil) de içerir.
II. KISIM
TEREKE TENFİZ MUKAYYİDİ VE MUKAYYİTLİĞİ
Tereke tenfiz
3.(1) Baş Mukayyit, tereke tenfiz baş mukayyidi olup, Yüksek Mahkeme Mukayyitliği de tereke tenfiz baş mukayyitliği baş mukayyidi ve olur.
tereke tenfiz
mukayyitli-ği
(2) Tereke tenfiz baş mukayyidinin yetkileri ve görevleri, Baş Mukayyidin Yüksek Mahkeme Başkanının onayı ile atayabileceği Yüksek Mahkeme Mukayyitliğinin bir memuru tarafından kendi adına kullanılabilir ve yerine getirilebilir..
(3) Her Kaza Mahkemesinin Mukayyidi, kendi kazası için tereke tenfiz mukayyidi olur.
Tereke tenfiz
4.(1) Bir tereke tenfiz mukayyidi, vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi tevdii için mukayyitle-rinin mukayyitliğe yapılan her istida hakkında istidanın yapılmasından sonra mümkün olan en erken bir görevleri zamanda, tereke tenfiz baş mukayyitliğine saptanmış şekilde bildirimde bulunur, ve tereke tenfiz baş mukayyitliğinden vasiyeti yapanın veya vasiyetname bırakmadan ölenin terekesi ile ilgili olarak başka bir istida yapılmadığına dair bir tasdikname alana kadar vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi tevdi etmez.
(2) Yukarıda değinilen tasdikname mümkün olan en erken bir zamanda tereke tenfiz mukayyidine gönderilir.
(3) Tereke tenfiz baş mukayyitliğine bu şekilde iletilen bildirimler dosyalanarak o mukayyitlikte muhafaza edilirler.
(4) Bir tereke tenfiz mukayyitliğinden böyle herhangi bir bildirim alındığında, tereke tenfiz baş mukayyidi tenfiz veya idare yetkisi tevdii hususunda ayni ölen kişi için birden çok mukayyitliğe istida yapılmış olup olmadığını saptamak amacıyla, gerekli olduğu ölçüde, öteki tereke tenfiz mukayyitliklerinden alınan tüm tevdi istidalarının bildirimleri ile tevdi için tereke tenfiz baş mukayyitliğinde yapılmış tüm istidaları inceler, ve bu hususta tereke tenfiz mukayyidi ile durumun gerektirebileceği iletişimi sağlar.
(5) Bir tereke tenfiz mukayyidi, her üç ayda bir kez veya Tüzüklerin gerektirmesi halinde daha sık aralıklarla, tevdi ettiği ve daha önceki rapora dahil edilmemiş vasiyetname veya tereke tenfiz ve tereke idare yetkilerinin saptanmış şekildeki bir listesini, ve ayrıca tevdilerin ilgili olduğu vasiyetnamelerin suretlerini, doğruluklarını tasdik ederek, tereke tenfiz baş mukayyitliğine iletir.
(6) Bir tereke tenfiz mukayyidi, Yüksek Mahkeme Başkanının vasiyetnamelerin korunması, muhafazası ve denetimi ile ilgili olarak zaman zaman yapacağı düzenlemelere bağlı olarak, tevdi etmiş olduğu tereke tenfiz veya vasiyetnameye bağlı idare yetkilerine konu tüm vasiyetnamelerin asıllarını dosyalayarak korur ve muhafaza eder.
Tereke tenfiz ve
5.(1) Tereke tenfiz baş mukayyidi, direktif vererek belirleyebileceği süreler için, tereke tenfiz baş idare yetkisi mukayyitliğinde ve diğer tereke tenfiz mukayyitliklerinde tevdi edilen vasiyetname veya tereke tenfiz ve tereke tevdi listeleri idare yetkilerinin listelerinin tereke tenfiz baş mukayyitliğinde zaman zaman hazırlanmasını sağlar.
(2) Söz konusu listeler belirtilen süre içinde tevdi edilen her tereke tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı idare yetkisi ve başka her idare yetkisi için bir not içerir ve listelerde yetkinin tevdi edildiği tarih , tevdi eden mukayyitlik , vasiyetnameyi yapanın veya vasiyetname bırakmadan ölenin adı ile ölüm yeri ve tarihi, vasiyetnameyi tenfiz memurlarının veya tereke idare memurlarının adı ve tanımı ve tereke varsa, terekenin değeri kaydedilir.
*(3) Bu şekilde hazırlanan her listenin bir sureti posta ile veya başka yollardan her tereke tenfiz mukayyitliğine gönderilir ve bu şekilde gönderilen her suret gönderildiği mukayyitlik veya dairede muhafaza edilir ve her araştırma için elli millik bir harç ödenmesi üzerine, incelenecek liste sayısına bakılmaksızın, herhangi bir kişi tarafından incelenebilir.
Vasiyet-nameler
6. Yüksek Mahkeme Başkanı ile Gelir ve Vergi Dairesi Müdürü arasında zaman zaman yapılacak düzenlemelere bağlı in vs. kalınması koşuluyla, her tereke tenfiz mukayyitliği, bir vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi suretlerinin tevdiinden sonra Yüksek Mahkeme Başkanının direktif vereceği süre içinde aşağıdaki belgeleri Gelir ve Vergi Dairesi Gelir ve Vergi Müdürüne teslim eder:
Dairesi müdürüne
teslimi
(a) Bir vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi tevdi edildiği veya vasiyetnameye bağlı tereke idare yetkisi belgesi tevdi edildiği durumlarda, vasiyetnamenin bir suretini ;
(b) Tereke idare yetkisi belgesi tevdi edilen her durumda yetki tevdii belgesinin bir suretini veya alıntısını.
İlçe Tapu
7.(1) Vasiyetnamenin herhangi bir taşınmaz malı etkilediği durumlarda, kendisine vasiyetname veya tereke Amirine bildirim tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı tereke idare yetkisi belgesi tevdi edilen kişi, tevdi tarihinden sonra on gün içerisinde bu gibi malın bulunduğu ilçenin Tapu Amirine yazılı bildirimde bulunarak bildirimde vasiyetnamenin etkilediği taşınmaz
malların bir listesini verir.
(2) Vasiyetname bırakılmadan ölüm durumunda bir tereke idare yetkisi tevdi edildiğinde, veya 49. madde uyarınca bir emir verildiğinde, idare edilecek terekede herhangi bir taşınmaz mal bulunuyorsa, idare memuru veya
49. madde uyarınca atanan memur, tevdi veya emir tarihinden on gün içerisinde, bu gibi malın bulunduğu ilçenin Tapu Amirine yazılı bildirimde bulunarak bildirimde terekenin kapsadığı taşınmaz malların bir listesini verir.
Tereke tenfiz
8.(1) Tereke tenfiz baş mukayyitliğinde ve her tereke tenfiz mukayyitliğinde Yüksek Mahkeme Başkanının mukayyit-likleri zaman zaman direktif vereceği biçimde mühür veya mühürler kullanılır.
nde
Kullanıla-cak
(2) Yukarda belirtilen mühürlerle mühürlenmiş olan tüm vasiyetname veya tereke tenfiz yetki belgeleri, tereke mühürler idaresi yetki belgeleri, emirler ve diğer enstrümanlar, daha başka kanıt gerekmeden ülkenin her tarafında şahadet olarak kabul edilir.
III. KISIM
VASİYETNAMELERİN MUHAFAZA İÇİN VERİLMESİ, ORTAYA ÇIKARILMASI VE İBRAZI
Vasiyetna-meleri
9.(1) Herhangi bir kişi, Tüzüklerle saptanacak harçları ödemesi ve Tüzüklerin kurallarını yerine getirmesi üzerine n muhafaza için vasiyetnamesini, emniyet altında muhafaza edilmesi için hayatta iken bir tereke tenfiz mukayyidine teslim verilmesi edebilir.
(2) Vasiyetnameyi yapanın vasiyetnamesini geri çekmesi dışında, bu şekilde teslim edilen bir vasiyetname Mahkeme onayı olmaksızın mukayyitlikten alınamaz ve mukayyitlik dışına çıkarılamaz ve saptanabilecek belirli koşullar dışında açılamaz.
(3) Bir vasiyetname açıldığında saptanmış harcın ödenmesi üzerine suretleri ilgili taraflara teslim edilebilir.
(4) Bu şekilde muhafaza için teslim edilen her vasiyetname için tereke tenfiz baş mukayyidine bildirimde bulunulur ve tereke tenfiz baş mukayyidi, tereke tenfiz mukayyitlikleri için saptandığı şekilde vasiyetname yapanların bir sicilini ve isimlerinin alfabetik dizinini tutar.
10.(1) Hayatta iken Tüzükler uyarınca muhafaza için bir vasiyetname veya ek vasiyetname yatırmış olan bir kişinin Muhafaza için öldüğü ve bu vasiyetnamenin açılması için harekete geçilmediği, veya ölüm tarihinden sonra da makul bir süre içinde verilen (dört ayı geçmeyen) harekete geçilmesinin olası görülmediği Mahkemeye gösterilirse, Mahkeme, vasiyetnamenin vasiyetna-meler varlığını ve gerekirse içerdiklerini, ilgili olması muhtemel herhangi bir kişinin bilgisine getirmek için, hakkında ilgili meselenin hal ve koşullarının gerektirdiğine kanaat getirdiği işlemleri yapabilir..
kişilere duyuru (2)Yukarıdaki (1). fıkra uyarınca yapılan herhangi bir işlem için tutanak tutulur ve tutanak Mahkeme tarafından imzalanarak vasiyetnameyle birlikte tutulur.
Vasiyetnamelere
11.*(1) Tasarruf veya kontrolünde ölmüş bir kişiye ait vasiyetname veya vasiyetname niteliğinde olan veya vasiyet ilişkin evrakın niyetiyle yapılmış olduğu anlaşılan herhangi bir kâğıt veya yazı bulunduran herhangi bir kişi, aslını vs. ibrazı derhal Mahkemenin tereke tenfiz mukayyidine teslim eder. Herhangi bir kişi, ölen kişinin ölümü hakkında bilgi sahibi olduğu tarihten sonra on dört gün içerisinde bu gibi evrakı teslim etmeyi ihmal ederse, Mahkemenin bu kişinin durumu ile meselenin diğer hal ve koşullarını dikkate aldıktan sonra, çarptırmayı uygun göreceği ancak elli Kıbrıs Lirasını geçmeyen bir para cezasına çarptırılabilir.
(2) Vasiyetname veya vasiyetname niteliğinde olan veya vasiyet niyetiyle yapılmış olduğu anlaşılan ölen bir kişiye ait herhangi bir kağıdın, bir kişinin tasarruf veya kontrolünde olduğu anlaşıldığında Mahkeme, tenfiz veya tereke idaresine ilişkin bir dava veya yargısal işleminin askıda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kâğıdı ibraz etmesi ve Mahkemeye getirmesi için bu kişiye seri usul yoluyla emir verebilir.
(3) Herhangi bir kişinin vasiyetname veya vasiyetname niteliğinde olan veya vasiyet niyetiyle yapılmış olduğu anlaşılan herhangi bir kağıt hakkında bilgi sahibi olduğuna inanmak için haklı sebepler bulunduğu anlaşıldığında (kâğıdın tasarruf veya kontrolünde olduğunun gösterilmemesine rağmen) Mahkeme tereke tenfiz veya tereke idaresine ilişkin bir dava veya yargısal işleminin askıda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, bu kişinin kağıt ile ilgili olarak Mahkemede sorgulanmasını veya yazılı sorularla sorgulanmasını ve bu amaçla Mahkemeye gelmesini ve sorgulandıktan sonra kâğıdı ibraz ederek Mahkemeye teslim etmesini seri usulle, emredebilir.
IV.KISIM
VASİYETNAME VEYA TEREKE TENFİZ YETKİSİ VEYA TEREKE İDARE YETKİSİ TEVDİLERİ
Veraset vergisi
12. Veraset Vergisi Yasasının 47.maddesi kuralları yerine getirilene kadar bu Yasa uyarınca hiç bir vasiyetname ödenene kadar veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi tevdi edilmez.
yetki tevdi
edilmemesi
67/1962
46/1983
35/1989
71/1993
26/1996
Tereke tenfiz
13.(1) Genel şekilde tereke idare veya tenfiz yetkisi tevdii,tereke tenfiz mukayyitleri tarafından, Mahkeme adına ve mukayyit-likleri Mahkemenin vereceği özel veya genel talimata bağlı olarak ve mukayyitliğin mührü altında yapılabilir ve bu gibi nde tereke herhangi bir yetki ölmüş kişinin ülkenin her yerindeki terekesi için etkili olur.
tenfiz ve idare
yetkisi
tevdileri
(2) Tereke tenfiz mukayyidi, münazaa bulunan herhangi bir meselede münazaa sonuçlandırılıncaya kadar, veya Mahkemenin talimatını almaksızın tenfiz veya idare yetkisi tevdi edilmemesi gerektiğini gördüğü herhangi bir meselede tereke tenfiz veya idare yetkisi tevdi etmez.
(3) Bir tereke tenfiz mukayyidi, bir tereke tenfiz veya idare yetkisi tevdii için yapılmış bir istidanın onaylanıp onaylanmaması gerektiği hususunda şüpheye düştüğü durumlarda, veya bir yetki tevdiine veya bir yetki tevdii istidasına ilişkin bir sorun ortaya çıktığında, meseleyi direktif için Mahkemeye havale eder, ve Mahkeme tereke tenfiz mukayyidine, vermeyi lüzumlu göreceği talimatlar uyarınca meselede işleme devam etmesi için direktif verebilir, veya mukayyidin konu ile ilgili olarak daha ileri bir işlem yapmasını yasaklayarak yetki tevdii için istida yapan tarafı soruna çare bulunması için Mahkemeye istida yapmaya bırakır.
Kanıtlanın-caya
14. Bir vasiyetnamenin kanıtlanıncaya kadar herhangi bir etkisi yoktur.
kadar Vasiyetna-
menin
etkisizliği .
Vasiyetnamenin
15. Mahkeme resen veya vasiyetname tahtında bir menfaat talebinde bulunan herhangi bir kişinin istidası tenfiz memuruna üzerine, vasiyetnamede, varsa, ismi belirtilen vasiyetnameyi tenfiz memurlarına Mahkemeye başvurarak vasiyetnameyi gelip kanıtlamaları, veya vasiyetnameyi tenfiz yetkisi almayı reddettiklerini bildirmeleri için çağrı yapan bildirimde vasiyetna-meyi bulunur, ve tenfiz memurları veya bazıları veya tenfiz memurlarından biri bildirimin yapıldığı tarihten sonra on kanıtlaması için dört gün içerisinde Mahkemeye başvurarak bildirim uyarınca vasiyetnameyi kanıtlar veya tenfiz yetkisi almayı bildirim reddeder
Vasiyetna-me
16. Bir vasiyetname ile tenfiz memuru atanan bir kişi :- tenfiz (a) Vasiyeti yapanın ölümünden sonra hayatta olmakla beraber vasiyetnameyi tenfiz yetkisini almadan ölürse ;
memuru-nun veya
vasiyetna-meyi (b) Vasiyetnameyi tenfiz yetkisi almak için Mahkemeye çağrıldığı halde çağrı uyarınca Mahkemeye gelmezse; veya kanıtlama (c) Vasiyetnameyi tenfiz memuru olmayı reddederse, hakkının sona tenfiz memurluğuna ilişkin tüm hakları sona erer, ve vasiyetnameyi yapanın temsiliyeti ve terekesinin idaresi, ermesi o kişi tenfiz memuru atanmamış gibi intikal eder ve işlem görür.
İdarenin kime
17. Mahkeme, idare yetkisi tevdi ederken ölen kişinin terekesinde veya terekenin satılmasından sağlanacak tevdi edileceği hasılatta menfaati olan tüm kişilerin haklarını dikkate alır, ve, özellikle, vasiyetnameye bağlı idare hususunda yetkisini vasiyetname gereğince kendisine miras bırakılan bir kişiye tevdi edebilir ve böyle bir idare, Mahkemenin Mahkeme-nin uygun göreceği herhangi bir şekilde sınırlı olabilir.
takdir yetkisi
Ancak ;
(a) Ölen kişi, terekesi ile ilgili olarak hiç bir vasiyet bırakmadan ölmüşse, idare yetkisi istida yapmaları halinde ölenin varislere kalan mütebaki terekesinde (residuary estae) menfaati olan kişiye veya kişilere verilir;
(b) Ölen kişinin terekesi borçları ödemeye yeterli değilse veya başka herhangi bir özel durumdan dolayı Mahkeme, bu koşul kuralı olmasa idi yasa gereğince idare yetkisi alma hakkına sahip olacak olan kişiden başka bir kişiyi idare memuru atamanın gerekli ve uygun olacağı kanısına varırsa, bu Yasanın içerdiği herhangi bir kurala bakılmaksızın uygun göreceği bir kişiyi idare memuru olarak atayabilir ve bu kural altında tevdi edilen bir idare yetkisi Mahkemenin uygun göreceği şekilde sınırlı olabilir.
Vasiyetna-meye
18. Vasiyetnameye bağlı tereke idaresi yetkisi aşağıda belirtilen hallerde tevdi edilebilir;
bağlı idare
Vasiyetnamede vasiyetnameyi tenfiz memuru atanmadığında ;
Vasiyetnamede atanan tenfiz memuru vasiyeti yapanın hayatta bulunduğu sırada ölmüşse, veya vasiyeti yapanın ölümünden sonra vasiyeti kanıtlamadan ölmüşse ;
(c) Vasiyetnameyi tenfiz memuru görevi reddetmişse, veya Mahkemenin mutat olarak uyguladığı usul uyarınca celbedildiği halde isbat-ı vücut etmemişse;
(d)Vasiyetnameyi tenfiz memuru ataması belirsizlik nedeniyle geçersiz ise ;
(e) Mahkeme, 17. maddenin verdiği takdir yetkisini kullandığında ;
(f) Vasiyetnameyi tenfiz memurunun ergin olmaması, akıl hastası olması veya başka bir kısıtlılığı bulunması veya yargı yetkisi alanı dışında ikamet etmesi nedeniyle ehliyetsiz olduğunda.
Sınırlı yetki
19. Vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkileri mallarla ilgili olarak veya özel bir amaç için tevdileri süreyle sınırlı olabilirler, ve bu Yasa ve Tüzüklerin kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, Mahkeme veya mukayyitler bu gibi yetkileri tevdi ederlerken ilgili zamanda İngiltere’de uygulanmakta olan tereke tenfiz uygulamalarını izlerler.
Yargısal
20.(1) Ölmüş bir kişinin vasiyetnamesinin geçerliliğine veya tenfiz veya idare yetkisi tevdii elde edilmesine, işlemlerin yetkinin geri alınmasına veya iptaline ilişkin herhangi bir yargısal işlemin askıda bulunduğu durumda, Mahkeme askıda bulunduğu ölen kişinin terekesinin idaresi yetkisini, mütebaki terekenin dağıtılması dışında bir alelade tereke idare durumlarda idare memurunun tüm hak ve yetkilerine sahip olacak olan bir idare memuruna tevdi edebilir; ve böyle bir idare memuru Mahkemenin doğrudan doğruya kontrolüne tabi olarak ve Mahkemenin talimatı uyarınca icraatta bulunur.
(2) Mahkeme, bu madde uyarınca atanan bir idare memuruna ölenin terekesinden uygun göreceği miktarda makûl bir ücret tahsis eder.
Şahsi
21.(1) Bir kişinin ölüm tarihinden itibaren on iki ay geçmesine rağmen, kendisine ölenin terekesinin idaresi yetkisi temsilcinin yurt tevdi edilmiş olan bir şahsi temsilci Mahkemenin bölgesel yargı yetkisi alanı dışında ikamet ediyorsa, dışında olduğu Mahkeme, herhangi bir alacaklının veya ölenin terekesinde menfaati olan kişinin istidası üzerine, istida durumda özel sahibine ölenin terekesinin saptanmış biçimde özel idaresi yetkisini tevdi edebilir.
idare yetkisi
tevdii
(2) Mahkeme, özel idare yetkisi tahtında idare memuru olan kişinin taraf olduğu herhangi bir yargısal işlem amacı bakımından, ölmüş kişinin terekesine ait herhangi bir para miktarının veya menkul kıymetlerin Mahkemeye devredilmesini emredebilir ve herkes böyle bir emre itaat eder.
(3) Özel idare memurunun taraf olduğu herhangi bir yargısal işlemin askıda bulunduğu esnada şahsi temsilci görev yapabilecek yetiye sahip olarak Mahkemenin bölgesel yargı yetkisi alanı içine dönerek ikamet etmeye başlarsa, bu şahsi temsilci yargısal işleme taraf yapılır, ve özel idare ile yargısal işlemin masrafları ve bunlara arızi masraflar, işlemlerin askıda bulunduğu Mahkemenin emretmeyi uygun göreceği kişi tarafından ve fondan ödenir.
Vasiyetna-meyi
22.(1) Ergin olmayan bir kişinin bir vasiyetnamenin yegane tenfiz memuru olması halinde, bu kişi on sekiz yaşına tenfiz memurunun gelinceye kadar, terekeyi idare yetkisi vasiyetnameye bağlı olarak vasisine veya Mahkemenin uygun göreceği başka ergin olmadığı bir kişiye tevdi edilir, ve küçük on sekiz yaşına geldiği zaman vasiyetnameyi tenfiz yetkisi kendisine tevdi edilir süre içinde ancak bu yetki kendisine daha önce tevdi edilemez.
idare
(2) Vasiyetname bırakan bir kişi vasiyetnamesinde vasiyetnameyi tenfiz memuru olarak ergin olmayan bir kişiyi atarsa, kendisine bu madde uyarınca vasiyetnameyi tenfiz yetkisi tevdi edilmedikçe ve edilinceye kadar, bu atama ergin olmayan kişiye ölenin malındaki herhangi bir menfaatin devri hususunda etkili olmaz, veya herhangi bir amaç bakımından ergin olmayan kişiyi şahsi temsilci yapma etkisini yapmaz.
Şahsi temsilci
23.(1) Ayni mal için dörtten çok kişiye vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi tevdi edilemez; ve sayısına ilişkin vasiyetname uyarınca veya vasiyetnamesiz ölümde ergin olmayan kişi veya kişiler söz konusu olduğunda veya ömür boyu kural yararlanma hakkı veren bir menfaat doğarsa, idare yetkisi, ya başka bir kişi ile birlikte veya , tek başına bir kamu görevlisine ya da en az iki kişiye tevdi edilir.
(2) Sadece bir şahsi temsilcinin bulunduğu ve bunun da kamu görevlisi olmadığı hallerde, Mahkeme, bir menfaat sahibi ergin yaşa gelinceye kadar veya ömür boyu yararlanma hakkı veren menfaatin varolmaya devam ettiği sürece ve tereke tam olarak idare edilinceye kadar, menfaat sahibi herhangi bir kişinin veya bu gibi bir kişinin vasisinin, idare memurunun veya kabz memurunun istidası üzerine vasiyetname veya tereke tenfiz tüzük ve emirnameleri uyarınca halen atanmış şahsi temsilciye ek olarak bir veya daha çok şahsi temsilci atayabilir.
Tereke tenfiz
24.(1) Vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi tevdii için yapılan bir istidaya karşı itirazda mukayyidinin ret bulunulmamış olmasına karşın, tereke tenfiz mukayyidi istidayı reddederse, müstedi, tereke tenfiz mukayyidinin kararına karşı kararının gözden geçirilmesi için istida yoluyla Mahkemeye başvurabilir.
istinaf
(2) Mahkeme bu istidanın dinlenmesinde, resen veya herhangi bir kişinin istidası üzerine, vasiyetnameye ilişkin veya tereke idare yetkisi tevdiine ilişkin istidadaki yemin varakasını veya varakalarını yapan kişileri celbederek bu kişilerin daha ileri sorgulamasını yapabilir, veya vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı veya vasiyetnamesiz tereke idare yetkisi tevdi edilip edilmeyeceğini karara bağlamak için gerekli görülebilecek daha ileri şahadet dinleyebilir.
(3) Mahkeme kararı aleyhine Yüksek Mahkemeye istinaf edilebilir.
V. KISIM
YETKİ TEVDİİ ÜZERİNE VE DAHA SONRA İDARENİN TAMAMLANMASI ÜZERİNE TEREKENİN İNTİKALİ
Ölenin
25. Bir vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı tereke idare yetkisi tevdi edilmesinden vasiyetna-me başlayarak ve ondan itibaren, ölenin terekesi (mahfuz hisse ve vasiyetname ile verilmemiş bölüm dahil ) bıraktığı üzerindeki hak ve yükümlülükler, ölen kişinin öldüğü tarihten başlayarak şahsi temsilcisine geçmiş sayılır.
durumlarda
terekenin
intikali
Ölenin kısıtlı *26.(1) Hiçbir vasiyetname bırakmadan ölen ve kısıtlı varisler ve yüz Kıbrıs Lirasını aşan değerde mal bırakan varis bıraktığı herhangi bir kişinin ölümü üzerine, bu mal, idare yetkisi tevdi edilinceye kadar, veya terekenin bu Yasanın 49.
durumlarda maddesi uyarınca serian idaresi için bir emir ısdar edilinceye kadar, ölenin mutat olarak ikamet ettiği ilçenin terekenin Kaza Mahkemesi Başkanına, ve ölen kişi ülke dışında ikamet ediyorsaydı Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanına geçer.
intikali
(2) Tereke idare yetkisi belgesi tevdiinden veya 49. madde tahtında bir emrin ısdarından başlayarak ve ondan itibaren, ölenin malı, duruma göre, idare memuruna veya 49.madde uyarınca atanan görevliye geçer.
Yetki tevdii **27. Bir tereke için idare yetkisi tevdi edilmediğinde, ve bir kişinin hiçbir vasiyet bırakmadan öldüğü ve kısıtlı yapılmamış herhangi bir varis bırakmadığı veya (kısıtlı varisleri varsa) sadece yüz Kıbrıs lirasını aşmayan değerde mal durumda bıraktığı hallerde ve 49. madde uyarınca serian idare için bir emir ısdar edilmediğinde aşağıdaki kurallar vasiyetnamesiz uygulanır :
ölenin
terekesinin
intikali
(1)(a) Ölenin terekesi borçları ve yükümlülükleri ile yükümlü kalır ;
(b) Tereke, bu yüküme bağlı olarak varislere geçer ve intikal eder;
(c) Bir varis ölenin borç ve yükümlülüklerinin ölen kişiden eline geçen malın değerine kadarını veya bu malın satışından sağlanan hasılatın değerine kadarını ödemekle yükümlü olur;
(d) Mahkeme, re‘sen veya menfaat sahibi bir tarafın istidası üzerine, varisleri ya terekeyi idare yetkisi belgesi almaya ya da terekenin dağıtımının hesabını vermeye çağırır.
(2)(a) Ölen kişinin ölümünden sonra (bu ve 28. maddede “on sekiz aylık süre” olarak anılacak olan) on sekiz aylık bir süre geçinceye kadar, ölen kişinin hiç bir malı ölenin bir varisinden başka herhangi bir kişiye satılamaz veya borç icrası nedeniyle veya başka surette bir varisten başka birine devredilemez.
Ancak, aşağıda belirtilen malların satışı veya devri böyle bir yasağa tabi olmaz. :
(i) Bozulabilen satış metası eşya ;
(ii) Ölenin borç ve yükümlülüklerini ödenmesi için satılan veya devredilen mal ; veya
(iii)Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürünün Taşınmaz Mal ( Tasarruf, Kayıt ve Takdir ) Yasasının 28. maddesinden
33. maddeye kadar olan maddelerinin kendisine verdiği
Bölüm 224 yetkiyi kullanarak mübadele ettiği veya devrettiği taşınmaz mallar.
Bölüm 6 Bölüm (b) Hukuk Muhakemeleri Usulü Yasası veya Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Takdir) Yasasının içerdiklerine 224 bakılmaksızın, ölenin taşınmaz malına, ölene ait bir borçtan başka herhangi bir borç yükletilemez ve ölenin taşınmaz malı, on sekiz aylık süre sona erinceye kadar ölenin veya varislerinden başka herhangi bir kişinin adına kaydedilemez meğer ki bu devir veya kayıt, hemen bir önceki paragrafın şart bendinin (ii) ve (iii) paragraflarında belirtilen amaçlar için yapılsın;
(c) ölenin malının bu maddenin izin vermediği herhangi bir satışı veya devri geçersiz olur.
Varislere geçen
28. 27. madde uyarınca varislere geçmiş ve intikal etmiş olan bir terekeye ilişkin idare yetkisi belgesi tevdi terekenin idare edildiğinde aşağıda serdedilen kurallar uygulanır ;
yetkisinin (a) Ölenin malı varislerde kalmayıp idare memuruna geçer:
tevdii Ancak bir varise tahsis edilmiş olan veya 27.maddenin (2). fıkrasının (a) bendinin koşul bendi uyarınca satılmış veya devredilmiş olan bir mal, idare memuruna geçmez ;
(b) Bir varise tahsis edilmiş olan mal ile ilgili olarak aşağıdaki kurallar uygulanır :
(i) Bu bent kuralları, bir varise tahsis edilen ve on sekiz aylık süre sona erdikten sonra ve varis tereke idaresi yetkisi belgesi için yapılan istida hakkında ihbar sahibi olmadan önce, veya ( böyle bir ihbar alınmamışsa ) idare yetkisinin tevdi edildiği tarihten önce, hükümlü bir borcun istirdadı için icra yoluyla satılan mala veya bu varisin bir satın alana devrettiği mala uygulanmaz ;
(ii) Bir varise tahsis edilmiş olup (i). bendde öngörüldüğü biçimde satılmamış veya devredilmemiş bir mal, tereke idare yetkisinin tevdi edildiği tarihten sonra bir aylık bir süre geçmeden önce satılamaz veya devredilemez;
(iii) İdare memuru, idare yetkisini aldığı tarihten başlayarak bir ay içerisinde yetkiyi tevdi etmiş olan mukayyitliğe, böyle bir malın veya herhangi bir kısmının ölen kişinin borç ve yükümlülüklerini ödemek için gerekli olup olmadığına dair bir beyanname dosyalar ;
(iv) Mal bu amaç için gerekli ise, idare memuru beyannameyi dosyaladıktan sonra, bu gibi malın taşınmaz mal olan bölümü üzerine ölenin borçlarını varisin bir hükümlü alacaklısının yükletip kaydettirdiği herhangi bir yükümlülükten öncelikli olarak bir yükümlülük olarak kaydettirme hakkı dahil, varisin herhangi başka hükümlü alacaklılarından öncelikli olarak varisin bir hükümlü alacaklısının sahip olduğu tüm haklara sahip olur;
(c) Bu madde amaçları bakımından “bir varise tahsis edilmiş mal” ölenin malından, yararlanma sahipliği (beneficial ownership) terekedeki payı veya payının bir bölümü olarak bir varise devredilmiş, veya öteki varislerin bu devire rızalarının alınmış olduğu malı ya da mal, taşınmaz mal ise, varisin adına kaydedilmiş olan malı anlatır ;
(d) İdare memuru bir varisin payını hesaplarken, ölenin malından varisin aldığı herhangi bir malı ve itfa ettiği ölene ait herhangi bir borç veya yükümlülüğü dikkate alır.
Varislerin
29.(1) Ölen bir kişinin herhangi bir varisi, bu madde uyarınca bir sertifika verilmesi için ölen kişinin aklayarak dava mutat olarak veya son ikamet ettiği ilçenin tereke tenfiz mukayyidine istida ile başvurabilir. Bu gibi bir edebilecekleri istida ölen kişinin varislerinin adını ve bu varislerin herhangi birinin kısıtlılık durumu olup olmadığını gösteren koşullar bir beyanname; değeri dahil malının tam bir envanterini gösteren bir beyanname ve terekeye olan borçları gösteren bir beyanname, ve varisler ve envanterle (bu maddede “müstedi tarafından dosyalanan envanter” olarak anılacaktır)ilgili beyannamenin en iyi bilgi ve inançlarına göre doğru olduğunu tasdik eden ve müstedi ile ölenin mutat ikamet yerinin muhtarı tarafından yapılan bir yemin varakası ile birlikte sunulur.
(2) Tereke tenfiz mukayyidi bu madde uyarınca bir sertifika vermeden önce, müstediden yemin varakası ile daha fazla bilgi sunmasını, veya tereke tenfiz mukayyidinin direktif verebileceği ilanları yayımlamasını isteyebilir.
(3) Müstedinin (1) ve (2). fıkra kurallarını yerine getirmesi üzerine tereke tenfiz mukayyidi;
*(a) Ölenin terekesinin brüt değerinin ( borçlarla cenaze masraflarının ödenmesinden önce ) beş yüz Kıbrıs Lirasını aşmadığından ;
(b) Terekenin 26. maddenin (1). fıkrası uyarınca Kaza Mahkemesi Başkanına geçmediğinden;
(c) Bu tereke için idare yetkisi tevdi edilmediğinden veya edilmesi için askıda bir istida bulunmadığından ; ve
(d) Kişinin ölümünden on dört gün geçmiş olduğundan tatmin olursa, varislerin isimlerini gösteren bir sertifika ısdar edebilir.
(4) Ölen kişiye olan herhangi bir borcu bu varislere ödeyen veya ölen kişiye ait herhangi bir malı bu varislere teslim eden ve varislerden bir makbuz alan herhangi bir kişi, ilgili borç veya malın müstedinin dosyaladığı envanterde beyan edilmiş olması koşuluyla, böylece ödenen borç veya teslim edilen mal hususunda geçerli biçimde aklanmış olur.
(5) Sertifikada adı yazılı varisler, müstedinin dosyaladığı envanterde gösterilen herhangi bir malın istirdadı için bir şahsi temsilci gibi ayni şekilde dava açabilirler; ve bu madde uyarınca verilen bir sertifikada zikredilen varislerin açtığı dava dışında varisler hiçbir dava açamaz.
(6) Mahkeme resen veya ilgili herhangi bir kişinin istidası üzerine, müstedinin dosyaladığı evrakta beyan edilen hususların herhangi birinin doğru olmadığından, veya sertifikaya konu terekeye ilişkin idare yetkisi tevdii ile ilgili olarak yapılan bir istidanın onaylanması gerektiğinden tatmin olursa, bu madde uyarınca verilen sertifikayı feshedebilir veya tadil edebilir; ve bu şekilde feshedilen herhangi bir sertifika Mahkemeye teslim edilerek iptal edilir ;
Ancak, iyi niyetle hareket ederek, bir terekenin alacağı olan bir borcu ödeyen veya ölene ait bir malı teslim eden herhangi bir kişiye sertifika uyarınca verilen
bir aklama, sertifikanın feshedilmesi nedeniyle geçersiz olmaz.
aklanmışlığı edilmesi, sertifikanın iptali ile geçersiz olmaz.
(7) Tereke tenfiz mukayyidi , bu madde uyarınca ısdar edilen her sertifikanın bir suretini tereke tenfiz baş mukayyidine gönderir, ve sertifika evvela yukarıdaki fıkra uyarınca feshedilmedikçe sertifikada zikredilen tereke ile ilgili olarak idare yetkisi tevdi edilmez.
Ölenin
30. Her kim alacaklılara hile yaparak veya tam değerde ivaz vermeden, ölen bir kişinin herhangi bir malını terekesini elde eder, alır veya elinde bulundurursa veya ölenin terekesinin alacağı olan bir borcun veya yükümlülüğün hileli yollardan kaldırılması etkisini yapan bir fiilde bulunursa, elde eden veya Ölen kişinin ölüm tarihinde kendisine değer taşıyan bir ivaz karşılığında ve hilesiz olarak borçlu olduğu herhangi alıkoyan kişinin bir miktar; ve
sorumlulu-ğu Yaptığı ve bir şahsi temsilcinin ödemesi doğru olabilecek herhangi bir ödeme çıkarıldıktan sonra, aldığı veya eline geçen mal veya serbest bıraktığı borç veya yükümlülük miktarından kendi kusuru ile yetkisiz tenfiz memuru olarak sorumlu tutulur.
Ancak bu madde kuralları, 27. madde kuralları uyarınca ve onlara bağlı olarak, ölen bir kişinin herhangi bir malını elde eden, alan veya elinde bulunduran bir varise uygulanmaz.
VI. KISIM
İDARE.
Birinci Bölüm
Genel Kurallar.
Şahsi
31.(1) Bir vasiyetnameyi tenfiz memuru, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir Yasasının öngördüğü veya temsilcinin öngöreceği farklı kurallar saklı kalması koşuluyla, ahkâmı umumiye ve nisfet hukuku ilkelerinin kendisine yetki ve verdiği ve yüklediği yetki ve görevlere sahiptir.
görevleri (2) Ölen bir kişinin terekesinin idaresi yetkisi kendisine tevdi edilen herkes, tevdi edilen yetkideki sınırlandırmalara bağlı olarak, ölenin vasiyetnamesinin tenfiz memuruymuş gibi ayni hak ve sorumluluklara sahip olur ve ayni şekilde hesap vermekle yükümlüdür.
Şahsi
32.(1) Şahsi temsilci, ölenin taşınmaz mallarından, cenaze masrafları ile vasiyetnamenin öngördüğü masrafları ve temsilcinin ölen kişinin tüm gerçek borçlarını ödemek için gerekli olan kadarını satma yetkisine sahip olup, bu malı ipoteğe satış vs. koyarak veya bu mal üzerinde yükümlülük yaratarak parasal kaynak sağlayabilir.
yetkisi (2) Bu maddenin verdiği yetkiler ölenin vasiyetnamesi ile tenfiz memuruna verilen herhangi bir yetkiyi sınırlandırır şeklinde yorumlanmaz .
Mahkeme-nin
33.(1) Ölenin terekesinin hak sahipleri arasında yasaya göre dağıtımını kolaylaştırmak amacıyla Mahkeme, şahsi satış vs. temsilciye o amaçla verilmiş yetki mevcut olmadığından yapamadığı için, kanısınca uygun gördüğü şekilde , emretme yetkisi terekenin herhangi bir bölümünün satılmasını, kiralanmasını, ipotek verilmesini, teslimini veya serbest bırakılmasını, taksimini veya başka şekilde elden çıkarılmasını emredebilir.
Ancak Mahkeme, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Takdir ) Yasasının 27.maddesi kurallarına aykırı düşecek herhangi bir taşınmaz mal bölünmesi veya taksimi için emir vermez.
Bölüm 224
(2) Bu madde uyarınca verilen bir emir Mahkemenin koymayı uygun göreceği kayıt ve koşullara bağlı olarak verilebilir ve Mahkeme bu madde uyarınca malın elden çıkarılması sonucu sağlanan herhangi bir paranın ne tarzda harcanacağı veya dağıtılacağı hususunda talimat verebilir.
(3) Mahkeme, bu madde uyarınca verdiği bir emri zaman zaman iptal veya tadil edebilir veya herhangi bir yeni veya ek emir verebilir.
(4) Bu madde uyarınca Mahkemeye yapılacak bir istida, bir şahsi temsilci tarafından veya ölenin terekesinde menfaati veya yararlanma hakkı olan herhangi bir kişi (beneficiary) tarafından yapılabilir.
Ölümün bazı dava
34.(1) Bu madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra herhangi bir sebeplerine kişinin ölümü üzerine aleyhine olan tüm dava sebepleri ile kendisinin sahip olduğu tüm dava sebepleri, hale göre, etkisi terekesinin aleyhine veya yararına geçerliliklerini korurlar:
Ancak bu fıkra zem ve kadihle ilgili dava sebeplerine uygulanmaz.
(2) Bir dava sebebi, ölen kişinin terekesi yararına yukarıda sözü edildiği biçimde geçerli olarak kaldığında, bu kişinin terekesi yararına istirdat edilebilen zarar ziyan ;
(a) İbret olsun mülahazasıyla verilen türden zarar ziyan (exemplary damages) içermez ;
(b) Evlenme vaadinin ihlali halinde, ihlalden o kişinin terekesini uğrattığı kadar, eğer varsa, zararla sınırlı tutulur;
(c) Bu kişinin ölümüne, dava sebebini doğuran fiil veya ihmal sebep olmuşsa, ölümü sonucu terekesinin uğradığı herhangi bir kayba veya kazanıma atıfta bulunulmadan hesaplanır; sadece, cenaze masrafları için bir miktar dahil edilebilir.
Bölüm 148
(3) Haksız fiiller Yasası altında veya 1976 Mahkemeler Yasasının 38. maddesinin (d) fıkrasının öngördüğü 9/1976 ahkamı-umumiye ye bağlı haksız fiillerden doğan ve bu madde uyarınca ölenin terekesi aleyhine geçerli olmaya devam eden bir dava sebebi ile ilgili olarak hiçbir yargısal işlem yapılamaz, meğer ki
(a) Bu gibi bir dava sebebi ile ilgili olarak aleyhine başlatılmış olan yargısal işlemler ölüm tarihinde askıda bulunsun; veya
(b) Dava sebebi ölümünden altı aydan daha önce olmayan bir zaman içerisinde doğmuş olsun, ve şahsi temsilcisi, temsilciliği aldıktan sonraki altı ay içerisinde dava sebebi ile ilgili olarak yargısal işlemi başlatsın; ve böyle bir temsilciliğin ölen kişinin ölümünden başlayarak iki yıl içinde alınmaması halinde o tarihten geç olmamak üzere yargısal işlem başlatılsın.
(4) Herhangi bir kişi herhangi bir fiili veya ihmali sonucu bir zarara sebep olduğunda, zarara sebebiyet verdiği zamandan önce veya zararla eşzamanlı olarak ölmüşse, böyle bir fiil veya ihmal ile ilgili olarak bu Yasa amaçları bakımından, sebep olduğu zarardan sonra ölmüş olsaydı doğacak olan dava sebebi ölümünden önce doğmuş ve var sayılır.
Bölüm 148
(5) Bu Yasanın ölen kişilerin terekeleri yararına tanıdığı haklar Haksız Fiiller Yasasının veya başka herhangi bir Yasanın veya ülkede yürürlükte olan bir İngiliz Parlamentosu Yasasının ölenin bakmakla yükümlü olduğu kişiler için öngördüğü haklara ek olarak öngörülmekte olup onları azaltmaz veya kaldırmaz.
(6) Aleyhine yargısal işlemlere başvurulması bu maddeye dayanarak mümkün olan bir tereke, iflâs idaresi altında ise, başvurulması mümkün yargısal işlemlerdeki dava masrafları ile ilgili herhangi bir yükümlülük, bir sözleşme, vaat veya tröst ihlalinden başka surette doğmuş miktarı belirlenmemiş zarar ziyan (unliquidated damages) niteliğinde bir talep olduğuna bakılmaksızın, terekenin idaresinde kanıtlanabilen bir borç sayılır.
(7) 29 .madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bu madde altındaki yargısal işlemler amaçları bakımından, ölen kişinin terekesini, şahsi temsilcisinden başka hiçbir kimse temsil edemez.
Şahsi
35. Bir ölen kişinin şahsi temsilcisi olan bir kişi, (kendi kusuru ile yetkisiz bir vasiyetname tenfiz memuru temsilcinin dahil) ölenin malının herhangi bir kısmını israf veya gasp eder veya sahiplenir ve ölürse, bu kişinin şahsi terekesinin temsilcisi temerrüt eden kişi hayatta olmuş olsaydı sorumlu olacağı surette bu israf veya gasp veya sahiplenmeden sorumlulu-ğu temerrüt edenin mevcut aktifleri ölçüsünde sorumlu ve yükümlü olur.
İyi niyetle
36.(1) Bir temsilcilik uyarınca iyi niyetle bir ödeme yapan veya terekeye ait bir şeyi elden çıkaran, hareket eden veya ödemenin veya elden çıkarmanın yapılmasına izin veren herkes, temsilciliğin geçerliliğini etkileyen herhangi şahsi bir kusurlu duruma veya hal veya koşullara bakılmaksızın, bu icraatı hususunda tazmin edilir ve korunur.
temsilcinin
korunması
(2) Bir temsilcilik iptal edildiğinde, temsilciğin iptalinden önce, temsilcilik uyarınca, bir şahsi temsilciye iyi niyetle yapılan tüm ödemeler ve verilen şeyler, ödemeleri yapan veya şeyleri veren için geçerli aklama oluştururlar; ve iptal edilmiş olan temsilcilik uyarınca işlem ve eylemde bulunmuş olan bir şahsi temsilci, yapmış olduğu ödemelerin veya vermiş olduğu şeylerin temsilciliğin tevdi edildiği bir sonraki kişi tarafından usulüne uygun olarak yapılabilecek ödemeler veya verilebilecek şeyler olması halinde, bu gibi ödemeler veya verilen şeylerle ilgili istihkakını alıkoyabilir ve hakkının karşılığını ödenebilir veya alabilir.
Hayatta kalan
37. İki veya daha fazla vasiyetname tenfiz memuru bulunduğu hallerde, bunlardan biri Mahkeme tarafından vasiyetna-me azledilirse veya ölürse veya görev yapamayacak duruma gelirse, geriye veya hayatta kalan tenfiz memuru veya tenfiz memurunun memurları, atanmış yegane memur veya memurlarmış gibi terekenin idaresini yürütmeye devam eder veya ederler.
hakları
Vasiyetnameyi
38.(1) Vasiyetname yapan bir kişinin tek başına atanan bir vasiyetname tenfiz memurunun veya hayatta kalan tenfiz memurunun son vasiyetname tenfiz memurunun vasiyetname tenfiz memuru, vasiyetnameyi yapanın vasiyetnamesinin tenfiz memuru idaresinin esas olur.
vasiyeti yapanı Bu kural vasiyetnameyi bırakanın vasiyetnamesini kanıtlayıp tasdik ettirmeyen bir tenfiz memuruna uygulanmaz, ve, temsil etmesi bir tenfiz memurunun ölümü üzerine tenfiz memuru olduğu vasiyetname sahibinin hayatta bulunan başka bir tenfiz memuru kalırsa, bu hayatta kalan tenfiz memuru vasiyetnameyi bırakanın vasiyetnamesini daha sonra kanıtlayıp tasdik ettirirse, bu kişiye tenfiz yetkisinin tevdii üzerine bu kuralın uygulanması sona erer.
(2) Bu temsilcilik zinciri devam ettiği sürece, zincirdeki son vasiyetname tenfiz memuru, ondan önceki vasiyetname sahibinin vasiyetnamesinin tenfiz memuru olur.
(3) Bu tür temsilcilik zinciri aşağıdaki durumlarda kopar :-
(a) Vasiyetname bırakılmadan ölüm halinde; veya
(b) Vasiyetname yapan bir kişinin vasiyetnamesi ile bir tenfiz memuru atamaması ; veya
(c) Bir vasiyetnamenin tenfiz yetkisini elde etmemek veya edememek.
Ancak, daha sonra vasiyetname tenfiz yetkisi tevdi edilmesi kaydıyla, geçici bir idare yetkisi tevdi edilmesi bu zinciri koparmaz.
(4) Bir vasiyetname sahibinin temsilcilik zincirindeki herkes :-
(a) Bu vasiyetname sahibinin terekesi ile ilgili olarak, başlangıçtaki ilk tenfiz memuru hayatta olsa idi sahip olacağı haklarla ayni haklara sahip olur ; ve
(b) Bu vasiyetname sahibinin başlangıçta atanmış ilk tenfiz memuruymuş gibi, terekenin eline geçen malvarlığı ölçüsünde, sorumlu ve hesap vermekle yükümlü olur.
Vasiyetna-meyi
39. (1) Vasiyetnameyi tenfiz yetkisinin bir kişiye veya iki veya daha fazla kişiden bazılarına tevdi edildiği kanıtlayan durumlarda, başkalarına veya başka bir kişiye de vasiyetnameyi kanıtlama ve tasdik ettirme yetkisinin mahfuz tutulup tenfiz tutulmamış olmasına bakılmaksızın, yasal olarak şahsi temsilcinin sahip kılındığı tüm yetkiler ilgili zamanda memurları-nın vasiyetnameyi kanıtlayıp tasdik ettiren tenfiz memuru veya memurları tarafından kullanılabilir ve bu yetkilerin hakları kullanımı vasiyetnamede tenfiz memurları olarak isimlendirilen herkes mutabıkmış gibi etkili olur.
(2) Bu madde vasiyetname sahibinin bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra girmiş olmasına bakılmaksızın uygulanır
40.(1) Vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi almış olan bir tereke tenfiz memuru veya vasiyetnameye bağlı olsun veya olmasın tereke idare yetkisi belgesi almış olan bir tereke idare memuru, Mahkemenin direktif vereceği süre Envanter içerisinde Mahkemeye terekenin bir envanterini dosyalar.
(2) Envanter saptanmış biçimde yeminli bir beyanname ile birlikte dosyalanır.
Tahsilat
41.(1) Bir vasiyetname veya tereke tenfiz memuru tereke tenfiz yetkisini aldıktan sonra, veya bir tereke idare borçların memuru vasiyetnameye bağlı tereke idare yetkisi belgesi aldıktan sonra, terekenin idaresinde aşağıdaki şekilde ödenmesi hareket eder
ve dağıtım
Terekeyi makûl süratle tahsil ederek veya toparlayarak terekeye hakim olur;
(b) Cenaze masraflarını ve vasiyetnameye ilişkin masrafları öder ve ölenin gerçek olan tüm borçlarını 42.maddede gösterilen öncelik sırasına göre öder ;
(c) Gerekli görülmesi halinde, terekenin geriye kalan kısmının (residue of the estate) değerini dikkatlice takdir ettirir, ve vasiyetname hükümlerini yasaya göre yerine getirir, ve bunu yaparken vasiyetnameyi bırakanın vasiyetnamesi ile vasiyet edilebilen bölüm fevkinde vasiyette bulunmuş olduğu görülürse vasiyetle bırakılanları orantılı olarak azaltır;
(d) 46. madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, terekenin mahfuz hissesinin (statutory portion) ve vasiyetle verilmemiş bölümünün dağıtımını yapar.
(2) Bir kişinin vasiyetname bırakmadan öldüğü durumlarda, idare memuru terekeyi, bu maddenin vasiyetname hükümlerini yerine getirmesine ilişkin kuralı dışında, bu maddede bir tereke tenfiz memuru için saptanan tarzda idare eder.
Borçları ödeme
42. Cenaze masrafları ile vasiyetname veya tereke tenfiz memurluğunun veya tereke idare memurluğunun kabulü ve sırası yürütülmesine ilişkin masraflar ve tenfiz veya idare memurunun ücretleri ödendikten sonra, ölenin gerçek olan borçları tenfiz veya idare memuru tarafından aşağıdaki öncelik sırasına göre tasfiye edilir;
(a) Ölenin ölümünden önceki hastalığı sırasındaki tıbbi tedavi masrafları ile altı aylıktan fazla olmamak şartıyla ölenin ev hizmetçilerinin alacağı olan ücretler ;
(b) Öncelik sıralarına göre teminatlı borçlar ;
(c) Başka herhangi bir borç.
Şahsi
43.(1) Aşağıdaki (2). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, şahsi temsilci, idare ettiği tereke için temsilcinin saptanmış bir bankada bir hesap açar. Şahsi temsilcinin aldığı tüm paralar bu hesaba yatırılır ve ödemeler banka hesabı sadece çek ile yapılır.
açması (2) Bu madde kurallarına uymanın özel olarak tedirginliğe veya zorluğa sebep olacağı durumlarda, Yüksek Mahkeme Başkanı belirli bir sınıftaki terekeler için veya bir Kaza Mahkemesi Başkanı belirli bir tereke için vereceği bir direktifle, bu gibi tereke veya terekelerin şahsi temsilcisini bu madde kurallarına uymaktan muaf tutabilir.
Somut olarak
44.(1) Somut olarak belirtilerek vasiyet edilen şeyler gerçek borçların ödenmesinden sonra sıraya girer ve vasiyet edilen tasfiye edilirler, ve, vasiyetnamede aksine bir niyet gösterilmedikçe, genel olarak vasiyet edilen şeylerden şeyler önce tasfiye, edilirler.
(2) Somut olarak vasiyet edilen şeylerin tümü bir arada hesaplandığında değeri, bir terekenin vasiyet edilebilen bölümünün değerinden fazla olduğu görülürse, bu tür vasiyetlerde indirim veya azaltma yapılır. Bu indirim veya azaltma, somut olarak vasiyet edilen şeylerin tümünün satılması ve satış hasılatından vasiyet edilebilen bölüm değerine eşit bir miktarın ayrılarak bu miktarın somut şeylerin vasiyet edildiği kişiler arasında her birine kendisine vasiyet edilmiş olan şeyin değeri oranında bölünmesi suretiyle yapılır.
Hesapların
45.(1) Kendisine vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi belgesi tevdi edilmiş olan herkes, ve dosyalan-ması Mahkemenin atadığı her idare memuru, yetkinin tevdi edildiği veya atama emrinin verildiği tarihten başlayarak on iki ay içerisinde idaresine ilişkin hesapları Mahkemeye dosyalar, ve ondan sonra da idare sona erene kadar tereke tenfiz mukayyidinin verebileceği direktif uyarınca başka periyodik hesaplar daha sunar.
(2) Bu emir uyarınca Mahkemeye bir hesap dosyalandığında, tereke tenfiz mukayyidi bu hesapları dikkatle inceler, ve bu hesaplarda usulsüz, teyit edilmeyen veya kabul edilemeyen kalemler bulunması sebebiyle veya başka sebeplerden dolayı hesapların tam ve gerektiği biçimde hesaplar olmadığını görürse, hesapları dosyalayan kişiye yazılı ihbarda bulunabilir ve mevcut olabilecek kusur veya eksikliklerin bu amaçla makûl görebileceği bir süre içerisinde giderilmesini ister; ve hesapları dosyalayan kişi bu süre içerisinde kusur veya eksiklikleri gidermeyi ihmal ederse (1). fıkra anlamında hesap sunmayı ihmal etmiş sayılır.
(3) Mahkeme, bu madde uyarınca dosyalanmış olup karışık veya hacimli olan hesapları incelemek üzere resen ehil bir kişi atayabilir ve bu şekilde atanan kişi Mahkemenin verebileceği bir direktif uyarınca belirlenen ve terekeden ödenecek makûl bir ücret alabilir. Atanan kişi, Mahkemenin verebileceği direktif ile saptanan süre içerisinde hesaplarla ilgili raporunu tereke tenfiz mukayyidine sunar ve mukayyit de hesapları kendisi incelemiş gibi herhangi bir işlemi yapar.
(4) Mahkemeye haklı bir sebep gösterilmesi halinde, Mahkeme hesapların yukarıda belirtildiği veçhile sunulmasına ilişkin süreyi kısaltabilir veya uzatabilir.
(5) Hesapları sunmak için kendisine yukarıda belirtildiği veçhile ek süre verilen herhangi bir vasiyetname tenfiz veya tereke idare memuru, ek süre içinde hesapları sunmayı ihmal ederse, (1). fıkra anlamında hesap sunmayı ihmal etmiş sayılır.
*(6) Bu madde uyarınca hesaplarını sunmayı ihmal eden herhangi bir vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya tereke idare memuru, elli Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırılabilir.
(7) Tereke tenfiz mukayyidi, herhangi bir vasiyeti veya terekeyi tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun bu madde kuralları gereğince hesap sunmayı ihmal ettiğini, Mahkemenin bilgisine getirmekle görevlidir.
(8) Bu hesaplar, tereke tenfiz mukayyidini vasiyetin veya terekenin idaresinde menfaati bulunduğu hususunda tatmin eden herkesin ücretsiz olarak incelemesine açık bulundurulur.
(9) Bu maddede yer alan “hesaplar “ kelimesi, idarenin bir hesabını, vasiyeti veya terekeyi tenfiz memurunun veya terekeyi idare memurunun elinde bulunan hesapları teyit edici belgeleri ve hesapların ve bu belgelerin doğru olduğunu beyan eden bir yemin varakasını anlatır ve içerir.
Kısıtlı
46.(1) Bir kişi tamamen vasiyetname bırakmadan ölürse, kısıtlı varisler bırakması halinde, idare memuru bu gibi varislerin kısıtlı varislerin terekenin malvarlığında hak sahibi oldukları hisseleri dağıtmadan önce, ölen kişi İslâm hisselerinin dininde biri ise idi Türk Aile Mahkemesine ve başka herhangi bir durumda da Mahkemeye istida yaparak bu gibi dağıtımı hisselerin, duruma göre, Türk Aile Mahkemesinin veya Mahkemenin verebileceği direktifle belirlenecek biçimde kısıtlı varislerin kullanımı için elden çıkarılmasını veya verilmesini veya kullanılmasını öngören bir emir ister.
(2) Vasiyetname bırakarak ölen bir kişinin kısıtlı varisler bırakması halinde, bu varislerin vasiyetname altında varisler olup olmadıklarına, veya mahfuz hisseden veya vasiyetle verilmemiş bölümden bir hisse almaya hak sahibi olan varisler olup olmadıklarına bakılmaksızın—
(a) bu gibi kısıtlı herhangi bir varis için vasiyetname ile bir mütevelli veya vasi atanmışsa, şahsi temsilci bu varisin hissesini bu biçimde atanmış mütevelliye veya vasiye devreder ; ve
(b) bu biçimde bir mütevelli veya vasi atanmamışsa veya mütevelli veya vasi görevini yapamayacak durumda veya yapmaya isteksiz ise, şahsi temsilci, bir idare memurunun (1). fıkra uyarınca yaptığı gibi ayni şekilde, duruma göre, Türk Aile Mahkemesine veya Mahkemeye istida yoluyla başvurur.
Bölüm 277
(3) Duruma göre, Türk Aile Mahkemesi veya Mahkeme, bu madde uyarınca yapılan bir istidayı dinlemesi üzerine, Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti Yasasının kendisine verdiği yetkiyi kullanır, ve şahsi temsilci herhangi bir kısıtlı varisin hissesini Mahkemenin vereceği emir uyarınca devreder.
Şahsi
47.(1) Ölen kişinin herhangi bir malının hak sahibi olan kişilere devrini veya dağıtımını yapmak amacıyla temsilcinin ilan şahsi temsilci Resmi Gazete’de ve tereke tenfiz baş mukayyidinin zaman zaman vereceği genel direktiflere vererek bağlı olarak, tereke tenfiz mukayyidinin emredeceği başka bir gazetede veya gazetelerde bir ilan yayımlamak korunması suretiyle bildirimde bulunabilir.
(2) İlanda, şahsi temsilcinin böyle bir devir veya dağıtım yapma niyetinde olduğu bildirilir ve ilgili veya menfaat sahibi kişilerin, ilanda veya birden fazla ilan yayımlanmışsa son ilanda saptanan süre içinde (süre iki aydan kısa olmamalıdır) ilana konu mal veya malın herhangi bir kısmı ile ilgili taleplerinin tafsilatını şahsi temsilciye göndermeleri istenir.
(3) İlanlarda saptanan sürenin sona ermesi üzerine, şahsi temsilci, ilana konu malı veya malın herhangi bir bölümünü, usulüne göre veya resmen alıp almadığına bakılmaksızın sadece almış olduğu ihbarları dikkate almak suretiyle malda hak sahibi olan kişilere devredebilir veya bu kişilere dağıtabilir, ve bu şekilde devredilen veya dağıtılan mal ile ilgili olarak , devrin veya dağıtımın yapıldığı zaman talebi hakkında ihbar almadığı herhangi bir kişiye karşı sorumlu olmaz.
(4) Bu maddenin hiçbir kuralı :-
(a) herhangi bir kişinin, malı, veya malı temsil eden veya malın yerini alan herhangi bir şeyi, satın alma dışında, almış olabilen herhangi bir kişi nezdinde takip edip talepte bulunma hakkına halel getirmez.; veya
(b) şahsi temsilciyi, ölenin kayıtlı taşınmaz malı için İlçe Tapu Dairesinde araştırma yapma hususunda herhangi bir yükümlülükten kurtarmaz.
(5) Bu madde, şahsi temsilcinin idare ettiği vasiyetnamenin içerdiği herhangi bir şeye bakılmaksızın uygulanır.
İkinci Bölüm
Varislerin Kısıtlı Olduğu Durumlarda İdare
Muhtarın
48.*(1) Mutat olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet eden herhangi bir kişi gerek Kuzey Kıbrıs Türk görevleri Cumhuriyetinde gerekse yurt dışında öldüğünde, ölenin mutat ikamet yerinin bulunduğu köyün veya mahallenin muhtarı, ölen kişinin varislerinin kim olduğunu saptamak için derhal tüm makûl olan soruşturmaları yapar ; ve bu varislerden herhangi birinin kısıtlı olduğu görülürse, muhtar ilgili kişinin öldüğü zaman sahip olduğu malı saptamak için çalışma yapar ve ölenin ikamet ettiği ilçenin tereke tenfiz mukayyidine derhal ilgili kişinin öldüğüne dair bir duyuru içeren ve ölüm tarihini, varislerinin adlarını ve hangilerinin kısıtlı veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında olduklarını, ölenin en yakın akrabalarından bazılarının adlarını gösteren bir rapor ile bıraktığı malın bir listesini gönderir ve malın yaklaşık değerini beyan eder.
Ancak, muhtar, ölenin bıraktığı malın değerinin yüz Kıbrıs lirasını aşmadığını açıkça görürse böyle bir rapor göndermesi gerekmez.
(2) Muhtar, ölenin alacağı olan herhangi bir para bulunup bulunmadığına dair ölenin varislerinden veya yakın akrabalarından soruşturma yapar ve alacağı varsa, alacaklı olduğu paranın bir beyanını, miktarını ve borçlu olan kişilerin adlarını belirterek, mal listesine dahil eder.
*(3) Muhtar, ölümü üzerine kısıtlı varisler bırakan bir kişinin malı arasında değerleri yüz Kıbrıs Lirasını aşan veya ölenin öteki malının değeri ile birlikte yüz Kıbrıs lirasını aşacak miktarda herhangi bir para, para için teminatlar veya menkul değerler veya mücevherat bulursa, bunları ölenin varislerinden herhangi birine veya ölenin yakın akrabasına makbuz vererek tasarrufuna alır, ve bu şekilde tasarrufuna aldığı malı emniyetli bir şekilde bağlanmış, sarılmış veya paketlenmiş ve mühürlenmiş olarak tereke tenfiz mukayyidine götürür veya gönderir ve tereke tenfiz mukayyidi de malı kendisine getiren muhtara veya başka kişiye getirilen mal için bir makbuz verir.
*(4) Bu maddenin kendisine yüklediği görevleri kasten ve haklı bir sebebi olmaksızın yerine getirmeyi ihmal eden herhangi bir muhtar, on Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırılabilir.
*(5) Bu madde uyarınca tereke tenfiz mukayyidine herhangi bir rapor gönderen veya getiren her muhtar, tereke tenfiz mukayyidinden terekeden ödenmek üzere bir Kıbrıs lirası ücret alma hakkına sahip olur.
Küçük terekeler *49.(1) Ölümü üzerine kısıtlı varisler bırakan ölen bir kişinin malının değeri üç yüz Kıbrıs lirasını aşmadığı hallerde, Mahkeme resen veya ilgili bir kişinin istidası üzerine, terekenin serian idaresine emir verebilir. Bu takdirde Mahkemenin tereke tenfiz mukayyidi veya Mahkemenin atayabileceği başka bir kamu görevlisi, 41’inci maddenin (l)’inci fıkrasının (a) ve (b) bentlerînde gösterilen amaçlar bakımından ve 46’ıncı.madde uyarınca, duruma göre, Türk Aile Mahkemesinin veya Mahkemenin emri uyarınca terekenin geriye kalan kısmının (residue of the estate) dağıtımı hususunda bir idare memurunun sahip olduğu yetkilere ve görevlere sahip olur.
(2) Tereke tenfiz mukayyidi veya bu madde uyarınca Mahkemenin atadığı kamu görevlisi, terekeye ait malı istirdat etmek ve terekeye katmak dahil 41’inci maddenin (1)’inci fıkrasının (a) ve (b). bentlerinin öngördüğü görevleri ifa etmek yetkisi ile bir veya daha fazla kişiyi vekil olarak atayabilir; bu gibi vekiller terekeden ödenmek üzere Mahkemenin verebileceği direktifle belirleyeceği ücreti alabilirler.
Dağıtım yapılana
50. Bir mal 26. madde uyarınca intikal edip Mahkeme Başkanına geçtiği hallerde;
kadar kısıtlı (a) Bir tenfiz veya idare yetkisi tevdi edilinceye kadar veya 49. madde uyarınca bir idare emri verilinceye kadar, varislerin ilçenin tereke tenfiz mukayyidi kısıtlı varislerin geçimi için makul olarak elzem olan harcamanın yapılmasına yetki geçindiril-mesi verebilir.
(b) Bir tenfiz veya idare yetkisi tevdi edildikten sonra veya 49. madde uyarınca bir emir verilmesi üzerine, 49.
madde uyarınca atanan kamu görevlisi veya idare memuru, tereke tenfiz mukayyidinin onayı ile, 46’ıncı madde uyarınca bir vasi atanana kadar böyle bir harcamada bulunabilir.
VII. KISIM
ÇEŞİTLİ KURALLAR
Terekeden
51.(1) Bir tereke bu Yasa kuralları uyarınca bir varise geçerek intikal ettiğinde, bu varis müteveffanın feragat öldüğünü ve kendisinin de onun varisi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak üç ay içinde herhangi bir zaman terekeden kayıtsız şartsız feragat edebilir.
(2) Bu madde uyarınca feragat, Mahkeme Tüzükleri uyarınca saptanacak biçimde Mahkeme mukayyitliğine bir beyanname dosyalamak suretiyle yapılabilir..
(3) Bir varisin, alacaklılarından herhangi birinin haklarını ortadan kaldırmak amacıyla yaptığı herhangi bir feragat herhangi bir alacaklının istidası üzerine söz konusu amacı kanıtlaması ile Mahkeme tarafından feshedilebilir.
(4) Terekeden feragat eden bir varis ölenin borçları hususunda herhangi bir yükümlülükten sorumlu olmaz, ve gerek yasanın uygulanması ve etkisi ile gerekse ölenin vasiyetnamesi altında ölenin terekesinden hiçbir yarar elde etmez.
(5) Ölen kişi terekeden feragat eden bir varis dışında, ölümünde, hayatta altıncı dereceye kadar olan akraba Bölüm 195 bırakmazsa Vasiyetnameler ve Veraset Yasasının 47. maddesinin (1). fıkrasında öngörüldüğü biçimde varis 10/1971 bırakmamış sayılır.
Bölüm 195
(6) Maliye işleri ile görevli Bakan, Hükümet adına, Vasiyetnameler ve Veraset Yasasının 47. maddesinin (2).
10/1971 fıkrası kuralları uyarınca Hükümete intikal edebilecek herhangi bir maldan bu madde uyarınca feragat edebilir.
Şahsi temsilciyi
52.(1) Mahkeme resen veya terekede menfaati olan herhangi bir kişinin istidası üzerine- görevden (a) Terekenin idaresinde kasten ihmalde bulunan veya sui halde bulunan bir vasiyetname veya tereke tenfiz uzaklaştır-ma memurunu veya tereke idare memurunu görevden uzaklaştırabilir ;
veya değiştirme
yetkisi
(b) Görevden uzaklaştırılan, veya ölen veya çalışamayacak duruma gelen vasiyetname veya tereke tenfiz memuru veya tereke idare memuru yerine terekenin idaresini usulüne uygun olarak yerine getirmesi amacıyla başka bir kişiye terekeyi idare yetkisi belgesi tevdi edebilir.
(2) Bu suretle tereke idare yetkisi belgesi tevdi edildiği durumlarda, vasiyet veya tereke tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun tüm hakları, görevleri ve yetkileri yeni idare memuruna intikal eder.
Bazı meselelerin
53.(1) Şahsi temsilciler veya onlardan herhangi biri, alacaklılar, vasiyetnamede kendilerine mal veya bağış işlem başlatma bırakılan kişiler veya akrabalar veya bu gibi alacaklılar vasıtasıyla talepte bulunanlar veya devir veya temlik celpnamesi yolu ile veya başka yoldan yararlanma hakkı olanlar, aşağıdaki sorunların veya meselelerin herhangi birinin, (originating terekenin Mahkemede idaresi yoluna gitmeksizin, karara bağlanması için işlem başlatma celpnamesi (originating summons) ile summons) ile Mahkemeye başvurabilirler;
karara
bağlanması
(a)Alacaklı, vasiyetname ile kendisine mal veya bağış vasiyet edilen kimse, akraba veya yasal varis olduğunu iddia eden bir kişinin hak veya menfaatlerini etkileyen herhangi bir sorun:
(b)Herhangi bir alacaklı sınıfının, mal veya bağış vasiyet edilen kişi sınıfının, akraba sınıfının veya başka kişiler sınıfının tespiti ;
(c)Vasiyet veya tereke tenfiz memurlarının veya tereke idare memurlarının belirli hesapları sunması ve bu gibi hesapların doğruluğunu, gerektiğinde, teyidi;
(d)Vasiyet veya tereke tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun elindeki herhangi bir paranın Mahkemeye yatırılması ;
(e)Vasiyet veya tereke tenfiz memuruna veya tereke idare memuruna, vasiyet veya tereke tenfiz memuru veya tereke idare memuru sıfatıyla belirli bir işlem veya eylemi yapması veya yapmaktan kaçınması için direktif verilmesi ;
(f)Herhangi bir satışın, satın almanın, uzlaşmanın veya başka muamelenin onayı;
(g)Terekenin idaresinde ortaya çıkan herhangi bir sorunun karara bağlanması.
(2) İşlem başlatma celpnamelerine (originating summons) ilişkin hali hazırda yürürlükte olan Hukuk Muhakemeleri Tüzüğü bu madde uyarınca yapılacak tüm yargı işlemlerine uygulanır.
(3)Bu madde uyarınca yapılan istidalar yargıçların çalışma odalarında dinlenebilir ve karara bağlanabilir.
Mahkeme
54.(1) 53. maddenin (l). fıkrasında zikredilen herhangi bir kişi, işlem başlatma celpnamesi (originating tarafından idare summons) yoluyla hareket edeceğine, ölen kişinin terekesinin Mahkemede idare edilmesi talebiyle bir dava açabilir.
veya vasiyeti
tenfiz için dava
yoluyla yargı
işlemleri
(2) Bu Yasa kurallarına ve Hukuk Mahkemeleri Tüzüğü kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi tevdii için istida yapan herhangi bir müstedi, veya bu gibi bir istidaya itirazda bulunan herhangi bir kişi (caveator), bir vasiyet veya tereke tenfiz yetkisi veya tereke idare yetkisi tevdii için dava yoluyla veya mukabil dava yoluyla yargısal işlem başlatabilir.
(3) Bu madde uyarınca açılan bir davanın dinlenmesi üzerine, dava ile başlatılan yargısal işlemlere ilişkin ve hali hazırda yürürlükte olan Hukuk Mahkemeleri Tüzüğü; mümkün olduğu ölçüde, böyle bir davaya da uygulanır, ve Mahkeme terekenin genel olarak Mahkeme tarafından idare edilmesini emredebilir, veya böyle bir emir yerine, Mahkemenin bir işlem başlatma celpnamesi (originating summons) ile yapılan bir istidada verebileceği bir emir verebilir, veya vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi için yapılan herhangi bir talebi kabul veya ret edebilir.
(4) Mahkeme tarafından idare, Mahkemenin vereceği direktiflere bağlı olarak, tereke tenfiz mukayyidi veya başka bir kamu görevlisi tarafından yerine getirilir, ve mukayyit veya kamu görevlisi böyle bir idare amaçları için, bir idare memurunun tüm yetki ve görevlerine sahip olur, ve Mahkeme resen veya bir şahsi temsilcinin veya terekede menfaati bulunan herhangi bir kişinin veya terekeden yararlanma hakkı olan kişinin istidası üzerine, Mahkemede idare edilen herhangi bir tereke ile ilgili olarak 33. maddenin Mahkemeye verdiği yetkileri kullanabilir.
Masrafların
55. Ölen bir kişinin terekesine ilişkin herhangi bir yargı işleminde Mahkeme, masrafların tümünün veya bir terekeden kısmının terekeden ödenmesini emredebilir.
ödenebil-mesi
Muhtarın
56.(1) Bir muhtarın, bu Yasanın muhtarlara yüklediği görevlerin veya işlem veya eylemlerin herhangi birini ifa görevlerini etmeye veya yapmaya muktedir veya istekli olmaması veya ihmal veya reddetmesi halinde, söz konusu görevleri veya ifada temerrüt işlem veya eylemleri Kaymakamın kendisi ifa edebilir veya yapabilir, veya bu görev veya işlem veya eylemleri ifa halinde etmesi veya yapması için uygun bir kişi atayabilir, ve Kaymakamın veya bu şekilde atanan kişinin bu Yasa uyarınca çare ifa ettiği görevler ve yaptığı işlem ve eylemler Muhtar tarafından ifa edilmiş veya yapılmış gibi geçerli ve etkili olur.
(2) Bu Yasa uyarınca herhangi bir görevin yerine getirilmesinde temerrüt edilmesi ile ilgili olarak bu Yasa veya yürürlükteki başka herhangi bir Yasa uyarınca yapılabilecek başka herhangi bir işlem veya eyleme ek olarak veya onların yerine bu madde kuralları gereğince işlem yapılabilir.
Muhakeme **57. Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye ve yardımı ile aşağıdaki amaçlar için Mahkeme Tüzükleri Tüzükleri yapabilir :-
(a)(i) Vasiyetnamelerin muhafaza için yatırılması ;
(ii) Vasiyeti veya terekeyi tenfiz ve tereke idare yetkisi tevdii ile ilgili olarak münazaasız veya alelade tereke tenfiz işleri ile işlemleri ;
(iii) Tereke tenfiz mukayyitleri veya diğer kamu görevlileri tarafından terekelerin idaresi ve idarenin gözetimi ile ilgili usulün, formaların, Mahkeme harçlarının ve avukat ücretlerinin saptanması ;
(b) Bu Yasanın saptanmasını gerektirdiği veya öngördüğü meselelerin saptanması ;
(c) Genel olarak bu Yasa amaç ve kurallarının yerine getirilmesi.
Başka kural
58. Herhangi bir Mahkemede veya tereke tenfiz mukayyitliğinde karşılaşılan herhangi bir mesele ile ilgili uygulama bulunma-ması veya usul hakkında, bu Yasa veya Tüzükler uyarınca öngörülmüş kural yoksa, İngiltere Yüksek Adalet Mahkemesinin halinde İngiliz Tereke Tenfiz Bölümünde ilgili zamanda yürürlükte olan uygulamaya ve usule uyulur.
icraat ve
usulünün
uygulanma-sı
Korumalar 1949
59.(1) Aşağıdaki (2). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, Ergin Olmayan Kişilerin Terekelerinin İdaresi Bölüm 218 6/1951 Yasası, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Ocak 1955’ten önce vasiyet bırakmadan ölen ve kısıtlı varis bırakan ve terekesinin idaresi için yetki tevdii yapılmamış kişilerin terekesi ile ilgili olarak yürürlükte kalır ve uygulanır.
Bölüm 218
(2) Bir Mahkemenin veya Türk Aile Mahkemesinin bir kısıtlı varisin vasisi veya hissesi ile ilgili olarak 6/1951 Ergin Olmayan Kişilerin Terekelerinin İdaresi Yasası uyarınca verdiği herhangi bir emir, Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti Yasası uyarınca verilmiş sayılır ; ve böyle bir kısıtlı varis veya böyle bir hisse hakkında daha ileri işlemler Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti Yasası uyarınca devam ettirilir ve bu işlemlere Ergin Olmayan Kişilerin Bölüm 277 Terekelerinin idaresi Yasasının uygulanması sona erer.
1949 (3) Vasiyetnameler ve Veraset Yasasının VII. Kısım *kuralları, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Ocak Bölüm 220 1955’den önce vasiyet veya tereke tenfiz yetkisi tevdi edilmiş olup idaresi tam olarak tamamlanmamış 5/1951 terekelerin idaresi ile ilgili olarak yürürlükte kalarak uygulanır.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarlarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
* * Anayasanın 154. maddesi ışığında değişiklik önerisi yapılmıştır.
• Bu Yasa 1 Ocak, 1955 tarihinde yürürlüğe girdi (23 Aralık, 1954 tarihli Resmi Gazete).