BÖLÜM 132
TÜCCARLARLA ÇİFTÇİLER ARASINDAKİ
İŞLEMLER
MADDE DİZİNİ
Madde 1. Kısa İsim
Madde 2. Yorum
Madde 3. Yevmiye Defteri
Madde 4. Yevmiye Defterinin Hangi Durumlarda Tüccar Lehine Şahadet Olarak Kabul Edilebileceği
Madde 5. Üç Aylık Hesaplar
Madde 6. Mahkemenin Yetkileri
Madde 7. Mutabık kalınmış Hesap
Madde 8. Senet
Madde 9. İpotek
Madde 10. İlk İvaza Dayanan Talep
Madde 11.Tüzük Yapma Yetkisi
TACİRLER İLE ÇİFTÇİLER ARASINDAKİ İŞLEMLERE
İLİŞKİN YASAYI DEĞİŞTİREN YASA
1949, Bölüm 193. (29 Nisan 1919)
Kısa isim.
1. Bu Yasa Tüccarlarla Çiftçiler Arasındaki İşlemler Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum.
2. Bu Yasada ;
" Çiftçi " meyve ve sığır yetiştiricilerini de kapsar.
Yevmiye defteri.
3. Bir çiftçiyle ticari işlemi olan her tüccar, istendiğinde Mahkemede ibraz edilmek üzere, Ticaret Yasasının (Commercial Law) 3.maddesinde öngörüldüğü biçimde bir yevmiye defteri tutar ve bu deftere borç ve alacaklarına ek olarak tüm mersum senetlerin tam olarak ayrıntılarını kaydeder.
Yevmiye defterinin
4. Yevmiye defteri, Ticaret Yasasının (Commercial Code) 5.maddesinde öngörülen kurallar yerine hangi durumlarda getirilmedikçe tüccar lehine şahadet olarak kabul edilemez.
tüccar lehine şahadet Söz konusu madde amaçları bakımından, bir Kaza Mahkemesi Yargıcı veya Mukayyidi, Ticaret Mahkemesi olarak kabul tarafından atanan bir yetkilinin işlevlerini yerine getirir.
edilebileceği.
Üç aylık hesaplar.
5. Tüccar, her üç aylık sürenin tamamlanmasını izleyen ilk on beş gün içinde, çiftçiye defterlerinde kaydedilmiş bulunan kendisiyle ilgili hesabın bir suretini gönderir.
Mahkemenin yetkileri.
6. Bir çiftçiye borç veya avans olarak verilen paranın geri alınması veya verilen borç veya avansla ilgili anlaşmanın veya teminatın uygulanması veya yerine getirilmesi için bir tüccar tarafından herhangi bir Mahkemede yargısal işlem başlatıldığında, borç veya avans olarak fiilen verilen parayla ilgili olarak talep edilen faizin veya masraf, soruşturma, para cezası, kâr payı, prim veya yenileme işlemleri için talep edilen para miktarlarının veya herhangi başka bir talebin aşırı olduğuna veya söz konusu muamelenin herhangi bir bakımdan katı veya insafsız olduğuna dair Mahkemeyi tatmin edecek şahadet varsa, Mahkeme, borçlanma muamelesini tekrar açabilir ve tüccar ile çiftçi arasındaki hesabı gözden geçirebilir ve taraflarca kabul edilmiş bir hesabın varlığına, veya senede veya ipoteğe veya yükümlülük yükleyen herhangi bir anlaşmaya bakılmaksızın, çiftçiyi, adil olduğu hükmüne vardığı borç miktarından fazla her hangi bir miktar ödemekten bağışık tutabilir ve çiftçi hükmedilen miktardan fazla bir şey ödemişse veya hesabına geçirilmesine izin vermişse, borç verenin bu fazlalığı geri vermesini emredebilir ve borç veren tarafından borç veya avans olarak verilen para ile ilgili olarak verilen her hangi bir teminatı veya yapılan anlaşmayı iptal edebilir, düzeltebilir veya değiştirebilir ve borç veren teminatı elden çıkarmış ise, teminat için çiftçiyi tazmin etmesini emredebilir. Borç veren bir kişi tarafından bir çiftçiye borç veya avans olarak verilen bir parayı geri almak için yargısal işlem başlatılabileceği herhangi bir Mahkeme, borç veya avans olarak verilen paranın geri alınması için, borç verenin başlattığı yargısal işlemlerde bu madde uyarınca sahip olduğu ayni yetkilere sahip olur ve çiftçinin talebi üzerine bu yetkileri kullanabilir ve Mahkeme, aksine mevcut olması muhtemel bir anlaşmaya , borç veya avans olarak verilen paranın ödenme günü gelmemiş olmasına bakılmaksızın çiftçinin yapacağı bir istidayı kabul etme yetkisine sahiptir.
Mutabık
7. Bir tüccarla çiftçi arasında mutabık kalınmış bir hesaplaşma, yazılı olmadıkça ve hesaplaşmanın Kalınmış yapıldığı tarihi belirtmedikçe, şahadet olarak kabul edilemez.
hesap.
Senet.
8. Bir çiftçi tarafından bir tüccara verilen senet, hangi ivaz karşılığı verildiğini , veya hangi Cetvel muameleye karşılık verilmişse o muameleye uygun olacak şekilde, bu Yasaya ek Cetvelde gösterildiği biçimde belirtmedikçe şahadet olarak kabul edilemez.
İpotek.
9. Bir çiftçi tarafından bir tüccara verilen herhangi bir ipotek, ipotekli borcun kaynağını, ipotek veren tarafından ipotek alana ödenmesi gereken para miktarının tüccarın defterlerinden saptanmasına olanak verecek biçimde açıklamadığı takdirde, şahadet olarak kabul edilemez.
İlk ivaza
10. Bu Yasanın hiçbir kuralı, mutabık kalınmış hesap veya senet veya ipotek ile ilgili şahadetin dayanan dışında bir delil ibraz etmek suretiyle ödenmesinin gerekli olduğu kanıtlanmış bulunan bir para talep. miktarının bir tüccar tarafından tahsil edilmesini engellemez ; veya bu Yasanın yürürlüğe girmesinden 26/51'in 3. Cetveli önce edinilen borçlara uygulanmaz.
Tüzük
11. Bakanlar Kurulu, Baş hakimin tavsiyesi ve yardımlarıyla bu Yasanın uygulanması için tüzük Yapma yapabilir.
Yetkisi.
CETVEL
(Madde 8)
BIR SENETTE İVAZIN BEYAN EDİLME BİÇİMLERİ
1. Alınan TL için.
2. 20............ yılının ............................... ayının .........................yapılan mutabık kalınmış hesapta belirtilen miktar için.
3. 20............ yılının .................................... ayının ........................ teslim edilen ........................ kilo buğday için.
4. 20............ yılının ..........................…........... ayının ........................
satılan bir adet öküzün fiyatı olarak.