Kıbrıs Türk Federe Devletinde Yargı Yetkisi Kullanan Bağımsız Mahkemelerin Kuruluşu, İşleyişi, Görev Ve Yetkileri Ve Yargıçların Nitelikleri, Atanmaları, Hakları, Ödevleri Ve Diğer Hususlar İle İlgili Yasa

RG. Sayı:25 8 Nisan 1976

Kıbrıs Türk Federe Devleti Kurucu Meclisinin 17 Mart 1976 tarihli birleşiminde kabul olunan “1976 Mahkemeler Yasası”, Anayasanın 74’üncü maddesi gereğince, Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.

9/1976

KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETİNDE YARGI YETKİSİ KULLANAN BAĞIMSIZ MAHKEMELERİN KURULUŞU, İŞLEYİŞİ, GÖREV VE YETKİLERİ VE YARGIÇLARIN NİTELİKLERİ, ATANMALARI, HAKLARI, ÖDEVLERİ VE DİĞER HUSUSLAR İLE İLGİLİ YASA

(3/1978, 10/1978, 6/1980, 23/1980, 19/1981, 18/1982, 34/1982, 56/1982, 21/1983, 7/1984, 20/1984, 4/1985,7/1986, 24/1986, 2/1988, 5/1988, 15/1988, 67/1991, 8/1995, 15/1995, 38/1995, 6/1997, 42/2000, 2/2002; 43/2005; 51/2008, 15/2009, 17/2013, 54/2017, 47/2024, 6/2026 ve 23/2026 sayılı Değişiklik Yasaları ile değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle )

MADDE DİZİNİ:

BİRİNCİ KISIM – GENEL KURALLAR

Madde 1. Kısa isim.

Madde 2. Tefsir.

Madde 3. Yargı yetkisi.

Madde 4. Yargıçlar ve Yargıçlık mesleği ile bağdaşmayan işler.

Madde 4 A. Yargıçların Yaş Haddinden Emekliye ayrılması.

Madde 5. Yargıçların bağlılık yemini.

İKİNCİ KISIM – YÜKSEK MAHKEME

Madde 6. Yüksek Mahkemenin Kuruluşu, Görev ve yetkileri

Madde 7. Yüksek Mahkeme Yargıçlarının Atanması.

Madde 8. Yüksek Mahkeme Yargıçlarının nitelikleri.

Madde 9. Yüksek Mahkeme Yargıçlarının Ödenekleri.

Madde 10. Bilimsel toplantılara katılma.

Madde 11. Yüksek Mahkeme yargıçlarının görevlerine son verilmesi ve disiplin konularına ilişkin konular

Madde 12. Makamın boşalması.

Madde 13. Başkana vekalet ve geçici atamalar.

Madde 14. Mahkeme tüzüklerinin yürürlüğü.

Madde 15. Önceden verilmiş kararlar ve askıda bulunan işlemler.

ÜÇÜNCÜ KISIM – ALT MAHKEMELER

BÖLÜM I – Kaza Mahkemeleri.

Madde 16. Kaza Mahkemelerinin kuruluşu.

Madde 17. Kaza Mahkemelerinin oluşumu.

Madde 18. Kaza Mahkemesi Yargıçlarının atanması.

Madde 19. Kaza Mahkemesi yargıçlarının nitelikleri.

Madde 20. Kaza Mahkemesi yargıçlarının ödenekleri.

Madde 21. Kaza Mahkemesi yargıçlarının görevlerine son verilmesi ve disiplin konuları.

Madde 22. Makamın boşalması.

Madde 23. Geçici ve vekaleten atamalar.

Madde 24. Hukuk meselelerinde Kaza Mahkemelerinin Bölgesel Yetkisi.

Madde 25. Kaza Mahkemelerinin hukuk meselelerinde yetkisi.

Madde 26. Ceza meselelerinde Kaza Mahkemelerinin bölgesel yetkisi.

Madde 27. Kaza Mahkemelerinin ceza meselelerinde yetkisi.

Madde 28. Kaza Mahkemelerinin ilk tahkikat yapma yetkisi.

Madde 29. Kaza Mahkemesi yargıçlarının ve kamu görevlilerinin görev bölümü.

BÖLÜM II – Ağır Ceza Mahkemeleri.

Madde 30. Ağır Ceza Mahkemelerinin oluşumu.

Madde 31. Ağır Ceza Mahkemelerinin yetkisi.

BÖLÜM III – Aile Mahkemeleri.

Madde 32. Aile Mahkemelerinin yetki ve oluşumu.

Madde 33. Aile Mahkemelerinin bölgesel yetkisi.

Madde 34. Aile Mahkemelerinin görev ve yetkileri.

Madde 35. Aile Mahkemeleri kararlarına karşı yapılan

istinaflar.

Madde 36. Aile Mahkemelerinin uygulayacağı mevzuat.

DÖRDÜNCÜ KISIM – İSTİNAFLAR.

Madde 37. İstinaflar.

BEŞİNCİ KISIM – MAHKEMELER TARAFINDAN UYGULANACAK MEVZUAT VE

MAHKEMELERİN YETKİLERİ İLE İLGİLİ GENEL

KURALLAR.

Madde 38. Mahkemeler tarafından uygulanacak mevzuat.

Madde 39. Mahkeme kararları.

Madde 40. Davaların tamamen ve nihai olarak karara bağlanması.

Madde 41. Men’i müdahale emri ve yed’i emin.

Madde 42. Borç ve hükümlerde faiz.

Madde 43. Vesikaların mahkeme emirleri ile icrası.

Madde 44. Rapor için havale.

Madde 45. Hakem veya bilirkişiye havale.

Madde 46. Bilirkişi ve hakemlerin yetki ve ödenekleri.

Madde 47. Mahkemeden görüş isteme.

Madde 48. Masraf hususunda mahkemenin koşul yetkisi.

Madde 49. Mahkemenin Tespit kararı verme yetkisi.

Madde 50. Mahkeme emirlerine riayeti zorlamak.

Madde 51. Masraflar hakkında emir verme yetkisi.

Madde 52. Mahkeme karar ve emirlerine uymayanların

cezalandırılması.

Madde 53. Mahkeme harçlarının ve diğer paraların ödenmesini zorlama.

Madde 54. Harçların ve diğer paraların elden çıkarılması.

Madde 55. Hükümlerin tebliğ edilmeden bağlayıcı olması.

ALTINCI KISIM – TANIKLAR VE TANIKLIK.

Madde 56. Mahkemece tanığın celbedilmesi.

Madde 57. Gelmekten kaçınan tanık.

Madde 58. Tanığın yemin etmesi veya söz vermesi.

Madde 59. Tanıklık yapmayı reddeden tanık.

Madde 60. Mahkemenin mahkemedeki kişileri çağırma yetkisi.

Madde 61. Tutuklunun tanık olarak celbi.

Madde 62. Masraf ödenmediği halde tanığın hazır olması.

Madde 63. Yeminsiz veya beyansız tanıklık yapma halleri.

Madde 64. Keşif.

YEDİNCİ KISIM – DAVALAR İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ KURALLAR.

Madde 65. Devletin taraf olduğu davalar.

Madde 66. Davaların nakli.

SEKİZİNCİ KISIM – MAHKEME KAMU GÖREVLİLERİ ve RAPORTÖRLER.

Madde 67. Mahkemeye bağlı kamu görevlileri.

Madde 67 A. Sözleşmeli Raportörlerin Atanması, Nitelikleri ve Hizmet Koşulları

Madde 68. On üçüncü maaş ikramiyesi.

Madde 69. Baş İcra Memurunun görevleri.

Madde 70. İhmalden dolayı sorumluluk.

Madde 71. Müzekkerelerin icrasında usulsüzlük.

Madde 72. Kamu görevlilerinin hareketi.

Madde 73. Üçüncü şahıslar tarafından talep ihbarı olmaksızın eşya satışından kamu görevlilerinin korunması.

DOKUZUNCU KISIM – ÇEŞİTLİ KURALLAR.

Madde 74. Mahkemelerin oturumları.

Madde 75. Kaza Mahkemelerinin oturum yeri.

Madde 76. Oturumların süresi.

Madde 77. Tutanaklar.

Madde 78. Kayıtlar için siciller.

Madde 79. Mühürler.

Madde 80. Müzekkere ve sairenin mühürlenmesi.

Madde 81. Mahkeme tüzükleri.

Madde 82. Bütçe.

ONUNCU KISIM – GEÇİCİ VE SON KURALLAR.

Madde 83. Yetki Nakli

Madde 84. Önceden verilmiş kararlar ve askıda bulunan işlemler.

Madde 85. Mahkeme binaları.

Madde 86. Yürürlükten kaldırma ve korumalar.

Geçici Madde-Koruma

Geçici Madde Kaza Mahkemesi Yargıcı Atamalarında İcrai Meslek süresinin geçici olarak azaltılması Geçici Madde Kaza Mahkemesi Yargıcı Atamalarında İcrai Meslek süresinin geçici olarak azaltılması Geçici Madde Sonuçlandırılmamış Davaların Durumu

Madde 87. Yürürlüğe giriş.

Kıbrıs Türk Federe Devleti Kurucu Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

BİRİNCİ KISIM - GENEL KURALLAR

Kısa İsim

1. Bu Yasa “1976 Mahkemeler Yasası” olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe-

“Aile Mahkemesi”, bu Yasanın 32’inci maddesi uyarınca kurulan Aile Mahkemelerini anlatır.

“Anayasa”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasasını anlatır.

2(1).7/1986 “Anayasa Mahkemesi”, Anayasa uyarınca Anayasa Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemeyi anlatır.

“Başmukayyit”, Başmukayyit Yardımcısını da kapsar.

“Ceza işlemi” yasa veya sair mevzuata aykırı suç iddiası ile bir kişinin yargılanması amacıyla mahkeme huzurunda aleyhine başlatılan herhangi bir işlemi anlatır.

“Dava”, celpname ile veya Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğünde öngörülen bir usul ile başlatılmış bir hukuk işlemini anlatır.

“Davacı”, bir kişi aleyhine dava, dilekçe, takrir, celpname veya başka bir usul ile bir mahkeme huzurunda herhangi bir talepte bulunan kişiyi kapsar ancak mukabil dava ile talepte bulunan “davalı” bu deyimin dışında kalır.

“Davalı”, dava, dilekçe, takrir, celpname veya diğer bir usul ile bir mahkemede aleyhine herhangi bir talepte bulunulan bir kişiyi kapsar.

“Dava sebebi”, dava hakkı veren tüm olgu ve nedenlerden oluşur. Ancak, sözleşmelerden doğan davalarda sözleşmeler bir kaza bölgesinde yapılıp diğer bir kaza bölgesinde ihlal edildiklerinde her iki bölgedeki yetkili mahkemelerin herhangi birinde dava açabilmek için dava sebebi doğmuş sayılır.

“Devlet”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletini anlatır.

“Hukuk işlemi” ceza işlemi dışında herhangi bir yargısal işlemi kapsar.

2(2).7/1986

“Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü”, bu Tüzükteki örnekleri de kapsar.

“Kamu görevlisi” yargı organı hizmetinde çalışan kamu görevlilerini anlatır.

“Mahkeme”, Yüksek Mahkemeyi veya bir yargıcını veya bu Yasa veya diğer bir yasa ile kurulan yetkili bir alt mahkemeyi veya bir yargıcını anlatır.

“Mukayyit” mukayyit yardımcısını da kapsar.

“Sebep”, bir davacı ile bir davalı arasındaki bir davayı veya diğer bir asli işlemi de anlatır.

Bölüm 224 “Taşınmaz Mal”, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Kanununun 2. maddesinde verilen anlamı 3/1960 taşır.

7/1978

17/2013 “Uluslararası Örgüt ve/veya Kurum ve/veya Kuruluş” uluslararası düzeyde faaliyet gösteren ve bağımsız devletler tarafından kurulmuş olan Avrupa Birliğini ve ona bağlı Avrupa Komisyonunu, Avrupa Parlamentosunu ve Avrupa Birliği Konseyini; Birleşmiş Milletleri ve ona bağlı kurum ve kuruluşlarını;

Avrupa Konseyini ve ona bağlı Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesini; İslam İşbirliği Teşkilatını ve ona bağlı kuruluşları ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatını anlatır.

“Yargıç”, Yüksek Mahkeme Başkan ve yargıçlarını ve alt mahkemelerin başkan, kıdemli yargıç ve yargıçlarını anlatır.

“Yargıtay”, Anayasa uyarınca Yargıtay olarak görev yapan Yüksek Mahkemeyi anlatır.

“Yargı görevi”, yargı organlarınca yerine getirilen yargı görevini anlatır.

“Yüksek Adliye Kurulu” Anayasa uyarınca oluşan Yüksek Adliye Kurulunu anlatır.

“Yüksek İdare Mahkemesi” Anayasa uyarınca Yüksek İdare Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemeyi anlatır.

“Yüksek Mahkeme”, Anayasa uyarınca oluşan Yüksek Mahkemeyi anlatır.

Yargı

3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletinde yargı yetkisi Anayasa ve Anayasaya uygun olarak konan yasalara Yetkisi göre Yüksek Mahkeme ve yasalarda gösterilen alt mahkemeler tarafından kullanılır.

3.7/1986

Yargıçlar

4. (1) Yargıçlar, görevlerinde bağımsızdırlar, Anayasaya, yasaya, hukuka ve vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.

(2) Yargıçlar yargı organının sürekli üyesidirler ve Anayasa, bu Yasa ve diğer yasalarda gösterilen haklara sahiptirler.

(3) Anayasa ve bu Yasa kuralları saklı kalmak koşuluyla, yargıçlar, tüm diğer konularda, kamu görevlilerine ilişkin yasa

ve tüzüklerin kapsamına girerler.

(4) Yargıçlar, yasalar uyarınca kazandıkları emeklilik, ikramiye veya benzeri diğer hakları saklı kalmak koşuluyla Yüksek Adliye Kuruluna sunacakları bir yazı ile istedikleri zaman istifa edebilirler.

(5) Yargıçlar, genel ve özel hiçbir görev alamaz; resmi görevleri dışında hiçbir iş yapamaz; Devlet veya kamu kuruluşlarının herhangi bir yüklenme işini doğrudan doğruya veya dolaylı kabul edemezler.

Yargıçlık görevi ile

(6) Yüksek Mahkeme Başkan ve yargıçları her ne sıfatla olursa olsun Anayasanın ve yasaların bağdaşmayan işler kendilerine yüklediği

görevler dışında hiçbir görev yapamazlar, herhangi bir kurul veya komitede çalışamazlar, Yürütme ve Yasama organları ile Başsavcının yetki ve görev alanlarına giren konularda

faaliyette bulunamazlar.

Ancak, uluslar veya toplumlararası toplantılara

katılabilirler.

2.54/2017 (7) Yargıçlar, görevlerini, tarafsızlık içinde ve herkesi eşit muameleye tabi tutarak yerine getirirler.

(8) Yargıçlık görevlerinin yerine getirilmesinde dürüstlük, mesleğe yaraşırlık, ehliyet ve özen esastır. Görev dışında da dürüstlük ve mesleğe yaraşırlığın korunması gereklidir.

(9) Yüksek Mahkeme, bu maddede yer alan, Yargıçların davranış ilkelerinin, uygulama kurallarını belirlemek amacı ile tüzük yapabilir.

Yargıçların Yaş 4A 1 Temmuz 1987 tarihinden önce Yargıç olarak atananların hakkı saklı kalmak koşuluyla bir Yargıcın Haddinden Emekliye emekli olabilmesi için fiili hizmet süresinin yirmi beş yıl olması koşuldur.

Ayrılması Ancak, altmış beş yaşını doldurmuş olan bir Yüksek Mahkeme Başkanı veya Yüksek Mahkeme Yargıcı veya 2,42/2002 altmış yaşını doldurmuş olan bir Kaza Mahkemesi Başkanı veya Kaza Mahkemesi Yargıcının, emeklilik maaş ve ikramiyesi ile her türlü emeklilik menfaatine hak kazanabilmesi için fiili hizmet süresinin onbeş yıl olması yeterlidir.

Yargıçların bağlılık

5. Yüksek Mahkeme yargıcı görevine atananlar, görevlerine başlamadan önce Cumhurbaşkanı huzurunda; alt yemini mahkeme yargıcı görevine atananlar ise, görevlerine başlamadan önce Yüksek Mahkeme huzurunda aşağıdaki

4.7/1986 yemini yaparlar:

BAĞLILIK YEMİNİ

....................görevinde Kıbrıs Türk Toplumuna ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine bağlı kalacağıma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasasını, yasalarını ve diğer mevzuatını koruyacağıma, görevimi doğruluk, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde, sadece vicdanımın emrine uyarak yapacağıma namusum üzerine yemin ederim.

İKİNCİ KISIM

YÜKSEK MAHKEME

Yüksek Mahkemenin

6. (1) Yüksek Mahkeme, bir Başkan ve yedi yargıçtan oluşur, Başkanın yokluğunda en kıdemli yargıç ona Kuruluşu, Görev ve vekillik eder.

Yetkileri

(2) Yüksek Mahkeme; Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan, Yargıtay ve Yüksek İdare Mahkemesi görevlerini

5.7/1986 yapar.

(3) Yüksek Mahkeme, Başkan ve dört yargıç ile toplanarak Anayasa Mahkemesi görevini yapar. Yüksek Mahkemenin en

son atanan iki yargıcı veya en son atanan ikiden fazla yargıç bulunması ve bunların aynı günde atanmış olması halinde, bunlar arasından daha az kıdeme sahip olan iki yargıç yedek yargıç olarak görev yapar. Başkanın oturumunda bulunmadığı hallerde, en kıdemli yargıç başkanlık eder.

Anayasanın 148’nci maddesi uyarınca Anayasa

Mahkemesine havale edilen konuların duruşmasında, havale kararına taraf olan yargıç veya yargıçlar görev alamazlar.

(4) Yüksek Mahkeme, Başkan ve iki yargıç ile veya sadece üç yargıç ile toplanarak Yargıtay veya Yüksek İdare Mahkemesi olarak görev yapar. Bu görev çerçevesinde verilen kararlar nihaidir. Başkanın oturumda bulunmadığı hallerde en kıdemli yargıç başkanlık eder.

Ancak, Yüksek Mahkemeye Yüksek İdare Mahkemesi

olarak doğrudan doğruya başvurulması yasa ile gösterilen haller dışındaki başvurular, Yüksek İdare Mahkemesinde

görevli ek yargıç tarafından incelenip karara bağlanır.

Tek yargıç tarafından verilecek kararlara karşı üç

yargıçtan oluşan Yüksek İdare Mahkemesine istinafen

başvurulabilir.

(5) Yargıtay veya Yüksek İdare Mahkemesinde görev yapacak olan Yüksek Mahkeme yargıçları, her adli yılın başlangıcından önce o adli yıl için Yüksek Mahkeme tarafından belirlenir ve bir adli yıl için o yargıç, Yargıtay veya Yüksek İdare

Mahkemesinde görev yapar. Ancak, bir adli yıl içinde

incelenmesine başlanıp da sonuçlandırılmayan bir istinaf, başvuru veya yargısal işlem aynı yargıç veya yargıçlardan oluşan heyet tarafından o adli yılı izleyen adli yıl içinde sonuçlandırılır.

Yargıtay veya Yüksek İdare Mahkemesinde bir yıl için

görevli olan yargıçlardan herhangi birinin geçici olarak görevini yürütemediği hallerde, Yüksek Mahkeme Başkanının görevlendireceği başka bir yargıç o görevi yürütebilir.

Yargıtay veya Yüksek İdare Mahkemesinde bir yıl için

görevli olan yargıçlardan herhangi birinin istifa, ölüm, veya herhangi bir nedenle sürekli olarak görevini yapamaması halinde ve onun yerine yeni bir atama yapılıncaya kadar, Yüksek Mahkeme Başkanının görevlendireceği başka bir

yargıç veya yargıçlar o görevi yürütebilir.

(6) Anayasanın 151’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası saklı kalmak koşuluyla, Yargıtay, Anayasanın veya herhangi bir Yasanın gösterdiği hallerde, İlk Mahkeme olarak veya istinafen davalara bakmak yargı yetkisine sahiptir.

Ancak, İlk Mahkeme olarak yetki verildiği hallerde,

bu yetki Yüksek Mahkemenin atayacağı Yüksek

Mahkeme yargıcı veya yargıçları tarafından kullanılır. Bu suretle verilecek kararlara karşı Yargıtay’a istinafen başvurma hakkı vardır.

(7) Yüksek Mahkeme kararları oyçokluğu ile alınır

Yüksek Mahkeme

7. Anayasanın 121’inci maddesi saklı kalmak koşuluyla, Yüksek Mahkeme Başkan ve yargıçları Yüksek Adliye yargıçlarının atanması Kurulu tarafından Anayasa ve ilgili yasa kuralları uyarınca ve Yüksek Adliye Kurulunca saptanan usule göre atanırlar ve atanmaları Anayasanın 107’nci maddesinin (4)’üncü fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından onaylanır.

Yüksek Mahkeme

8. Yüksek Mahkeme Başkan ve yargıçlarının nitelikleri :

yargıçlarının (1) Yüksek Mahkeme Başkanı Yüksek Mahkeme yargıçları nitelikleri arasından atanır.

(2) Yüksek Mahkeme yargıcı atanabilmek için:

(a) yargıçlık mesleğinin gerektirdiği ahlak, seciye, yeterlik ve verimliliğe sahip olmak; ve

(b) 65 yaşını doldurmamış olmak; ve

2.3/1978 en az 15 yıl Kıbrıs’ta avukat olarak icrai meslek etmiş olmak; (bu bend bakımından ‘icrai meslek’ yargıçlık veya savcılık veya askeri savcılık görevindeki hizmeti de kapsar)

(d) Yargıçlık vakar ve onuru ile veya bu Yasanın 4’üncü maddesindeki ilkelerle bağdaşmayan veya haysiyet ve itibar kırıcı veya görev icaplarına uymayan herhangi bir suçtan (affa uğramış veya sabıka

3.54/2017 kaydı silinmiş olsa bile) kesin olarak hüküm giymemiş olmak ve;

(d) bendindeki yazılı nitelikteki eylemlerden

dolayı disiplin cezası almamış olmak,

gereklidir.

Yüksek Mahkeme

9. (1) (A) Yüksek Mahkeme Başkanı ile Yüksek Mahkeme

yargıçlarının ödenekleri yargıçlarının yıllık asli maaşları, Kamu Görevlileri 9/1979 Yasasına ekli Birinci Cetvelde Barem 19’un son

3.19/1981 basamağı için öngörülen miktar kadardır.

18/1982 Yüksek Mahkeme Başkanı ile Yüksek Mahkeme

56/1982 Yargıçlarına, maaşlarına ek olarak, aşağıda öngörülen 42/1983 esaslar çerçevesinde, “Temsil Ödeneği” de ödenir:

5/1984 Yüksek Mahkeme Başkanına, yıllık asli

4/1985 maaşının %19’una eşit bir miktar;

2.24/1986 (b) Yüksek Mahkeme Yargıçlarına, yıllık asli maaşlarının %15’ine eşit bir miktar.

3.15/1988

2.8/1995 Yüksek Mahkeme Başkanı ile Yüksek Mahkeme

Yargıçlarının “Temsil Ödeneği” gelir vergisi hesaplamasında dikkate alınmaz.

25/2002 sayılı Kamu (Ç) Yüksek Mahkeme Başkanı ile Yüksek Mahkeme Görevlileri (değ) Yasası Yargıçlarına maaş ve ödeneklerinden ayrı olarak, aylık ile ödenekler yeniden asli maaşları üzerinden, Bakanlar Kurulu Kararı ile, düzenlenmiştir. kamu görevlilerine verilen oranda hayat pahalılığı ödeneği verilir.”

2(2).7/1984 (2) Yüksek Mahkeme Başkan ve Yargıçlarına Aralık ayı içerisinde ve yılda bir kez olmak üzere on üçüncü maaş ikramiyesi ödenir.

2(2).7/1984 (3) On üçüncü maaş, Aralık ayı asli maaşı ile aynı ayda uygulanan hayat pahalılığı ödeneği toplamına eşit tutarda her yıl sonu verilen bir ikramiyedir.

2(2).7/1984 (4) On üçüncü maaş ikramiyesinden gelir vergisi dışında başka herhangi bir kesinti yapılmaz.

2(2).7/1984 (5) On üçüncü maaş ikramiyesi, emeklilik menfaatlerinin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

2(2).7/1984 (6) On üçüncü maaş ikramiyesi Yüksek Mahkeme Başkanı ve Yargıçlarının atanma şekline bakılmaksızın ilgili mali yıl döneminde hizmete girdiği tarih dikkate alınarak, o yıl içerisinde çalıştığı hizmet süreleri ile orantılı olarak ödenir.

Bu ödemede, on beş günün altında olan hizmet süresi on beş güne, on beş gün ve üzerinde yapılan hizmet süresi ise aya tamamlanır.

2.6/2026 (7) Yüksek Mahkeme Yargıçlarına en az 30 (otuz) kilometre seyahat etmek zorunda kalmaları ve Yüksek Mahkeme Başkanı tarafından uygun görülmesi halinde, kat ettikleri her kilometre için kamu görevlilerine kilometre başına ödenen miktarda ve oranda yolluk verilir.

Bilimsel toplantılara

10. Yüksek Mahkeme, Başkan ve yargıçlarına davet halinde ulusal ve uluslararası bilimsel kongre, konferans katılma ve toplantılara katılma izni verebilir.

Yüksek Mahkeme

11. (1) Yüksek Adliye Kurulunca sağlık kuruluna sevkine karar verilmesi sonrası, görevine devamını Yargıçlarının imkânsız kılacak derecede uzun bir süre için kendini aciz kılan akli veya bedeni yetersizliği veya Görevlerine Son hastalığı olduğu ve görevini daimi olarak yerine getireme-yecek durumda bulunduğu, sağlık kurulu Verilmesi ve Disiplin raporu ile kesin olarak anlaşılan herhangi bir Yüksek Mahkeme Yargıcı, Yüksek Adliye Kurulu tarafından Konularına İlişkin emekliye sevk edilir. Bu suretle emekliliğe sevk edilen bir Yargıç, Anayasa ve diğer mevzuatın Konular gösterdiği emeklilik hak ve ödeneklerini alır.

4.54/2017 (2) Yüksek Adliye Kurulu, yargısal işlemlerde ortaya çıkan mesleki yetersizlikleri dolayısıyla, Yargıçları, görevden çekilmeye davet edebilir.

Bu fıkra uyarınca yapılacak işlemler, disiplin yargılamasındaki usul kuralları çerçevesinde yürütülür.

(3) (A) Yüksek Adliye Kurulu, şikâyet üzerine veya resen, bir Yargıçla ilgili disiplin soruşturması başlatılmasına karar vermeden önce, kendisine intikal eden veya ettirilen ihbar ve şikâyetleri, eldeki bilgi ve delilleri ve isnat olunan hal ve davranışları göz önünde tutarak inceler. Bu inceleme sonucunda disiplin soruşturması yapılmasına karar verirse, uygun göreceği bir Yargıcı soruşturmayı yürütmek üzere görevlendirir.

Ancak şikâyetçinin kimliği belirlenemeyenler veya imzasız yapılanlarla, esasa ilişkin olgu veya delilleri gösterilmeyen ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz.

(B) Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilen Yargıç, hakkında soruşturma başlatılan Yargıca, soruşturmaya neden olan eylem ve davranışlarını gecikmeksizin yazılı olarak bildirir ve yazılı savunmasını ister. Savunma için verilecek süre 15 günden az olamaz.

(C) (a) Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilen Yargıç, soruşturma sırasında, konu ile ilgili olaylar hakkında bilgisi olan herkesten yazılı ifade alma ve ilgili belgeleri isteme hakkına sahiptir.

(b) Yazılı ifade alınması için gösterilen vakit ve yerde hazır bulunmayı veya ifadeyi vermeyi reddeden bir kimse veya soruşturma amaçları bakımından gerekli görülen ve buna bağlı olarak kendisinden makûl bir vakit ve yerde belge ibraz etmesi istenen ve makûl bir sebep bulunmadan ilgili belgeyi ibraz etmeyi reddeden bir kimse, bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde üç yıla kadar hapis veya 50,000 TL (Elli Bin TL)’sına kadar para cezasına çarptırılabilir.

(Ç) Disiplin soruşturması geciktirilmeksizin yapılır ve savunma için verilen sürenin bitiminden itibaren 30 gün içerisinde sonuçlandırılır. Soruşturma sonucunda temin edilen bilgi ve belgelerle yazılı ifadeler bir raporla birlikte Yüksek Adliye Kurulu Başkanına sunulur.

Yüksek Adliye Kurulu Başkanı, kendisine verilen rapor ve sair evrakı gecikmeksizin Yüksek Adliye Kurulunun bilgisine getirir.

Yüksek Adliye Kurulu kendisine sunulan rapor ve sair evrakı inceledikten sonra ilgili Yargıç hakkında disiplin kovuşturması başlatılmasına veya başlatılmamasına karar verebilir. Yüksek Adliye Kurulu disiplin kovuşturması başlatılmasına karar verirse, disiplin suçunun kovuşturmasını yürütmek üzere, uygun göreceği bir Yargıcı görevlendirir.

Görevlendirilen Yargıç, gecikmeksizin ithamname hazırlar.

(G) Hakkında ithamname hazırlanan Yargıç bir celbname ile Yüksek Adliye Kuruluna celbedilir.

Celbnamede, Yargıcın hangi suçla itham edildiği ve Yüksek Adliye Kurulu huzurunda hazır bulunması gereken gün ve saat belirtilir.

(Ğ) Hakkında ithamname düzenlenen Yargıç, soruşturmaya ilişkin tüm belgeleri incelemeye, tanık dinletmeye ve kendisini doğrudan doğruya veya bir Avukat vasıtasıyla savunma hakkına sahiptir.

Aleyhinde kovuşturma başlatılan Yargıç, disiplin yargılaması sonuçlandırılıncaya kadar izinli sayılır.

(I) Yargılama süreci, seri yargılama kuralları çerçevesinde yürütülür.

(İ) (a) Yüksek Adliye Kurulu huzurunda yürütülen bir disiplin kovuşturmasında, şahadet vermesi istenen bir kimse, belirtilen vakitte hazır bulunmayı veya şahadet vermeyi veya belge ibraz etmeyi reddederse, bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde üç yıla kadar hapis cezasına veya 50,000TL (Elli bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına çarptırılabilir.

(b) Şahadet vermek üzere Yüksek Adliye Kurulu huzurunda hazır bulunan bir kimse, yürütülen disiplin kovuşturması ile ilgili herhangi bir konuda esas teşkil eden veya ortaya atılması tasarlanan herhangi bir husus ile ilgili olarak kasten yalan bir şahadet verirse yalancı tanıklık suçu işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde yedi yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir.

(c) Hakkında disiplin kovuşturması başlatılan bir Yargıcın, Yüksek Adliye Kurulu huzurunda yargılanmasında tanık olan bir kişi, disiplin soruşturması sürecinde soruşturma memuruna, aynı mesele ile ilgili tanık olarak verdiği şahadete uymayan veya çelişki teşkil eden ve ilgili Yargıcın disiplin suçu işlediğini veya işlemediğini kanıtlama eğiliminde olan kasıtlı bir ifade verirse yalancı tanıklık yapmış olur ve mahkumiyeti halinde yedi yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir.

(J) Yüksek Adliye Kurulu; aleyhinde yeterli şahadet veya delil bulunduğu sonucuna varması halinde, hakkında disiplin kovuşturması başlatılan Yargıç, Yargıçlık vakar ve onuru ile veya bu Yasanın 4’üncü maddesinde yer alan ilkelerle bağdaşmayan veya haysiyet ve itibar kırıcı veya görev icaplarına uymayan davranışlarından dolayı; eylemlerinin ağırlığına göre, uyarma veya görevden çekilmeye davet işlemlerinden birini uygulayabilir.

Ancak Yüksek Adliye Kurulu uygun ve adil gördüğü hallerde herhangi bir ceza vermeyebilir.

(K) Disiplin yargılaması sonrası Yüksek Adliye Kurulunca verilecek kararlar, Yüksek Adliye Kurulu 35/1985 Yasasının 8’inci maddesinin (1)’inci fıkrasında düzenlenmiş “kararların gizli oyla alındığı” kuralına bakılmaksızın gerekçeye dayanır ve gerekçeli kararın bir sureti ilgili Yargıca tebliğ edilir.

(L) Yüksek Adliye Kurulunun görevden çekilmeye davet kararının tebliğinden itibaren ilgili mezun sayılır ve bir ay içinde görevden çekilmediği ya da emekliliğini istemediği takdirde görevden çekilmiş sayılır.

(M) Soruşturma süreci gizli, kovuşturma ise açık yürütülür.

(4) Yüksek Adliye Kurulunun bu maddenin (2)’nci ve (3)’üncü fıkralar uyarınca yapılan çalışmaları, yargısal niteliktedir.

Makamın boşalması

12. (1) Yüksek Mahkeme Başkan veya herhangi bir yargıcının ölümü, emekliye ayrılması, istifa etmesi veya görevine son verilmesi halinde makamı boşalır.

(2) Yüksek Mahkeme Başkan veya herhangi bir yargıcının makamının boşalması veya boş bulunması halinde, Yüksek

Adliye Kurulu yeni bir atama yapar.

Başkana vekalet ve

13. (1) Yüksek Mahkeme Başkanının geçici olarak görevinden ayrılması veya geçici olarak görevini geçici atamalar yapamaması halinde,

Yüksek Mahkemenin en kıdemli yargıcı kendisine vekalet

eder.

(2) Yüksek Mahkeme yargıçlarından birinin geçici olarak görevinden ayrılması veya geçici olarak görevini yapamamasından dolayı Yüksek Mahkemenin toplanamaması halinde, Yüksek Adliye Kurulu Kaza Mahkemesi yargıçları arasından birini geçici olarak Yüksek Mahkeme yargıçlığına atayabilir. Böyle bir atama herhangi bir istinaf, dava veya işlemin incelenip karara bağlanması için de yapılabilir.

(3) Bu maddenin (2)’nci fıkrası kuralı uyarınca Yüksek Mahkeme yargıçlığına geçici olarak atanan bir yargıç, hale göre, Yüksek Mahkeme Başkan veya yargıcının, haiz olduğu tüm yetkileri kullanır ve görevleri yapar.

Mahkeme tüzüklerinin

14. Yüksek Mahkeme, Anayasanın 154’üncü maddesi uyarınca yeni mahkeme tüzükleri yapıncaya kadar, halen yürürlüğü yürürlükte bulunan mahkeme tüzükleri yürürlükte kalır; fakat Anayasaya ve yasalara aykırı olan

7.7/1986 kuralları mahkemelerce uygulanmaz; mahkemeler bu kuralların Anayasaya ve yasaya uygunluğunu sağlayacak değişiklikleri yorumla yapar ve böylece uygular.

Önceden verilmiş

15. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Yüksek Mahkeme tarafından verilmiş olan hüküm, karar kararlar ve askıda veya emirler Anayasa’nın 143’üncü maddesi uyarınca oluşan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti Yüksek bulunan işlemler Mahkemesi tarafından verilmiş sayılır.

8.7/1986

8.7/1986 (2) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte Yüksek Mahkeme huzurunda askıda bulunan bir istinaf veya işlem Anayasa’nın 143’üncü maddesi uyarınca oluşan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti, Yüksek Mahkemesi huzurunda başlatılmış sayılır ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti Yüksek Mahkemesi tarafından

karara bağlanır.

Ancak, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte, evvelce

Yüksek Mahkemenin ilk mahkeme olarak yetkili kılındığı

dava ve işlemlerden dinlenmesine başlanmamış olanlar, bu Yasa gereğince tayin ve tespit edilen alt mahkemeye nakledilir ve orada karara bağlanırlar.

ÜÇÜNCÜ KISIM - ALT MAHKEMELER

BÖLÜM I

Kaza Mahkemeleri

Kaza Mahkeme-

16. (1) Bu Yasada ve diğer yasalarda öngörülen görevleri yapan ve yetkileri kullanan Kaza Mahkemeleri kurulur.

lerinin kuruluşu (2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti Ülkesi yetki alanlarına ayrılır ve her yetki alanında bir Kaza Mahkemesi kurulur.

43/2005 Bu maddenin (4)’üncü fıkra kuralları saklı kalmak koşuluyla, Mülki Yönetim ve Bölümleri Yasasının

5.54/2017 3’üncü maddesine bağlı Birinci Cetvelde, ilçeler olarak öngörülen, Lefkoşa, Gazimağusa, Girne, 33/1998 Güzelyurt, İskele ve Lefke ilçelerinin her biri, bir yetki alanı sayılır.

2/2017

A.E:287/1989

(4) Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkemenin önerisi üzerine Resmi Gazetede yayınlanan bir kararname ile yetki alanlarının sayısını ve sınırlarını değiştirebilir veya yetki alanlarından herhangi birini bölebilir.

Kaza Mah- kemelerinin

17. (1) Kaza Mahkemelerinin tümünde, bu madde kuralları saklı oluşumu kalmak koşuluyla, dördü Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı olarak görev yapmak üzere en çok on iki Kaza 3/1978 Mahkemesi Başkanı, dördü Ağır Ceza Mahkemesinde görev yapmak üzere en çok on sekiz Kaza Mahkemesi 21/1983 Kıdemli Yargıcı ve dördü Ağır Ceza Mahkemesinde görev yapmak üzere en çok otuz Kaza Mahkemesi Yargıcı 20/1984 görev yapar.

2/1988

3.8/1995

3.43/2005

6.54/2017

2.23/2026

(2) Yüksek Mahkeme, bir Kaza Mahkemesi Başkanını, Kaza

Mahkemesi Kıdemli Yargıcını ve Kaza Mahkemesi Yargıcını diğer Kaza Mahkemelerinde de ek olarak görevlendirebilir.

(3) Bir Kaza Mahkemesi başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcı, yasalarda kendisine verilen görevleri yapar, yetkileri kullanır.

Kaza Mahke-mesi yargıç-

18. Anayasanın 160’ıncı maddesi saklı kalmak koşuluyla, Kaza Mahkemesi başkanları, Kaza Mahkemesi kıdemli larının yargıçları ve Kaza Mahkemesi yargıçları Yüksek Adliye Kurulu tarafından Anayasa ve ilgili yasa atanması kuralları uyarınca ve Yüksek Adliye Kurulunca saptanan usule göre atanırlar.

9.7/1986

Kaza Mahkemesi

19. Kaza Mahkemesi başkanlığına, Kaza Mahkemesi kıdemli yargıçlığına ve Kaza Mahkemesi yargıçlığına yargıçlarının atanabilmek için-

nitelikleri (1) yargıçlık mesleğinin gerektirdiği ahlak, seciye, yeterlik ve verimliliğe sahip olmak; ve

(2) Kaza Mahkemesi başkanı bakımından en az on; Kaza Mahkemesi kıdemli yargıcı bakımından en az sekiz ve Kaza Mahkemesi yargıcı bakımından en az beş yıl Kıbrıs’ta avukat olarak icrai meslek etmiş olmak; (bu fıkra

bakımından “icrai meslek” yargıçlık veya savcılık veya

4.3/1978 askeri savcılık görevindeki hizmeti de kapsar) Ancak, Kaza Mahkemesi yargıcı bakımından, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 yıl 3/1978 zarfında bu nitelik aranmaz. Her halükarda icrai meslek 1 yıldan aşağı olamaz.

(3) Yargıçlık vakar ve onuru ile veya bu Yasanın 4’üncü maddesindeki ilkelerle bağdaşmayan veya haysiyet ve itibar kırıcı veya görev icaplarına uymayan herhangi bir suçtan (affa uğramış veya sabıka kaydı silinmiş olsa bile) kesin olarak hüküm giymemiş olmak ve

6.54/2017 (4) (3)’üncü fıkrada belirtilen eylemlerden dolayı disiplin cezası almamış olmak;

gereklidir.

Kaza Mahkemesi

20. (1) Kaza Mahkemesi Yargıçlarının yıllık asli maaşları aşağıda gösterildiği gibidir:

Yargıçlarının Ödenekleri Kaza Mahkemesi Başkanının yıllık asli maaşı, 19/1981 Kamu Görevlileri Yasasına ekli Birinci Cetvelde

3.7/1984 Barem 19 (Başlangıç kademesinden en son

24/1986 kademesine kadar) için öngörülen miktar kadardır.

15/1988 Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının yıllık asli maaşı, Kamu Görevlileri Yasasına ekli Birinci Cetvelde

4.8/1995 Barem 18 A (Başlangıç kademesinden son kademesine kadar) için öngörülen miktar kadardır.

7/1979 Ancak Yüksek Adliye Kurulu, bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının tayininde onu, 3/1982 maaş bareminin herhangi bir üst kademesinden başlatabilir.

12/1982 Kaza Mahkemesi Yargıcının yıllık asli maaşı,

44/1982 Kamu Görevlileri Yasasına ekli Birinci Cetvelde Barem 18 A (Başlangıç kademesinden son kademesine 42/1983 kadar) için öngörülen miktar kadardır.

5/1984 Ancak Yüksek Adliye Kurulu, bir Kaza Mahkemesi Yargıcının tayininde onu, maaş 29/1984 bareminin herhangi bir üst kademesinden başlatabilir.

50/1984

2/1985

10/1986

13/1986

30/1986

31/1987

11/1988

33/1988

13/1989

34/1989

73/1989

8/1990

19/1990 (D) Kaza Mahkemesi Başkanlarına, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıçlarına ve Kaza Mahkemesi 42/1990 Yargıçlarına yukarıdaki bendlerde öngörülen maaşlarına ek olarak, aşağıda belirlenen esaslar 49/1990 çerçevesinde “Temsil Ödeneği” verilir.

11/1991 Kaza Mahkemesi Başkanına, yıllık asli

85/1991 maaşının %10’una eşit bir miktar;

11/1992 Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcına,

35/1992 yıllık asli maaşının %10’una eşit bir miktar;

3/1993 Kaza Mahkemesi Yargıcına, yıllık asli

62/1993 maaşının %7.5’ine eşit bir miktar;

10/1994 Kaza Mahkemesi Başkanlarının, Kaza Mahkemesi

15/1994 Kıdemli yargıçlarının ve Kaza Mahkemesi Yargıçlarının 53/1994 “Temsil Ödeneği” gelir vergisi hesaplanmasında dikkate 18/1995 alınmaz”

12/1996

19/1996

32/1996

16/1997

24/1997

13/1998

40/1998

6/1999

48/999

4/2000

15/2000

20/2001

3.7/1984 (2) Kaza Mahkemesi Başkanı ve yargıçlarına Aralık ayı içerisinde ve yılda bir kez olmak üzere on üçüncü maaş ikramiyesi ödenir.

3.7/1984 (3) On üçüncü maaş, Aralık ayı asli maaşı ile aynı ayda uygulanan hayat pahalılığı ödeneği toplamına eşit tutarda her yıl sonu verilen bir ikramiyedir.

3.7/1984 On üçüncü maaş ikramiyesinden gelir vergisi dışında başka herhangi bir kesinti yapılmaz.

3.7/1984 On üçüncü maaş ikramiyesi, emeklilik menfaatlerinin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

3.7/1984 (6) On üçüncü maaş ikramiyesi Kaza Mahkemesi Başkanı ve Yargıçlarının atanma şekline bakılmaksızın ilgili mali yıl döneminde hizmete girdiği tarih dikkate alınarak o

yıl içerisinde çalıştığı hizmet süreleri ile orantılı olarak ödenir. Bu ödemede, on beş günün altında olan hizmet süresi on beş güne, on beş gün ve üzerinde yapılan hizmet süresi ise aya tamamlanır.

7.54/2017 (7) Kaza Mahkemesi Başkanı ile Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıçlarına ve Kaza Mahkemesi Yargıçlarına en az otuz kilometre seyahat etmek zorunda kalmaları ve Yüksek Mahkeme Başkanı tarafından uygun görülmesi halinde, katettikleri her kilometre için, kamu görevlilerine kilometre başına ödenen miktarda ve oranda yolluk verilir.

3. 6/2026 (8) Kaza Mahkemesi Başkanı tarafından mesai saatleri dışında nöbetçi yargıç olarak görevlendirilmiş olup Mahkemede görev yapmak zorunda olan Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıçları ve Kaza Mahkemesi Yargıçlarına, aylık maaşlarının %10 (yüzde on)'u oranında ek tahsisat verilir.

Ancak bu tahsisat, vergiye tabi olup emeklilik amaçları bakımından dikkate alınmaz.

Kaza Mahkemesi

21. Kaza Mahkemesi başkanı, kıdemli yargıç ve yargıçlarının görevlerine son verilmesinde ve disiplin yargıçlarının işlerinde bu Yasanın 11’inci maddesi uygulanır.

görevlerine son

verilmesi ve disiplin

konuları

Makamın boşalması

22. (1) Bir Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcının ölümü,

9.54/2017

emekliye ayrılması, istifa etmesi veya görevden çekilmiş sayılması halinde makamı boşalır.

(2) Bir Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı ve Kaza Mahkemesi Yargıcının makamının boşalması veya boş bulunması halinde Yüksek Adliye Kurulu yeni bir atama yapar.

Geçici ve vekaleten

23. (1) Kaza Mahkemesi başkanı veya Kaza Mahkemesi kıdemli atamalar. yargıçlarından birinin geçici olarak görevinden ayrılması veya görevini geçici olarak yapamaması dolayısıyla Yüksek

Adliye Kurulu uygun gördüğü hallerde Kaza Mahkemesi

yargıçları arasından birini geçici olarak Kaza Mahkemesi başkanlığına veya kıdemli yargıçlığına atayabilir. Böyle bir atama herhangi bir davanın veya işlemin incelenip karara bağlanması için de yapılabilir.

(2) Bu maddenin (1). fıkrası uyarınca Kaza Mahkemesi başkanlığına ve kıdemli yargıçlığa geçici olarak atanan bir yargıç, hale göre, Kaza Mahkemesi başkanı ve Kaza Mahkemesi kıdemli yargıcının haiz olduğu yetkileri kullanır

ve görevleri yapar.

5.2/1978 (3) Herhangi bir bölgede bir Kaza Mahkemesi yargıcının geçici olarak görevinden ayrılması veya görevini geçici olarak yapamaması dolayısıyla veya adaletin tedvirinde gecikmeyi önlemek amacı ile Yüksek Adliye Kurulu uygun gördüğü hallerde söz konusu bölgede atama belgesinde saptanacak belli bir müddet için 19’uncu maddede öngörülen gerekli ehliyeti haiz olan bir şahsı Kaza Mahkemesi yargıcı olarak vekaleten atayabilir. Böyle bir atama yapıldığı hallerde geçici olarak atanan bir yargıç, bir Kaza Mahkemesi yargıcının haiz olduğu yetkileri kullanır ve görevleri yapar.

Hukuk Meselelerinde Kaza

24. (1) Kaza Mahkemesi, Anayasa veya yasalar uyarınca Yüksek Mahke-melerinin Bölgesel Mahkemeye ilk mahkeme olarak yetki veren kurallar ile aşağıdaki (3)’üncü fıkra kuralları saklı kalmak Yetkisi koşuluyla:

17/2013 Dava sebebinin tamamen veya kısmen, mahkemenin

yetki alanı sınırları içinde doğmuş olması;

(b) Davalının veya davalılardan herhangi birinin,

davanın ikame edildiği zamanda, Kaza Mahkemesi

yetki alanı içinde ikamet etmesi veya iş yapmış

olması;

3.7/1986 (c) Dava sebebinin tamamen veya kısmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrıs’ta

doğmuş olması ve davacının, davanın ikame edildiği

zaman Kaza Mahkemesinin yetki alanı içinde ikamet

etmesi,

halinde bu Yasanın 25’inci maddesi kurallarına uygun olarak davaya bakıp karara bağlamaya yetkilidir.

Ancak, tarafların dava açıldığı zaman Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında 17/2013 ikamet etmesi halinde yetkili mahkeme Lefkoşa Kaza Mahkemesidir.

(2) Bir davanın konusu taşınmaz malın taksimi veya satışı veya taşınmaz mal ile ilgili bir mesele ise, dava, taşınmaz

malın bulunduğu yerin Kaza Mahkemesinde görülür.

Taraflardan en az birinin, uluslararası örgüt ve/veya kurum ve/veya kuruluş olması şartı ile bir sözleşmenin tarafları, ilgili sözleşmeden kaynaklanacak ihtilafların çözümlenmesi için, anılan uluslararası örgüt ve/veya kurum ve/veya kuruluşun merkezinin bulunduğu ülke mahkemesini sözleşme metni içerisinde münhasıran yetkili kılabilirler. Söz konusu ihtilaflara ilişkin dava ve/veya müracaatlarda, yukarıdaki (1)’inci fıkranın (a),(b) ve (c) bentlerine bakılmaksızın, sözleşmede belirtilen mahkeme yetkilidir. Yetkisizlik kararı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemeleri tarafından itiraza gerek olmaksızın resen verilebilir.

Ancak sözleşmede yetkili kılınan mahkemenin, varsa sözleşmede belirtilen uyuşmazlıkların çözüm yöntemine tarafları yönlendirmesi nedeniyle yetkisizlik kararı vermesi durumu hariç, kendisini yetkisiz kılması halinde, bu madde ile bu Yasanın 25’inci maddesi kurallarına uygun olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemeleri ihtilafların çözümünde yetkilidir.

Kaza Mahkemele-rinin

25. (1) Anayasa ve yasalar uyarınca Yüksek Mahkemeye ilk Mahkeme olarak yetki veren kurallar saklı hukuk meselelerinde kalmak koşuluyla, Kaza Mahkemeleri, hukuk davalarında bir davaya ilk Mahkeme olarak bakmak ve yetkisi karara bağlamak yetkisini haizdir. Kaza Mahkemeleri, bir Yargıçla veya en az bir Kaza

4. 6/2026 Mahkemesi Başkanı veya bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının başkanlığında, bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya bir Kaza Mahkemesi Yargıcının bulunduğu iki Yargıçla oturum yapar.

Bir Kaza Mahkemesi Başkanı veya bir Kıdemli Kaza Mahkemesi Yargıcı ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri 20,000,000.-TL (Yirmi Milyon Türk Lirası)'na; bir Kaza Mahkemesi Yargıcı ise ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri 10,000,000.-TL (On Milyon Türk Lirası)'na kadar olan davaları, tek Yargıçtan oluşan Kaza Mahkemesi olarak karara bağlamaya yetkilidir. İhtilaflı miktarı veya konusunun değeri 20,000,000.-TL (Yirmi Milyon Türk Lirası)'ndan yukarı olan davaları karara bağlamaya ise iki Yargıçtan oluşan Kaza Mahkemeleri yetkilidir.

Bir Kaza Mahkemesi Yargıcı ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri yetkisini aşmış bulunmasına bakılmaksızın;

Herhangi bir davada;

Davalı isbat-ı vücut kaydı için saptanan süre içinde isbatı vücut kaydı yapmadığı halde; veya

(ii) Taraflardan birinin duruşmada hazır bulunmadığı halde; veya

(iii) Yürürlükte olan mahkeme tüzükleri ile saptanmış olan süre içinde taraflardan birinin gerekli layihayı vermediği halde; veya

(iv) Mahkeme tüzükleri uyarınca serian hüküm için istida yapıldığı halde; veya Taraflardan birinin, talebi tamamen veya kısmen kabul ettiği halde, kabul edilen kısım hakkında, hüküm vermeye,

(b) Herhangi bir davada, davanın esasını karara bağlamayan bir emir vermeye yetkilidir.

(3) Mahkeme tüzüklerine bağlı kalmak koşuluyla, bu madde maksatları bakımından bir davada ihtilaflı miktar veya

dava konusunun değeri dava açıldığında talep olunan miktar veya dava konusu olarak ileri sürülen değer olmayıp o

davadaki tarafların layihalarında gerçekten ihtilaflı olan veya işlem sırasında taraflarca kabul edilen veya istida üzerine mahkemece karara bağlanan miktar veya değerdir.

Ceza meselelerinde Kaza

26. (1) Anayasa veya yasalar uyarınca Yüksek Mahkemeye ilk mahkeme olarak yetki veren kurallar saklı Mahkemeleri-nin bölgesel kalmak koşuluyla, bu Yasanın 30’uncu ve 31’inci maddelerine bağlı olarak her Kaza Mahkemesi, bu yetkisi Yasanın 27’nci maddesi kuralları uyarınca Kaza Mahkemesinin yetki alanı içinde veya Kuzey Kıbrıs Türk

3.7/1986 Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrıs’ta işlenen suçlarla itham edilen kişileri yargılamak yetkisine sahiptir.

(2) Bir suçun, iki veya daha fazla Kaza Mahkemesinin yetki alanı sınırı üzerinde veya bir yetki alanının sınırından bir mil mesafede veya kısmen bir yetki alanında ve kısmen başka bir yetki alanında veya alanlarında işlenmiş olması halinde, böyle bir suç ile itham olunan kişi, suç yetki alanlarının herhangi birinde işlenmiş gibi, bu yetki alanlarının herhangi birinin Kaza Mahkemesinde yargılanabilir.

3.7/1986 (3) Bu madde maksatları bakımından “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrıs’ta” işlenen suçlar Lefkoşa Kaza Mahkemesinin yetki alanı içinde sayılır.

(4) Bu madde kuralları bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçları da kapsar.

Kaza Mahke-melerinin

27. (1) Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcı, 5 (beş) yıla Ceza kadar hapis cezasına veya1,000,000.-TL (Bir Milyon Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her Meselelerinde Yetkisi ikisini müstelzim suçlar ile itham olunan kişileri, serian yargılamaya yetkilidir ve cezaya ilaveten

5. 6/2026 veya onun yerine, mahkum ettiği kişinin, suçtan zarar gören herhangi bir kişiye en fazla 2,000,000.-TL (İki Milyon Türk Lirası)’na kadar tazminat ödemesine hükmedebilir.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kurallarına bakılmaksızın, Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcı, Başsavcının yazılı rızası ile davanın ahval ve koşullarını dikkate alarak, ceza ve tazminat hususunda bu Yasanın kendisine verdiği yetki sınırları içinde kalmanın uygun olacağı kanısına vardığı takdirde, 10(on)yıla kadar hapis cezası veya 2,000,000.-TL (İki Milyon Türk Lirası)’na kadar para cezası gerektiren bir suçla suçlanan kişiyi serian yargılayabilir.

Ancak, hükmedilen ceza veya tazminat, yukarıdaki

(1)’inci fıkra uyarınca Kaza Mahkemesi Başkanının, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının veya Kaza Mahkemesi Yargıcının hükmetmeye yetkili olduğu cezayı veya tazminatı aşamaz.

Havale

28. Yüksek Mahkemenin direktiflerine uymak koşuluyla, Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı ve

3.23/2026 Kaza Mahkemesi Yargıcı, itham edildiği suç dolayısıyla Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanması gereken bir kişinin davasının Ağır Ceza Mahkemesine havale edilmesi hususunda yetkilidir.

Kaza Mahkemesi

29. (1) Kaza Mahkemesi başkanı, Yüksek Mahkemenin direktiflerine uymak koşuluyla, Kaza Mahkemesi başkan, yargıçlarının ve kamu

görevlilerinin kıdemli yargıç ve yargıçlarının ve kamu görevlilerinin görevleri hususunda görev bölümü yapma münhasır

yetkisine sahiptir.

görev bölümü (2) Kaza Mahkemesinde birden fazla Kaza Mahkemesi başkanının görevlendirilmiş olması halinde (1)’inci fıkrada öngörülen yetki Yüksek Mahkemece gösterilen Kaza Mahkemesi başkanı tarafından kullanılır.

BÖLÜM II

Ağır Ceza Mahkemeleri

Ağır Ceza

30. (1) Bu Yasada ve diğer yasalarda verilen yetkileri kullanmak ve görevleri yapmak üzere Mahkemeleri-nin oluşumu Lefkoşa’da iki, Gazimağusa ve Girne ilçelerinde birer Ağır Ceza Mahkemesi kurulur.

4. 43/2005

4.23/2026

(2) Ağır Ceza Mahkemelerinde, Yüksek Mahkeme tarafından görevlendirilen dört Kaza Mahkemesi Başkanı, dört Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı ve dört Kaza Mahkemesi Yargıcı görev yapar.

Ancak, Yüksek Mahkemenin gerekli gördüğü hallerde, Kıdemli Kaza Mahkemesi Yargıcı yerine Kaza Mahkemesi Yargıcını da görevlendirebileceği gibi, sanığın ölüm cezasını müstelzim olmayan bir suçla itham edildiği davalarda, hal ve koşulların gerekli kılması halinde, Ağır Ceza Mahkemesine Başkanlık etmek üzere bir Kaza Mahkemesi Başkanı yerine bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcını görevlendirebilir.

Ağır Ceza

31. (1) Anayasa kuralları saklı kalmak koşuluyla, Ağır Ceza Mahkemesi, yürürlükteki Ceza Yasası veya Mahkemeleri-nin yetkisi diğer yasalar

6.6/2026 ile cezalandırılabilen ve aşağıda gösterilen suçlarla itham Bölüm 154 edilen kişileri yargılamaya yetkilidir-

3/1962 (a) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletinde

43/1963 işlenen suçlar;

15/1972 (b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrıs’ta işlenen suçlar;

20/1974 (c) Yabancı bir ülkede Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 31/1975 Devleti hizmetinde iken bir Kuzey Kıbrıs Türk

6/1983 Cumhuriyeti Devleti yurttaşı tarafından işlenen

22/1989 suçlar;

64/1989 (d) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti nezdinde 11/1997 kaydı olan bir gemi veya uçakta işlenen suçlar;

20/2004 (e) Yasa ile gösterilen diğer yerlerde veya hallerde işlenen suçlar.

41/2007

20/2014

45/2014

26/2018

14/2020

65/2024

17/2025

(2) (A) Ağır Ceza Mahkemelerinin bölgesel yetkileri bakımından bu Yasanın 26’ncı maddesinin ilgili kuralları uygulanır.

Ancak Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinin yetki alanı, Mülki Yönetim ve Bölümleri Yasasına ekli Birinci 33/1998 Cetvelde öngörülen Güzelyurt ve Lefke ilçelerine ait yerleşim yerleri sınırlarını; Gazimağusa Ağır 2/2017 Ceza Mahkemesinin yetki alanı ise söz konusu Yasanın Birinci Cetvelinde öngörülen İskele ilçesine ait yerleşim yerleri sınırlarını da kapsar.

(B) Kıbrıs adası dışında işlenen suçlar Lefkoşa Kaza Mahkemesi yetki alanı içinde işlenmiş sayılır.

(3) Ağır Ceza Mahkemesi, herhangi bir cezaya ek olarak veya ceza yerine, mahkum ettiği kişinin, suçtan zarar gören

kişiye, 5,000,000-TL (Beş Milyon Türk Lirası)’na

kadar tazminat ödemesine hükmedebilir.

(4) Ağır Ceza Mahkemesi, oturum yaptığı yetki alanı içinde bir kişinin yasalara aykırı olarak tutuklanması ve tutuklu

bulunan kişiler hakkında adaletin tecellisinde makul olmayan gecikmeyi önlemek amacıyla bir soruşturma yapar; bu amaçla, Ağır Ceza Mahkemesi adil gördüğü takdirde tutuklunun kefaletle veya kefaletsiz serbest bırakılması için uygun gördüğü herhangi bir emri verebilir.

BÖLÜM III

Aile Mahkemeleri

Aile Mahkeme-

32. (1) Her yetki alanı için, Kişi ve Aile Hukuku (Ahvali şahsiye) ve lerinin yetki ve oluşumu dini konular ile ilgili hukuk davalarına bakacak tek yargıçlı Aile Mahkemeleri kurulur.

(2) Aile Mahkemeleri bir Kaza Mahkemesi başkanı veya bir Kaza Mahkemesi kıdemli yargıcı veya bir Kaza Mahkemesi yargıcından oluşur.

Aile Mahke-melerinin

33. Her Kazanın Aile Mahkemesi, yetki alanı içinde ikamet eden yabancılar da dahil herhangi bir kişi bölgesel yetkisi tarafından başlatılan davalara veya yapılan müracaatlara bakar.

Aile Mahke-melerinin

34. Aile Mahkemeleri, yasalarda gösterilen Kişi ve Aile Hukuku (Ahvali şahsiye) ve dini konularla ilgili görev ve yetkileri müracaatlara yasalarda öngörüldüğü şekilde bakmak ve karara bağlamak yetkisine sahiptir.

Aile Mahkemeleri

35. Aile Mahkemelerinin herhangi bir kararına karşı, Anayasa’nın 151’inci maddesinin (1)’inci fıkrası ve bu kararlarına karşı Yasanın istinaflarla ilgili 37’nci maddesi uyarınca, Yüksek Mahkemeye, Yargıtay olarak, istinaf edilebilir.

yapılan istinaflar

11.7/1986

Aile Mahke-melerinin

36. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte Türk Cemaat Mahkemeleri olarak isimlendirilen Aile Mahkemelerine uygulayacağı mevzuat ilişkin mevzuat yürürlükte kalır; fakat Anayasa’ya ve yasalara aykırı olan kuralları mahkemelerce uygulanmaz.

Mahkemeler bu kuralların Anayasa’ya ve Yasaya uygunluğunu sağlayacak değişiklikleri yorumla yapar ve böylece uygular.

DÖRDÜNCÜ KISIM -İSTİNAFLAR

İstinaflar

37. (1) Yasalara ve mahkeme tüzüklerine uymak koşuluyla, hukuk yetkisini ilk mahkeme olarak kullanan bir mahkemenin

kararına karşı Yüksek Mahkemeye, Yargıtay olarak, istinaf edilebilir.

2.34/1982 (2) Bu madde kuralları saklı kalmak koşuluyla Ceza Muhakemeleri Usulü Yasasına bağlı olarak, ceza Bölüm 155 yetkisi kullanan herhangi bir mahkemenin veya yargıcının herhangi 33/1982 bir karar veya emrine karşı, Yargıtay olarak Yüksek 27/1992 Mahkemeye istinaf edilebilir. İstinaf, mahkumiyet veya 20/1998 verilen ceza veya her ikisi aleyhine yapılabileceği gibi, ceza yetkisi kullanan bir mahkemenin veya yargıcının mahkumiyet veya ceza içermeyen herhangi bir karar veya emri aleyhine de yapılabilir.

(3) Ceza Muhakemeleri Usulü Yasasının veya diğer bir yasanın veya mahkeme tüzüklerinin kurallarına bakılmaksızın ve o kurallarda gösterilen bir yetkiye ek olarak, Yüksek

Mahkeme, Yargıtay sıfatıyla, hukuk veya ceza davasına

ilişkin bir istinafı görüp karar verirken, ilk mahkemenin olgularla ilgili bulgu ve kararları ile bağlı değildir; ve bütün tanıklığı gözden geçirmeye, kendi istidlallerini yapmaya, daha fazla tanıklık dinlemeye veya kabule ve davanın ahval ve koşullarının gerektirdiği hallerde, ilk mahkeme tarafından dinlenmiş bulunan bir tanığı tekrar dinlemeye yetkilidir ve davanın ahval ve koşullarının gerektirdiği hale göre hüküm verme veya davanın tekrar görülmesi için kararı veren ilk mahkemeyi veya diğer bir mahkemeyi görevlendirmek yetkilerine de sahiptir.

BEŞİNCİ KISIM - MAHKEMELER TARAFINDAN UYGULANACAK MEVZUAT VE MAHKEMELERİN YETKİLERİ İLE İLGİLİ

GENEL KURALLAR

Mahkemeler tarafından

38. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti Mahkemeleri aşağıdaki mevzuatı uygular:- uygulanacak mevzuat (a) Anayasa

(b) Anayasa uyarınca konulan yasalar;

(c) Anayasanın 1. geçici maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen ve yürürlükte kalmış olan mevzuat;

(d) Anayasa’ya aykırı veya bağdaşmazlık halinde

olmadıkça, yukarıdaki (c) bendinde belirtilen

mevzuat saklı kalmak koşuluyla, Ahkamı Umumiye

12.7/1986 ve Nisfet Hukuku ilkeleri;

(e) Anayasa’nın 131’inci maddesinde atıfta bulunulan Temel Evkaf Kuralları (Ahkamül Evkaf);

(f) 21 Aralık 1963 tarihinde yürürlükte olan Deniz Hukukuna ilişkin mevzuat.

Mahkeme

39. (1) Birden fazla yargıçtan oluşan mahkemelerde oybirliği olmaması halinde kararlar oyçokluğuyla Kararları alınır.

15/2009

15/2009

(2) Mahkeme kararları gerekçeye dayanır ve açık bir oturumda okunur.

13.7/1986 (3) Kararın gerekçeye dayanması ve açık bir oturumda okunması kuralı, oyçokluğu ile verilen 15/2009 kararlarda azınlık kararına da uygulanır.

Davaların tamamen ve

40. Hukuk davalarında yetkisini kullanan her mahkeme, bir dava veya işlemde, taraflardan birinin usulüne nihai olarak karara uygun olarak yapmış olduğu yasal veya nisfete uygun bir talebi haklı bulduğu takdirde, talepte bulunan tarafa bağlanması kayıtsız şartsız veya adil gördüğü kayıt ve koşullara bağlı olarak ve taraflar arasındaki ihtilaflı konuların mümkün olduğu oranda tümüyle ve kesin olarak karara bağlanmasını sağlamak ve ihtilaflı konularla ilgili yasal işlemlerin çoğalmasını önlemek amacıyla tüm hukuki çareleri bahşeder.

Men’i müdahale emri ve

41. (1) Hukuk davalarında yetkisini kullanan her mahkeme, yürürlükteki Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğüne yed’i emin uymak

54/2017 koşuluyla, tazminat veya başka bir tedbir istenmemiş veya 38 Cilt II birlikte verilmemiş olmasına veya istidada yer alan talebin dava konusu olup olmadığına 145,553 bakılmaksızın, adil veya uygun gördüğü tüm hallerde geçici, sürekli, men edici veya emredici bir 42 Cilt II men’i müdahale emri verebilir veya bir yed’i emin tayin edebilir.

77 Ancak, geçici men’i müdahale emrinin verilebilmesi için, karara bağlanması gereken konunun ciddi 43Cilt II,III olması, davacının iddiasında haklı olduğuna dair belirtilerin bulunması ve men’i müdahale emri 45 Cilt II verilmezse ileride telafisi mümkün olmayacak bir zararın 273 doğacağı veya eski duruma dönüşün çok zorlaşacağı

46 Cilt II hususlarında mahkemenin kanaat getirmesi gerekir.

190

51 Cilt II

49,629

53 Cilt II

240,490

R.G.20.5.54

Ek III AE.321

.

.

.

R.G.28.01.2015

EK III AE.67

(2) Bu maddenin (1)’inci fıkrası uyarınca verilen geçici bir emir, mahkemenin haklı gördüğü kayıt ve koşullara bağlı

olarak verilebilir ve mahkeme herhangi bir zaman, gösterilen makul sebebe dayanarak, böyle bir emri iptal edebilir veya değiştirebilir.

(3) Mahkeme, bu maddenin (1)’inci fıkrası uyarınca verdiği men’i müdahale emrinin ısdarına yol açan talebin yeterli

olmayan esaslara dayanmış olduğunu görür veya davacının davasını reddeder veya takipsizlik veya başka

nedenlerle davacı aleyhine hüküm verirse ve davacının dava açabilmek için geçerli bir dava sebebinin bulunmadığı kanaatine varırsa, davalının talebi üzerine gerekli gördüğü takdirde, emrin yürütülmesi nedeniyle davalının uğradığı zarar ziyan ve masraflara karşılık davacının uygun bir tazminat ödemesini emredebilir.

Bu fıkra gereğince tazminat ödenmesi, emir dolayısıyla yapılan işlemlerden doğan zarar ziyanın tazmini

için dava açılmasını önler ve böyle bir dava başlatılmış olsa bile mahkemenin uygun göreceği biçim ve koşullarla

durdurulur.

Borç ve hükümlerde faiz

42. (1) Bir borcun faizinin bir sözleşme veya bir yasadan doğduğu hallerde, bu borcun ödenmesi için

7.6/2026 açılan davada,

mahkeme, faizin başladığı günden itibaren borcun tamamen ödeneceği güne kadar sözleşme veya yasada öngörülen oranda faiz ödenmesine hükmeder.

Ancak, bu faiz oranı yürürlükteki herhangi bir yasada öngörülen faiz oranını aşamaz.

22/1992

(2) Herhangi bir haksız fiilden doğan davalarda ve İş Yasası tahtında açılan davalarda verilen 30/1993 hükümler, davanın açıldığı tarihten başlayarak son ödeme gününe kadar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 25/2000 Merkez Bankasının, nezdindeki bankaların mevduat hesaplarına uyguladığı yıllık faiz oranında bir 51/2002 faiz taşımasını gerektirir.

15/2004

50/2010

23/2015

1/2026

(3) Bu maddenin (1)’nci fıkrası uyarınca aksine hükmedilmedikçe, her hüküm, borçlunun, borcun doğduğu

günden başlayarak son ödeme gününe kadar, Kuzey Kıbrıs

Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının, nezdindeki bankaların mevduat hesaplarına uyguladığı yıllık faiz oranında bir faiz ödemesini gerektirir.

Ancak mahkeme tarafından dava masrafına hükmedilen hallerde faiz, hükmün verildiği günden itibaren işlemeye başlar.

Vesikaların mahkeme

43.Bir devir muamelesinin, sözleşmenin veya başka bir belgenin yapımını veya ciro edilebilen bir senedin ciro emirleri ile icrası edilmesini emreden bir hüküm veya emre uymayı herhangi bir kişinin ihmal veya reddetmesi halinde, mahkeme, böyle bir devir muamelesinin, sözleşmenin, belgenin veya senedin adil göreceği koşullara bağlı olarak, bu maksat için tayin edeceği başka bir kişi tarafından yapılmasını veya ciro edilmesini emredebilir ve bu suretle yapılan bir devir muamelesi, sözleşme veya belge veya ciro edilen senet, bunları yapması aslen emredilen kişi tarafından yapılmış veya ciro edilmiş gibi tüm maksatlar için geçerli ve etkili olur.

Rapor için havale

44. (1) Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğüne uymak koşuluyla bir hukuk işleminden ortaya çıkan bir konuyu tarafların rızası ile, soruşturma veya rapor için resmi veya özel bir bilirkişiye havale edebilir.

(2) Resmi veya özel bilirkişinin raporu mahkeme tarafından tamamen veya kısmen kabul edilebilir ve kabul edildiği takdirde, hale göre, raporun tümü veya kabul edilen kısmı, bir hüküm veya emir gibi icra edilebilir.

Hakem veya bilirkişiye

45. (1) Bir hukuk işleminde, mahkeme

havale temyiz kudretini haiz tüm ilgili tarafların rıza gösterdiği hallerde; veya

(b) dava veya işlemin, belgelerin uzun boylu incelenmesini veya herhangi bir bilimsel veya yerel araştırmanın yapılmasını gerektirdiği ve bunların mahkeme huzurunda veya mahkemeye bağlı kamu görevlileri aracılığıyla mahkeme tarafından yapılmasını uygun görmediği hallerde; veya

(c) ihtilaf konusunun tamamen veya kısmen hesap işlerine ilişkin olduğu hallerde, bütün dava veya işlemin yahut dava veya işlemde ortaya çıkan bir konu veya olgularla ilgili bir sorunun incelenip karara bağlanmasını, tarafların mutabakatı üzerine veya tarafların uyuşmazlığı halinde res’en özel veya resmi bir bilirkişi veya hakem yahut mahkemeye bağlı bir kamu görevlisine havale edebilir.

(2) İşleme ilişkin veya başka uygunsuz bir davranışta bulunması halinde mahkeme bir özel bilirkişi veya hakemi

azledebilir ve ek olarak işleme ilişkin olarak verilmiş veya başka bir biçimde uygunsuz olarak elde edilmiş herhangi bir kararı iptal edebilir.

Bilirkişi ve hakemlerin

46. (1) Bir resmi veya özel bilirkişi veya hakeme yapılan havalelerde, resmi veya özel bilirkişi veya yetki ve ödenekleri hakem

mahkemenin görevlisi sayılır ve Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğüne bağlı kalmak koşuluyla mahkemece saptanan

yetki sınırları içinde havaleyi sevk ve idare eder.

(2) Herhangi bir havalede resmi veya özel bilirkişi veya hakem raporu veya kararı mahkemeye dosyalanır. Mahkeme, tarafların istemi üzerine veya re’sen rapor veya kararın iptal edilmesini veya mahkeme hükmü olarak kaydedilmesini emredebilir.

(3) Özel bilirkişi ve hakemin ödeneği mahkemece saptanır.

Mahkemeden görüş isteme

47. Bilirkişi veya hakem, havalenin incelenmesi sırasında doğan yasal sorunları, mahkemenin görüşünü almak üzere havalenin herhangi bir safhasında, özel bir sorun olarak re’sen veya mahkemenin emri üzerine sunar.

Masraf hususunda

48. Mahkeme 44. ve 45. maddeler uyarınca verdiği emirlerde masraflar veya diğer konularda koşul koyma veya mahkemenin koşul yetkisi saptama yetkisine sahiptir.

Mahkemenin tespit kararı

49. Hukuk yetkisini kullanan mahkemeler, başka bir hal çaresi talep edilip edilmemesine bakılmaksızın, verme yetkisi bağlayıcı tespit kararları vermek yetkisine sahiptir.

Mahkeme emirlerine

50. Her mahkeme Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğüne uymak koşuluyla bir işlemin yapılmasına veya yapılmamasına riayeti zorlamak ilişkin bir emrine riayeti, para cezası veya hapislik veya müsadere yolu ile zorlamak yetkisine sahiptir.

Mahkeme, ek olarak lehine emir verilmiş kişiye uygun gördüğü bir miktarın tazminat olarak ödenmesine hükmedebilir.

Masraflar hakkında emir

51. Mahkemede görülen hukuk işlemleri ile ilgili masraflar, yasa veya diğer mevzuata aksine hüküm verme yetkisi bulunmadıkça mahkemenin takdirine bağlıdır ve mahkeme, masrafların kimin tarafından ve ne miktarda ödeneceği hususunda karar verme yetkisine sahiptir.

Mahkeme karar ve

52. (1) Bir kişi,

emirlerine uymayanların (A) Yargısal işlemin yapıldığı veya yürütüldüğü bina içinde veya çevresinde, işleme cezalandırılması veya huzurunda işlem yapılan veya yürütülen kişiye sözle veya hareket

14.54/2017 ile hakaret eder veya saygısızlıkta bulunursa; veya,

(B) Yargısal işlemler esnasında engelleme veya rahatsızlığa sebep olursa; veya,

(C) Yargısal işlemlerin askıda veya kararlaştırılmamış olduğu sırada, işlemi yanlış aksettiren veya işlemin adil bir şekilde görülmesine halel getirici nitelikte olan veya adaletin seyrini engelleyen veya geciktiren veya işlemin huzurunda yapıldığı veya yürütüldüğü kişinin otoritesini küçük düşürücü nitelikte yazı yayınlar, konuşma yapar veya harekette bulunursa; veya

(Ç) Yasalar uyarınca, sadece tarafların ve avukatlarının veya başka temsilcilerinin ve mahkeme memurlarının hazır bulunmasına müsaade olunan bir yargısal işlemde sunulan şahadeti veya bir kısmını yayınlarsa; veya

(D) Yargısal işlemlerde karar vermiş olan mahkeme hakkında şeref veya haysiyet veya onur kırıcı nitelikte yayın veya konuşma yapar veya harekette bulunursa; veya

(E) Yargısal işlemlerde, tanığa tanıklık yapmadan önce veya tanıklık yaptıktan sonra, tanıklığı ile ilgili olarak haksızca müdahaleye veya tesir etmeye, teşebbüs ederse; veya

(F) Yargısal işlemlerde tanıklık yaptığı için müstahdemini azlederse; veya

(G) Taşınmaz malın zilyetliğini mahkeme müzekkeresi

uyarınca yakın bir geçmişte elde etmiş olan kişiden

yasa dışı yollarla tekrar ele geçirirse; veya

(Ğ) İstisnai hallerde Yüksek Mahkemenin vermiş

olduğu genel veya özel direktifler saklı kalmak koşuluyla

(a) Bir mahkeme salonunda veya mahkemenin

oturum yapmakta olduğu binada fotoğraf çeker veya çekmeye teşebbüs ederse; veya

(b) Yargıcın, ölüm sebebini tahkik eden sorgu

yargıcının, mahkeme kamu görevlisi,

avukat veya herhangi bir hukuk veya ceza

işleminde tanık veya taraf olan herhangi bir

kişinin, bu gibi bir yerde, fotoğrafını çeker veya çekmeye teşebbüs ederse veya yayınlamak maksadı ile portre veya herhangi bir şekilde resmini yaparsa; veya

(c) Yukarıda (b) bendinde belirtilen, kişinin mahkeme solonunda veya mahkemenin oturum yapmakta olduğu binada bulunduğu esnada başka bir yerden fotoğrafını çeker veya çekmeye teşebbüs ederse; veya

(H) Bu fıkranın (Ğ) bendi kurallarına aykırı olarak çekilen bir fotoğrafı veya yapılan bir portre veya resmi veya bunların bir suretini yayınlarsa; veya

(I) Yargısal bir işleme veya bu işlemin huzurunda yapıldığı veya yürütüldüğü bir kişiye kasten saygısızlıkta bulunursa;

bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde üç yıla kadar hapis cezasına veya 50,000.-TL ( Elli Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.

5(2).2/2002 (2) Herhangi bir kişi, yukarıdaki (1)’inci fıkranın (A),(B),(C),(Ğ),(H) veya (I) bendleri

14.54/2017 kapsamındaki bir fiili mahkemenin gözü önünde işlemiş ise, mahkeme, ilgili kişinin nezaret altına alınmasını emredebilir ve o günkü oturumuna son vermeden önce o kişi aleyhine cezai kovuşturma başlatılmasına emir verebilir.

(3) Bu madde amaçları bakımından-

“yargısal işlem” deyimi mahkeme salonunda, yargıç odasında veya yargıç huzurunda keşif veya inceleme yapılan

yerdeki işlemi anlatır.

Mahkeme harçlarının ve

53. Mahkeme, bir işlemde masraf, ücret, harç, şahit masrafları, müsadere ve para cezalarının ödenmesini diğer paraların zorlamak amacıyla, hükümlü borcun ödenmesini zorlamada, olduğu gibi Müzekkere ısdar etmek yetkisine sahiptir.

ödenmesini zorlama

Harçların ve diğer

54. Bu Yasa uyarınca toplanan harç, para cezası ve müsadere edilen şeyler, bunlara ilişkin mevzuatta veya paraların elden mahkeme emrinde aksine hüküm bulunmadıkça Devlet Hazinesine yatırılır.

çıkarılması

Hükümlerin tebliğ

55. Her mahkeme hükmü, hükümde aksine belirtilen direktiflere bağlı olmak koşuluyla, dava layihalarının edilmeden bağlayıcı teatisinde veya isbat-ı vücut etmede temerrüde düşülmüş veya istinaf yapılmış olmasına bakılmaksızın olması verildiği andan başlayarak davadaki tüm tarafları bağlar. Ancak hükmü veren mahkeme veya istinafa bakmaya yetkili mahkeme, herhangi bir zamanda uygun gördüğü takdirde, bir icra emri olsa dahi, hükmün icrasının, uygun ve makul bir süre için ve öngördüğü koşullara bağlı olarak ertelenmesini emredebilir.

ALTINCI KISIM - TANIKLAR VE TANIKLIK

Mahkemece tanığın

56. Mahkeme huzurundaki bir hukuk işleminin herhangi bir safhasında, mahkeme, re’sen veya tarafların veya celbedilmesi birinin müracaatı üzerine, Devlet sınırları içinde bulunan herhangi bir kişiyi tanıklık yapmak veya tasarrufunda bulunan bir belgeyi ibraz etmek için mahkemeye celbedebilir ve haklı istisnalar saklı kalmak koşuluyla tanık veya bilirkişi olarak istintak edebilir ve tasarrufunda veya yetkisi dahilinde bulunan bir belgeyi ibraz etmesini talep edebilir.

Gelmekten Kaçınan Tanık

57. Yer ve zamana ilişkin makûl bir ihbarla hazır bulunması istenen celbedilmiş kişinin zamanında hazır

6.2/2002 bulunmaktan kaçınması ve bu hususta mahkemeyi tatmin edecek bir mazeret göstermemesi halinde, Mahkeme, ilgili

15.54/2017 kişinin diğer yükümlülüklerine ek olarak, hazır bulunmasını zorlamak amacıyla müzekkere ısdar edebilir ve bu nedenlerden doğan masrafları ödemesini emredebilir. Mahkeme böyle bir kişiyi, bunlara ek olarak mahkumiyeti halinde bir yıla kadar hapis cezasına veya 10,000-TL (On Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırabilir.

Tanığın yemin etmesi

58. (1) Hukuk işlemlerinde tanıklık yapmaya başlamadan önce tanığın kendi inanç veya bağlı bulunduğu veya söz vermesi dini kuralları uyarınca yemin etmesi istenir. Bu yemin, yargıç, mukayyit veya mahkeme kamu görevlisi veya başkanlık eden yargıcın isteği üzerine herhangi bir kişi tarafından alınabilir.

(2) Bir tanığın yemin etmeye itiraz etmesi veya yemin etmeye ehil olmadığı iddiası ile yemin etmesine itirazda bulunulması veya mahkemenin yemin etmenin tanığın vicdanında bağlayıcı etkisi olmayacağı kanısında olması halinde, tanığın aşağıdaki beyanda bulunarak söz vermesi istenir:

“Mahkemede yapacağım tanıklıkta tüm gerçekleri

söyleyeceğime, gerçek dışı bir şey söylemeyeceğime söz veririm.”

Tanıklık Yapmayı

59. Hukuk işlemlerinde tanıklık yapmak üzere celbedilerek gelen veya bir müzekkere uyarınca getirilmiş olan Reddeden Tanık bir tanığın, mahkemeyi tatmin edecek makûl bir mazeret göstermeksizin, yemin etmeyi veya yemin yerine söz

7.2/2002 verme ve beyanda bulunmayı veya yasaya uygun bir soruya cevap vermeyi veya tasarrufunda bulunan herhangi bir

16.54/2017 belgeyi ibraz etmeyi reddetmesi halinde, tanık, diğer yükümlülüklerine ek olarak, cevap verinceye veya belgeyi ibraz edinceye kadar, mahkemenin ısdar edeceği bir müzekkere ile, bir yıla kadar hapis cezasına veya 10,000-TL (On Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.

Mahkemenin mahkemedeki

60. Mahkemede hazır bulunan kişiler, davada taraf olmalarına bakılmaksızın tanıklık veya belge ibrazı için kişileri çağırma yetkisi celbedilmiş kişiler gibi aynı biçim ve koşullara bağlı olmak üzere tanıklık yapmaya ve tasarruf veya yetkileri dahilinde bulunan belgeleri ibraz etmeye mahkemece zorlanabilir ve itaatsizlik halinde celbedilmiş bir tanık gibi cezalandırılabilirler.

Tutuklunun tanık olarak

61. (1) Mahkeme, bir mahkumu veya yargılanmak üzere mahkemeye celbi sevk amacı ile veya başka suretle verilen bir tutukluluk emri uyarınca veya bir hukuk davasında usulüne uygun olarak

verilmiş emir uyarınca hapsedilen kişileri herhangi bir hukuk işleminde tanıklık yapmak üzere müzekkere ile celbetmek yetkisine sahiptir.

Ancak, mutad usulden olmayan böyle bir müzekkere, mahpusun tanıklık yapmasının esasla ilgili olabileceğine mahkemenin inanması için tatminkar sebep

olmadıkça çıkarılmaz.

(2) Cezaevi sorumlusu veya mahpusu nezaretinde bulunduran kişi müzekkerede emredildiği şekilde mahpusu nezareti altında mahkemeye getirmek veya mahkemeye bağlı bir kamu görevlisine teslim etmek suretiyle

müzekkereye derhal itaat eder. Müzekkere uyarınca

mahpusun mahkemeye bağlı bir kamu görevlisine teslim

edilmesi halinde, cezaevi sorumlusu veya teslim eden kişi mahpusun kaçmasından sorumlu olmaz.

Masraf ödenmediği halde

62. Hukuk işlemlerinde tanıklık yapmak üzere celbedilen kişilerin, masraflarının ödenmediği veya sağlanmadığı tanığın hazır olması gerekçesi ile, mahkemede hazır bulunmayı veya usulüne uygun talep halinde tanıklık yapmayı reddetmeleri yasa dışıdır.

Yeminsiz veya beyansız

63. Mahkeme hukuk işlemlerinde, yaş , küçüklüğü nedeni ile yeminli tanıklık yapamayan kişileri adil ve uygun tanıklık yapma halleri gördüğü hallerde gerekçesini tutanağa geçirmek koşuluyla, yeminsiz, beyansız veya söz verme olmaksızın tanık olarak dinleyebilir.

Keşif

64. Mahkeme hukuk işlemlerinde re’sen veya taraflardan birinin müracaatı üzerine, ihtilaflı konunun uygun bir karara bağlanmasında esas olabileceğine kanaat getirmesi halinde, bir taşınır veya taşınmaz malda bizzat veya taraflarca veya tanıklarca keşif yapılmasını emredebilir ve bu hususta uygun gördüğü direktifleri verebilir.

YEDİNCİ KISIM

DAVALAR İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ KURALLAR

Devletin taraf olduğu

65. Başka herhangi bir yasa kuralları saklı kalmak koşuluyla, Devlet tarafından kişi aleyhine açılan davalar, davalar Başsavcı tarafından ve kişi tarafından Devlet aleyhine açılan davalar ise Başsavcı aleyhine açılır ve bu davalar yasa ve Hukuk Mahkemeleri Usul Tüzüğüne bağlı olmak koşuluyla, özel kişiler arasındaki davalar gibi yürütülür.

Davaların nakli

66. (1) Yüksek Mahkeme Yargıtay olarak re’sen veya taraflardan birinin istemi üzerine bir davayı bir mahkemeden yetkili başka bir mahkemeye tümüyle veya kısmen veya davada

takip edilmesi gereken usul konusunda, herhangi bir

zaman ve safhada nakledebilir.

(2) Nakil yetkisi Yargıtay olarak Yüksek Mahkemece emir verilmesi yoluyla kullanılır ve böyle bir emir aynı şekilde

iptal veya tadil edilebilir.

(3) Bir Kaza Mahkemesi başkanının re’sen veya ilgili kişinin istemi üzerine, askıda bulunan bir hukuk işleminin başka bir mahkemeye nakledilmesi gerektiği kanısında olması ve

bu konuyu Yüksek Mahkemeye bildirmesi halinde Yüksek

Mahkeme, Yargıtay olarak, işlemin hangi mahkemede

görülüp karara bağlanacağı hususunda direktif verir.

(4) Nakil emri, emrin kapsamına giren ve uygulanması gereken dava veya işlemi talik eder ve dava ve işlem ile

ilgili tüm dosya ve sair kayıtlar naklin yapıldığı mahkemeye gönderilir ve o mahkeme tarafından görülüp karara

bağlanır.

SEKİZİNCİ KISIM - MAHKEME KAMU GÖREVLİLERİ

Mahkemeye Bağlı Kamu

67. (1) Anayasa’nın 154. maddesinin (2). fıkrasının (ç) bendi uyarınca yapılan mahkeme tüzüğünün Görevlileri öngördüğü kayıt kalemlerinde görevlendirilmek üzere Anayasa’nın 121. maddesinde öngörülen organ

17.54/2017 tarafından, yeterli sayıda kamu görevlisi atanır.

(2) Mahkemeye bağlı kamu görevlileri yasa ve diğer mevzuatta öngörülen görevleri yapar ve yetkileri kullanır.

(3) Bu Yasa uyarınca atanan mahkemeye bağlı kamu görevlileri, diğer kamu görevlileri ile aynı hizmet koşullarına bağlıdır.

(4) Başmukayyit, Baş İcra Memurluğu görev ve yetkilerini Yüksek Mahkemenin direktifleri uyarınca yasa ve diğer mevzuat kurallarına bağlı kalarak yerine getirir.

(5) Kaza Mahkemesi Mukayyitlik Amiri yürürlükteki mevzuata bağlı kalmak koşuluyla, görevli bulunduğu yetki alanı içinde Baş İcra Memurunun talimatı uyarınca Baş İcra Memur Yardımcılığı görevini de yerine getirir. Bu Yasada Baş İcra Memuruna yapılan atıf onu da kapsar.

Sözleşmeli Raportörlerin 67A. (A) Yüksek Adliye Kurulu ihtiyaç görmesi halinde, en fazla Yüksek Mahkeme Yargıcı sayısı kadar Atanması, Nitelikleri ve “Sözleşmeli Raportör” alımı için münhal ilan edebilir. Yüksek Adliye Kurulu münhale başvuranlar Hizmet Koşulları arasından yapılan mülakat sonucunda uygun görülenleri, Kamu Görevlileri Yasasının 6’ncı maddesinin

47/2024

(2)’nci fıkrası ve Kamu Çalışanlarının Aylık (Maaş - Ücret) ve Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi Yasasının 7’nci maddesinin (1)’inci fıkralarındaki sözleşmeli personel ile ilgili atama yapacak 7/1979 kurum ve atama usulü ile ilgili kurallara bakılmaksızın “Sözleşmeli Raportör” olarak istihdam 3/1982 eder. Sözleşmeli Raportörler Yüksek Mahkemede görev yaparlar.

12/1982

44/1982

42/1983

5/1984

.........

Sözleşme süresi en fazla 2 (iki) yıldır ve sözleşme süresi sona eren bir Sözleşmeli Raportörün sözleşme süresi, münhal açılmaksızın Yüksek Adliye Kurulu tarafından her defasında 2 (iki) yılı aşmamak üzere yenilenebilir. Sözleşmeli Raportörlük görevinde fiili olarak geçen süreler icrai meslekten sayılmaz.

Sözleşme, Yüksek Adliye Kurulu Başkanı veya yokluğunda Yüksek Mahkeme Başkanına vekalet eden Yüksek Mahkeme Yargıcı ile Sözleşmeli Raportör arasında imzalanır.

Sözleşmeli Raportör olarak atanabilmek için, icrai meslek süresi dışında bu Yasanın 19’uncu maddesinde yer alan Kaza Mahkemesi Yargıçlarının niteliklerini haiz olmak; ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde en az 3 (üç) yıl avukat olarak icrai meslek etmiş olmak; veya Hukuk Fakültesini bitirmiş olup, Hukuk alanında Doktorasını tamamlayarak “Öğretim Görevlisi” olarak çalışmış olmak şartı aranır.

(A) Sözleşmeli Raportörlerin maaşları, Kamu Çalışanlarının Aylık (Maaş - Ücret) ve Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi Yasasının 7’nci maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca belirlenen ve Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık tarafından yayımlanan “Yüksek Mahkemede Görev Yapacak Sözleşmeli Raportörlerin Aylık Maaşları, Sınıf ve Maaş Kademeleri” Cetveline uygun olarak belirlenir.

Başlangıç maaşı III. Sınıfın I. kademesi için öngörülen miktar kadardır. Yüksek Adliye Kurulu, sözleşme süresi içerisinde veya sözleşme uzatılmasında Sözleşmeli Raportörün hizmet süresini ve verimliliğini dikkate alarak her yıl için 1 (bir) kademe ilerlemesi verebilir.

(B) Sözleşmeli Raportörlere Kamu Görevlileri Yasasının ilgili maddesi uyarınca hayat pahalığı ödeneği verilir ve hizmet süreleri ile orantılı olarak 13’üncü maaş ikramiyesi ödenir. Sözleşmeli Raportörlerin maaşları Mahkemeler Bütçesinden ödenir.

(C) Sözleşmeli Raportörlerin sair aylık ödenekleri, özlük hakları, görev tanımı, ödev, yetki, hak ve sorumlulukları ile uymaları gereken mesleki ve etik kuralları, sözleşmelerinde belirtilir.

(Ç) Sözleşmeli Raportörler Kamu Görevlileri Yasasında belirtilen yasaklara uymakla yükümlüdürler.

Sözleşmeli Raportörler Yüksek Mahkeme Yargıçlarının rehberlik ve gözetiminde görev ifa ederler.

Sözleşmeli Raportörler, Yüksek Mahkeme Yargıçlarının verdiği talimatlar ve görevler doğrultusunda, yargılama işlemlerindeki hukuki ihtilaflarla ilgili notlar hazırlamak, olguları özetlemek, mevzuat ve hukuki durum ile ilgili araştırmalar yapmak ve Yüksek Mahkeme Yargıçlarının verdiği diğer talimat ve görevleri yerine getirirler.

(5) Sözleşmeli Raportörler görevlerini dürüstlük, tarafsızlık, bağımsızlık, gizlilik, profesyonel davranış ve etik kurallarına riayet ederek, etkinlik ve verimlilikle yerine getirirler.

Yüksek Adliye Kurulu, Sözleşmeli Raportörlerin görevi ile uyum sağlayıp sağlamadıklarını ve görevlerini dürüstlük, tarafsızlık, bağımsızlık, gizlilik, profesyonel davranış ve etik kurallarına riayet ederek, etkinlik ve verimlilikle yerine getirebilecek durumda olup olmadıklarını denetlemeye yetkilidir.

(6) Sözleşmeli Raportörlerin çalışmaları, genel durumları ve davranışları her Adli Yılın sonunda Yüksek Adliye Kurulunca değerlendirilir.

(7) Görevini bu maddede belirtilen kurallara uygun olarak yerine getirmeyen veya mesleki başarısızlığı saptanan veya görevine ihtiyaç duyulmayan Sözleşmeli Raportörlerin sözleşmeleri, herhangi bir zaman Yüksek Adliye Kurulunca 30 (otuz) gün önceden yazılı ihbar verilmek suretiyle feshedilir ve görevle ilişkileri kesilir.

(8) Yüksek Mahkeme, Sözleşmeli Raportörlerin çalışma düzeni ve görev koşullarının belirlenmesi için tüzük çıkarabilir.

On üçüncü maaş

68. (1) Bu Yasa kapsamına giren Mahkemeye bağlı kamu görevlilerine Aralık ayı içerisinde ve yılda ikramiyesi bir kez olmak üzere on üçüncü maaş ikramiyesi ödenir.

4.7/1984

17.54/2017

(2) On üçüncü maaş, Aralık ayı asli maaşı ile aynı ayda uygulanan hayat pahalılığı ödeneği toplamına eşit tutarda her yıl sonu verilen bir ikramiyedir.

(3) On üçüncü maaş ikramiyesinden gelir vergisi dışında başka herhangi bir kesinti yapılmaz.

(4) On üçüncü maaş ikramiyesi, emeklilik menfaatlerinin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(5) On üçüncü maaş ikramiyesi, Mahkemeye bağlı kamu görevlisinin atama şekline bakılmaksızın, ilgili mali yıl döneminde hizmete girdiği tarih dikkate alınarak, o yıl içerisinde çalıştığı hizmet süreleri ile orantılı olarak ödenir. Bu ödemede, on beş günün altında olan hizmet süresi on beş güne, on beş gün ve üzerine yapılan hizmet süresi ise aya tamamlanır.

Baş İcra Memurunun

69. Baş İcra Memuru şahsen veya yetkili kıldığı kamu görevlileri vasıtasıyla görev bölgelerindeki görevleri müzekkereleri ve diğer mahkeme işlemlerini kabul ve icra eder ve gerekli raporları düzenler.

Baş İcra Memuru, bir işlemin icrası sırasında tebliğ ve icra memurunun, odacının ve herhangi bir kişinin kendisi tarafından verilen emirlere veya talimata uymamasından, aykırı hareket etmesinden veya yerine getirmemesinden doğan ve yetkisi alınmaksızın yapılan veya meydana gelen bir eylem veya ihmalden dava edilemez.

İhmalden dolayı

70. (1) Bir müzekkerenin veya mahkeme işleminin icrası ile görevli kamu görevlisinin, ihmal, göz sorumluluk yumma veya görevini yerine getirmeme nedeni ile icra fırsatını kaçırması halinde zarar gören kişi mahkemeye şikayette bulunabilir.

(2) Şikayet üzerine, ihmal, göz yumma veya görevi yerine getirmeme halinin mahkemeyi tatmin edecek şekilde ispat edilmesi halinde, mahkeme, şikayetçinin uğradığı zarar ve ziyanın müzekkere veya işlemin konusu olan miktarı

aşmamak koşuluyla kamu görevlisi tarafından ödenmesini

emreder.

Müzekkere-lerin

71. Müzekkere veya işlemin icrasını talep etmiş veya icrası ile görevli kişi- icrasında usulsüzlük müzekkere veya işlemin dayandığı mahkeme işleminin geçerliliği hususunda;

müzekkere veya işlemin şekli ve icrası ile ilgili usul hakkında, usulsüzlük veya şekle uygunsuzluk nedeni ile mütecaviz sayılamaz. Ancak, zarar gören kişi usulsüzlük veya şekle uygunsuzluk nedeni ile uğradığı maddi zarar için sorumlu kişi aleyhine dava açabilir.

Kamu Görevlilerinin

72. Yetkisi veya mahkeme işlemi varmış gibi hareket ederek para alan, tahsil ettiği parayı gerektiği gibi Hareketi ödemeyen ve görevini kötüye kullanmakla itham edilen bir kamu görevlisini, Mahkeme, diğer sorumluluk veya

8.2/2002 cezalara ek olarak uygun görüldüğü hallerde serian kovuşturabilir ve bu amaçla gerekli kişileri bir davada

19.54/2017 olduğu gibi celbedip gelmelerini zorlayabilir. Mahkeme, alınan veya tahsil edilen paranın geri verilmesini ve adil göreceği zarar ziyan ile masrafları ve ek olarak her suç için 50,000-TL (Elli Bin Türk Lirası)’na kadar para cezası ödenmesini emredebilir.

Üçüncü şahıslar

73. Hükümlü borçlunun zilyetliğinde bulunan eşyanın mahkemece ısdar edilen müzekkere veya işlemin yerine tarafından talep ihbarı getirilmesi ile görevli mukayyit veya kamu görevlisi tarafından haczedildiği zaman eşya hakkında kendilerine olmaksızın eşya bir hak talebi yapılmadan, satılması halinde- satışından kamu (a) satılan eşyayı satın alan kişi, eşyanın mülkiyetini iktisap eder; ve görevlilerinin korunması (b) eşyanın hükümlü borçlunun malı olmadığı hususunda bilgisi olduğu veya makul soruşturma ile bu hususu tespit

edebileceği veya eşya hakkında kendisine önceden bir hak talebinde bulunulduğu ispat edilmedikçe mukayyit veya kamu görevlisi veya mukayyidin yetkisi ile yasaya uygun

olarak hareket eden kişi, eşyayı satması veya satış hasılatını gereği veçhile ödemesi dolayısıyla kimseye karşı sorumlu olmaz;

Ancak-

(i) bu madde kuralları yukarıda belirtildiği şekilde

haczolunup satılan eşya üzerinde satış anındaki

Bölüm

5. hakkını sonradan ispat edebilen kişinin, mukayyit

Bölüm

113. veya başka kamu görevlileri dışında başka kişilere karşı haiz olabileceği hakkına halel getirmez.

7/1977 (ii) bu madde kuralları, İflas Yasasının 44’üncü ve 30/1983 45’inci maddeleri ve Şirketler Yasasının 305’inci ve 306’ncı maddelerine veya onların yerine 28/1987 konacak ilgili kurallara bağlı olarak uygulanır.

65/1989

56/1991

42/1997

DOKUZUNCU KISIM - ÇEŞİTLİ KURALLAR

Mahkemelerin oturumları

74. (1) Yüksek Mahkeme oturumları, bu maksat için mahkeme salonu olarak Yüksek Mahkemece saptanan bir binada Başkentte yapılır.

(2) Ağır Ceza Mahkemesi oturumları, bu amaçla Yüksek Mahkemece mahkeme salonu olarak saptanan mahkemelerin yetki alanı içinde bulunan kentin bir binasında yapılır. Ancak, Ağır Ceza Mahkemesine başkanlık yapan yargıcın takdiri ve Yüksek Mahkemenin izni ile oturumlar şehir içinde veya dışında başka bir

binada yapılabilir.

Kaza Mahkeme-lerinin

75. Kaza Mahkemesi oturumları, bu amaçla Yüksek Mahkemece mahkeme salonu olarak saptanan yetki alanı içindeki oturum yeri esas şehrinde bulunan bir binada yapılır. Ancak, Kaza Mahkemesi başkanının takdiri ve Yüksek Mahkemenin izni CLR 1965 ile oturumlar Kaza bölgesinde veya dışında başka bir bina içinde yapılabilir;

Part1p.151 Ancak her kaza Mahkemesi yargıcı bir kişinin yazılı ifadesini almak amacı ile yetki alanı içinde veya dışında Y/C 39-40/82 herhangi bir yerde oturum yapabilir.

D.11/1982

Konsolide

14-15-16/75

Oturumların süresi

76. Yüksek Mahkeme, Kaza Mahkemeleri ve Ağır Ceza Mahkemeleri yürürlükteki mevzuata uymak koşuluyla

6. 43/2005 Pazar ve tatil günleri dışında bütün yıl oturum yaparlar.

Tutanaklar

77. Hukuk işlemlerinde tanıklık ve işlemler ile ilgili tutanaklar yürürlükteki mevzuat uyarınca tutulur.

Dava Dosyaları ve Kayıt Sicillerinin

78. (1) Bir yasa veya mahkeme tüzüğü ile belirlenmiş biçimde açılan davalara ait evrak, Yüksek Muhafazası İle İmhasına İlişkin Mahkemenin çıkardığı tüzüklerde belirleyeceği şekilde, bir dosyada veya elektronik olarak Kurallar oluşturulan dosyada muhafaza edilir.

8.6/2026

(2) Yürürlükteki mevzuat veya Yüksek Mahkemenin direktifleri uyarınca,emir,ceza,mahkeme kararları ve R.G. EK III mahkemece kaydedilmesi gereken işlemlerin defter veya elektronik ortamda kaydı için siciller tutulur.

38 Cilt II (3) Kaza Mahkeme Başkanı aşağıdaki süreler sonunda dosyaların imha edilmesi veya elektronik ortamdan Sayfa 323 silinmesi için karar verebilir:

27.01.1987 (a)Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 65 altında dosyalanan ve mahkemenin sonuçlandırdığı davaların …….. dosyaları, kararın kesinleşmesinden itibaren 15(on beş) yıl, …….. (b)Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğün 2’nci Emrinin 1’inci ve 6’ncı nizamları uyarınca veya asli …….. celpname ile dosyalanan ve mahkemenin sonuçlandırdığı davaların dosyaları, kararın kesinleşmesinden EKIII itibaren 30 (otuz) yıl

R.G. 239

A.E. 1004

2.12.2025

(c)Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasası altında açılan davaların dosyaları, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 (on) yıl.

Ancak yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen dosyalarla ilgili devam eden başvurular veya yargısal işlemler bulunması halinde bu dosyaların imhasına karar verilemez.

(d)Yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen süreler dolmadan tarafların ihbarlı başvuru yapması ve dosyanın imha edilmemesini talep etmesi halinde taraf oldukları dosyaların imhasına karar 43/1991 verilemez.

43/1995 (e)Bu maddede belirtilen dava dosyaları haricinde hiçbir dosyanın imhasına karar verilemez.

51/1999

54/2002

58/2005

(4) Bu madde altında bir dosyanın imha edilmesine karar verilmeden önce, davaya emare sunmuş olan bir 42/2006 taraf Mahkemeden emarenin iadesine emir verilmesini talep etmedikçe dosya içerisindeki emarenin de 66/2007 imha edilmesine karar verilebilir.

2/2014

(5)Yüksek Mahkeme imha yetkisinin kullanılması ile ilgili Mahkeme Tüzüğü yayımlayabilir.

25/2014

51/2014

22/2017

16/2025

44/2025

Mühürler

79. Mahkemelerde kullanılmak üzere ilgili mahkemenin ismini taşıyan ve Yüksek Mahkemece tasvip edilen desen ve sayıda mühürü olur.

Müzekkere ve sairenin mühürlenmesi

80. Hüküm, müzekkere, emir ve mahkeme tarafından ısdar edilen diğer belgeler, ısdar eden mahkemenin mühürü ile mühürlenir.

Mahkeme Tüzükleri

81. Yüksek Mahkeme bu Yasanın uygulanması için gerekli gördüğü tüzükleri ve yargıç ve mahkemelerin

5.23/2026 görev ve yetkileri ile Ağır Ceza Mahkemesinin tazminatla ilgili yetki miktarını düzenleyen bu Yasanın 25’inci, 27’nci ve 31’inci maddelerindeki miktarları gerekli gördüğü hallerde en çok on katına kadar artıran Mahkeme tüzüğü yapabilir.

Bütçe

82. (1) Mahkemeler, genel bütçe içerisinde kendi bütçesi ile yönetilir.

20.54/2017 (2) Yüksek Mahkeme, bütçeyi, doğrudan Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına sunar. Cumhuriyet Meclisi Başkanlığı, Mahkemeler bütçesini Maliye İşleriyle görevli Bakanlığa gönderir. Maliye İşleriyle görevli Bakanlık, Yüksek Mahkemenin mali mevzuata uygun olarak hazırladığı bütçesini Genel Bütçe Yasa Tasarısı ile birleştirir.

(3) Mahkemeler bütçesine ilişkin iş ve işlemleri Yüksek Mahkeme Başkanı yürütür. Ayrılan ödenekler, ayrıntılı ödeme planının her yıl Ocak ayında Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığa bildirilmesine bağlı olarak Yüksek Mahkeme Başkanınca kullanılır.

ONUNCU KISIM - GEÇİCİ VE SON KURALLAR

Yetki nakli

83. (1) Bir yasa ile, Yüksek Mahkemeye, Ağır Ceza Mahkemelerine, Kaza Mahkemelerine, Cemaat Mahkemelerine veya başka bir alt mahkemeye ve bunların yargıçlarına verilen hukuk ve ceza yetkisi, bu Yasa ile oluşturulan ve tanınan yetkiler de göz önünde tutularak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti Yüksek Mahkemesine, Ağır Ceza Mahkemelerine, Kaza Mahkemelerine, Aile Mahkemelerine veya başka bir alt mahkemeye ve bunların yargıçlarına verilmiş sayılır

3.7/1986 ve onlar tarafından kullanılır.

(2) Dava sebebine veya ceza işlemine mesnet teşkil eden gerçekler veya olguların, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut olmasına veya vukuuna veya onlarla ilgili bir yasal işleme, soruşturma veya başka bir işlemin başlatılmış olmasına bakılmaksızın bu maddenin (1)’inci fıkrasında belirtilen yetkiler geçerlidir.

Ancak, bu fıkra kuralları, mevcut oldukları veya vukuu tarihinde yürürlükte bulunan yasalara göre bir dava sebebi veya suç teşkil etmeyen gerçek veya olguların, ilgili yasada aksine kural bulunmasına bakılmaksızın daha sonra geçirilmiş yasa kuralları uyarınca dava sebebi veya suç teşkil ettikleri manasına alınmaz.

Önceden verilmiş kararlar ve askıda

84. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri, Türk bulunan işlemler Cemaat Mahkemeleri, veya başka bir alt mahkeme tarafından verilmiş olan hüküm, karar veya emir, bu Yasa uyarınca oluşan Mahkemelerce verilmiş sayılır.

Ancak, Limasol, Larnaka ve Baf Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri, ve Türk Cemaat Mahkemesi tarafından verilmiş olan hüküm, karar veya emir, hale göre, bu Yasa uyarınca oluşan Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, Lefkoşa Kaza Mahkemesi ve Lefkoşa Aile Mahkemesi tarafından verilmiş sayılır.

(2) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte, Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri , Türk Cemaat Mahkemeleri veya başka bir alt mahkeme huzurunda askıda bulunan bir dava veya işlem hale göre, bu Yasa uyarınca oluşan Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri ve Aile Mahkemeleri huzurunda bu Yasaya

göre başlatılmış sayılır ve hale göre, Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri ve Aile Mahkemeleri tarafından karara bağlanır.

Ancak, Limasol, Larnaka ve Baf Ağır Ceza Mahkemeleri Kaza Mahkemeleri ve Türk Cemaat Mahkemeleri huzurunda askıda bulunan dava veya işlem,

hale göre, bu Yasa uyarınca oluşan Lefkoşa Ağır Ceza

Mahkemesi, Lefkoşa Kaza Mahkemesi ve Lefkoşa Aile

Mahkemesi huzurunda başlatılmış sayılır ve hale göre,

Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi, Lefkoşa Kaza Mahkemesi

ve Lefkoşa Aile Mahkemesi tarafından karara bağlanır.

3.7/1986 (3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrıs’ta 21 Aralık 1963 ile 20 Temmuz 1974 tarihleri arasında Tereke İdare Yasası uyarınca herhangi bir mahke- me veya Bölüm 189 Tereke Mukayyidi tarafından verilen emirler bu Yasa uyarınca oluşan Lefkoşa Kaza Mahkemesi veya bu

Mahkemenin Tereke Mukayyidi tarafından verilmiş sayılır.

(4) Bu madde kurallarının uygulanabilmesi amacı ile Yüksek Mahkeme gerekli direktifleri verebilir.

Mahkeme binaları

85. Bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan yasalar uyarınca bu Yasa yürürlüğe girdiği tarihten önce mahkeme binası veya mahkeme salonu olarak tahsis edilen binalar ve mahkeme salonları bu Yasa altında kurulan Yüksek Mahkeme, Ağır Ceza Mahkemeleri, Kaza Mahkemeleri ve Aile Mahkemelerinin oturumları için saptanmış binalar veya mahkeme salonları olarak sayılır.

Yürürlükten kaldırma ve korumalar

86. Bu Yasa ile 1960, Adalet Mahkemeleri Kanunu ve onu değiştiren yasalar, 1968, Adalet Mahkemeleri 14/1960 Kuralı ve onu değiştiren yasalar, 1960, Türk Cemaat Meclisi Adliye Teşkilat Kanunu ve onu değiştiren 50/1962 yasalar ve 1961, Avukatlar (Tadil) Kanununun 6. maddesi ile değiştirilmiş şekli ile Avukatlar 11/1963 Kanununun 12. maddesi, 1975 Yargıçlar (Geçici Kurallar) Yasası ve onlar uyarınca yapılmış veya 1/1969 yapılması gereken herhangi bir işleme halel gelmeksizin, yürürlükten kaldırılır.

19/1970

8/1972

TCM8/1960

3/1966

7/1969

Bölüm 2

42/1961

20/1963

9/1973

1/1974

12/1974

36/1975

Geçici Madde Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girmesinden önce dosyalanıp duruşmasına başlanan davaların Koruma duruşması bu Yasanın 25’inci maddesinin (2)’nci fıkrası kurallarına bakılmaksızın, duruşmasını 2/2002 başlatan yargıç veya yargıçlar tarafından dinlenip karara bağlanır.

Geçici Madde

1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde atanacak Kaza Mahkemesi Yargıcı Atamalarında Kaza Mahkemesi Yargıçlarında, beş yıllık icrai meslek etmiş olmak şartı aranmaz.

İcrai Meslek Süresinin Geçici Olarak

Azaltılması Ancak herhalûkarda icrai meslek üç yıldan az olamaz.

43/2005

Geçici Madde

1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, üç yıllık süre içerisinde Kaza Mahkemesi Yargıç Atamalarında atanacak Kaza Mahkemesi Yargıçlarında, beş yıllık icrai meslek etmiş olmak şartı aranmaz.

İcrai Meslek Süresinin Geçici Olarak Ancak herhalükarda icrai meslek üç yıldan az olamaz.

Azaltılması

51/2008

Geçici Madde

1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, Kaza Mahkemelerinde bir heyet 15/2009 tarafından duruşmasına başlanmış davalar, bu (Değişiklik) Yasası hükümlerine bakılmaksızın, aynı heyet tarafından sonuçlandırılır.

Geçici Madde Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce duruşmasına başlanmış ve henüz sonuçlanmamış olan ve Sonuçlanmamış Davaların Durumu ihtilâflı miktarı veya konusunun değeri 2,000,000.-TL (İki Milyon Türk Lirası) ve yukarısı olan 54/2017 davaların dinlenip, karara bağlanması, bu Yasanın 25’inci maddenin (1)’inci fıkrasındaki kurala bakılmaksızın, duruşmayı başlatan Yargıç tarafından yapılır.

Geçici Madde Bu (Değişiklik) Yasasının 3’üncü maddesi ile değiştirilen Esas Yasanın 28’inci maddesi kuralları, bu Bu (Değişiklik) (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte Mahkeme huzurunda tanık dinlenmesine başlanan ilk Yasasının Yürürlüğe soruşturma dosyalarına uygulanmaz ve bu dosyalara bu (Değişiklik) Yasası ile yürürlükten kaldırılan Girdiği Tarihte Esas Yasa kuralları aynen uygulanmaya devam eder.

Mahkeme

Huzurunda

Tanık Dinlenmesine Başlanan İlk

Soruşturma Dosyalarında Mahkemenin

Yetkisine İlişkin

Kural

23/2026

Yürürlüğe Giriş

87. Bu Yasanın herhangi bir maddesinde o maddenin hükümlerinin yürürlüğe giriş tarihi hususunda konan hükümler saklı kalarak, bu Yasa 1 Mart 1976 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş sayılır.