BÖLÜM 160
| |
HUZUR VE DÜZEN
MADDE DİZİNİ
Madde 1- Kısa İsim
Madde 2- Yorum
Madde 3- Kaza Mahkemesi Başkanının Yetkisi
Madde 4- Soruşturmada İzlenecek Usul
Madde 5- Genelde Uygulanan Usul
Madde 6- Teminat Senedinin Niteliği ve Senette Konu Edilen Teminata El Konulması
Madde 7- Teminat Senedi Vermeyi İhmal veya Reddetme
Madde 8- Bakanlar Kurulunun Yetkisi
Madde 9- Kefaletin Geri Çekilmesi
Madde 10- Bir Kişiyi Polis Gözetiminde Bulundurma Yetkisi
Madde 11- Polis Gözetiminde Olan Kişilere Uygulanacak Kısıtlamalar
Madde 12- Başkan veya Yargıcın Emirlerinin Kesin Olması
Madde 13- Yargıçların Yetkileri
Madde 14- Yemin Ettirme Yetkisi
HUZUR VE DÜZENİN KORUNMASI VE SUÇLARIN
ÖNLENMESİ İLE İLGİLİ DAHA İYİ KURALLAR ÖNGÖREN YASA
9/1951. 20 Şubat 1951
Kısa İsim l. Bu Yasa Huzur ve Düzen (Koruma) Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
2.Bu Yasada :
"Yargıç" 1955-1957 Özel Mahkemeler Yasası uyarınca kurulan Özel Mahkemelerin Yargıçlarını anlatır ;
"Başkan" Kaza Mahkemesi Başkanını anlatır ancak, bir yargıç bu Yasanın 12.maddesi uyarınca Başkanın yetkilerini kullanırsa o yetkileri kullanmakta olduğu sırada o yargıcı da içerir.
Kaza Mahke-mesi
3.(1)Bir Başkan, kendi bölgesel yargı yetkisi içinde -
Başkanı-nın
Yetkisi
Birinci (a)Sözleri, yayımları veya davranışları kamu huzurunu bozma veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iyi bir yönetimi haleldar Cetvel etmesi muhtemel olan;
(b)Bir suç işlemek veya suçun işlenmesine yardım etmek üzere olduğu hususunda kendisini tatmin edecek koşullar içinde umumi veya özel bir yerde bulunan ;
(c)Mutad bir soygunculuğu, hırsızlığı veya çalınmış eşyayı tasarrufunda bulundurmayı alışkanlık haline getiren veya mutad olarak hırsızları koruyan veya onlara yataklık eden veya çalınmış eşyanın saklanmasına ve elden çıkarılmasına yardımcı olan ;
(d) Güvence altına alınmadan serbest dolaşması toplum için tehlike teşkil edecek derecede gözü dönmüş veya tehlikeli olan herhangi bir kişi bulunduğuna ilişkin yeminle bilgi alması üzerine, o kişinin huzuru koruması, iyi hal sahibi olması veya yukarıda belirtilen nitelikteki söz, yayım, davranış veya başka eylemlerden kaçınması için neden bir teminat senedi vermeyeceği için sebep göstermek amacıyla huzuruna gelmesini talep eden ve Birinci Cetveldeki örneğe uygun olan bir celpname ısdar edebilir.
Ancak böyle herhangi bir kişi celpnameye uygun olarak Başkanın huzuruna çıkmayı ihmal ederse, Başkan celpnamenin tebliğ edildiğinin kanıtlanması üzerine, o kişinin tutuklanması için müzekkere ısdar edebilir.
(2) Karakol sorumlusu olan bir polis memurunun raporu veya yeminle verilen başka bilgi üzerine rapor veya bilginin esası başkan tarafından tutanaklara kaydedilir. Başkan ilgili kişinin derhal tutuklanması dışında önlenemeyecek sulh ve sükunu bozacağından veya kamu huzurunu rahatsız edeceğinden endişe etmek için sebep bulunduğu kanısına varırsa, celpname yerine, böyle bir kişinin tutuklanması için müzekkere ısdar edebilir ve tutuklama müzekkeresini çıkarma nedenlerini belirtir.
Soruş-turmada
4.(1)Herhangi bir kişi 3. Madde uyarınca ısdar edilen bir celpname veya müzekkere üzerine Başkanın huzuruna geldiğinde veya İzlene-cek Usul Başkana getirildiğinde Başkan, işlem yaptığı bilgi veya raporun doğruluğu konusunda araştırma yapar ve gerekli görülebilecek daha fazla şahadeti alır.
Soruşturma sonucu ilgili kişinin bir teminat senedi vermesi gerektiği kanıtlanırsa, Başkan gereğince gereken emri verir.
İkinci
(2)Bu madde kuralları uyarınca verilecek teminat senedi İkinci Cetvelde gösterilen örneğe uygun olur ve Başkanın emredeceği Cetvel şekilde bin Kıbrıs lirasını geçmeyen bir miktar için ve kefilli veya kefilsiz ve iki yılı geçmeyen bir süre için olur.
Kefilin uygun olmaması nedeniyle Başkan, herhangi bir kefilin kefaletini reddedebilir ve ret nedenlerini kayda geçirir.
(3)Soruşturma sonucu, ilgili kişinin teminat senedi vermesinin gerekli olduğu kanıtlanmamışsa, Başkan, bu hususta tutanaklara gerekli kaydı yapar ve ilgili kişi sadece soruşturma amaçları için tutuklu ise onu serbest bırakır veya tutuklu değilse işlemleri iptal eder.
Genelde
5.Bu Yasa uyarınca başlatılan yargı işlemlerinde izlenecek usul, genel olarak mümkün olduğu oranda, ilgili zamanda seri Uygula-nacak yargılamalarda uygulanmakta olan usule yakın olur :
Usul. Ancak :
(a)Bu Yasa uyarınca başlatılan yargı işlemlerinde bu gibi kişinin, amacı veya niyet veya karakterini gösterme eğiliminde olan herhangi bir belirli fiil veya fiillerden suçlu olduğunu kanıtlamak gerekmez. Ancak, olayın ahval ve koşullarından ve bilinmekte olan ve kanıtlanan karakterinden Başkan, bir emir verilmesi gerektiği kanısına varırsa o kişi aleyhine emir verebilir ;
(b)Bir soruşturmada, celpname veya müzekkerenin içerdiği tafsilat dışına çıkılamaz;
(c)Başkan aksine bir direktif vermedikçe, soruşturma, çalışma odasında ve sadece ilgili tarafların ve varsa avukatlarının hazır bulunması ile yapılır.
Teminat
6.(1)Herhangi bir kişinin bu Yasa uyarınca vereceği teminat senedi o kişi için sulh ve sükunu bozmaması, iyi hal sahibi Senedi-nin olması, ve 3. maddenin (1).fıkrasında belirtilen nitelikteki söz, yayım, veya davranış ve başka eylemlerden kaçınması Niteliği ve konusunda bağlayıcı olur.
Senette
Konu
Teminata Ceza
Olarak
El Ko-nulması
(2)Bu Yasa kuralları uyarınca bir teminat senedi verildiğinde, Başkan taahhüt altına girmiş esas kişinin teminat senedinin herhangi bir koşulunu ihlâl ettiğinin kanıtlanması üzerine, gerek esas taahhüt eden kişiden veya kefillerinden veya bunlardan herhangi birinden teminat senedinde öngörülen miktarın ceza olarak el konulmasına ve taahhüt ettikleri miktarları ödemelerine emir verebilir. Böyle bir karar kesin olur ve Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası veya onu değiştiren veya onun yerini alan herhangi bir Yasanın kuralları uyarınca cezaların istirdadına ilişkin kuralları uyarınca ceza olarak icra ve istirdat edilir.
Teminat Senedi
7. 4.maddede öngörüldüğü şekilde bir teminat senedi ve kefalet vermesi emredilen herhangi bir kişi, emre uymayı ihmal veya Vermeyi İhmal reddederse Başkan, tutuklanarak cezaevine gönderilmesini veya tutuklu ise vereceği emirde belirlenecek sürenin sona Veya Reddet-me ermesine kadar veya o süre içinde teminat senedi ile kefaleti verdiği güne kadar cezaevinde tutuklu bulundurulmasını emredebilir.
Bakanlar
8.(1)Bakanlar Kurulu, bu Yasa uyarınca bir teminat senedi vermeyi veya kefalet vermeyi ihmal veya reddetmekten dolayı Kurulu-nun cezaevine gönderilen herhangi bir kişinin topluma veya başka herhangi bir kişiye tehlike teşkil etmeksizin serbest Yetkisi bırakılabileceği kanısına varırsa, uygun gördüğü takdirde, böyle bir kişinin tahliyesini emredebilir.
(2)Bakanlar Kurulu, bu Yasa uyarınca verilen herhangi bir teminat senedini herhangi bir zaman iptal edebilir veya değişikliğe tabi tutabilir.
Kefaletin Geri
9.Bu Yasa kuralları uyarınca verilen bir teminat senedindeki herhangi bir kefil, kefaletten serbest, bırakılması isteğiyle Çekilme-si Başkana başvurabilir. Böyle bir başvuru halinde, Başkan bir celpname veya müzekkere ısdar ederek teminat senedi veren kişiye kefilin başvurusunu bildirir ve Mahkemede ısbatı vücut etmesini isteyebilir. İlgili kişi ısbatı vücut ettiğinde Başkan teminat senedini iptal eder ve o kişiye senet süresinin sona ermeyen kısmı için yeni bir teminat senedi vermesini ve kefil göstermesini emreder. Temerrüt halinde, ilgili kişinin kefalet verilmesi gereken sürenin sona ermesine kadar veya o süre içinde gereken teminat senedini ve kefaleti verdiği güne kadar cezaevinde tutuklu bulundurulmasını emreder.
Bir
10. Bir kişi bu Yasanın 4. maddesi kuralları uyarınca Başkanın huzuruna Kişiyi Polis çıkarıldığında Başkan o kişinin bu Yasa kuralları uyarınca bir teminat senedi vermesi gerektiği kanısına vardığında, o Gözeti-mine kişinin teminat senedi vermesini istemesi yerine veya ona ek olarak 11. madde kuralları uyarınca iki yıldan uzun olmayan Koyma Yetkisi bir süre için polis gözetiminde bulundurulmasını emredebilir:
Ancak bu Yasa kuralları uyarınca verilen bir teminat senedinin devamı sırasında esas sorumlu olarak taahhüt altına giren kişinin senedin herhangi bir koşulunu ihlâl ettiğinin kanıtlanması üzerine, Başkan, 6. madde uyarınca başlatılabilecek herhangi bir yargı işlemine halel gelmeksizin, o kişinin teminat senedinin sona ermeyen kısmının tümü veya Başkanın emredeceği belirli bir kısmı için polis gözetiminde bulundurulmasını emredebilir.
Polis
11.(1)Polis gözetiminde bulundurulan bir kişi, gözetimde bulundurulmasını emreden Başkanın koyacağı aşağıdaki kısıtlamaların Gözeti-minde tümü veya herhangi birine bağlı olur :-
Olan Kişilere
Uygula-nacak
Kısıtla-malar
(a)Emirde belirlenecek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki bir ilçe, kent veya köyün sınırları içinde ikamet etmesi istenir ;
(b)İlçe polis müdürünün yazılı izni olmaksızın ikametini aynı ilçede başka bir köy kent veya köye nakledemez ve Polis Genel Müdürünün yazılı izni olmaksızın ikametini başka herhangi bir ilçeye nakledemez.
(c)Polis Genel Müdürünün yazılı izni olmaksızın ikamet etmekte olduğu ilçe, kent veya köyü terk edemez ;
(d)İkamet etmekte olduğu ev veya yeri, ikâmet ettiği ilçenin sorumlusu olan polis müdürüne her zaman bildirir ;
(e)İkamet ettiği ilçe, kent veya köy, polis müdürünün en yakın polis karakolunda azır bulunmasını istemesi halinde, bunu yapmaya yükümlü olur ;
(f)Güneşin batmasından bir saat sonra başlamak üzere güneşin doğmasına kadar kâmet ettiği evden çıkamaz ; polis herhangi bir zaman kendisini ikâmet yerinde ziyaret edebilmesi.
(2)Polis gözetiminde bulundurulan herhangi bir kişi, emirde belirtilen koşullardan herhangi birine aykırı bir davranışta bulunursa veya herhangi birine uymayı ihmal ederse, altı aya kadar hapis cezasına veya elli Kıbrıs Lirasına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Başkan Veya
12.Bu Yasa kuralları uyarınca Başkanın veya yargıcın verdiği emirler, bağlayıcı ve Yargıcın Emirle- kesin olup istinafa tabi değildirler.
rinin Kesin
Olması
6.21/58
Yargıç-ların
13.1955-1957 Özel Mahkemeler Yasalarının içerdiği kurallara bakılmaksızın Başkanın bu Yasa uyarınca sahip olduğu yetkiler, Yetkileri gerekli değişiklikler yapılarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki herhangi bir kişi ile ilgili olarak bir yargıç tarafından da kullanılabilir.
Yemin Ettirme
14.Başkan bu Yasa amaçları bakımından yemin ettirme yetkisine sahip olup bu madde kuralları uyarınca Başkanın huzurunda Yetkisi verilen yeminler yargısal işlemlerde verilmiş sayılırlar.
BİRİNCİ CETVEL
(3. Madde)
(Celpname)
Bay/Bayan .........................................................................….......(isim ve adresi yazınız) ..............................................................………………………........….. verilen güvenilir bilgi sonucu………………olduğunuz................................….. ve .......................................................…...
olmanız ihtimali bulunduğu kanısına vardığımdan ..................................................... süresi içinde….............………... yerine getireceğinize dair……………….. …… Türk liralık bir teminat senedi imzalamanız ve senette ayrıca .................Türk Lirası için iki kefil veya her biri ……….......................... lira için iki kefil göstermeniz gerekli olmadığına sebep göstermeniz için ……………........................................................ tarihinde saat …............................. da bizzat ....……................................ ye/ya gelmeniz işbu celpname ile talep edilir.
.......................................................... tarihinde ısdar edilmiştir.
(imza) ..................................................................
İKİNCİ CETVEL
(4. Madde)
(TEMİNAT SENEDİ)
.........................……amacıyla…………………süre için .....................Türk liralık bir teminat senedi imzalamam istendiğinden ben…................................ lı/li ....................................................………………işbu belge ile söz konusu süre için Devlete karşı taahhüt altına girmeyi ve senetteki herhangi bir koşulu yerine getirmekte temerrüt edersem söz konusu .............................Türk liralık miktarın Devletçe el konulmasını kabul ederim .
Tarih..................................................... İmza......................…… (Senet kefilli olacağında şunları da ekleyiniz) :-
Yukarıda adı geçen ........................................................................................ nin Yukarıda sözü edilen süre içinde ................................................................yerine getireceğine dair ....................................... .........………... lira için ben/biz kefil olurum/oluruz ve taahhüt senedi şartlarına uymakta kusur işlerse ...................... liranın Devletçe müsadere edilmesini münferiden ve müştereken kabul ederiz.
Tarih..................... İmza........................