Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası

| |

BÖLÜM 116

Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar

(ORTAKLIKLAR) YASASI

(26/1980; 47/1991; 33/1997 ve 36/2007 sayılı değişiklik yasalarıyla değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle)

MADDE DİZİNİ

Başlangıç Kuralları

Madde 1. Kısa İsim

Madde 2. Tefsir

Madde 3. Belirli Bir Üye Sayısını Aşan Ortaklıkların Yasaklanması.

Madde 4. Sigortacılığa İzin Verilmemesi

I: KISIM – KOLLEKTİF ŞİRKETLER

Madde 5. Kollektif Şirketin Tanımlanması

Madde 6. Kollektif Şirket Olup Olmadığını Kararlaştırmada Gözetilen Kurallar

Madde 7. Kardan Pay Almaya Karşılık Borç Veren veya Satan Kişilerin Hakkının İflas Halinde Ertelenmesi

Madde 8. Ortağın Firmayı Bağlama Yetkisi

Madde 9. Ortakların Firma Adına Yaptıkları Eylemlerin Kendilerini Bağlaması

Madde 10. Bir Ortağın, Firmanın Servetini Özel Amaçları İçin Kullanması

Madde 11. Ortağın Eylemlerinin Firma İçin Bağlayıcı Olmayacağı Yolunda Bildirimde Bulunmanın Etkisi

Madde 12. Ortakların Yükümlülükleri

Madde 13. Firmanın Haksız Fiiller ile İlgili sorumluluğu

Madde 14. Firma Adına Alınan veya Muhafaza Edilen Para veya Malın Yasa Dışı Kullanımı

Madde 15. Haksız Fiiller Nedeniyle Müştereken ve Münferiden Sorumluluk

Madde 16. Emanet Malın Usulsüz Olarak Ortaklık Amaçları İçin Kullanılması

Madde 17. Kişiliklerini Gizleyenlerin Sorumluluğu

Madde 18. Ortakların Bir Şeyi Kabulü ve Temsil Etmesi

Madde 19. Şirketi Temsil Eden Ortağa Yapılan Tebliğin Firmaya Yapılmış Sayılması

Madde 20. Kollektif Şirkete Giren ve Çıkan Ortakların Yükümlülükleri

Madde 21. Firmadaki Bir Değişiklikle, Devam Eden Bir Garantinin Kaldırılması

Madde 22. Kollektif Şirketin Koşullarında Rıza ile Değişiklik Yapılması

Madde 23. Kollektif Şirket Malları

Madde 24. Ortaklık Parası ile Satın Alınan Mal

Madde 25. Bir Ortağın Hükümlü Borcu İçin Ortaklığın Malına Karşı Uygulanacak Usul (Yöntem)

Madde 26. Ortakların Özel Anlaşmaya Bağlı Çıkarları ile Görevlerine İlişkin Kurallar

Madde 27. Kollektif Şirketten Çıkarma

Madde 28. Arzu ile Kollekftif Şirketten Ayrılma

Madde 29. Belirli Bir Süreye Bağlı Kollektif Şirketin Devam Ettirilmesinde Eski Koşulların Uygulanması

Madde 30. Ortağın Hesap v.s Sunma Görevi

Madde 31. Ortakların Özel Karları İçin Hesap Verme Zorunluluğu

Madde 32. Ortağın Firma İle Yarışmama (Rekabet Yapmama) Görevi

Madde 33. Bir Kollektif Şirketteki Payı Devralanın Hakları

Madde 34. Bildirim Süresinin Sona Ermesi ile Fesih

Madde 35. İflas, Ölüm veya Yükümlülük Üzerine Fesih

Madde 36. Kollektif Şirketin Yasa Dışı Olması Nedeniyle Feshedilmesi

Madde 37. Mahkemece Fesih

Madde 38. Firma İle İş Yapan Kişilerin, Firmanın Görünen Üyeleri Üzerindeki Hakları

Madde 39. Ortağın Feshi Bildirme Görevi

Madde 40. Ortakların Tasfiye Amaçlarına İlişkin Sürekli Yetkisi

Madde 41. Ortakların Kollektif Şirket Mallarını Kullanma Hakları

Madde 42. Kollektif Şirketin Vaktinden Önce Feshedilmesi Halinde Primlerin Tahsisi

Madde 43. Kollektif Şirketin Hile Veya Sahtekarlıkla Feshedilmesi Durumunda Haklar

Madde 44. Ayrılmakta Olan Ortağın, Fesihten Sonra Edinilen Kardan Belirli Durumlarda Pay Alma Hakkı.

Madde 45. Ayrılan veya Ölen Ortağın Payının Borç Olması

Madde 46. Hesapların Kesin Olarak Düzenlenmesinden Sonra Aktiflerin Dağıtımı ile İlgili Kural

II: KISIM – KOMANDİT ŞİRKETLER

Madde 47. Komandit Şirketin Tanımlanması ve Kuruluşu

Madde 48. Komandit Şirketlerin Tescil Gerekliliği

Madde 49. Komandit Şirketle İlgili Olarak Genel Yasada Değişiklik Yapılması

III: KISIM – TESCİLE İLİŞKİN KURALLAR

Madde 50. Kollektif ve Komandit Şirketler ile Ticari Ünvanların Tescil Ettirilmesi

Madde 51. Kollektif Ve Komandit Şirketlerin Tescil Şekli ve Ayrıntıları

Madde 52. Ticari Ünvanların Tescil Şekli ve Ayrıntıları

Madde 53. Vekil veya Mütevelli Halinde Tescilin Ayrıntıları

Madde 54. Değişikliklerin Tescili

Madde 55. İstenmeyen Ünvan

Madde 56. Mukayyidin Beyannameyi Dosyalaması ve Tescil Belgesi Vermesi

Madde 57. Ticari Ünvanların Sicilden Çıkarılması.

Madde 58. Sicil ve Dizin (İndeks) Tutulması

Madde 59. Resmi Gazetede Duyurma

Madde 60. Tescil Edilen Beyannamelerin İncelenmesi ve Tasdikli Suretleri

Madde 61. Tescilde Kusur İçin Ceza

Madde 62. Kusur İşleyen Kişilerin Haklarını Yitirmeleri

Madde 63. Sahte Beyan İçin Ceza

IV. KISIM – GENEL KURALLAR

Madde 64. Hesap Defteri Tutma Görevi

Madde 65. Gerçek İsimlerin Duyurulması

Madde 66. Tüm Kollektif ve Komandit Şirketlerin Bu Yasa Uyarınca Kurulmuş Sayılması.

Madde 67. Tüzük ve Mahkeme Tüzüğü Yapma Yetkisi.

ORTAKLIKLARA İLİŞKİN YASAYI DEĞİŞTİREN VE TİCARİ

ÜNVANLARIN KAYDINI DÜZENLEYEN YASA

12 Mayıs 1928 1949,

Fasıl 196

66/1954

BAŞLANGIÇ KURALLARI

Kısa İsim

1. Bu Yasa, Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Yasada :-

" Firma ", Kollektif veya Komandit şirket kurmak için birbirleri ile ortaklık kurmuş olan kişileri anlatır ve kapsar;

" Firma Adı", firmanın iş yaparken kullandığı adı anlatır;

" İş ", her türlü ticareti, sanatı, zanaatı, meşguliyeti veya mesleği kapsar;

" Kollektif Ortak ", bu Yasada tanımlandığı biçimde sorumluluğu sınırlı olmayan herhangi bir ortağı anlatır;

" Mahkeme " Kaza Mahkemesini anlatır;

" Mukayyit " veya " Kollektif ve Komandit Şirketler Mukayyidi", Resmi Kabz Memuru ve Mukayyidini anlatır ve

4.66/1954 bir Mukayyidin yetkilerinin tümünü veya herhangi birini kullanmak veya görevlerinin tümünü veya herhangi birini yerine getirmek için Bakanlar Kurulunca atanan başka bir kişiyi de kapsar.

Belirli Bir Üye

3. (1) Şirketler Yasası veya onu değiştiren herhangi bir Yasa uyarınca tescil ettirilmedikçe veya başka Sayı-sını Aşan bir Yasa uyarınca kurulmadıkça, bankacılık yapmak amacıyla , on kişiden daha fazla kişiden Ortaklık-ların oluşan hiçbir şirket, birlik veya ortaklık kurulamaz.

Yasak-lanması

5.66/1954 (2) Yirmi kişiden daha fazla kişiden oluşan ve amacı, şirket, birlik veya ortaklığın veya kişi olarak ortaklarının kazanç elde etmesi olan bir şirket, birlik veya ortaklık, Şirketler Yasası veya onu Bölüm 113 değiştiren herhangi bir Yasa uyarınca tescil ettirilmedikçe veya başka bir Yasa uyarınca oluşturulmadıkça, kurulamaz.

Ortaklık-ların

4. Hiç bir ortaklık, başka herhangi bir işle birlikte olsun veya olmasın, sigortacılık yapamaz.

Sigortacı-lık

Yapa-maması

2.14/1941

I. KISIM;

KOLLEKTİF ŞİRKETLER

Kollektif Şirketin

5. (1) Kollektif Şirket, kâr sağlamak amacıyla, müşterek iş yapan kişiler arasındaki ilişkiyi anlatır.

tanımlan-ması

(2) Ancak :

(a) sınırlı sorumlu şirketlerin tesciline ilişkin herhangi bir yasa uyarınca şirket olarak tescil edilmiş ; veya

(b) başka herhangi bir Yasa uyarınca oluşturulmuş veya kurulmuş, herhangi bir şirket veya birliğin ortakları arasındaki ilişki, bu Yasa anlamında bir Kollektif Şirket değildir.

Kolektif Şirket

6. Bir Kolektif Şirketin var olup olmadığını kararlaştırmada, aşağıda öngörülen kurallar gözetilir:

Olup Olmadığını

Kararlaştır-mada (a) İştirak halinde mülkiyet (joint tenancy), müşterek mülkiyet(tenancy in common), iştirak halinde, Gözetilecek müşterek veya kısmî mal sahipliği, mal sahiplerinin bu biçimde elde bulundurulan veya sahibi Kurallar olunan herhangi bir şeyi kullanmaktan elde edilen herhangi bir k(rı paylaşıp paylaşmadıklarına bakılmaksızın, elde bulundurulan veya sahibi olunan herhangi bir şey için kendiliğinden bir Kollektif şirket yaratmaz.

(b) Herhangi bir maldan veya o malın kullanılmasından elde edilen brüt bir kazancı paylaşan kişilerin, böyle herhangi bir malda, müteselsil veya müşterek bir hak veya menfaate sahip olup olmadıklarına bakılmaksızın, brüt kazancı paylaşmaları, kendiliğinden bir Kollektif Şirket yaratmaz.

(c) bir kişinin, bir işin kârından pay alması, o işte ortak olduğu yolunda, ilk bakışta yeterli delil oluşturur; ancak, bir işten kar elde edilmesi koşuluna bağlı olarak pay almak veya kara göre değişken miktarda bir pay almak, o kişiyi kendiliğinden işe ortak yapmaz; ve özellikle :

(i) bir kişinin, bir işin gerçekleşmiş kârından taksitle veya başka şekilde bir borcu veya anlaşmaya varılmış başka belirli bir tutarı alması, o kişiyi kendiliğinden işletmeye ortak yapmaz veya ortak olarak sorumlu kılmaz ;

(ii) İş yapan bir kişinin müstahdem veya ajanı olarak, işin kârından pay alması yolu ile ücretinin ödenmesi için yapılan bir sözleşme, müstahdem veya ajanı, kendiliğinden işe ortak yapmaz veya ortak olarak sorumlu kılmaz;

(iii) ölmüş bir ortağın dul karısı veya çocuğu olan ve ölmüş kişinin ortak olduğu işten elde edilen kârdan yıllık irat biçiminde pay alan bir kişi, sadece böyle bir yıllık irat alması nedeniyle, işletmeye ortak sayılmaz ve ortak olarak sorumlu olmaz;

(iv) herhangi bir iş yapmakta olan veya yapmak üzere olan bir kişiye, borç verenin kâra göre değişen bir faiz oranı veya işin yapılmasından elde edilecek kârdan pay almasını öngören o kişiyle yapılmış bir sözleşme ile borç para verilmesi, borç vereni işi yapmakta olan kişi veya kişilerle kendiliğinden ortak yapmaz veya ortak olarak sorumlu kılmaz:

Ancak, sözleşme yazılı olmalı ve sözleşmeye taraf oluşturan tüm kişilerce veya onlar adına bir tasdik memurunun önünde imzalanmış olmalıdır; ve

(v) bir kişinin, bir işin peştamallığının satışının ivazı olarak yıllık irat yoluyla veya başka şekilde işin kazancından bir kısmını alması, onu yalnızca bu nedenle işe ortak yapmaz veya ortak olarak sorumlu kılmaz.

Kardan pay almaya

7. Yukarıdaki 6’ncı maddede belirtildiği biçimde bir sözleşme ile kendisine borç para verilmiş olan herhangi bir karşılık borç veren kişinin veya işin elde edeceği kârdan pay alma ivazına karşılık bir peştamallık satın alan kişinin müflis veya satan ilân edilmesi, alacaklılarına her Kıbrıs lirası için bir milden az bir miktar ödemek için anlaşma yapması kişilerin hakkının veya borçlarını ödeyemeyecek koşullar içinde ölmesi halinde, borçlanan veya peştamallığı satın alan kişinin iflas halinde öteki alacaklılarının, para veya para karşılığı değerli bir ivaza dayanan talepleri karşılanana kadar, borç ertelenmesi veren kişi, borcu ile ilgili olarak herhangi bir şey istirdat etmez ve peştamallığın satıcısı da sözleşmenin öngördüğü kazançtan pay alma ile ilgili olarak herhangi bir şey istirdat etme hakkına sahip olmaz.

Ortağın firmayı

8. Her ortak, ortaklığın yaptığı iş amaçları için, firmanın ve öteki ortaklarının vekilidir ve üyesi bulunduğu bağlama yetkisi firmanın yapmakta olduğu türdeki işin alışılmış şekilde sürdürülmesi için herhangi bir davranışta bulunan her ortağın davranışları, firma ve öteki ortaklar için bağlayıcı olur ; ancak bu şekilde davranmakta olan ortağın, belli bir konu ile ilgili olarak firma adına hareket etmesi için aslında yetkili olmaması ve muamele yapmakta olduğu kişinin gerek yetkili olmadığını bilmesi gerekse ortak olduğunu bilmemesi veya ortak olduğuna inanmaması halinde bağlayıcı olmaz.

Ortakların firma

9. Ortak olsun veya olmasın, o konuda yetkilendirilmiş herhangi bir kişi tarafından, firma adına veya firmayı adına yaptıkları bağlamak niyeti gösteren başka herhangi bir biçimde yapılmış veya icra edilecek şekilde tamamlanmış ve Eylem veya firmanın işi ile ilgili bir eylem, işlem veya belge, firma ve tüm ortaklar için bağlayıcıdır:

işlemlerin Ancak, bu madde, senetlerin veya ciro edilebilir kıymetli evrakın icrasına ilişkin genel hukuk kurallarını kendilerini etkilemez.

bağlaması

Ortağın

10. Bir ortak, öteki ortaklarca özel olarak gerçekte yetkilendirilmedikçe, firmanın işinin olağan seyri ile özel amaç-lar için ilgili olmadığı görünürde bir amaçla Firmanın kredisini ve itibarını kullanırsa, bu şekilde yapılan eylem veya Firmanın Kredisini işlem, firma için bağlayıcı olmaz ; ancak , bu madde, bir ortağın kişi olarak oluşturduğu herhangi bir kişisel kullanması yükümlülüğü etkilemez.

Ortakların eylem ve

11. Ortaklardan herhangi birinin veya bir çoğunun, firmayı bağlama yetkisini kısıtlamak için, o ortaklar işlemlerinin firma arasında bir anlaşma yapıldığı hallerde, anlaşmaya aykırı olarak yapılan eylem ve işlemler, söz konusu için bağlayıcı anlaşma, hakkında ihbar sahibi olan kişilerle ilgili olarak, firma için bağlayıcı olmaz.

olmayacağı yolunda

bildirimde

bulunmanın etkisi

Ortakların

12. Firmanın her ortağı, ortak olduğu sırada doğan firmanın tüm borç ve yükümlülükleri için, öteki ortaklarla Sorumlu-lukları birlikte müştereken sorumludur; ve ölümünden sonra terekesi de bu borç ve yükümlülükler için, ödenmemiş ve yerine getirilmemiş kaldıkları ölçüde ve kendinin kişisel borçlarının önceden ödenmesine bağlı olarak, terekenin idaresi sırasında müteselsil sorumluluk altında olur.

Firmanın Yasaya

13. Firmanın işlerinin olağan seyri sırasında veya ortaklarının yetkisi ile hareket eden herhangi bir ortağın, aykırı eylem ve yasaya aykırı bir eylem, işlem veya ihmali sonucu, firmada ortak olmayan herhangi bir kişi zarar veya ziyana işlemler ile uğratılırsa veya herhangi bir cezai durum ortaya çıkarsa, firma bu nedenle, ortağın yasaya aykırı bir eylem, ilgili sorumlu- işlem veya ihmali sonucu doğan zarar ziyandan ve ortaya çıkan cezai durumdan o ölçüde sorumlu olur.

luğu

Firma adına

14. Firma, aşağıdaki durumlar sonucunda doğan zararları ödemekle yükümlüdür :

alınan veya

firmanın (a) Sahip olduğu var sayılan görünürdeki yetkisi çerçevesinde hareket eden bir ortak, üçüncü bir Muhafaza- kişinin parasını veya malını alarak alenen amacına aykırı bir şekilde kullanırsa veya yerinde sında bulunan kullanmazsa; ve

para veya malın (b) bir firma, işlerinin yürütülmesi sırasında üçüncü bir kişinin parasını veya malını alır ve bu yerinde şekilde alınan para veya mal, firmanın muhafazasında bulunduğu sırada, ortakların biri veya birden kullanılma-ması fazlası tarafından alenen amacına aykırı bir şekilde kullanılırsa veya yerinde kullanılmazsa.

Yasaya Aykırılık

15. Her ortak, firmaya ortak olduğu sırada, firmanın yukarıdaki 13’üncü ve 14’üncü maddeler uyarınca sorumlu Nedeniyle olduğu her şey için, ortakları ile birlikte müştereken ve münferiden sorumlu olur.

Müştereken ve

Münferi-den

sorum-luluk

Tröste ait bir

16. Mütevelli olan bir ortak, tröste ait bir malı usulsüz olarak işletir veya Kollektif Şirket hesabına usulsüz malın usulsüz olarak kullanırsa, tröste ait maldan yararlanma hakkına sahip olan kişilere karşı, tröste ait mal için başka olarak ortaklık hiçbir ortak sorumlu olmaz.

amaçları Ancak :

için kullanılma-sı (a) bu madde, tröstün ihlalinden ihbar sahibi olması nedeniyle herhangi bir ortağın yükümlendiği sorumlulukları etkilemez; ve

(b) bu maddedeki hiçbir kural, tröste ait para halâ firmanın tasarrufunda veya kontrolünde ise, bu paranın takip edilerek firmadan istirdadını önlemez.

Kendisini Ortak

17. Sözlü veya yazılı olarak veya davranışlarıyla, kendisini belirli bir firmanın ortağı olarak tanıtan veya Olarak Tanıtan tanıtılmasına bilerek göz yuman veya izin veren herhangi bir kişi, böyle bir tanıtıma inanarak firmaya kredi Kişilerin veren herhangi bir kişiye karşı, kendini bu şekilde tanıtan veya tanıtılmasına bilerek göz yuman veya izin Sorumlu-luğu veren görünürdeki ortak, bu şekilde tanıtımı kendisinin yapıp yapmadığına veya tanıtmanın bilgisi dahilinde yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, ortak olarak sorumludur.

Ancak, bir ortağın ölümünden sonra, ortaklık işi, firmanın eski adıyla devam ettirilirse, o adın veya ortaklık adının bir kısmı olarak ölmüş ortağın adının kullanılmaya devam edilmesi, kendiliğinden tenfiz veya tereke memurlarının idaresindeki tereke veya eşyalar üzerinde, söz konusu ortağın ölümünden sonra akdedilen herhangi bir ortaklık borcu için yükümlülük oluşturmaz.

Ortakların bir şeyi

18. Herhangi bir ortağın, bir Kollektif Şirketin olağan iş ve faaliyetleri sırasında ve Kollektif Şirketin işleri kabul ve beyan ile ilgili olarak, bir şeyi kabul veya temsil etmesi, firma aleyhine şahadet oluşturur.

etmesi

Ortaklığı Temsil

19. Kollektif Şirketin işinde mutad olarak faaliyet gösteren herhangi bir ortağa, Kollektif Şirket işlerine eden ortağa yapılan ilişkin herhangi bir konuda yapılan tebliğ, o ortak tarafından veya onun rızasıyla, firmaya karşı işlenilen tebliğin firmaya bir hilekarlık veya sahtekârlık dışında, firmaya yapılmış bir tebliğ sayılır.

yapılmış sayılması

Ortaklığa giren ve

20. (1) Mevcut bir firmaya ortak olarak kabul edilen bir kişi, ortak olmadan önce yapılan herhangi bir şey Ortaklıktan için, firmanın alacaklılarına karşı yükümlülük altına girmez.

çıkanların

yükümlü-lükleri

(2) Bir firmanın ortaklığından çekilen bir kişi, çekilmesinden önce Ortaklığın aldığı borçlar veya yükümlendiği yükümlülüklerden sorumlu olmaya devam eder.

(3) Oraklıktan çekilen bir ortak, yeniden kurulmuş şekilde firma üyeleri ve alacaklılarla o hususta yapacağı bir anlaşma ile, mevcut herhangi bir sorumluluktan kurtulabilir ve böyle bir anlaşma, açıkça yapılabildiği gibi, alacaklılar ile yeniden oluşan firma arasındaki işlemlerin seyri dolayısıyla zımni de olabilir.

Firmadaki bir

21. Bir firmanın işlemleri ile ilgili olarak bir firma veya üçüncü kişiye verilen sürekli bir garanti veya değişik-likle devam yüklenilen ihtiyati bir yükümlülük, aksine bir anlaşma yoksa, garantinin verildiği veya yükümlülüğün eden bir garantinin yüklenildiği firmanın veya işlemleri ile ilgili olarak garanti verilen veya yükümlülük yüklenilen firmanın iptali oluşumunda herhangi bir değişiklik yapmakla, ilerideki işlemler ile ilgili olarak iptal edilir.

Kollektif Şirket

22. Ortakların karşılıklı hak ve görevleri, anlaşma yolu belirlenmesine veya bu Yasa uyarınca saptanmasına koşulların-da rıza bakılmaksızın, tüm ortakların rızası ile değiştirilebilir ve böyle bir rıza, ya açıkça verilebilir veya yolu ile ilişkilerden çıkarılabilir.

değişik-lik

yapıl-ması

Kollektif Şirket

23. (1) Firma hesabına veya Kollektif Şirketin işletme amaçları için ve şirketin işlerinin yürütülmesi malları sırasında satın alma yolu ile veya başka yollardan başlangıçta Kollektif Şirket stokuna dahil edilen veya elde edilen tüm mallar ile mallar üzerindeki hak ve menfaatler, bu Yasada Kollektif Şirket malları olarak adlandırılırlar ve ortaklar bunları sadece Kollektif Şirket amaçları için ve ortaklık anlaşması uyarınca elde tutmalı ve kullanmalıdırlar;

Ancak, Kollektif Şirkete ait olan herhangi bir taşınmaz maldaki kayıtlı hak veya menfaat, o mal ve hakkın niteliğine ve öngördüğü süreye göre ve o mal veya hakka uygulanabilen genel hukuk kuralları uyarınca; fakat tröst altında olmak kaydıyla bu madde uyarınca taşınmaz malda hakkı olan kişilere, gerekli olduğu ölçüde intikal eder.

(2) Kollektif Şirkete ait olmayan herhangi bir taşınmaz maldaki kayıtlı hakkın veya menfaatin müşterek sahipleri, o malın veya hakkın kullanılmasından sağlanan kazanca ortak iseler ve ayni şekilde kullanmak üzere kazançtan başka taşınmaz mal veya hak satın alırlarsa, bu biçimde satın alınan mal veya hakkın, aksine bir anlaşma var olmadıkça, ortak sıfatıyla değil, kazancın sağlandığı malda veya hakta satın alma tarihindeki müşterek sahiplikleri ölçüsünde, müşterek sahibi olurlar.

Ortaklık parası ile

24. Aksine bir niyet görülmedikçe, firmanın parası ile satın alınan mallar, firma hesabına satın alınmış satın alınan mal sayılırlar.

Ortağın

25. (1) Firma aleyhine bir mahkeme kararı verilmedikçe, herhangi bir ortaklık malı aleyhine icra Kendine Ait Hükümlü müzekkeresi ısdar edilemez.

borcu için (2) Mahkeme veya bir yargıç, bir ortağın herhangi bir hükümlü alacaklısının ihbarlı istida ile Kollektif Şirket başvurusu üzerine, hükümlü borç ile faizinin toplam miktarının ilgili ortağın, Kollektif Şirketin malı aleyhine malındaki ve kârındaki menfaatinden ödenmek üzere yükümlülük altına konmasını emreden bir emir uygulana-cak Yöntem verebilir ve aynı veya müteakip bir emirle de, o ortağın Kollektif Şirketten ortaklık nedeniyle elde edebileceği (halen ilân edilmiş veya tahakkuk etmekte olup olmadığına bakılmaksızın) kâr payı veya başka herhangi bir para için Kabz memuru atayabilir ve tüm hesapların ve araştırmaların yapılmasını emredebilir ve borç yükümlülüğünün hükümlü alacaklı lehine ortak tarafından üstlenilmiş gibi verilebilecek emir ve direktifleri veya meselenin koşullarının gerektirebileceği öteki tüm emir veya direktifleri verebilir.

(3) Öteki ortak veya ortaklar, yükümlülük altına konan menfaati herhangi bir zaman ödeyerek kaldırabilir veya bir satış yapılmasına direktif verilmesi halinde, satılacak yükümlülük altındaki menfaati satın alabilir.

Ortakların özel

26. Ortakların Kollektif Şirket malındaki menfaatleri ile Kollektif Şirkete ilişkin hak ve görevleri, yapılmış anlaşmaya bağlı bir anlaşmaya bağlı olarak, açıkça veya zımnen, ortaklar arasında, aşağıdaki kurallarla düzenlenir :- menfaat ve (a) tüm ortaklar, işletme sermayesine eşit olarak katılma ve karını da görevlerine eşit olarak paylaşma hakkına sahiptirler ve firmanın gerek İlişkin kurallar sermayede, gerekse başka yollardan uğradığı zarara eşit olarak katkıda bulunmakla yükümlüdürler ;

(b) Firma: -

(i) Firmanın işlerinin olağan ve gerekli biçimde yürütülmesi sırasında ; veya

(ii) Firmanın işinin veya malının korunması ve devamlılığının sağlanması için gerekli biçimde yapılmış herhangi bir şeyle ilgili olarak

yaptıkları ödemeler ve yükümlendikleri kişisel yükümlülükler nedeniyle her ortağı tazmin etmekle yükümlüdür;

(c) bir ortak, katılmayı üstlendiği sermaye miktarından daha fazla miktarda, Kollektif Şirket amaçları için fiili bir ödeme yapar veya avans verirse, ödeme veya avans tarihinden başlayarak, yüzde dokuz oranında faiz alma hakkına sahip olur ;

(d) bir ortak, karın belirlenmesinden önce, yatırdığı sermayeye karşılık faiz alma hakkına sahip değildir;

(e) her ortak, Kollektif Şirkete ait işletmenin yönetimine katılabilir;

(f) Hiçbir ortak, Kollektif Şirketin işlerini yürütmeye karşılık herhangi bir ücret alma hakkına sahip değildir;

(g) mevcut tüm ortakların rızası olmadan hiç kimse ortak olarak alınamaz;

(h) Kollektif Şirketin işleri ile ilgili olarak olağan konularda ortaya çıkan herhangi bir anlaşmazlık, ortakların çoğunluğu tarafından karara bağlanabilir; ancak, mevcut tüm ortakların rızası olmadan, Kollektif Şirket işletmesinin niteliğinde hiç bir değişiklik yapılamaz; ve

(i) Kollektif Şirketin hesap defterleri, ortaklık işletmesinin bulunduğu yerde (veya birden çok iş yeri varsa, merkez iş yerinde) bulundurulur ve her ortak, uygun gördüğünde, herhangi bir defteri alarak kontrol edebilir ve suretini çıkarabilir.

Kollektif

27. Ortaklar arasında yapılan bir anlaşma açıkça yetki vermedikçe, ortakların herhangi bir çoğunluğu, bir ortağı şirket'ten çıkarma Kollektif Şirket ortaklığından çıkaramaz.

Kendi isteği ile

28. (1) Kollektif Şirketin devam ettiği süre konusunda belirli bir süre için anlaşma yapılmadığı Kollektif durumlarda, herhangi bir ortak, öteki tüm ortaklara Kollektif Şirketten ayrılmak niyetinde olduğu şirket'ten ayrılma yolunda herhangi bir zaman bildirimde bulunarak Kollektif Şirketten ayrılabilir.

(2) Kollektif Şirket başlangıçta yazılı bir sözleşme ile kurulmuşsa, ortak tarafından yapılan ve ortağın imzasını taşıyan yazılı bir bildirim, bu amaç için yeterli olur.

Belirli süreli

29. (1) Belirlenmiş bir süre için kurulan bir Kollektif Şirket, açıkça herhangi bir yeni anlaşma Kollektif Şirketin yapılmaksızın, sürenin sona ermesinden sonra da devam ettirilirse, ortakların hak ve görevleri, o süreden sonra da isteğe bağlı olarak kurulmuş bir ortaklığın koşullarına uygun olduğu ölçüde, sürenin sona erdiği devam ettirilmesi tarihte var olan hak ve görevlerin aynısı kalır.

halinde, eski Kollektif Şirketin durumu karara bağlanmadan veya Kollektif Şirketin işleri tasfiye edilmeden, işin koşul-lara bağlı (2) ortaklarca veya o süre içinde mutad olarak işletmede görevli belirli ortaklarca devam ettirilmesi, olarak devam Kollektif Şirketin devamı anlamına gelir..

ettirilme-sinin

Var-sayılması.

Ortağın hesap vs.

30. Ortaklar, Kollektif Şirketi ilgilendiren her konuda, herhangi bir ortağa ya da yasal temsilcilerine sunma görevi doğru hesaplar sunmak ve tam bilgi vermek zorundadırlar.

Ortakların özel

31. (1) Her ortak, Kollektif Şirket ile ilgili herhangi bir işlemden veya Kollektif Şirketin malını, adını karları için hesap veya iş ilişkilerini herhangi bir biçimde kullanmaktan, öteki ortakların rızası olmadan sağladığı verme zorunluluğu herhangi bir menfaat için firmaya hesap vermekle yükümlüdür.

(2) Bu madde, bir ortağın ölmesi üzerine, Kollektif Şirketin dağıtılmasından sonra ve işlerin tamamen tasfiye edilmesinden önce, gerek hayatta kalan herhangi bir ortak, gerekse ölen ortağın temsilcisi tarafından yapılan işlemlere de uygulanır.

Ortağın firma ile

32. Bir ortak, öteki ortakların rızası olmadan, firmanın yaptığı iş ile aynı niteliği taşıyan herhangi bir iş rekabete girişmeme yapar ve bu yolla firmaya rekabet ederse, bütün karlar için hesap vermek ve o işte elde ettiği tüm kârı görevi firmaya ödemek zorundadır.

Bir Kollektif

33. (1) Bir ortağın Kollektif şirketteki payını, koşulsuz olarak veya ipotek yoluyla veya ödenmek Şirket'teki payı suretiyle geri çekilebilen yükümlülük yoluyla devretmesi, devralana, Kollektif Şirketin devamı devralanın hakları sırasında, öteki ortaklara karşı, Kollektif Şirketin işletme veya işlerinin yönetimine ve yürütülmesine müdahale veya ortaklık işlemlerine ilişkin hesap isteme veya ortaklığın hesap defterlerini denetleme hakkı vermez ; Ancak, devralana, sadece devreden ortağın hak kazanacağı kâr payını alma hakkı verir ve devralan, ortakların kararlaştırdığı kâr hesaplarını kabul etmek zorundadır.

(2) Kollektif Şirketin, gerek tüm ortaklar açısından, gerekse payını devreden ortak açısından dağıtılması halinde, devralan, devreden ortağın kendisi ile öteki ortaklar arasında, almaya hakkı olan ortaklık aktiflerindeki payını almak ve o payı ortaya çıkarmak amacıyla, dağılma tarihinden başlayarak, bir hesap raporu isteme hakkına sahiptir.

Bildirim Süresinin

34. (1) Kollektif Şirket, ortaklar arasındaki herhangi bir anlaşmaya bağlı kalınması koşuluyla, aşağıdaki sona ermesi üzerine hallerde dağıtılır :

(a) belirlenmiş bir süre için kurulmuşsa, o sürenin sona ermesi üzerine ; veya

Dağılım. (b) Tek bir teşebbüs veya iş için kurulmuşsa, o teşebbüs veya işin sona ermesi üzerine ; veya

(c) belirsiz bir süre için kurulmuşsa, herhangi bir ortağın Kollektif Şirketi dağıtma niyeti hakkında öteki ortağa veya ortaklara bildirimde bulunması üzerine.

(2) Yukarıdaki (c) bendinde belirtilen durumlarda, Kollektif Şirket, bildirimde dağıtılma günü olarak belirlenen tarihten başlayarak dağıtılır veya tarih belirtilmemesi halinde ise, bildirimin ulaştırıldığı tarihten başlayarak dağıtılır.

İflâs, ölüm veya

35. (1) Her Kollektif Şirket, ortaklar arasındaki herhangi bir anlaşmaya bağlı kalınması koşuluyla, yükümlülük herhangi bir ortağın ölümü veya iflâsı üzerine, tüm ortaklar açısından dağıtılır..

nedeniyle Dağılma

(2) Ortaklardan herhangi birinin, Kollektif Şirketin malındaki payına, ayrı borcu için bu Yasa uyarınca bir yükümlülük yükletilirse, Kollektif Şirket, öteki ortakların tercihine göre dağıtılabilir..

Kollektif Şirketin

36. Bir Kollektif Şirket, firma tarafından yürütülen bir işin devamını veya o işin Kollektif Şirket halinde yasa dışı olması yapılmasını firma üyeleri için yasaya aykırı yapan herhangi bir olayın gerçekleştiği tüm durumlarda nedeniyle dağıtılır.

dağıtılması

Mahkeme

37. Bir ortağın istidası üzerine Mahkeme, aşağıdaki durumların herhangi birinde, Kollektif Şirketin Tarafından Dağıtma dağıtılmasına karar verebilir :-

(a) bir ortağın sürekli akıl hastası olduğunun Mahkemeyi tatmin edecek şekilde kanıtlanması durumunda;

böyle bir durumda istida, o ortak adına en yakın bir arkadaşı tarafından veya müdahale etmesi gereken kişi olarak başka herhangi bir ortak tarafından yapılabilir;

(b) dava eden ortak dışındaki bir ortağın, Kollektif Şirket sözleşmesinde kendisine düşen görev ve yükümlülüklerini yerine getirme yeteneğini başka herhangi bir şekilde sürekli olarak yitirmesi durumunda;

(c) dava eden ortak dışındaki bir ortağın, işin niteliği dikkate alındığında, Mahkemenin kanısınca işin devamını olumsuz yönde etkileme niyetini veya düşüncesini taşıyan bir davranıştan suçlu bulunması durumunda;

(d) dava eden ortak dışındaki bir ortağın, ortaklık sözleşmesini kasten veya ısrarla ihlal etmesi halinde veya ortaklığın işleri ile ilgili konularda, öteki bir ortağın veya ortakların kendisi ile birlikte ortaklık işini sürdürmelerini makul olarak olanaksız kılacak davranışta bulunması durumunda;

(e) Kollektif Şirketin işinin sadece zararla devam ettirilmesi durumunda;

(f) herhangi bir meselede, Mahkemenin kanısınca Kollektif Şirketin dağıtılmasının adil ve hakkaniyet kaidelerine uygun olacağı koşulların ortaya çıkması durumunda.

Firma ile iş yapan

38. (1) Bir kişi, bir firmanın yapısında bir değişiklik yapıldıktan sonra firma ile işlem yaparsa, kişilerin firmanın değişiklik hakkında bilgi sahibi olana kadar, eski firmanın görünürdeki tüm üyelerini, firmanın görünür-deki halâ üyesi olarak sayma hakkına sahiptir.

üyeleri Esas iş yeri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olan bir firma ile

(2) İlgili olarak Resmi Gazetede yayımlanan bir bildiri, bildiride üzerindeki hakları belirtilen dağıtım veya değişiklik tarihinden önce firma ile iş görmeyen kişiler için bir ihbar oluşturur.

(3) Ölmüş veya iflas etmiş veya firma ile iş gören kişi tarafından ortak olduğu bilinmeyen ve firmadan ayrılan bir ortağın malvarlığı veya terekesi, ölüm, iflas veya ayrılma tarihinden sonra alınan ortaklık borçları için sorumlu tutulamaz.

Ortağın Dağılmayı 39 Kollektif Şirketin dağıtılması veya bir ortağın Kollektif Şirketten ayrılması üzerine, herhangi bir ortak, bildirme hakkı durumu kamuya duyurabilir ve öteki ortağı veya ortakları, rızaları olmadan yapılamayacak gerekli veya uygun . fiiller varsa, o fiillerin, duyurma amacıyla yapılmasına rıza göstermeye zorlayabilir.

Ortakların tasfiye

40. Bir Kollektif Şirketin dağıtılmasından sonra, her ortağın firma için bağlayıcı bir davranışta bulunma yetkisi amaçlarına ilişkin ile ortakların öteki hak ve yükümlülükleri devam eder ve Mahkeme emriyle dağıtım halinde de, Mahkeme aksine sürekli yetkisi bir emir vermedikçe, dağıtıma bakılmaksızın Kollektif Şirketin işlerini tasfiye için ve başlatılmış, ancak dağıtma sırasında tamamlanmamış olan işlemleri tamamlamak için, yukarıda belirtilen yetki ile hak ve yükümlülükler, gerekli olabilecek ölçüde devam eder ; başka hiçbir halde devam etmez:

Ancak, iflâs etmiş bir ortağın işlem veya eylemleri, hiçbir zaman firma için bağlayıcı değildir ; ancak bu koşul bendi, iflâstan sonra kendisini müflisin ortağı olarak gösteren veya bilerek gösterilmesine göz yuman herhangi bir kişinin sorumluluğunu etkilemez.

Ortakların

41. Bir Kollektif Şirketin dağıtılması üzerine her ortak, firmadaki öteki ortaklara ve ortak olarak sahip Kollektif Şirket oldukları menfaatlerle ilgili olarak öteki ortaklar aracılığı ile talepte bulunan herkese karşı, Kollektif mallarının Şirket mallarının firmanın borç ve yükümlülüklerinin ödenmesinde kullanılmasını ve bu ödeme yapıldıktan sonra kullanılma-sındaki artanı da ortakların ortak olarak firmaya olan borçlarını çıkardıktan sonra ortakların alacağı olabilecek hakları ödemelerin yapılması için kullanılmasını isteme hakkına sahiptir ve bu amaçla herhangi bir ortak veya temsilcileri, Kollektif Şirketin sona ermesi üzerine, işletmesinin ve işlerinin tasfiyesi için Mahkemeye istida ile başvurabilir.

Kollektif Şirketin

42. Bir ortak, belirli bir süre için bir Kollektif Şirkete katılması üzerine başka bir ortağa bir prim ödediği vaktinden önce ve Kollektif Şirket, ortağın ölmesi dışında, söz konusu sürenin sona ermesinden önce dağıtıldığı durumlarda Dağı-tılması Mahkeme, Kollektif Şirket sözleşmesi koşulları ile Kollektif Şirketin devam ettiği sürenin uzunluğunu da halinde primlerin dikkate aldıktan sonra, primin tümünün veya uygun göreceği bir kısmının geri verilmesini emredebilir ;

dağıtımı Ancak:

(a) Mahkemenin kanısınca kollektif şirket, tamamıyla veya esas itibarıyla primi ödeyen ortağın sui halinden ötürü dağıtılmışsa; veya

(b) Şirket, primin herhangi bir kısmının geri verilmesi için koşul içermeyen bir anlaşma uyarınca dağıtılmışsa,

Mahkeme böyle bir emir vermez.

Kollektif Şirketin

43. Bir Kollektif Şirket sözleşmesi, taraflarından birinin hileli davranışı veya yanlış beyanı nedeniyle iptal hile veya edildiğinde, iptal hakkına sahip olan taraf, başka herhangi bir hakka halel gelmeksizin, aşağıdaki haklara sahtekarlık-nedeniy sahiptir :

le (a) Kollektif Şirketten pay satın alması için ödediği herhangi bir paraya Dağıtılması ve yatırdığı ana paraya karşılık, Kollektif Şirketin yükümlülüklerinin Halinde karşılanmasından sonra, Kollektif Şirket aktiflerinden artan kısmı hapis hakkına veya artanı alıkoyma hakkına; ve

haklar

(b) Kollektif Şirketin yükümlülükleri için yaptığı herhangi bir ödeme ile ilgili olarak firma alacaklısı olma hakkına ;

(c) firmanın tüm borç ve yükümlülüklerine karşı hileli davranmaktan veya yalan beyanda bulunmaktan suçlu bulunan kişi tarafından tazmin edilme hakkına.

Ayrılan ortağın

44. Bir firma üyesinin öldüğü veya ortaklıktan başka şekilde ayrıldığı ve hayatta kalan veya devam eden Ortaklığın ortakların, firma ile ayrılan ortak veya ölen ortağın terekesi arasındaki hesaplar kesin olarak ödenmeden, dağılmasın-dan firmanın işini, onun ana parası veya aktifleri ile devam ettirmeleri durumlarında, aksine bir anlaşma sonra yapılan bulunmadıkça, ayrılan ortak veya terekesi, kendisinin veya temsilcisinin tercihine göre, dağıtımdan bu yana kardan bazı yapılan ve Mahkemenin Kollektif Şirket aktiflerindeki payının kullanılmasından elde edildiğini saptadığı hallerde pay alma kârdan belirli bir pay veya Kollektif Şirket aktiflerindeki payının miktarı üzerinden yılda yüzde dokuz hakkı oranında faiz alma hakkına sahiptir :

Ancak, Kollektif Şirket sözleşmesi, hayatta kalan veya ortaklığa devam eden ortaklara, ölen veya ayrılan ortağın menfaatini satın almada tercih hakkı verirse ve o hak usulüne uygun biçimde kullanılırsa, ölen veya ayrılan ortağın duruma göre terekesi veya malı, kârdan daha fazla veya başka herhangi bir pay alma hakkı vermez; ancak, bir eylem veya işlemde bulunmayı üstlenen herhangi bir ortak, tercih hakkı koşullarına, esasa ilişkin tüm konularda uymazsa, bu maddenin önceki kuralları uyarınca hesap vermekle sorumlu olur.

Ayrılan veya ölen

45. Ortaklar arasındaki herhangi bir anlaşmaya bağlı kalınması koşuluyla, hayatta kalan veya ortaklığa devam eden ortağın payının ortakların, ayrılan veya ölen ortağın payından ötürü ayrılan bir ortağa veya ölen ortağın temsilcilerine borç olması ödenmesi gereken miktar, şirketin dağıtıldığı veya ortağın öldüğü tarihte gerçekleşmiş bir borçtur.

Nihai Hesaplama-

46. Kollektif Şirketin dağıtılmasından sonra ortaklar arasındaki hesaplaşmada, herhangi bir anlaşmaya bağlı dan sonra olarak, aşağıdaki kurallar uygulanır:-

aktiflerin (a) Anapara kaybı veya açığı dahil, zararlar, önce kârdan, sonra anaparadan ve son olarak da, gerekirse kârı paylaşma hakkı dağıtımı ile ilgili oranında, kişi olarak ortaklar tarafından ödenir;

kural (b) firma aktifleri ve varsa anapara kaybı ve açığını kapatmak için, ortakların yaptıkları katkılar dahil, aşağıdaki şekilde ve sıraya göre kullanılır :-

(i) firmanın ortağı olmayan kişilere, firmanın borç ve yükümlülüklerinin ödenmesinde;

(ii) anaparadan ayrı olarak her ortağın firmaya verdiği avanslar için firmadan alacağı olan miktarın, orantılı olarak her ortağa ödenmesinde ;

(iii) Anapara için firmanın her ortağa olan borcunun, orantılı olarak her ortağa ödenmesinde;

(iv) sonunda herhangi bir miktar kalırsa, o miktarın da, kârların taksim edildiği oranda ortaklar arasında taksim edilmesinde.

II. KISIM

KOMANDİT ŞİRKETLER

Komandit

47. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak Komandit Şirketler, sadece bu Yasanın öngördüğü Şirketlerin Tanımı şekilde ve bu asada öngörülen koşullara bağlı olarak kurulur.

ve Kuruluşu (2) Bir Komandit Şirket, genel ortak (Komandite) olarak adlandırılan ve firmanın tüm borç ve yükümlülükleri için sorumlu olan bir veya daha çok kişi ile, sorumluluğu sınırlı ortak (Komanditer) olarak adlandırılan ve böyle bir ortaklığa girerken belirtilen miktarda değerlendirilmiş mal veya sermaye koyan ve firmanın borç veya yükümlülüklerinden, bu şekilde konulan miktarın ötesinde sorumlu olmayan bir veya daha çok kişiden oluşmalıdır.

(3) Sorumluluğu sınırlı bir ortak (komanditer), Komandit Şirketin devamı sırasında, ortaklığa yaptığı katkının herhangi bir bölümünü, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak çekemez veya geri alamaz ve böyle bir bölümünü çeker veya geri alırsa, firmanın borç ve yükümlülükleri için, çekilen veya geri alınan miktara kadar sorumlu olur.

(4) Bir tüzel kişi, sorumluluğu sınırlı bir ortak (komanditer) olabilir.

Komandit

48. Her komandit Şirket, bu Yasa kuralları uyarınca, sorumluluğu sınırlı bir ortak olarak tescil edilmelidir; Bu Şirketlerin tescil şekilde tescil edilmeyen bir şirket, Kollektif sayılır ve sorumluluğu sınırlı her ortak da bir genel ortak Gerekliliği (komandite) sayılır.

Komandit Şirketle

49. (1) Sorumluluğu sınırlı bir ortak, Komandit şirket işletmesinin yönetimine katılamaz ve firmayı ilgili olarak genel bağlayıcı bir yetkiye sahip olamaz.

hukuk kurallarında Ancak, sorumluluğu sınırlı bir ortak, bizzat veya temsilcisi aracılığıyla, firmanın defterlerini değişiklik herhangi bir zaman denetleyebilir ve Komandit Şirket işletmesinin mevcut durumunu ve geleceğini yapılması inceleyebilir ve bunlar hakkında ortaklara tavsiyelerde bulunabilir.

Sorumluluğu sınırlı bir ortak, Komandit Şirket işletmesinin yönetimine katılırsa,bu sırada firmanın edindiği tüm borç ve yükümlülükleri için, genel bir ortak gibi sorumlu olur.

(2) Bir Komandit Şirket, sorumluluğu sınırlı bir ortağın ölümü veya iflâsı ile dağıtılamaz ve sorumluluğu sınırlı bir ortağın akıl hastalığı, akıl hastasına ait pay başka şekilde saptanamadıkça veya paraya dönüştürülemedikçe, Mahkeme tarafından ortaklığın dağıtılması için bir sebep oluşturmaz.

(3) Bir Komandit şirketin dağıtılması halinde, Mahkeme aksine bir karar vermedikçe, işleri genel ortaklarca tasfiye edilir.

(4) Ortaklar arasındaki açıkça ve zımnen yapılmış herhangi bir anlaşmaya bağlı kalınması koşuluyla:

(a) Komandit Şirket işletmesine ilişkin olağan konularda çıkan herhangi bir uyuşmazlık, genel ortakların(komanditlerin) basit çoğunluğu tarafından karara bağlanabilir;

(b) sorumluluğu sınırlı bir ortak, genel ortakların rızasıyla, ortaklıktaki payını devredebilir ve böyle bir devir üzerine devralan, devredenin tüm haklarına sahip olarak sorumluluğu sınırlı bir ortak olur;

(c) öteki ortaklar, herhangi bir sorumluluğu sınırlı ortağın ayrı borcu için payına yükümlülük yüklenmesi nedeniyle, Komandit Şirketi dağıtma yetkisine sahip değildirler ;

(d) bir kişi, sorumluluğu sınırlı mevcut ortakların rızası alınmadan ortak yapılabilir ;

(e) sorumluluğu sınırlı bir ortak, bildirim vermek suretiyle, komandit şirketi dağıtma hakkına sahip değildir.

III. KISIM

TESCİL

Kollektif ve

50. Bu Yasa kurallarına bağlı kalınması koşuluyla :

Komandit (a) Kollektif veya komandit olsun, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Şirketlerin, Ticari faaliyet gösteren her şirket;

Ünvanların v.s.nin (b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iş yeri olan ve ilk adları Tescili. veya ilk adlarının ilk harflerinden başka herhangi bir ilave yapılmadan gerçek soyadını içermeyen bir ticari ünvan altında iş gören herkes;

Bölüm 113 (c) Şirketler Yasasında tanımlanan ve herhangi bir ilâve yapılmaksızın kendi şirket adından oluşmayan bir ticari ünvan altında iş gören her şirket ; ve

(d) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bir iş yeri olan ve başka bir kişi veya başka kişiler veya başka bir tüzel kişi için tamamen veya esas itibariyle temsilci veya mütevelli olarak iş gören her firma ve her gerçek veya tüzel kişi,

bu Yasada öngörüldüğü şekilde tescil ettirilir.

Ancak iş, herhangi bir Mahkemenin atadığı bir iflâs mütevellisi veya bir kabz memuru veya bir yönetici tarafından yürütülürse tescil gerekmez.

Kollektif ve

51. (1) Kollektif ve Komandit Şirketlerin tescili, tüm ortaklarca imzalanmış ve aşağıdaki ayrıntıları Komandit içeren saptanmış biçimdeki yazılı bir beyannameyi, kuruluş tarihinden başlayarak bir ay içinde Şirketlerin tescil posta ile göndermek veya Mukayyide teslim etmek suretiyle yapılır:

şekli ve (a) firmanın adı ;

ayrıntıları (b) işin genel niteliği

(c) esas iş yeri ;

(d) genel ortak veya sorumluluğu sınırlı ortak olup olmadığına bakılmaksızın, ortak olan her gerçek kişinin, şimdiki ilk adı veya adları ve soyadı, herhangi bir önceki ad veya adları ve soyadı, uyruğu, mutad ikametgahı ve varsa başka bir meşguliyeti ve ortak olan her tüzel kişinin adı ve kayıtlı yazıhanesi veya merkez bürosu;

(e) kollektif ve komandit şirket belirli bir süre için kurulmuşsa, ilgili süre ve hangi tarihte başladığı ;

(f) komandit bir şirket ise, böyle olduğuna ilişkin beyanname ;

(g) sorumluluğu sınırlı her ortağın koyduğu miktar ve ödemenin nakit olarak mı, başka şekilde mi yapıldığı;

(h) kollektif ve komandit şirketin işlerini yürütmeye, şirketi yönetmeye ve şirket adına imza atmaya yetkili genel ortakların adları .

(2) Firma işleri, iki veya daha çok ad altında yürütüldüğünde, adlardan her biri belirtilmelidir.

Ticari ünvanların

52. (1) Ticari ünvanların tescili, gerçek kişi veya şirket tarafından imzalanmış ve aşağıdaki ayrıntıları tescil şekli ve içeren saptanmış biçimdeki yazılı bir beyannameyi, işe başlanılan tarihten başlayarak bir ay ayrıntıları içinde posta ile göndermek veya Mukayyide teslim etmek suretiyle yapılır:

(a) ticari ünvan ;

(b) işin genel niteliği ;

(c) esas iş yeri ;

(d) gerçek kişinin şimdiki adı veya adları ve soyadı, varsa, önceki adı veya adları ve soyadı, uyruğu, mutad ikametgahı ve gerçek kişinin başka bir meşguliyeti ve tüzel kişinin adı ve şirketin kayıtlı yazıhanesi veya merkez bürosu;

(e) işe başlanılan tarih.

(2) İş, iki veya daha çok ticari ünvan altında yapılırsa, o ticari ünvanların her biri belirtilmelidir.

Temsilci veya

53. (1) Bir firmanın, gerçek veya tüzel kişinin, 50’nci maddenin (d) bendi uyarınca tescil ettirilmesi mütevelli halinde gerektiği durumlarda, bu tescil, duruma göre gerçek kişi tarafından veya firmanın veya tüzel tescile ilişkin kişinin tüm ortaklarınca imzalanmış ve saptanmış şekildeki yazılı bir beyannameyi, orada ayrıntılar belirtilen işin başlama tarihinden başlayarak bir ay içinde Mukayyide göndermek veya teslim etmek suretiyle yapılır; ve beyannamede aşağıdaki ayrıntılara yer verilir : Şimdiki adı veya adları ve soyadı ; önceki herhangi bir ad, adlar veya soyadı ; uyruğu ve adına iş yapılmakta olan her gerçek veya tüzel kişinin, duruma göre, mutad ikametgahı veya tüzel kişinin ünvanı.

Ancak, iş bir tröst uyarınca yapılmakta ise ve menfaat sahiplerinden herhangi biri, bir grup çocuk veya başka kişiler ise, grubun tanımlanması yeterli olur.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca verilmesi ve tescil ettirilmesi gereken ayrıntılar, bu Yasa uyarınca verilmesi ve tescil ettirilmesi gereken başka herhangi bir ayrıntıya ektir.

Değişiklik-lerin

54. (1) Herhangi bir firma, gerçek veya tüzel kişi ile ilgili olarak tescil ettirilen ayrıntılarda tescili herhangi bir değişiklik yapıldığı veya meydana geldiği durumlarda, duruma göre, firma, gerçek veya tüzel kişi tarafından imzalanmış ve saptanmış şekildeki ve değişikliğin niteliğini belirten bir beyanname, değişiklik tarihinden başlayarak yedi gün içinde, Mukayyide posta ile gönderilir veya teslim edilir.

(2) Ortaklığın, 34’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının (a) veya (b) bendlerinde öngörüldüğü biçimde dağıtılması dışında dağıtılması, bu madde amaçları bakımından bir değişiklik sayılır.

Uygun Görülme-yen

55. Hiçbir firma veya ticari ünvan, Mukayyidin kanısınca uygunsuz sayılan bir ad altında tescil ettirilemez.

ünvan

Mukayyidin

56. (1) Mukayyit, bu Yasa uyarınca hazırlanan bir beyannameyi alması üzerine, bu Yasa kurallarına beyanname-yi uyulduğundan tatmin olması halinde, beyannameyi dosyalayarak tescil ettirir ve beyannameyi sunan dosyala-ması ve firma veya kişiye, beyannamenin tescil edildiğini gösteren saptanmış şekildeki bir belge verir tescil belgesi veya posta ile gönderir.

vermesi

(2) Tescil belgesi veya aslına uygun olan tasdikli bir sureti, firmanın, gerçek veya tüzel kişinin esas iş yerinde görülebilen bir yerde teşhir edilir ve bu şekilde teşhir edilmediği takdirde ise, duruma göre, firmanın her ortağı veya gerçek veya tüzel kişi veya herhangi bir yetkilisi,

3.000.000.-TL (üç milyon Türk Lirası)na kadar para cezasına çarptırılabilir.

2.33/1997

Ticari ünvanların

57. (1) Bu Yasa uyarınca tescil ettirilmiş olan herhangi bir firma, gerçek veya tüzel kişi faaliyetini sicilden durdurursa, faaliyetten vazgeçildiğinde firmada ortak olan kişiler veya gerçek kişi veya ölümü çıkarılması halinde mirasçıları veya tüzel kişi veya herhangi bir görevlisi, faaliyetten vazgeçildiği tarihten başlayarak bir ay içinde, firmanın, gerçek veya tüzel kişinin faaliyetten vazgeçtiği yolunda, Mukayyide, saptanmış biçimde bir beyanname sunmak veya posta ile göndermekle görevlidir.

(2) Mukayyit, yukarıda belirtilen beyannameyi alması üzerine, beyannameyi dosyalayarak tescil eder ve firmayı veya gerçek veya tüzel kişiyi sicilden çıkarır.

(3) Mukayyidin, bu Yasa uyarınca tescil ettirilmiş bir firmanın, gerçek veya tüzel kişinin iş yapmadığına inanması için makûl bir sebebi bulunduğunda, Mukayyit, firmaya veya gerçek veya tüzel kişiye taahhütlü bir mektupla tebligatta bulunarak tebligat tarihinden başlayarak bir ay içinde tebligata cevap verilmemesi halinde, firmanın veya gerçek veya tüzel kişinin sicilden çıkarılacağını bildirebilir.

(4) Mukayyit, gerek firmadan veya gerçek veya tüzel kişiden, firmanın veya gerçek veya tüzel kişinin iş yapmadığını bildiren bir cevap alırsa veya tebligâtı gönderdikten sonra bir ay içinde cevap almazsa, firmayı veya gerçek veya tüzel kişiyi sicilden çıkarabilir.

Sicil ve Dizin

58. Mukayyit, tescil amaçları için sağlanacak uygun defterlerde yukarıdaki şekilde tescil ettirilen tüm kollektif tutulması ve komandit şirketlerle ticari ünvanların ve söz konusu şirketler ve ticari ünvanlarla ilgili olarak tescil ettirilen tüm beyannamelerin sicili ile dizinini tutar.

Resmi Gazete'de

59. Mukayyidin bu Yasa kuralları uyarınca sicile yaptığı her kayıt, Resmî Gazete'de yayımlanır.

bildiri

Tescil edilen

60. (1) (A) Herhangi bir kişi Mukayyitlik nezdinde dosyalanan her bir dosyayı 5.-YTL (Beş Yeni Türk beyanname-lerin Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle inceleyebilir. Ayrıca herhangi bir kişi, herhangi bir tetkiki ve tasdikli kollektif veya komandit şirketin veya ticari ünvanın tescil belgesini, onay belgelerini, suretleri değişiklik belgesini, tescil edilmiş herhangi bir beyannameyi veya herhangi başka bir belgeyi her

3.33/1997 sureti ve her sayfası için 15.- YTL (On Beş Yeni Türk Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle 36/2007 Mukayyit tarafından veya onun yetkili kıldığı bir memur tarafından onaylanmış olarak talep edebilir.

36/2007 (B) Bir kollektif veya komandit şirketin tescili için yapılan müracaat ve bu hususta gerekli ayrıntıların beyanı üzerine 57.-YTL (Elli Yedi Yeni Türk Lirası) (bu harç bir adet tescil belgesi ısdarını kapsar); bir ticari ünvan tescili için, bir gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılan müracaat ve bu hususta gerekli ayrıntıların beyanı üzerine 44.- YTL (Kırk Dört Yeni Türk Lirası) (bu harç bir adet tescil belgesi ısdarını da kapsar); bir kollektif veya komandit şirkette veya ticari ünvanda yapılan herhangi bir değişikliğin beyanı üzerine 30.-YTL (Otuz Yeni Türk Lirası) (bu harç sözkonusu değişiklik tesciline ilişkin bir belge ısdarını da kapsar); bir kollektif veya komandit şirket veya ticari ünvan tescilinin Resmi Gazete’de ilan edilmesi için

42.-YTL (Kırk İki Yeni Türk Lirası); bir kollektif veya komandit şirkette veya ticari ünvanda yapılan herhangi bir değişikliğin Resmi Gazete’de ilanı için 42.-YTL (Kırk İki Yeni Türk Lirası);

bir isim yoklaması için yapılan dilekçeler 12.- YTL (On İki Yeni Türk Lirası) (tesciline izin verilen isimlerin koruma süresi 6 (altı) ay olup, bu süre içerisinde tescil ettirilmeyen isimler başkalarına verilebilir.); şirket isimler dizinin incelenmesi için 12.- YTL (On İki Yeni Türk Lirası) harç alınır.

36/2007 (C) Bakanlar Kurulu Resmi Gazete’de yayımlayacağı bir tüzükle, her yıl Devlet Planlama Örgütü tarafından saptanan yıllık enflasyon oranını aşmamak koşuluyla, bu maddede öngörülen tüm resim ve harç miktarlarını on katına ulaşıncaya kadar artırabilir veya indirime bağlı tutabilir.

(2) Bir tescil belgesi veya bu Yasa uyarınca tescil edilmiş herhangi bir beyannamenin sureti veya beyannameden alıntı, Mukayyidin veya resmi görevinin kanıtlanması gerekli olmayan ve usulüne uygun olarak Mukayyitçe yetkilendirilmiş olan başka bir görevlinin imzasıyla, aslına uygun bir suret veya alıntı olduğu, gerekli şekilde tasdik edilirse, hukuk veya ceza ile ilgili tüm yargısal işlemlerde orijinal belge ile ayni geçerlikte şahadet olarak kabul edilir.

Tescilde temerrüt

61. Bu Yasanın herhangi bir beyanname sunmasını gerekli gördüğü herhangi bir firma, gerçek veya tüzel kişi, bu için ceza Yasanın saptadığı şekilde ve süre içinde makûl bir sebebi olmadan bunu yapmakta temerrüt ederse, firmadaki her ortak veya tüzel kişi veya herhangi bir yetkilisi veya gerçek kişi, seri yargılama yöntemi ile

4.33/1997 yargılanarak mahkûm edilmesi halinde, temerrüdün devam ettiği her gün için 1.000.000.-TL (Bir milyon Türk lirası)na kadar bir para cezasına çarptırılabilir ve Mahkeme istenilen ayrıntıları içeren bir beyannamenin Mukayyide sunulmasını emreder. Beyannamenin hangi süre içinde sunulacağı emirde belirtilir.

Temerrüt

62. Bu Yasanın ayrıntılarla ilgili bir beyanname sunmasını veya 54’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının bu Eden Kişilerin ayrıntılarda herhangi bir değişiklik ile ilgili beyanname sunmasını gerektirdiği bir firma veya gerçek veya kısıtlılığı tüzel kişi, bunu yapmakta temerrüt ederse, temerrüt edenin, işini yapmaya devam edebilmesi için, temerrüdün devam ettiği sırada herhangi bir zaman bilgi vermesi gereken işi ile ilgili olarak kendisinin yaptığı veya adına yapılan herhangi bir sözleşmeden doğan veya sözleşmeye dayanan haklarının, dava veya başka yargı işlemi yoluyla gerek firmada veya ticari ünvanda veya gerekse başka şekilde uygulanması sağlanamaz.

Ancak daima aşağıdaki kurallar da uygulanır : -

(a) Temerrüt eden kişi, bu maddenin koyduğu kısıtlılığa karşı bir çare için Mahkemeye istida ile başvurabilir ve Mahkeme, temerrüdün istemeyerek veya dikkatsizlik veya başka yeterli bir sebepten dolaylı işlendiğinden veya başka sebeplerden dolayı çare bulunmasının ve mağduriyetin giderilmesinin doğru ve hakkaniyet kaidelerine uygun olacağından tatmin olması üzerine, aksine bir emir vermedikçe, istida masraflarının temerrüt eden tarafından ödenmesi koşuluyla ve koymayı uygun göreceği başka herhangi bir koşula bağlı olarak, gerek genel olarak, gerekse belirli sözleşmelerle ilgili olarak, mağduriyetin giderilmesi konusunda karar verebilir, ancak istida, Mahkemenin emredeceği biçimde tebliğ ve ilân edilmedikçe, mağduriyetin giderilmesi konusunda emir verilmez ve yine sözleşme taraflarından herhangi birinin, bu Yasaya uyulmuş olsa idi sözleşmeyi yapmış olmayacağını Mahkemeyi tatmin edecek şekilde kanıtlaması halinde de, herhangi bir sözleşme ile ilgili olarak mağduriyetin giderilmesine emir verilmez ;

(b) bu maddenin içerdiği kurallar, herhangi bir tarafın, yukarıda belirtilen bir sözleşme ile ilgili olarak temerrüt edene karşı olan haklarını haleldar etmez ;

(c) başka herhangi bir tarafın böyle bir sözleşme ile ilgili haklarını uygulamak için temerrüt edene karşı bir dava açılacak veya yargı işlemi başlatılacaksa, bu maddenin içerdiği kurallar, temerrüt edeni o dava veya işlemde, o sözleşmeden doğan öteki taraf aleyhindeki haklarını, mukabil talep veya karşılıklı mahsup etme talebi veya başka şekilde almaktan engellemez.

Gerçek dışı beyan

63. Bu Yasa uyarınca tescil amaçları için gerçek dışı olduğunu bildiği bir beyanda bulunan veya gerçek dışı bir için ceza beyannameyi imzalayan, gönderen veya teslim eden herhangi bir kişi, 20.000.000.-TL (yirmi milyon Türk

5.33/1997 Lirası)na kadar para cezasına veya iki yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir..

IV. KISIM

GENEL KURALLAR

Hesap defterleri

64. (1) Her kollektif ve komandit şirket hesap defterleri tutar.

tutma görevi Ancak ortaklar, alınan ve ödenen tüm nakit paraları yeteri kadar ayrıntılı bir şekilde gösteren günlük kayıtları ve ticaret veya işletme, eşya alım satımı ile de uğraşmakta ise, gerek peşin gerekse kredi ile satılan ve alınan eşyanın tanınmasını olanaklı kılacak şekilde yeterli ayrıntıları içeren bir defter dahil, satılan tüm eşyaların hesaplarını ve ayrıca, o eşyaları sağlayıcının veya alıcısının adı ve adresi ile ilgili ayrıntıları ve stok sayımının yapılması için dayanılan esasları gösteren yıllık stok sayımı beyannamelerini içeren defterler dahil,ticaret, iş veya mesleklerindeki işlemleri ile mali durumlarını göstermek veya açıklamak için gerekli olan defter veya hesapları tutmamışlarsa, bu madde amaçları için uygun hesap defterlerini tutmuş sayılmazlar :

Ancak, bir kollektif veya komandit şirket, yukarıda gerekli görülen ayrıntıları kayda geçirmenin zor veya normal ticaret kurallarına aykırı olan herhangi bir perakendecilik işi ile uğraşmakta ise, bu ayrıntıları kayda geçirmemesi mazur görülebilir.

(2) Yukarıda öngörüldüğü şekilde uygun hesap defterlerini tutmayı ihmal eden herhangi bir kişi, seri yargılama sonucu mahkûmiyeti üzerine, 40.000.000.-TL (Kırk milyon Türk Lirası) na kadar para

6.33/1997 cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.

Gerçek adların

65. (1) Bu Yasanın tescil edilmesini gerekli gördüğü her firma, gerçek veya tüzel kişi, üzerinde veya vs.'nin içinde firmanın adı veya ticaret ünvanı bulunan ve firma, gerçek veya tüzel kişi tarafından yayımlan-ması İngiliz Dominyonlarının herhangi bir kısmında yaşayan kişilere sunulan veya gönderilen tüm ticari kataloglarda, sirkülerlerde ve iş mektuplarında okunaklı harflerle aşağıdakileri de belirtmelidir:

(a) bir firma olması halinde, firmadaki tüm ortakların şimdiki adı veya adları veya adının veya adlarının ilk harfleri ve şimdiki soyadları, herhangi bir önceki adı veya adları ve soyadları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı değilse uyruğu veya bir tüzel kişinin adı ve komandit bir şirket halinde de ortağın, sorumluluğu sınırlı bir ortak olup olmadığı;

(b) bir gerçek kişi olması halinde, şimdiki adı veya adları veya adının veya adlarının ilk harfleri ve şimdiki soyadı, herhangi bir önceki adı veya adları ve soyadı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı değilse uyruğu; ve

(c) bir tüzel kişi olması halinde de tüzel kişilik adı.

(2) Bu maddeye uymakta temerrüt edilirse, firmanın her ortağı veya duruma göre gerçek veya tüzel kişi veya tüzel kişinin herhangi bir yetkilisi, seri yargılama yöntemi sonucu mahkûmiyeti üzerine her suç için 2.000.000.-TL (İki milyon Türk Lirası)na kadar para cezasına çarptırılabilir.

7.33/1997

Tüm kollektif ve

66. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iş yapmakta olan her kollektif ve komandit şirket, bu Yasanın yürürlüğe komandit girdiği tarihten önce veya sonra kurulup kurulmadığına bakılmaksızın, bu Yasa kuralları uyarınca kurulmuş şirketlerin, bu sayılır.

Yasa uyarınca

kurulmuş sayılması.

Tüzük ve Mahkeme

67. (1) Bakanlar Kurulu, aşağıdaki konularla ilgili olarak Tüzük yapabilir :

tüzüğü yapma

yetkisi

(a) bu Yasa uyarınca Mukayyide ödenecek harçlar ;

(b) Mukayyidin bu Yasa uyarınca yapacağı görevler veya ek görevler ;

(c) bu Yasa amaçları için kullanılacak formlar ;

(d) genel olarak, bu Yasa uyarınca tescillerin ve onlarla ilgili herhangi bir konunun yürütülmesi ve düzenlenmesi.

(2) Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye ve yardımı ile, komandit şirketlerin bu Yasa uyarınca tasfiyesine ilişkin işlemler ve herhangi bir türdeki işlemlerle ilgili harç miktarları ve şahadet dahil, çalışma yöntemini düzenlemek için Bakanlar Kurulunun resmi mühürünü ve bakanlar ile Yüksek Mahkeme Başkanının imzalarını taşıyan yazılı Mahkeme Tüzüğü yapabilir.