Sayı:191 16 Kasım 2006
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 6 Kasım, 2006 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliği ile kabul olunan, “Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası”, Anayasa’nın 94’üncü maddesinin (1’inci fıkrası gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1 Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Madde 2. Tefsir
Madde 3. Amaç
Madde 4. Kapsam
İKİNCİ KISIM
İzin Alma Yükümlülüğü ve Sorumluluklar
Madde 5. İzin Alma Yükümlülüğü
Madde 5 A. Meslek Örgütlerinin İzin İşlemleri İçin Yetkilendirilmesi ve İşverenin Sorumluluğu
Madde 6. İzin Verme Yetkisi ve Yetki Devri
Madde 7. İşverenin Sorumluluğu
Madde 8. Yabancı Uyruklu İşçilerin Sorumluluğu
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çalışma İzinleri
Madde 9. Çalışma İzni
Madde 10. Çalışma İzninin İşyerine Mahsus Olması
DÖRDÜNCÜ KISIM
İş Kurma İzni
Madde 11. İş Kurma İzni
Madde 12. İş Kurma İzni Alma Zorunluluğu
BEŞİNCİ KISIM
Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvuruları
Madde 13 Başvuru
Madde 14. Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvurularının Sınırlandırılması
Madde 15. Başvurunun Reddi
Madde 16. İlgili Makamlardan Görüş Alınması
ALTINCI KISIM
Çeşitli Kurallar
Madde 17. Bildirim Zorunluluğu
Madde 18. İşçinin Çalıştırılma Koşulları
Madde 19. Denetleme Yetkisi
Madde 20. Yetkili Makam
Madde 21. Polisten Yardım İsteme
Madde 22. İstisnalar
Madde 23. Tüzük Yapma Yetkisi
YEDİNCİ KISIM
Suç ve Cezalar
Madde 24. İdari Para Cezası
Madde 25. Dava Konusu Suç ve Cezalar
SEKİZİNCİ KISIM
Geçici Kurallar
Geçici Madde 1. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Yapılan Müracaatlar Geçici Madde 2. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Alınmış İzinler
DOKUZUNCU KISIM
Son Kurallar
Madde 26. Yürütme Yetkisi
Madde 27. Yürürlüğe Giriş
Sayı: 63/2006
YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ YASASI
(25/2012, 22/2015, 6/2016, 42/2016 ve 25/2025 sayılı değişiklik Yasalarıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş şekliyle)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Bakan”, Çalışma işleri ile görevli Bakanı anlatır.
“Bakanlık”, Çalışma işleri ile görevli Bakanlığı anlatır.
“Çalışma İzni”, bu Yasa ve bu Yasa altında çıkarılmış tüzükler ve yönetmelikler uyarınca düzenlenmiş, yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak çalışmasına müsaade eden süreli izni anlatır.
“Daimi İkamet İzni”, Daimi İkamet İzni Yasası uyarınca düzenlenmiş ve sürekli olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etme hakkı veren izni anlatır.
6/2016 “Daire”, Çalışma İşleriyle Görevli Daireyi anlatır.
“Gecikme Zammı”, Kamu Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Yasa kuralları uyarınca kendisine verilen anlamı 42/2016 anlatır.
42/2016 “Giriş İzni”, geçici ikamet için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girmek amacıyla Yabancılar ve Muhaceret Yasası altında verilen izni anlatır.
“İşçi”, bir hizmet akdi, iş sözleşmesi veya istihdam sözleşmesi ile sözleşmenin diğer tarafı için bireysel olarak herhangi bir işi veya mesleği veya hizmeti bir ücret karşılığı yapmak veya yürütmekten sorumlu kişiyi anlatır.
Fasıl 105 “İş Kurma İzni”, bu Yasa ve bu Yasa altında çıkarılmış tüzükler ve yönetmelikler uyarınca düzenlenmiş, 21/1982 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak kurulmuş şirketlerin yabancı uyruklu Direktörler Kurulu 44/1989 üyeleri ile ortaklarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etme ve işveren sıfatıyla faaliyet 32/2004 göstermelerine müsaade eden süreli izni anlatır.
38/2006 “İşveren” işçi bakımından, işçiyi istihdam eden veya işten durduran gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“İşyeri”, işin yapıldığı yeri ve işin niteliği ve yürütülmesi bakımından işyerine bağlı beden ve mesleki eğitim yerlerini anlatır ve avlu gibi sair eklentiler ve araçlar da işyerlerinden sayılır. Bir işyeri adına ve işyerinin bulunduğu adresten ayrı bir yerde, otuz iş gününden daha kısa bir süre için, geçici olarak faaliyet yürütülen yerler ayrı bir işyeri olarak değerlendirilmezler.
“Kıbrıs Yerlisi”, Yabancılar ve Muhaceret Yasasında ona verilen anlamı anlatır.
“Sürekli Sakin”, Yabancılar ve Muhaceret Yasasında ona verilen anlamı anlatır.
“Yabancı Uyruklu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı veya Kıbrıs yerlisi olmayan kişiyi anlatır.
“Yasaklı Kişi”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişi yasaklanan kişiyi anlatır.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı, yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki çalışmalarını izne bağlamak ve yabancı uyruklu kişilere verilecek izinler ile ilgili esasları belirlemektir.
Kapsam
4. Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak faaliyet göstermesine izin verilen ve ilgili kurumlara kayıtlı işyerlerinde veya işverenlerin yanında işçi olarak çalışan yabancı uyruklu kişiler ile yabancı uyruklu işçi çalıştıran işveren sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişileri ve yasal olarak gerekli mükellefiyetleri yerine getirerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde şirket kurmuş yabancı uyruklu kişileri kapsar.
İKİNCİ KISIM
İzin Alma Yükümlülüğü ve Sorumluluklar
İzin Alma Yükümlülüğü
5. (1) İşyerlerinde veya işlerinde yabancı uyruklu işçi çalıştırma niyetinde olan işverenler, bu işçiler için çalışma izni almak zorundadırlar.
25/2025
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı işverenlerin işyerlerinde veya işlerinde çalışacak olan yabancı uyruklu işçilerin işverenleri vasıtasıyla çalışma izni almaları zorunludur.
Ancak yasa ile kurulmuş bir meslek örgütüne üye olan işverenler, üye oldukları örgütü, çalışma izin başvurularını yapmak, bu başvuruları takip etmek ve sonuçlandırmakla ilgili işlemler için yetkilendirebilirler.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu ortaklı şirketlerin, yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile ortaklarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etmek ve işverek sıfatıyla faaliyet göstermek amacıyla iş kurma izni almaları zorunludur.
6/2016
(4) Geçerli bir Daimi İkamet İznine sahip kişiler ve/veya bu kişileri çalıştıran işveren niteliğindeki gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılan tüzüklerde öngörülen yükümlülükleri yerine getirmiş sayılırlar ve yukarıdaki (1)’inci, (2)’nci ve (3)’üncü fıkralarda belirtilen izinleri almış addedilirler.
Meslek Örgütlerinin İzin 5 A. İşverenlerin, yasa ile kurulmuş bir meslek örgütüne üye olmaları ve usulüne uygun olarak, bu örgütü, İşlemleri İçin çalışma izin başvurularını yapmak, bu başvuruları takip etmek ve sonuçlandırmakla ilgili işlemler için Yetkilendirilmesi ve yetkilendirmeleri işverenlerin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu Yasa kapsamında çalışma izin İşverenin Sorumluluğu işlemleri için yetkilendirilecek meslek örgütlerinin uyması gereken yöntem ve uygulama usulleri bu Yasa 25/2025 tahtında çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenir.
İzin Verme Yetkisi ve Yetki
6. (1) Bu Yasa kapsamında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı işverenlerin işyerlerinde veya Devri işlerinde çalıştırılacak yabancı uyruklu kişilere çalışma izni ve yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile şirket ortaklarına ise iş kurma izni vermeye Bakan yetkilidir.
25/2025
(2) Bakan, belirli görevlerini, sınırlarını yazılı olarak açıkça belirtmek koşuluyla, yetki ve sorumlulukları ile birlikte, kısmen veya tamamen astlarına devredebilir.
Ancak bu şekilde yetki devri, üstün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İşverenin Sorumluluğu
7. (1) Çalışma İzni olmayan yabancı uyruklu işçi çalıştırılması yasaktır.
(2) İş Kurma izni olmayan yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet edip işveren sıfatı ile faaliyet göstermesi yasaktır.
42/2016
(3) (A) Yukarıdaki (1)’inci ve (2)’nci fıkrada belirtilen nitelikte suç işleyen işveren, sözkonusu suçunun sabit olması halinde, suçun sabit olarak kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde, Kamu İhale Yasası kuralları uyarınca açılan ihalelere başvuramaz. Daire, işverenin bu suçunu tespit ettiği sürece İhale Değerlendirme Komisyonuna, ilgili makam ve kuruluşlara ihaleye katılım başvurusu yapamayacağını bildirir.
Ancak, bu Yasanın 24’üncü maddesinin (2)’nci fıkrasının (Ç) bendi kuralları uyarınca verilen idari para cezasını ödemiş olan işveren bu kural uygulanmaz.
(B) İdari para cezasını ödemiş olsa dahi, suçun sabit olarak kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde ikinci kez aynı nitelikte suç işleyen işveren, ikinci kez işlediği suçun sabit olarak kesinleştiği tarihten başlayarak yukarıdaki (A) bendi kurallarının ilk paragrafı uygulanır.
Yabancı Uyruklu İşçilerin
8. (1) Çalışma izni olmayan yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki herhangi bir Sorumluluğu işyerinde veya işte çalışması veya kendi nam ve hesabına herhangi bir ekonomik faaliyette bulunması yasaktır.
Fasıl 105
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen nitelikte suç işleyen yabancı uyruklu kişiler hakkında 21/1982 Yabancılar ve Muhaceret Yasasında öngörülen kurallar uygulanır.
44/1989
32/2004
38/2006
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çalışma İzinleri
Çalışma İzni
9. (1) Çalışma izinleri, iş gücü piyasasındaki durum, çalışma yaşamındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel, bölgesel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak ve süreli olarak verilir.
(2) Bakanlık, ihtiyaçları göz önünde bulundurarak çalışma izni çeşitleri, süreleri, izinlendirme usul ve yöntemlerini belirleyebilir veya var olan uygulamaların bir veya birkaçını uygulamadan kaldırabilir, değiştirebilir, yeniden düzenleyebilir.
25/2025
(3) Bakanlık yukarıdaki fıkralardaki kıstasları da değerlendirerek çalışma izin başvurularının yapılması, bu başvuruların takip edilmesi ve sonuçlandırılması ile ilgili işlemler için yasa ile kurulmuş meslek örgütleri ile işbirliği protokolleri ve/veya sözleşmeleri imzalayabilir. İşbirliği protokolü ve/veya sözleşmesi aracılığı ile işlem yapılması, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(4) Bu Yasa kapsamında verilecek çalışma izinlerinin çeşitli ve izinlendirme ile ilgili yöntemler ve uygulama usulleri bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenir.
Çalışma İzninin İşyerine
10. (1) Çalışma izni esas olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı bir işyerinde veya işte, o Mahsus Olması işyerinin faaliyet sahası, ihtiyaç duyulan iş ve meslek dalları ve eleman ihtiyacı göz önüne alınarak verilir ve o işyerine mahsustur.
(2) Çalışma izni ile bir işyerinde çalışmakta olan yabancı uyruklu bir işçi çalışma izninde belirtilen işyerinden başka bir işyerinde veya başka bir işverenin yanında çalışamaz, işvereni tarafından başka bir işverene devredilemez.
Çalışma izni ile çalışmakta olan yabancı uyruklu bir işçinin çalışmakta olduğu işyerinin başka bir işverene devri halinde veya işverenin sahip olduğu birden fazla işyeri arasında işçi devri hususunda uygulanacak özel kurallar bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük veya yönetmeliklerle belirlenir.
(3) Çalışma izni sahibi yabancı uyruklu bir işçinin iznin verildiği işe başlamaması veya başladıktan sonra devam etmekte kusur işlemesi, hizmet akdinin işveren tarafından feshedilmesi veya her ne şekilde olursa olsun iş ilişkisinin sona ermesi halinde çalışma izni geçersiz olur ve iptal edilmiş sayılır.
Yabancı uyruklu bir işçinin işin sona ermesi nedeniyle İş Yasası ve diğer yasalardan doğan hakları saklıdır.
22/1992
30/1993
25/2000
51/2002
15/2004
DÖRDÜNCÜ KISIM
İş Kurma İzni
İş Kurma İzni
11. İş kurma izni, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu ortaklı şirketlerin yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile ortaklarına verilen süreli bir izindir.
İş Kurma İzni Alma
12. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu Zorunluluğu ortaklı şirketlerin yabancı uyruklu direktörler kurulu üyelerinden ve ortaklarından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet eden ve işveren sıfatıyla faaliyet gösteren kişilerin iş kurma izni alması zorunludur.
(2) Bu Yasa kapsamında verilecek iş kurma izni ve izinlendirme ile ilgili yöntemler ve uygulama usulleri ile direktör olmayıp sadece şirket ortağı olan kişilerin hangi durumlarda iş kurma izni alacağı bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük ve yönetmelik-lerle belirlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvuruları
Başvuru
13. (1) Çalışma izni ve iş kurma izni başvuruları Bakanlığa yapılır.
(2) Bakanlık, gerek görmesi halinde, çalışma izni ve iş kurma izni başvurularının kabülü, değerlenirilmesi ve izinlendirilmesi amacıyla bölgesel kuruluşlar oluşturabilir.
Çalışma İzni ve İş Kurma
14. Bakanlık, çalışma izinleri ve iş kurma izinlerini iş gücü piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki İzni Başvurularının gelişmeler ile istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür koşullarının gerekli kıldığı hallerde, Sınırlandırılması belirli bir süre için belirli bir sektör, belirli bir meslek, işkolu veya bölge itibarıyla sınırlandırabilir.
Başvurunun Reddi
15. Çalışma izni veya çalışma izni uzatma başvuruları ve iş kurma izni veya iş kurma izni uzatma başvuruları aşağıdaki şartlardan en az birinin varlığı halinde reddedilir:
İş gücü piyasasındaki durum ve çalışma yaşamındaki gelişmeler ve istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişikliklerinin çalışma izni verilmesine elverişli olmaması.
Yabancı uyruklu kişinin geçerli bir Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine giriş izninin olmaması veya var olan giriş izninin süresinin dolmuş olması.
Yabancı uyruklu kişinin çalışmasının milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık için tehdit oluşturması.
Yabancı uyruklu kişinin 18 yaşından küçük olması.
Gerek işverenin ve gerekse yabancı uyruklu kişinin başvuru esnasında gerçek olmayan beyanda bulunması.
Yabancı uyruklu kişinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasalarına göre yasaklı kişi olması veya çalışma izni ve iş kurma izni almasına engel bir durumun var olması.
İlgili Makamlardan Görüş
16. Bakanlık, gerekli görmesi halinde, bu Yasa ve bu Yasa altında hazırlanacak tüzük ve yönetmelikler ile Alınması getirilen koşullara bağlı olarak, yabancı uyruklu kişilerle ilgili çalışma izni ve iş kurma izni başvurularının değerlendirilmesinde mesleki yeterlik dahil, ekonomik durum, işgücü piyasası koşulları, sektörel gelişme ve bu gibi hususlarda ilgili makamların görüşlerini alabilir.
ALTINCI KISIM
Çeşitli Kurallar
Bildirim Zorunluluğu
17. (1) Çalışma İznine sahip yabancı uyruklu bir işçiyi işyerinde veya işinde istihdam eden işveren, her ne 42/2016 şekilde olursa olsun iş ilişkisi sona eren yabancı uyruklu işçinin iş ilişkisinin sona erdiğini, işten 25/2025 ayrılma tarihinden itibaren en geç 15 (on beş) gün içerisinde Bakanlığa ve ilgili diğer kurumlara bildirmekle yükümlüdür. 15 (on beş) gün içinde bu sorumluluğunu yerine getirmeyen işveren suç işlemiş olur.
Ancak işten ayrılma tarihi ile bildirimde bulunulan tarih arasındaki süre içinde işçinin yurt dışında olduğunu gösteren giriş-çıkış dökümlerinin sunulması veya işçinin başka işveren yanında çalışma izin işlemlerinin başlatılması veya çalışma izninin alınması halinde, 15 (on beş) günlük süreye bakılmaksızın bildirim kabul edilir ve buna bağlı herhangi bir ceza uygulanmaz.
(2) İşverenin geç bildirimden doğan sorumlulukları ve yükümlülükleri devam eder.
İşçinin Çalıştırılma
18. İşverenler işyerlerinde veya işlerinde istihdam ettikleri çalışma iznine sahip yabancı uyruklu işçileri Koşulları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde geçerli olan çalışma ve sosyal güvenlik yasalarına tabi olarak çalıştırırlar.
Denetleme Yetkisi
19. (1) Bu Yasa kapsamına giren yabancıların ve işverenlerin bu Yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlıkça görevlendirilmiş Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında görevli personel, Sosyal Sigortalar Dairesi müfettişleri, İhtiyat Sandığı müfettişleri ve Çalışma Dairesi müfettişleri tarafından denetlenir.
(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin teftiş ve denetimle yetkili elemanları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her tür denetim ve incelemeler sırasında, yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenlerle yabancı uyrukluların bu Yasanın doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetler. Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığa bildirilir.
Yetkili Makam
20. (1) Bu Yasanın 19’uncu maddesi kurallarının uygulanması için yapılacak denetleme sırasında işverenler, işçiler ve işle ilgili diğer kişiler, izleme, denetlemeyle görevli ve/veya yetkili memurlar tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belgeleri getirmek, göstermek ve her çeşit kolaylığı sağlamakla yükümlüdürler.
(2) Denetlemeye yetkili ve/veya görevli memurlar tarafından tutulan tutanaklar, aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.
Polisten Yardım İsteme
21. Bu Yasa kuralların uygulanabilmesi için işyerlerini denetlemeye yetkili makamlar veya memurların gerekli görmeleri ve istemeleri halinde polis, bu makamlar veya memurların görevlerini en iyi bir şekilde yapabilmelerini sağlamak üzere kendilerine her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdür.
İstisnalar
22. Bakanlar Kurulu, aşağıdaki şartları haiz kişiler için bu Yasadan istisnalar öngörebilir:
Yabancı devletlerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin hizmetinde çalışanlara ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süreleri ile sınırlı kalmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin işlerine;
Yabancı devletlerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmak üzere geçici süreli olarak gelmiş yabancı devlet memurlarına ve onların eşlerine;
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Enformasyon Dairesine akredite yabancı ülke basın yayın kuruluşlarının yurt dışından görevli olarak gönderilen personeline.
Tüzük Yapma Yetkisi
23. Bu Yasa kapsamında verilecek iş kurma izni ve çalışma izinlerinin çeşitleri, izinlerin verilme yöntemleri, muafiyetler, istisnalar, çalışma izni verme yöntemleri ve teminat şartları Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve en geç üç ay içerisinde Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
YEDİNCİ KISIM
Suç ve Cezalar
İdari Para Cezası
24. (1) Bu Yasa veya bu Yasa tahtında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı davranan gerçek veya tüzel 42/2016 kişiler bir suç işlemiş olurlar. Böyle bir durumun tespit edilmesi halinde Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından suçu işleyen işverene, aykırı hususların on beş gün içerisinde düzeltilmesi için yazılı uyarıda bulunulur.
42/2016
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca verilen sürede aykırılığın düzeltilmemesi halinde, aykırı davranış içinde bulunan gerçek veya tüzel kişilere, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından aşağıda belirtilen miktarlar kadar idari para cezası uygulanır:
(A) Bu Yasanın 20’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına aykırı hususların tesbiti halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin yarısı kadar.
(B) Bu Yasanın 23’üncü maddesi tahtında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hususların tesbiti halinde, aykırı olarak tespit edilen her husus için, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin yarısı kadar.
(C) Bu Yasanın 17’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kuralları tahtında işverenin iş ilişkisini sona erdirdiğini 15 (on beş) gün içinde bildirmediğinin tesbiti halinde, yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen uyarı yapılmaz ve bu aykırılık için yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin yarısı kadar.
25/2025
(Ç) (a) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkralarında belirtilen yasaklara uyulmaması halinde, aykırı davranış içinde bulunan gerçek veya tüzel kişilere, bu Yasa tahtında çıkarılan “Yabancıların Çalışma İzinleri Tüzüğünün” “İstisnalar” yanbaşlıklı 30’uncu maddesi uyarınca Çalışma İzni ve/veya İş Kurma İzni alma hakkı olduğunun tespit edilmiş olması halinde, ilgili işverene yukarıdaki
(1)’inci fıkra kuralları uygulanır.
(b) (i) Yukarıdaki (a) alt bendi uyarınca öngörülen süre sonunda akırılığın düzeltilmemesi; veya
(ii) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’nci ve (2)’nci fıkralarında öngörülen kurallara aykırı hareket edilmesi
halinde Çalışma İzinsiz çalıştırıldığı ve/veya İş Kurma İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı uyruklu her kişi için, kişi başı yürürlükteki aylık brüt asgari ücret kadar.
Aynı yıl içerisinde aynı suçun, ikinci kez tekrarı halinde yukarıda belirtilen söz konusu ceza bir kat artırılarak, üçüncü kez tekrarı halinde ise yukarıda belirtilen söz konusu ceza üç katı artırılarak uygulanır.
(D) Yukarıdaki (Ç) bendinde belirtilen suçun tespit edildiği durumlarda tespit edilen Çalışma İzinsiz işçinin aynı işveren tarafından, tespit tarihinden önce bu Yasanın 17’nci maddesi uyarınca işten durdurulduğunun bildirilmiş olması halinde (Ç) bendinde belirtilen para cezası bir kat artırılarak uygulanır.
(E) Bu fıkra kuralları uyarınca yapılan idari para cezası uygulamasında 1.-TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki küsuratlar dikkate alınmaz.”
(3) Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından kesilen idari para cezası, ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir.
25/2012 Cezanın tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde takdir edilen idari para cezasının, makbuz 22/2015 karşılığında, Bakanlığa, Daireye veya onun yetkilendirdiği makama ödenmesi halinde konu suç kapatılır.
Bu maddenin (9)’uncu fıkrasındaki kurallar saklı kalmak koşuluyla süresi içerisinde ödenmeyen tüm idari para cezaları bu fıkrada öngörülen süre sonunda Kamu Alacağına dönüşür ve Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kurallarına göre tahsil edilir.
42/2016 Kesilen idari para cezası ödense dahi, bu Yasa ve/veya bu Yasa tahtında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hususların düzeltilmesi koşuldur. Bunun için Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler, idari para cezası keserken aynı zamanda, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ikinci bir yazılı uyarıda bulunur. İkinci yazılı uyarıda aykırılığın düzeltilmesi için verilen süre otuz gündür.
Ancak, bu kurallar bu maddenin (2)’nci fıkrasının (Ç) bendinin (a) alt bendi için uygulanmaz.”
25/2012
(6) İşyerlerinin yükümlülüklerini yerine getirmeleri için yukarıdaki (5)’inci fıkra kurallarına göre, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından verilen uyarıya rağmen, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin tespiti halinde, suçun işlenmeye devam edildiği işyeri hakkında Çalışma Dairesinin önerisi ve Bakanlığın onayı ile iki aya kadar işyeri kapatma cezası verilir. Bu gibi hallerde işveren veya işveren vekili, işçilerini toplu sözleşme veya hizmet akdi kurallarına, toplu sözleşme veya hizmet akdi yoksa, İş Yasası kurallarına uygun olarak ödemekle yükümlüdür. Ödenmediği takdirde yine İş Yasasının ilgili madde kuralları uygulanacaktır.
22/1992
30/1993
25/2000
51/2002
15/2004
50/2010
25/2012
(7) İşverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için yukarıdaki (5)’inci fıkra kurallarına göre, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettiş tarafından verilen uyarıya rağmen, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin tespiti halinde ve/veya bu nedenle yukarıdaki (6)’ncı fıkra kurallarına göre işyeri kapatma cezası alan işyerlerinin kapatma cezası sonrasında hala bu yükümlülüklerinin yerine getirilmediğinin tespiti halinde konu suç mahkemeye intikal ettirilir.
25/2012
(8) Bu Yasanın 7’inci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası, 17’nci maddesi, 20’nci maddesi kurallarına ve 23’üncü maddesi altında çıkarılan tüzüklere aykırı bir suçun, bir yıl içerisinde üç defadan fazla tekrarı halinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler hakkında doğrudan yargı işlemi başlatılır.
22/2015
(9) (A) Yukarıdaki (2)’nci, (3)’üncü ve (4)’üncü fıkra kapsamında hakkında idari para cezası uygulamasına itiraz edebilirler.
(B) Bu fıkra uyarınca yapılacak itirazların, itiraz konusu idari para cezasının tebliği tarihinden itibaren, otuz gün içerisinde yapılması esastır.
(C) İtiraz Bakanlığa yapılır.
(Ç) Bakanlık bu madde kapsamındaki itirazları görüşmek üzere, Bakanlık Müsteşarı, Bakanlık Müdürü ve Çalışma Dairesi Müdüründen oluşan üç kişilik bir İtiraz Komisyonu oluşturur.
(D) Komisyonun yapılan itirazları alındığı tarihten itibaren 15 (on beş) gün içerisinde görüşerek sonuçlandırması esastır. Gerekli hallerde bu süre Komisyon kararıyla 30 (otuz) güne kadar uzatılabilir
(E) İtiraz yazılı olur ve aşağıdaki hususları içerir:
(a) İtiraz edenin adı-soyadı veya ünvanı, kimlik veya tescil numarası, açık adresi, e-mail adresi ve telefon numarası,
(b) itiraz edilen İdari Para Cezası Uygulama Formunun numarası ve tarihi,
(c) İtirazın konusu,
(ç) İtirazın gerekçeleri,
(d) İtirazın hukuki dayanağı ve delilleri, ve
(e) İtirazın yapıldığı tarih ve imza.
(F) (a) İtiraz Komisyon tarafından, itiraz evrakı, müfettiş raporları ve işyeri dosyası ile gösterilen deliller ve gerekçeler üzerinden incelenir.
(b) Komisyon, yaptığı inceleme sırasında Resmi ve özel bütün idare, kurum ve kuruluşlar ile kişilerden bilgi isteyebilir.
(c) İtiraz incelemelerinde, itirazın sürenin içinde yapılıp yapılmadığına itiraz dilekçesinin şeklen tamam olup olmadığına, olayın itiraza konu teşkil edip etmediğine bakmakla başlanır.
(ç) Şekil eksikleri, usule ilişkin yeni bir işlem yapılmadan önce itiraz edene düzelttirilir.
(d) İtiraz dilekçesinde itirazın hukuki dayanak ve delillerinin gösterilmemiş olması şekil eksikliği sayılmaz.
(G) Komisyon gerekli gördüğü hallerde, itirazla ilgili gördüğü kişileri çağırarak veya yazılı olarak bilgi alabilir veya gerekirse yeni deliller isteyebilir. İlgililerin sözlü açıklamaları tutanağa geçirilerek kendilerine imzalattırılır.
(Ğ)Komisyon, ilk itiraz evrakında ve itiraz süresi içinde verilmiş ek evraklarda ileri sürülmeyen bir savı, kendiliğinden (resen) dikkate alamaz. İtiraz süresi geçtikten sonra herhangi bir şekilde yeni savlar ileri sürülemez.
(H) İtiraz eden, itirazı hakında Komisyon tarafından karar verilinceye kadar itirazından vazgeçebilir.
(a) Vazgeçme, vazgeçenin Komisyona vereceği bir dilekçeyle veya dinlenilme veya bilgi verme sırasında durumun tutanağa geçirilmesiyle yapılabilir. Bu takdirde, vazgeçme tutanağı vazgeçene imzalattırılır.
(b) Vazgeçme açık olmalıdır.
(c) Vazgeçme halinde, itiraz eden, uygulanan idari para cezasına yeniden itiraz edemez.
(I) Yasal süre zarfında bu maddeye uygun olarak Komisyonda görüşülmek üzere Bakanlığa yapılan itiraz, uygulanan idari para cezasının tahsili ile ilgili süreyi, itiraz Komisyonca neticelendirilinceye kadar durdurur.
22/2015 (İ) Komisyon, itirazın incelenmesi sonucunda, itirazı tamamen veya kısmen reddedebileceği veya tamamen veya kısmen kabul edebileceği gibi, itirazın incelenmesi sırasında, idari para cezasının eksik uygulandığı kanısına varırsa, itirazı ret ile birlikte cezanın yükseltilmesine de karar verebilir.
(J) Komisyon en az iki üyenin katılımı ile toplanır ve kararlar toplantıya katılan üyelerin oybirliğiyle alınır.
(K) İtiraz neticesinde Komisyon tarafından verilecek karar ilgili itiraz sahibine tebliğ edilir.
Komisyonun kararı ilgili kişiyi bağlayıcı olup, bu Yasada öngörülen süre içerisinde bu yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.
22/2015 (L) Süresi içinde ödenmeyen tüm idari para cezaları, öngörülen süre sonunda kamu alacağına dönüşür ve Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kurallarına göre tahsil edilir.
Ancak, itirazlı olanlarda bu süre aşağıdaki (M) bendindeki süredir.
22/2015 (M) İlgili kişi, Komisyonun itiraza ilişkin kararı gereğince ödemekle yükümlü olduğu idari para cezasını kararın tebliğinden itibaren, ödeme süresinin itiraz ettiği günden sonra kalan süresi içinde ödemek zorundadır. Ödediği veya ödeyeceği idari para cezasına itirazı varsa, Yüksek İdare Mahkemesine başvurma hakkı saklıdır.
22/2015 (N) Başvurma süresi, Komisyonun kararının ilgiliye tebliğinden başlayarak 75 (yetmişbeş) gündür.
(O) İspat yükümlülüğü başvurana aittir.
(Ö) Mahkemece aksine bir karar verildiği haller dışında Komisyon tarafından verilen kararın uygulanması ve para cezasının tahsili engellenemez.
22/2015 (P) Aynı idari para cezası hakkında birden fazla itiraz yapılamaz.
(R) İdari Para Cezası Bildirim Formunun ilgili kişiye tebliğ edilmediği ve/veya posta yolu ile gönderilen İdari Para Cezası Bildirim Formunun ilgili kişiye ulaşmadığı yönünde yapılacak itirazlarda yukarıdaki (B) bendinde belirtilen süre dikkate alınmaz.
Dava Konusu Suç ve Cezalar
25. (1) Bu Yasanın 17’nci ve 20’nci maddesi kurallarına ve bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzüklere aykırı hareket edenler, bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde yetkili mahkemece yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin on katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.
25/2012
(2) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası kurallarına aykırı hareket edenler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, çalışma izinsiz çalıştırılan ve/veya iş kurma izinsiz çalışan her kişi için yetkili mahkemece yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin on iki katına kadar para cezasına veya iki yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Suçu işleyenin tüzel kişi olması halinde direktörü de ayni suçu işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde ayni cezaya çarptırılır.
SEKİZİNCİ KISIM
Geçici Kurallar
Geçici Madde
1. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce iş kurma izni ve çalışma izni başvurusu yapılan ve işlemleri Bu Yasanın Yürürlüğe devam eden yabancı uyrukluların iş kurma izinleri ve çalışma izinlerini, bu Yasanın yürürlüğe girdiği Girdiği Tarihten Önce tarihten önceki yetkili makamlar verirler ve iş kurma ve çalışma izninin veriliş tarihinden itibaren Yapılan Müracaatlar otuz gün içerisinde gerekli bilgileri Bakanlığa iletirler.
Geçici Madde
2. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevcut hükümlere göre yabancı uyruklu kişilere verilmiş Bu Yasanın Yürürlüğe olan iş kurma ve çalışma izinleri, bu Yasa uyarınca Bakanlıkça iptal edilmediği veya hükmünü Girdiği Tarihten Önce kaybetmediği müddetçe süreleri sonuna kadar geçerlidir.
Alınmış İzinler
Geçici Madde
1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Esas Yasanın 24’üncü maddesinin (2)’ci,
Bu (Değişiklik) Yasasının
(3)’üncü ve (4)’üncü fıkra kuralları uyarınca gerçekleştirilen idari para cezası uygulamaları hakkında Yürürlüğe Girdiği Tarihten Daire ve/veya Bakanlığa itiraz beyanında ve/veya yakınmada bulunan işverenlerin yapmış oldukları itiraz Önce Yapılan Uygulamalar veya yakınmanın, ilgili kamu görevlisi tarafından değerlendirilmesi sonucunda, idari para cezasının 22/2015 tatbik edildiği tarih dikkate alınmaksızın, İdari Para Cezası Formunda belirtilen ceza miktarının veya itiraz beyanının veya yakınmanın haklı görülerek yeniden belirlenen para cezasının tahsil edildiği işlemler de Esas Yasanın 24’üncü maddesine bu Değişiklik Yasası ile eklenen (9)’uncu fıkra kapsamında yapılmış bir itiraz işlemi sonucu olarak kabul edilir, işlem görür ve kesinlik kazanır.
Bu madde amaçları bakımından, Esas Yasanın 24’üncü maddesine bu (Değişiklik) Yasası ile eklenen (9)’uncu fıkranın (B), (D) ve (K) bentlerinde belirtilen süreler dikkate alınmaz.
Geçici Madde
1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Esas Yasanın 24’üncü maddesinin (2)’nci Bu (Değişiklik) Yasasının fıkrasının (C) ve (Ç) bendi ile (3)’üncü ve (4)’üncü fıkra kuralları uyarınca uygulanan idari para Yürürlüğe Girdiği Tarihten cezaları;
Önce Uygulanan İdari Para 7 Nisan 2015 tarihinden önce uygulanmış ise idari para cezası formunda belirtilen ceza miktarına ve Cezalarına İlişkin Kurallar cezanın süresi içerisinde ödenmemesinden dolayı artmış olup olmadığına bakılmaksızın, veya 42/2016 7 Nisan 2015 tarihinden sonra uygulanmış idari para cezası formunda belirtilen ceza miktarına ve cezanın süresi içerisinde ödenmemesinden dolayı oluşan gecikme zammı miktarına bakılmaksızın herhangi bir ödemede bulunulmamış idari para cezaları için, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak altmış gün içinde Daireye müracaat edilmesi halinde, izinsiz çalıştırılan ve/veya iş kurma izinsiz çalıştığı tesbit edilen yabancı uyruklu her bir kişi için yürürlükteki brüt asgari ücretin yarısı kadar ceza miktarı ödenir. Ödenen para cezası ile konu suç kapatılmış olur.
Geçici Madde
2. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Esas Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve
Bu (Değişiklik) Yasasının
(2)’nci fıkraları tahtında suç işleyen ve sözkonusu maddenin (3)’üncü fıkrası uyarınca bir yıl süre Yürürlüğe Girdiği Tarihten içinde Devlet ve Devlete bağlı kurum ve kuruluş ihalelerine katılım başvuruları işleme alınmayan Önce İdari Para Cezasını işverenin, idari para cezasını ödemesi ve sözü edilen bu maddenin (1)’inci ve (2)’nci fıkralarında Ödemelerine Rağmen belirtilen nitelikte suçu bir yıl içinde ikinci kez işlememiş olması halinde, bir yıllık süreye İhalelere Katılımdan Men bakılmaksızın, Kamu İhale Yasası tahtında çıkılan ihalelere katılım başvurusunda bulunabilir.
Edilen İşverenlere İlişkin
Kurallar
20/2016
42/2016
DOKUZUNCU KISIM
Son Kurallar
Yürütme Yetkisi
26. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleri ile Görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
27. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten üç ay sonra yürürlüğe girer.