FASIL 162
SUÇLULARIN GÖZETİM ALTINDA BULUNDURULMASI
SUÇLULARIN GÖZETİM ALTINDA BULUNDURULMASINI
ÖNGÖREN YASA
6/52 14 Mart 1952 Kısa İsim l. Bu Yasa, Suçluların Gözetim Altında Bulundurulması Yasası olarak isiınlendirilir.
6/1952
FASIL 162
SUÇ İŞLEYENLERİN GÖZETİM ALTINDA BULUNDURULMASI
MADDE DİZİNİ:
Madde 1. Kısa İsim
Madde 2. Yorum
Madde 3. Gözetim Memurlarının Atanması.
Madde 4. Gözetim Memurlarının Görevleri.
Madde 5. Gözetim Emirleri.
Madde 6. Koşulsuz veya koşullu serbest bırakma.
Madde 7. Gözetim Emrinin iptali, değiştirilmesi veya gözden geçirilmesi.
Madde 8. Gözetim Emri Koşullarının ihlali.
Madde 9. Başka suçlar daha işlenmesi
Madde 10. Gözetimle ilgili ek kurallar
Madde 11. Gözetimin ve Serbest bırakmanın etkileri.
Madde 12. Gözetim Memurlarının raporları.
Madde 13. Tüzük Yapma Yetkisi.
Madde 14. Mahkeme Tüzüğü.
Madde 15. Çocuk Suçlular Yasasının Etkilenmemesi.
SUÇ İŞLEYENLERİN GÖZETİM ALTINDA BULUNDURULMASINI
ÖNGÖREN YASA
14 Mart 1952
.
Kısa İsim.
1. Bu Yasa, Suç İşleyenlerin Gözetim Altında Bulundurulması Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Gözetim Emri”, 5’inci maddede bu sözcüklere verilen anlamı taşır;
“Gözetim Mahkemesi”, Gözetim Emri ile ilgili olarak Emirde belirtilen ilçenin ilgili zamandaki Kaza Mahkemesini anlatır;
“Gözetim Süresi”, gözetim altında bulundurulan kişinin, gözetim emri ile gözetim altına konulduğu süreyi anlatır;
“Gözetim Altında Bulundurulan Kişi”, bir gözetim emrine dayanılarak ilgili zamanda gözetim altında bulundurulan bir kişiyi anlatır;
“Yargıç”, bir Kaza Mahkemesinin bir üyesini anlatır.
Gözetim Memur-
larının atanması
3. Bakanlar Kurulu, yeterli sayıda uygun kişiyi, gözetim memuru olarak atar. Gözetim memurları, bu Yasanın öngördüğü görevleri veya bu Yasa uyarınca yapılacak tüzüklerce saptanacak başka görevleri yerine getirir.
Gözetim memur-larının görevleri
4. Bir gözetim memuru, gözetim emrini veren Mahkemenin direktiflerine bağlı kalınması koşuluyla, aşağıdaki görevler ile yükümlüdür:
Gözetim emrinde belirlenecek makul aralıklarla veya emre bağlı kalınması koşuluyla, gözetim memurunun uygun göreceği şekilde, gözetim altında bulundurulan kişiyi ziyaret etmek veya ondan rapor almak ;
Gözetim altında bulundurulan kişinin, gözetim emrinin koşullarını yerine getirdiğini saptamak ;
Gözetim altında bulundurulan kişinin davranışları hakkında Mahkemeye rapor sunmak ;
Gözetim altında bulundurulan kişiye tavsiyede bulunmak, yardımcı olmak, dostça davranmak ve gerektiğinde ona uygun iş bulmak için çaba harcamak.
Gözetim
Emirleri.
Bir kişiyi, yasa 5. (1) Bir kişiyi, yasaların sabit bir ceza öngördüğü suçlardan olmayan bir suçtan mahkum eden Mahkeme, suçun niteliği ve suç işleyenin karakteri dahil, koşulları dikkate aldıktan sonra, o kişiyi cezaya çarptırmak yerine, gözetim altında bulundurmanın daha uygun olacağı kanısında ise, bir gözetim emri vererek, emirde belirlenen ve bir yıldan kısa üç yıldan uzun olmayan bir süre için, o kişinin, bir gözetim memurunun gözetimi altına girmesini emreder.
(2) Gözetim emrinde, gözetim altında bulundurulan kişinin ikamet edeceği ilçe belirtilir ve suç işleyenin, ilçeye atanan veya tahsis edilen gözetim memurunun gözetiminde bulunmasına emir verilir.
(4)’üncü fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bir gözetim emri, suç işleyenin, gözetim süresinin tümünde veya herhangi bir bölümünde, Mahkemenin, meselenin koşullarını dikkate aldıktan sonra, suç işleyenin iyi hal sahibi olmasını sağlamak veya ayni suçu tekrarlamasını veya başka bir suç işlemesini önlemek için koymayı gerekli göreceği uyulması gerekli belirli koşullara uymasını da, ek olarak öngörebilir
Ancak, Mahkemenin 10’uncu maddenin (2)’inci fıkrası uyarınca emir verme yetkisine halel gelmeksizin, gözetim emrinin öngördüğü uyulması gerekli koşullar arasında, verilen zarar için zarar ziyan olarak veya kayba uğratma için tazminat olarak para ödenmesi bulunamaz.
(4) Yukarıdaki (3)’üncü fıkranın genelliğine halel gelmeksizin, gözetim emri , suç işleyenin ikameti ile ilgili uyulması gerekli koşulları içerebilir :
Ancak Mahkeme, bu gibi koşulları içeren herhangi bir gözetim emrini vermeden önce, suç işleyenin yaşadığı çevre koşullarını dikkate alır.
Mahkeme, gözetim emri vermeden önce, (3)’üncü veya (4)’üncü fıkralar uyarınca, emre konması önerilen uyulması gerekli ek koşullar dahil, emrin etkilerini ve suç işleyen emre uymayı ihmal ederse veya başka bir suç işlerse, esas suç için cezaya çarptırılacağını anlayabileceği bir dille suç işleyene izah eder
Gözetim emri veren Mahkeme, emrin suretlerini Mahkemeye bağlı bir gözetim memuruna derhal verir ; birer suretini de suç işleyene veya suç işleyenin gözetiminden sorumlu gözetim memuruna verir ; ve Mahkeme, kendisinin gözetim mahkemesi olduğu haller dışında, gözetim altında bulundurulan kişinin ikamet edeceği İlçenin Kaza Mahkemesi Mukayyidine, gözetim mahkemesine yardımcı olabileceğini sandığı ve meseleye ilişkin belge ve bilgilerle birlikte emrin bir suretini gönderir.
Koşulsuz
veya koşullu serbest bırakma
6. (1) Bir kişiyi, yasaların sabit bir ceza öngördüğü suçlardan olmayan bir suçtan mahkum eden bir Mahkeme, suçun niteliği ve suç işleyenin karakteri dahil, koşulları dikkate aldıktan sonra, cezaya çarptırmanın ve gözetim emri vermenin uygun olmayacağı kanısında ise, suç işleyeni koşulsuz olarak serbest bırakan veya Mahkeme, uygun görürse, suç işleyenin , emir tarihinden başlamak üzere, emirde belirlenecek ve on iki aydan fazla olmayan bir süre için, suç işlemememesi koşuluna bağlı olarak serbest bırakılmasını öngören bir emir verebilir..
Bir kişiyi, yukarıda belirtildiği şekilde bir koşula bağlı olarak serbest bırakan bir Emirden, bu Yasada "Koşullu olarak serbest bırakma Emri" ve böyle bir emirde belirlenen süreden de, "koşullu serbest bırakma süresi " olarak atıfta bulunulur.
Mahkeme, koşullu serbest bırakma emri vermeden önce, suç işleyene, koşullu serbest kalma süresi içinde bir suç daha işlerse, esas suç için cezaya çarptırılabi- leceğini, basit ve anlayabileceği bir dille izah eder.
Bu madde uyarınca koşullu serbest bırakılan bir kişi, koşullu serbest bırakma emrine konu oluşturan suç için, bu Yasa kuralları uyarınca cezaya çarptırıldığında, o emir etkisini yitirir.
Gözetim emrinin iptali, değiştiril-mesi veya gözden geçiril-mesi.
7. (1) Gözetim emrini veren mahkeme, bu emri iptal edebilir veya değiştirebilir veya gözden geçirebilir.
Gözetim altında bulundurulan kişi, gözetim altına konulmasına konu oluşturan suçtan dolayı, bu Yasanın aşağıdaki kuralları uyarınca cezaya çarptırılırsa, gözetim emri etkisini yitirir.
Gözetim emri koşulları-
nın
İhlali.
8. (1) Gözetim süresi içinde herhangi bir zaman, Gözetim Mahkemesinin bir yargıcı, kendisine verilen ihbar üzerine, gözetim altında bulundurulan kişinin, emrin uyulması gerekli koşullarından herhangi birine uymayı ihmal ettiği kanısına varırsa, gözetim altında bulundurulan kişinin, Celpnamede belirlenecek yer ve zamanda, Gözetim Mahkemesinde hazır bulunmasını celbeden bir celpname ısdar edebilir veya ihbar yazılı olarak ve yeminle verilmişse, tutuklanması için müzekkere ısdar edebilir.
Gözetim altında bulundurulan kişinin, gözetim emrindeki uyulması gerekli koşullardan herhangi birine uymayı ihmal ettiği, bu madde uyarınca sevkedildiği veya huzuruna çıktığı veya getirildiği Mahkemeyi tatmin edecek biçimde kanıtlanırsa, o Mahkeme, gözetim emrinin devamlılığına halel gelmeksizin, böyle bir kişiyi on Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırabilir veya:-
(a) Gözetim emri, seri yargılama yetkisi olan bir Mahkeme tarafından verilmişse, Mahkeme, gözetim altında bulundurulan kişiyi, gözetim emrine konu oluşturan suç için, o suçtan o anda mahkum edilmiş olsa idi, bağlı tutulacağı işlem ile ayni işleme bağlı tutabilir;
Gözetim emri, Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilmişse, Ağır Ceza Mahkemesine getirilene veya kendisi Ağır Ceza Mahkemesi huzuruna çıkana kadar, tutuklu kalmasını emreder veya kefilli veya kefilsiz, kefaletle kendisini serbest bırakır.
Seri yargılama yetkisi olan Mahkeme, (2)’nci fıkranın (b) bendinde öngörüldüğü biçimde meseleyi ele aldığında:
(a) Ağır Ceza Mahkemesine, bir yargıç tarafından imzalanmış bir belge gönderir ;
bu belge ile, gözetim altında bulundurulmakta olan kişinin, gözetim emrinin, belgede belirtilen uyulması gerekli koşullarına uymayı ihmal ettiği tasdik edilir ve mesele ile ilgili olarak uygun görülebilen başka ayrıntılar da verilir;
bu şekilde imzalanmış olduğunu gösteren bir belge, Ağır Ceza Mahkemesinde, ihmalin yapıldığı yolunda, şahadet olarak kabul edilir; ve
Gözetim altında bulundurulan kişi, Ağır Ceza Mahkemesine getirildiğinde veya kendisi Mahkemenin huzuruna çıktığında ve gözetim emrinin uyulması gerekli herhangi bir koşuluna uymayı ihmal ettiği, Ağır Ceza Mahkemesini tatmin edecek şekilde kanıtlandığında, Ağır Ceza Mahkemesi, o sırada huzurunda mahkum edilmiş olsa idi, işlem yapabileceği herhangi bir şekilde, gözetim emrinin verildiği suç için de, aynı işlemi yapabilir.
Gözetim emirlerinin uyulması gerekli koşullarına uymayı ihmal ile ilgili olarak bu madde uyarınca verilen bir para cezası, herhangi bir mevzuat amaçları bakımından, bir mahkumiyet sonucu ödenmesi karara bağlanan bir miktar sayılır.
Başka suçlar daha işlenmesi
9. (1)G 9. (1) Gözetim emri veya koşullu serbest bırakma emri veren Mahkemenin bir yargıcı, hakkında, gözetim emri veya veya koşullu serbest bırakma emri verilmiş gözetim olan bir kişinin, gözetim süresi veya koşullu serbest bırakıldığı süre icinde işlenilen bir suçtan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir yerindeki bir Mahkeme tarafından mahkum edildiği ve o suç ile ilgili hakkında işlem yapılıp karara bağlandığı kanısına varırsa, bir celpname ile o kişiyi celpnamede belirtilen yer ve saatta mahkemede hazır bulunması için celbedebilir veya tutuklanması için müzekkere ısdar edebilir.
Ancak, ihbar alınmadan celpname ve yeminli ve yazılı olarak ihbar alınmadan da müzekkere ısdar edilemez.
Bu madde uyarınca ısdar edilen bir celpname veva müzekkere ile, bu şekilde mahkum edilen kişinin, gözetim emri veren Mahkemenin huzuruna çıkmasına veya mahkemeye getirilmesine direktif verir:
Ancak, böyle bir kişinin, Ağır Ceza Mahkemesinin huzuruna getirilmesini Celbeden bir müzekkere ısdar edilir ve Ağır Ceza Mahkemesinin oturum yapmaması
(a) nedeniyle, o kişi derhal o mahkeme huzuruna getirilmezse, müzekkere, Kuzey Kıb Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tutuklandığı yerin seri yargılama yetkisi olan Mahkemesine getirilmesini emreder şekilde geçerli olur ve seri yargılama yetkisi olan Mahkeme, o kişinin Ağır Ceza Mahkemesi huzuruna gretirilene veya huzuruna çıkana kadar göz altına alınmasını veya kefili veya kefilsiz olarak, kefaletle serbest bırakılmasını emreder.
Bir kişinin hakkında gözetim emri veya koşullu serbest bırakma emri, Ağır Ceza Mahkemesince verilmişse ve o kişi, gözetim süresi içinde veya koşullu serbest bırakıldığı süre içinde işlediği bir suç için seri yargılama yetkisi olan bir Mahkemece mahkum edilirse ve seri yargılama yetkisi olan Mahkeme, böyle bir kişinin emri veren Mahkeme huzuruna getirilene veya kendisi Mahkeme huzuruna çıkana kadar, göz altında bulundurulmasını veya kefili veya kefilsiz olarak, kefaletle serbest bırakılmasını emredebilir; ve seri yargılama yetkisi olan mahkeme, böyle bir emir verirse, mahkumiyet kararının, gözetim altında bulundurulan kişiyi mahkum eden Mahkemenin Mukayyidi tarafından imzalanmış bir suretini, Ağır Ceza Mahkemesine gönderir.
Gözetim emrini veya koşullu serbest bırakma emrini veren Mahkemeyi veya gözetim emri seri yargılama yetkisi olan bir Mahkemece verilmişse, o Mahkemeyi veya Gözetim Mahkemesini tatmin edecek şekilde, emre konu kişinin gözetim süresi içinde veya duruma göre koşullu serbest bırakma süresi içinde işlenen bir suçtan mahkum edilerek cezalandırıldığının kanıtlandığı durumlarda, emri veren Mahkeme, o suçtan o kişiyi o sırada mahkum etmiş olsa idi veya onun huzurunda mahkum edilmiş olsa idi, hakkında işlem yapabileceği herhangi bir şekilde emrin verildiği suç ile ilgili olarak da aynı işlemi yapabilir.
Bir k (5) Seri yargılama yetkisi olan bir Mahkemece, hakkında gözetim emri veya koşullu Serbest bırakma emiri verilmiş olan bir kişi, gözetim süresi veya koşullu serbest bırakma süresi içinde işlenen bir suçtan dolayı Ağır Ceza Mahkemesinde mahkum olması halinde, Ağır Ceza Mahkemesi, emir verilmiş suç ile ilgili olarak, seri yargılama yetkisi olan Mahkeme o kişiyi o suçtan o sırada mahkum etmiş olsa idi, hakkında yapabileceği işlemin aynısını yapabilir.
(6) Seri yargılama yetkisi olan bir Mahkemece, hakkında, gözetim emri veya koşullu serbest bırakma emri verilmiş olan bir kişi, gözetim süresi veya koşullu serbest bırakma süresi içinde işlenen bir suçtan dolayı, seri yargılama yetkisi olan başka bir Mahkemece mahkum edilmesi halinde, o başka Mahkeme, emri veren Mahkemenin rizası ile, emir verilen suç ile ilgili olarak, o kişiyi o suçtan o sırada mahkum etmiş olsa idi, yapabileceği işlemin aynısını yapabilir..
Gözetimle ilgili ek kurallar
Böl. 155
10. (1) Herhangi bir Mahkeme, bu Yasa uyarınca bir gözetim emri veya koşullu serbest bırakma emri vermesi üzerine, suçişleyenin ıslah edilmesi açısından uygun görürse, teminat vermeye razı olan herhangi bir kişinin, suç işleyenin iyi halle hareket edeceğine ilişkin teminat vermesine izin verebilir ; ve bu şekilde verilen teminata, Ceza Muhakemeleri Usulü Yasasının, her iki madde dahil, 158 – 164’üncü maddeleri kuralları, gerekli değişikliklerle uygulanır.
Mahkeme, gözetim emri veya koşullu serbest bırakma emri vermesi veya suç işleyeni koşulsuz serbest bırakması üzerine, suç işleyene masraf yükleme yetkisine halel gelmeksizin, suç işleyenin , Mahkemenin makul göreceği zarar ziyanı ödemesini veya uğranılan kayıp için bir tazminat ödemesini emredebilir ; ancak zarar ziyan ve tazminat miktarının toplamı, o Mahkemenin vermeye yargısal yetkisi olan miktarı aşamaz.
Yukarıda belirtildiği biçimde zarar ziyan veya tazminat ödeme emri, suç işleyenin bir ceza ödemesi ile ilgili bir emrin icrasının icbar edildiği biçimde icbar edilebilir ve Mahkeme, herhangi bir kişiye zarar ziyan veya tazminat ödenmesi için emir vermesine ek olarak, suç işleyenin o kişiye herhangi bir masraf ödemesini de emrederse, zarar ziyan veya tazminat ve masraf ödeme emirlerinin icrası, bir ceza ödenmesi için tek bir emir oluştururmuş gibi icbar edilebilir.
Gözetimin ve serbest bırakma-nın etkileri
11. (1) Aşağıda öngrülenlere bağlı ka1ınması koşuluyla, bu Yasa uyarınca verilen ve suç işleyeni gözetim altına veren veya koşulsuz veya koşullu olarak serbest bırakan bir emre konu oluşturan bir suçtan mahkumiyet, emrin verildiği yargısal işlemlerin ve bu Yasanın önceki kuralları uyarınca suç işleyen aleyhine başlatılacak müteakip yargısal işlemlerin amaçları dışındaki herhangi bir amaç için, mahkumiyet sayılmaz.
Bu maddenin yukarıdaki kurallarına halel gelmeksizin, gözetim altına verilen veya koşulsuz veya koşullu olarak serbest bırakılan bir suç işleyenin mahkumiyeti, mahkum olmuş kişilere herhangi bir kısıtlama veya ehliyetsizlik yükleyen veya böyle bir kısıtlama veya ehliyetsizlik yüklenmesine yetki veren veya konmasını gerektiren mevzuat amaçları için herhalükarda dikkate alınmaz.
(3) Bu maddenin yukarıdaki kuralları aşağıdakileri etkilemez :
Yukarıda belirtilen böyle herhangi bir suç işleyenin mahkumiyeti aleyhine istinaf etme hakkına veya aynı suç için müteakip yargısal işlemler başlatılmasının durdurulmasını isteme hakkına dayanmayı ; veya
Böyle bir suç işleyenin mahkumiyeti sonucu herhangi bir malın geri verilmesini veya iadesini ; veya
Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan ve mahkum olan kişileri de kapsamına aldığı belirtilen mevzuatın bu tür herhangi bir suç işleyen ile ilgili olarak uygulanmasını.
Gözetim memur-larının raporları
12. Bir Gözetim Memuru, bir suç ile ilgili olarak herhangi bir kişinin meselesinin en iyi şekilde nasıl ele alınması gerektiğini kararlaştırmakta Mahkemeye yardımcı olmak amacıyla, Mahkemeye rapor sunduğunda, Mahkeme raporun bir suretini suçluya veya avukatına verir.
Tüzük
13. Bakanlar Kurulu aşağıdaki amaçlar için tüzük yapabilir:-
Yapma
(a) Gözetim memurlarının bu Yasada öngörülen görevlerine ek görevlerini saptamak;
Yetkisi.
(b) Gözetim memurlarının bu Yasa uyarınca tutacakları kayıtların şeklini saptamak ;
(c) Bu Yasa amaçlarının genel olarak daha iyi bir şekilde gerçekleşmesıni sağlamak.
Mahkeme Tüzüğü
14. Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye ve yardımları ile, bu Yasa uyarınca ortaya çıkan herhangi bir konuyu veya yargısal işlemi düzenleyen veya böyle bir konu veya yargısal işlem için kullanılacak formalarla onlar için ödenecek harçları saptayan mahkeme tüzükleri yapabilir.
Suç İşleyen
ÇocuklarYasasının etkilenmemesi.
Bölüm 157
I5. Bu Yasanın içerdiği hiçbir kural, Suç İşleyen Çocuklar Yasası kurallarını veya Çocuk Mahkemelerinin Suç İşleyen Çocuklar Yasası uyarınca, çocuk suçluların davalarını ele alma yetkisini etkilemez.
Bu Yasa 1 Temmuz 1952 tarihinde yürürlüğe girmiştir.