BÖLÜM 15
DAVALARDA ZAMANAŞIMI YASASI
MADDE DİZİNİ:
1. Kısa İsim
2. Yorum.
3. Zamanaşımı Süresi.
4. Vakıf Mallarla İlgili Davalarda Zaman Aşımı.
5. Diğer Davalarda Koşul.
6. Taleplerin Kabulü.
7. Hile Veya Yanılgı.
8. Bazı Hallerde Zaman Aşımı Hesaplaması.
9. Mukabil Talep.
10. Zaman Aşımı İle İlgili Diğer Yasaların Korunması.
DAVALARIN ZAMANAŞIMI NEDENİYLE SINIRLANDIRILMASINA İLİŞKİN KURALLARI BİRLEŞTİREN VE DEĞİŞTİREN YASA
1949 Bölüm 21 (27 Eylül, 1945)
Kısa İsim.
1. Bu Yasa Davalarda Zamanaşımı Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum.
2. Bu Yasada;
“Dava” herhangi bir Mahkeme önündeki hukuk işlemlerini anlatır ve tahkim işlemlerini de kapsar;
“Zamanaşımı süresi” bu Yasanın belirlediği çeşitli zaman aşımı sürelerini anlatır.
Zamanaşımı Süresi.
3. (1) Bu Yasa kurallarına bağlı olarak;
Mersum Senet ve İpotekler (a) Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak on beş yılın sona ermesi üzerine, herhangi bir mersum senet veya ipotek;
Hüküm (b) İcra edilebilirlik kazandığı tarihten başlayarak on beş yılın sona ermesi üzerine, herhangi bir mahkeme hükmü;
Terekeye Talep (c) Ölmüş bir kişinin terekesine talip olma hakkının veya bir terekeden hisse veya menfaat elde etme hakkının doğduğu tarihten başlayarak on iki yılın sona ermesi üzerine, bir vasiyetname altında olsun veya olmasın bir terekeyi veya o terekeden bir hisse veya menfaati elde etme talebi;
Bankanın Alacağı Veya (ç) Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak altı yılın sona ermesi Vereceği Olan Defter Hesabı üzerine, bir bankanın alacağı veya vereceği olan herhangi bir defter Borçları hesabı borcu;
Avukatların vs.nin (d) Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak üç yılın sona ermesi üzerine, Ücretleri bir avukat, hekim, diş hekimi, ebe, veya öğretmenin verdiği hizmetin karşılığı, ücreti veya talep ettiği miktar;
Satılan ve Teslim Edilen (e) Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak iki yılın geçmesi üzerine, Emtia Bedelleri vs. satılan ve teslim edilen herhangi bir eşya veya emtia, ticarethane faturası, otel faturası, defter hesabı borcu ((ç) bendinde değinilen defter hesabı borcundan başka), yapılan iş ve emeğin karşılığı, sanatkar, işçi veya hizmetkarların gündelikleri veya ücretler
için, veya hususunda veya ilgili olarak dava
açılamaz.
(2) Bu maddenin (1)’inci fıkrasının (a) bendi amaçları bakımından;
Bölüm 149 (a) “Mersum senet” Sözleşme Yasasının 78’inci maddesinde tanımlanan bir senedi anlatır;
11/78 (b) Taşınmaz Mal (Devir ve İpotek) Yasası Kuralları gereğince ipoteklerle ilgili başlatılan işlemler dava sayılır.
(3) Bu maddenin (1)’inci fıkrasının (ç) bendi amaçları için “banka” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bankacılık yapan herhangi bir şirketi anlatır;
Bölüm 113 “Şirket” Şirketler Yasası veya onu tadil eden veya onun yerine konan herhangi bir Yasa 28/1974 uyarınca kurulmuş ve tescil edilmiş olan her şirketi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 7/1977 dışında kurulmuş olup Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iş yeri kurmuş veya kuracak olan 30/1983 herhangi bir şirketi kapsar.
28/1987
65/1989
56/1991
42/1997
Vakıf Mallarla
4. (1) Bu maddenin (2)’inci fıkrası kuralları saklı kalmak koşuluyla dava sebebinin İlgili Davalarda Zaman doğduğu tarihten başlayarak on beş yılın sona ermesi üzerine herhangi bir vakıf Aşımı mal için veya hususunda veya ilgili olarak dava açılamaz;
(2) Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak otuz altı yılın sona ermesi üzerine herhangi bir vakıf emlakinin külliyatı (corpus) ile ilgili olarak dava açılamaz.
Diğer Davalarda
5. Dava sebebinin doğduğu tarihten başlayarak altı yılın sona ermesi üzerine, bu Yasada Koşul açıkça hükme bağlanmayan veya bu Yasanın uygulanmasından açıkça muaf tutulmayan herhangi bir dava sebebi için veya hususunda veya ilgili olarak dava açılamaz.
Taleplerin Kabulü
6. (1) Bir dava hakkı doğmuşsa, ve yükümlülük altında bulunan veya ondan sorumlu olan kişi böyle bir dava hakkından kaynaklanan talebi kabul ettiğine dair beyanda bulunursa, dava hakkı, kabul beyanının yapıldığı tarihte doğmuş sayılır.
(2) Bu maddenin (1)’inci fıkrasında sözü edilen her kabul beyanının yazılı, ve talebi kabul eden kişi veya yetkili vekili tarafından imzalanmış olması gerekir.
Hile
7. Bu Yasanın zaman aşımı süresi belirlediği herhangi bir davada;
Veya Yanılgı
(a) Dava hakkı, davalı veya vekili, veya davalının vasıtasıyla talepte bulunduğu kişi veya bu kişinin vekili tarafından hile yoluyla gizlenirse;
(b) Dava, bir yanılgıdan kaynaklanan sonuçlara bir çare bulunması amacıyla açılacak bir dava ise
davacının, hale göre, hile veya yanılgının farkına vardığı zamana kadar veya makul bir çaba ile farkına varabilmiş olacağı güne kadar, zaman aşımı süresi işlemeye başlamaz.
Ancak;
(a) Hile halinde, hileye taraf olmayan bir kişinin, kıymeti olan bir ivaz karşılığında satın aldığı ve satın alma sırasında herhangi bir hile yapıldığını bilmediği veya yapıldığına inanması için sebep görmediği;
veya
(b) Yanılgı halinde, yanlışlığın yapıldığını bilmeyen veya yanlışlık yapıldığına inanması için sebebi bulunmayan bir kişinin, yanlışlığın yapıldığı muameleyi müteakip, kıymeti olan bir ivaz karşılığında satın aldığı;
herhangi bir mala ilişkin herhangi bir muameleyi iptal ettirmek veya o mal aleyhine herhangi bir yükümlülüğün icrasını icbar etmek veya malı geri almak için, bu maddenin içerdiği hiçbir kural dava açılmasına izin vermez.
Bazı
8. Zaman aşımı süresi hesaplanırken, zaman aşımı süresine tabi bir kişinin on sekiz yaşından Hallerde küçük olduğu veya akli dengesinin bozuk olduğu veya kendi işlerini idare etmekten veya Zaman yönetmekten men edildiği veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında bulunduğu herhangi Aşımı Hesaplanması bir süre zaman aşımı süresinin dışında bırakılır.
Mukabil Talep
9. Mukabil talep yolu ile yapılan herhangi bir talep, bu Yasa amaçları bakımından ayrı bir dava addedilir ve mukabil talebin ileri sürüldüğü davanın başlatıldığı günde başlatılmış sayılır.
Zaman Aşımı
10. Bu Yasanın içerdiği hiçbir kural başka herhangi bir Yasa altındaki davalara ilişkin İle İlgili olarak öngörülen zaman aşımı kurallarını etkilemez.
Diğer
Yasaların Korunması