Sayı: 63/2005
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
DENİZ YETKİ ALANLARI YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
GENEL KURALLAR
Madde 2. Tefsir
İKİNCİ KISIM
Karasuları ile ilgili Kurallar
Madde 3. Karasularının İç Sınırının Belirlenmesi
Madde 4. Karasularından Zararsız Geçiş Hakkı
Madde 5. Tehlikeli Madde Taşıyan Gemilerin Karasularından Zararsız Geçiş Hakkı
Madde 6. Karasularından Zararsız Geçiş Hakkının Askıya Alınacağı Durumlar
ÜÇÜNCÜ KISIM
Bitişik Bölge ve Münhasır Ekonomik Bölge İle İlgili Kurallar
Madde 7. Bitişik Bölge ve Münhasır Ekonomik Bölgenin İlan Edilmesi ve Sınırlandırılması
Madde 8. Bitişik Bölgede Uygulanacak Mevzuat
Madde 9. Münhasır Ekonomik Bölgedeki Haklar ve Yetkiler
Madde 10. Diğer Devletlerin Münhasır Ekonomik Bölgedeki Serbestileri
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kıt’a Sahanlığı İle İlgili Kurallar
Madde 11. Kıt’a Sahanlığındaki Haklar
Madde 12. Kıt’a Sahanlığında Uygulanacak Mevzuat
Madde 13. Kıt’a Sahanlığının Sınırlandırılması
Madde 14. Diğer Devletlerin Kıt’a Sahanlığındaki Serbestileri
BEŞİNCİ KISIM
Suç ve Cezalar
Madde 15. Genel Ceza
Madde 16. Münhasır Ekonomik Bölge İle İlgili Suç ve Cezalar
Madde 17. Kıt’a Sahanlığı İle İlgili Suç ve Cezalar
ALTINCI KISIM
Çeşitli ve Son Kurallar
Madde 18. Mahkemenin Yetkisi
Madde 19. Yapay Ada ve Tesislerde Yetki
Madde 20. Direktörün Sorumluluğu
Madde 21. Garanti, İttifak ve Kuruluş Andlaşmalarından Kaynaklanan Hakların Saklı Tutulması
Madde 22. Yürütme Yetkisi
Madde 23. Yürürlüğe Giriş
Sayı : 63/2005
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ DENİZ YETKİ ALANLARI YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Deniz Yetki Alanları Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Bakanlar Kurulu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.
“Bitişik Bölge”, karasuları genişliğinin ölçülmeye başlandığı esas hatlardan itibaren 24 deniz milini geçmeyecek şekilde belirlenen ve kıyı devletine uluslararası hukuka uygun olarak, gümrük, maliye, sağlık ve muhaceret konularında denetleme yetkileri veren deniz yetki alanlarını anlatır.
“Canlı Kaynaklar”, sadenter türleri dışında kalan balık ve sudaki diğer yaşam şekillerini anlatır.
“Doğal Kaynaklar”, sabit (sadenter) türlere ait canlı organizmalar (deniz yatağının üzerinde ya da altında hareketsiz olan veya deniz yatağı veya toprak altı ile devamlı şekilde fiziki temas halinde olmadıkça hareket edemeyen organizmalar) ve deniz yatağı ve toprak altının mineral ve diğer canlı olmayan kaynaklarını anlatır.
“Gemi”, kano, mavna, yüzen platform ve hoverkraftı da içerecek şekilde, suda hareket ettirilebilen ve kendi başına yönlendirilebilen her tür aracı anlatır.
“Karasuları” ve “İç Sular”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Karasuları Yasasında tarif edilen deniz yetki alanlarını anlatır.
“Kıt’a Sahanlığı”, karasularının ötesinde kıt’a kenarının veya Kıbrıs Adasının doğal uzantısının dış sınırına kadar uzanan veya kıt’a kenarının veya Kıbrıs Adasının doğal 42/2002 uzantısının dış sınırının 200 deniz miline kadar uzanmadığı yerlerde, karasularının ölçülmeye başlandığı esas hatlardan itibaren 200 deniz miline kadar uzanan su altı alanlarının deniz yatağı ve toprak altlarını anlatır.
“Kişi”, gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“Mahkeme”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesini veya Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesini veya Lefkoşa Kaza Mahkemesini anlatır.
“Meclis”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisini anlatır.
“Mil”, 1852 metre uzunluğundaki uluslararası deniz milini anlatır.
“Münhasır Ekonomik Bölge”, karasuları genişliğinin ölçülmeye başlandığı esas hatlardan itibaren 200 deniz milini geçmeyecek şekilde belirlenen ve karasuları dışında kalan su tabakası ile deniz yatağı ve toprak altında kıyı devletine uluslararası hukuka uygun olarak münhasır ekonomik haklar ve yetkiler tanıyan deniz yetki alanlarını anlatır.
“Sözleşme”, 10 Aralık 1982’de Montego Bay’da yapılan Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesini anlatır.
“Yetkili Makam”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu veya görevlendireceği Bakanlığı veya Daireyi anlatır.
İKİNCİ KISIM
Karasuları İle İlgili Kurallar
Karasularının İç Sınırının
3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin karasularının iç sınırlarının belirlenmesinde, Kuzey Kıbrıs Belirlenmesi Türk Cumhuriyeti Karasuları Yasası hükümlerine uygun olarak, normal esas hatlar kullanılır.
42/2002
Karasularından Zararsız
4. Yabancı bayraklı gemiler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Karasularından zararsız geçiş Geçiş Hakkı hakkından, uluslararası hukuk kurallarına uygun olarak yararlanırlar.
Tehlikeli Madde Taşıyan
5. (1) Nükleer güçle çalışan yabancı bayraklı gemiler ve radyoaktif maddeler veya özü itibarıyle Gemilerin Karasularından tehlikeli veya zararlı diğer maddeler taşıyan gemiler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Zararsız Geçiş Hakkı karasularından zararsız geçiş hakkını kullanırken, bu gemiler için Sözleşme ve uluslararası hukukta öngörülen belgeleri bulundururlar ve özel tedbirleri alırlar.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen belgeleri bulundurmayan veya uluslararası hukukun belirlediği kriterlere uygun olmayan gemilerin zararsız geçiş hakkı askıya alınarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti karasularını terk etmeleri istenebilir. Zararsız geçiş hakkını kullanan bu nitelikte bir gemiden kaynaklanacak zararların giderilebilmesi için Mahkeme tarafından bir hüküm verilinceye veya verilecek hüküm uygulanıncaya kadar bu gemilere el konulabilir.
Karasularından Zararsız
6. Yabancı bayraklı bir gemi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti karasularında aşağıdaki hareketleri Geçiş Hakkının Askıya yaparsa, bu geminin zararsız geçişinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin barışına, düzenine veya Alınacağı Durumlar güvenliğine halel geitrdiği kabul edilir ve bu hallerde Yetkili Makam geçişi askıya alabilir:
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına karşı tehdide veya kuvvete başvurulması veya Birleşmiş Milletler Şartında belirtilen uluslararası hukuk ilkelerine aykırı diğer herhangi bir davranışta bulunulması;
Herhangi bir tip silahla deneme veya manevralar yapılması;
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin savunmasına veya güvenliğine zarar vermeyi amaçlayan her tür propagandada bulunulması;
Her türlü uçağın uçurulması, güverteye indirilmesi veya gemiye alınması;
Her türlü askeri makinaların uçurulması, güverteye indirilmesi veya gemiye alınması;
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin gümrük, maliye, sağlık veya muhaceret eya arkeolojik ve tarihi nesnelerin korunması konularındaki kanun veya kurallarına aykırı bir şekilde mal, para, arkeolojik ve tarihi nesnelerin veya kişilerin gemiye alınması veya gemiden çıkartılması;
Sözleşmeye aykırı olarak, bilerek veya isteyerek ağır kirlenmeye sebebiyet veren fiillerde bulunulması;
Balık avlama faaliyetlerinde bulunulması;
Araştırma veya ölçüm faaliyetlerinde bulunulması;
(10) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir haberleşme sisteminin veya diğer herhangi bir deniz teçhizat veya tesisinin işleyişini engelleyecek her türlü faaliyette bulunulması;
veya
(11) Geçişle doğrudan ilgisi bulunmayan diğer her tür faaliyette bulunulması.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Bitişik Bölge ve Münhasır Ekonomik Bölge İle İlgili Kurallar
Bitişik Bölge ve Münhasır
7. (1) Bakanlar Kurulunun önerisi üzerine Meclisin alacağı karar ile esas hatlardan itibaren 24 Ekonomik Bölgenin İlan deniz milini geçmeyecek ve sınırları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine karşılıklı veya yanyana Edilmesi ve kıyısı bulunan ülkelerle andlaşma ile belirlenecek şekilde bitişik bölge ilan edilebilir.
Sınırlandırıl-ması Sınırlandırma andlaşması, bölgenin tüm özellikleri dikkate alınarak, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde uluslararası hukuka uygun şekilde yapılır.
(2) Bakanlar Kurulunun önerisi üzerine Meclisin alacağı karar ile esas hatlardan itibaren 200 deniz milini geçmeyecek ve sınırları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine karşılıklı veya yanyana kıyısı bulunan ülkelerle andlaşma ile belirlenecek şekilde münhasır ekonomik bölge ilan edilebilir. Sınırlandırma andlaşması, bölgenin tüm özellikleri dikkate alınarak, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde uluslararası hukuka uygun şekilde yapılır.
Bitişik Bölgede Uygulanacak
8. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, yürürlükte bulunan gümrük, maliye, muhaceret ve sağlıkla ilgili Mevzuat mevzuatını veya denizde bulunan arkeolojik ve tarihi nitelikteki nesnelerin korunmasıyla ilgili mevzuatını bitişik bölgeye veya bitişik bölgenin herhangi bir kısmına da uygular.
Ancak Bakanlar Kurulu Resmi Gazete’de yayımlayacağı emirnameler ile bu kurallara değişiklik ve istisnalar getirebilir.
Münhasır Ekonomik Bölgedeki
9. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, ilan edilen münhasır ekonomik bölgede aşağıda belirtilen Haklar ve Yetkiler konularda münhasıran egemen haklara ve yargı yetkisine sahiptir;
(A) Deniz yatağı üzerindeki suların ve deniz yatağının ve bunun toprak altının canlı ve canlı olmayan doğal kaynaklarının araştırma ve işletme, muhafaza ve idare etme amacıyla ve sulardan, akıntılardan ve rüzgardan enerji elde edilmesi gibi bölgenin diğer ekonomik işletme ve araştırma faaliyetleri;
(B) Sözleşmenin ilgili hükümleriyle sağlanmış bulunan;
(a) Yapay adaların, tesis ve yapıların kurulması ve kullanılması;
(b) Denizde bilimsel araştırmalar yapılması;
(c) Deniz çevresinin muhafazası ve korunması ve denizin kirlenmeden korunması;
(ç) Bilimsel araştırmalar yapılmasının düzenlenmesi ve gerekli izinlerin verilmesi; ve
(d) Denizdeki arkeolojik ve tarihi nesnelerin korunması, çıkartılması ve kurtarılması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve izinlerin verilmesi.
(C) Sözleşme ile sağlanmış bulunan diğer bütün haklara, görevlere ve yargı yetkisine sahiptir.
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, münhasır ekonomik bölgede,
(A) Yapay adaları;
(B) Sözleşmede öngörülen amaçlar ve diğer ekonomik amaçlar için yapılan tesis ve yapıları;
(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin bölgedeki haklarının kullanımına müdahale oluşturabilecek olan tesis ve yapıları
inşa ettirme, inşaasına, işletilmesine ve kullanılmasına izin verme ve bunları düzenleme hususlarında münhasır yetkilere sahiptir.
Diğer Devletlerin Münhasır
10. Bu Yasa hükümlerine bağlı olarak denize kıyısı olsun veya olmasın tüm devletler Kuzey Kıbrıs Ekonomik Bölgedeki Türk Cumhuriyeti münhasır ekonomik bölgesinde Sözleşmenin ilgili hükümlerinde belirtilen Serbestileri seyrüsefer, uçma ve su altı kablolarını ve boru hatlarını döşeme serbestisine ve gemilerin, uçakların ve su altı kablolarının ve boru hatlarının işletilmesiyle bağlantılı olan ve Sözleşmenin diğer hükümleriyle çelişmeyen serbestilere sahiptirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kıt’a Sahanlığı İle İlgili Kurallar
Kıt’a Sahanlığındaki Haklar
11. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, bir ada devleti olarak, kıt’a sahanlığı üzerinde araştırmada bulunmak ve buranın doğal kaynaklarını işletmek amacıyla egemen haklar kullanılır.
Kıt’a Sahanlığında
12. Bu Yasa veya yürürlükteki diğer mevzuat Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kıt’a sahanlığına veya uygulanacak mevzuat kıt’a sahanlığının herhangi bir kısmına da uygulanır.
Ancak Bakanlar Kurulu Resmi Gazete’de yayımlayacağı emirnameler ile bu kurallara değişiklik ve istisnalar getirebilir.
Kıt’a sahanlığının
13. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin karşılıklı veya yanyana kıyısı bulunan herhangi bir devletle sınırlandırılması arasındaki kıt’a sahanlığının sınırlandırılması andlaşma ile gerçekleştirilir. Sınırlandırma andlaşması, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde uluslararası hukuka uygun olarak yapılır.
Diğer devletlerin Kıt’a
14. Bu Yasanın 17’nci maddesi kurallarına aykırı olmamak kaydıyla, denize kıyısı olsun veya olmasın Sahanlığındaki Serbestileri tüm devletler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kıt’a sahanlığında Sözleşmenin ilgili kurallarında konu edilen seyrüsefer, uçma ve su altı kablolarını ve boru hatlarını döşeme serbestisine ve gemilerin, uçakların ve su altı kablolarının ve boru hatlarının işletilmesiyle bağlantılı olan ve Sözleşmenin diğer kurallarıyla çelişmeyen serbestilere sahiptirler.
BEŞİNCİ KISIM
Suç ve Cezalar
Genel Ceza
15. Bu Yasa kurallarına aykırı hareket eden kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde bu Yasada başka bir ceza öngörülmemiş ise beş yıla kadar hapis cezasına veya 500,000YTL.- (Beş Yüz Bin Yeni Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Münhasır Ekonomik Bölge İle
16. (1) (A) Hiçbir kişi, bu Yasa veya yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca Yetkili Makam tarafından İlgili Suç ve Cezalar isdar edilmiş izin olmadıkça Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti münhasır ekonomik bölgesinde canlı kaynaklarla ilgili araştırma yapamaz veya canlı kaynakları avalayamaz veya yakalayaaz.
(B) Hiçbir kişi, bu Yasa veya yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca Yetkili Makamın izin verdiği gemiden başka bir gemi ile veya iznin kapsamı dışında herhangi bir şekilde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti münhasır ekonomik bölgesinde canlı kaynaklarla ilgili araştırma veya avlanma veya yakalama yapamaz.
(C) Hiçbir kişi, bu Yasa veya yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca Yetkili Makam tarafından isdar edilmiş izin olmadıkça Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti münhasır ekonomik bölgesinde;
(a) Canlı olmayan kaynaklarla ilgili araştırma yapamaz veya bu kaynakları işletemez;
(b) Herhangi bir arkeolojik veya tarihi nesnenin çıkarılması veya kurtarılması için araştırma veya kazı veya başka bir faaliyette bulunamaz;
(c) Herhangi bir araştırma yapamaz; veya
(ç) Herhangi bir ekonomik faaliyette bulunamaz.
(Ç) Hiçbir kişi, bu Yasa veya yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca Yetkili Makamdan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti münhasır ekonomik bölgesinde canlı olmayan kaynaklarla ilgili araştırma veya işletme yapmak için veya yukarıdaki (C) bendinde belirtilen diğer amaçlar için verilen izni, iznin verildiği gemiden başka bir gemiyle kullanamaz.
(2) (A) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (A) ve (C) bendleri kurallarına aykırı hareket eden bir kişi suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde on yıla kadar hapis cezasına veya 1,000,000.-YTL (Bir Milyon Yeni Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(B) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) ve (Ç) bendleri kurallarına aykırı hareket eden bir kişi suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde sekiz yıla kadar hapis cezasına veya 800,000.-YTL (Sekiz Yüz Bin Yeni Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(C) Mahkeme, bu maddede öngörülen suçların işlenmesinde kullanılan geminin, teçhizatın, araçların ve temin edilen balıkların ve diğer canlı veya canlı olmayan kaynakların müsaderesine de emir verebilir.
Kıt’a Sahanlığı İle İlgili
17. (1) Hiçbir kişi, Bakanlar Kurulunun yazılı izni olmaksızın veya verilen herhangi bir yazılı Suç ve Cezalar izindeki şarta aykırı olarak ve kıt’a sahanlığının doğal kaynaklarının makul bir şekilde araştırılmasına veya işletilmesine müdahale edecek şekilde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kıt’a sahanlığı üzerine su altı kabloları ve boru hatları döşeyemez.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kurallarına aykırı hareket eden bir kişi suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde iki yıla kadar hapis cezasına veya suçun işlenmesine devam edilen her gün için 1000.-YTL (Bin Yeni Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir ve Mahkeme suçun işlenmesinde kullanılan kablo ve boruların belirli bir süre içerisinde sökülüp kaldırılmasına da emir verebilir.
(3) Mahkeme, bu maddede öngörülen suçun işlenmesinde kullanılan geminin, teçhizatın, araç ve boruların müsaderesine de emir verebilir.
ALTINCI KISIM
Çeşitli ve Son Kurallar
Mahkemenin Yetkisi
18. Bu Yasa altında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti karasularında, bitişik bölgesinde, münhasır ekonomik bölgesinde ve kıt’a sahanlığında işlenen tüm suçlarla ilgili olarak Mahkemenin münhasır yargı yetkisi vardır.
Yapay Ada ve Tesislerde
19. (1) Bu Yasanın hükümlerine bağlı olarak münhasır ekonomik bölgede veya kıt’a sahanlığı üzerinde Yetki sürekli veya geçici olarak tesis edilmiş yapay adaların, tesislerin veya yapıların veya bunların 500 metrelik mesafeyi geçmeyecek çevresindeki emniyet alanı içerisindeki deniz alanı üzerinde veya üstünde veya altında işlenen herhangi bir eylem veya ihmal Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ülkesi içerisinde işlenmiş sayılır.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen yapay adaların veya tesislerin veya yapıların yargı yetkisi açısından Lefkoşa İlçesi içerisinde yer altıkları varsayılır.
Direktörün Sorumluluğu
20. Bu Yasada belirtilen herhangi bir suçun bir tüzel kişi tarafından işlenmesi halinde, tüzel kişinin Direktörü de sözkonusu suçtan mahkum edilir, meğer ki Direktör suça muvaffakat etmediğini veya katılmadığını kanıtlasın.
Garanti, İttifak ve Kuruluş
21. Bu Yasada yer alan hiçbir hüküm, Kıbrıs Türk Halkının, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Andlaşmalarından Kaynaklanan Bağımsızlık Bildirgesinde (Md.23/e) Devletin bağlı kalacağı vurgulanan Garanti, İttifak ve Hakların Saklı Tutulması Kuruluş Andlaşmalarından kaynaklanan haklarından herhangi bir şekilde vazgeçtiği anlamına R.G. gelmez.
Ek.IV
Bölüm II
Sayı 88
A.E.8
15.11.1983
Yürütme Yetkisi
22. Bu Yasayı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu adına Ulaştırma İşleriyle görevli bakanlık yürütür.
Yürürlüğe Giriş
23. Bu Yasa, 15’inci, 16’ncı,17’nci madde kuralları Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten; diğer madde kuralları ise 21 Mart 2003 tarihinden başlayarak yürürlüğe girer.