Kıbrıs Türk Federe Meclisi'nin 20 Ekim 1977 tarihli birleşiminde kabul olunan " Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası ", Anayasa'nın 74'üncü maddesi gereğince, Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkanı tarafından Resmî Gazete'de yayınlanmak suretiyle ilân olunur.
Sayı : 48/1977
KAMU ALACAKLARININ TAHSİLİ USULÜ HAKKINDA YASA
(28/1985; 31/1988; 31/1991; 23/1997; 54/1999; 35/2005; 59/2010 ve 13/2017 sayılı değişiklik yasaları ile değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle)
MADDE DİZİNİ:
Madde 1. Kısa İsim.
BİRİNCİ KISIM – GENEL İLKELER, YASANIN KAPSAMI, DEYİMLER,
GÖREVLER, YETKİLER VE YETKİLİ DAİRELER,
ZAMANINDA ÖDEME
Birinci Bölüm – Yasa Kapsamı, Deyimler, Görevler, Yetkiler ve Yetkili Daireler.
Madde 2. Kapsam.
Madde 3. Tefsir.
Madde 4. Görev, Yetki ve Sorumluluklar.
Madde 5. Takibata Yetkili Tahsil Dairesi.
İkinci Bölüm – Zamanında Ödeme
Madde 6. Ödeme Zamanı, Önce Ödeme ve Taksitlerin Zamanında Ödenmemesi.
Madde 7. Ödeme Yeri.
Madde 8. Ödeme Şekli.
Madde 9. Özel Ödeme Şekilleri.
Madde 10. Yapılan Ödemelerde Ödeme Tarihi.
Madde 10.A. Ödemenin Mahsup Edileceği Alacaklar
Madde 11. Ödemenin İspatı.
Madde 11A.Teminat İstenmesi
Madde 11B. Teminat Hususlarına İlişkin Kural
Madde 11 C. Vergi Güvenlik Belgesi
İKİNCİ KISIM – ZORLA TAHSİL, ANA İLKELER.
Birinci Bölüm – Zorla Tahsil ve Takip İlkeleri, Ödeme Emri Gönderilmesi ve Diğer İşlemler.
Madde 12. Zorla Tahsil Şekilleri.
Madde 13. Ödeme Emri.
Madde 14. Mal Bildirimi.
Madde 15. Mal Bildiriminde Bulunmayanlar.
Madde 16. Ödeme Emrine İtiraz.
Madde 17. Teminatlı Alacaklarda Takip.
İkinci Bölüm – Haciz.
Madde 18. Haciz.
Madde 19. Haciz Varakası.
Madde 20. Köylerde Haciz.
Madde 21. Haczedilemeyecek Mallar.
Madde 22. Paraya Çevirme.
Madde 23. Hapislik Cezası.
Üçüncü Bölüm – Taşınır Malların Haczi ve Satışı.
Madde 24. Taşınır Malların Haczi.
Madde 25. Haciz Sırasında Bulunacaklar ve Haciz Tutanağı.
Madde 26. Alacak ve Haklar ile Üçüncü Şahıslardaki Malların Haczi.
Madde 27. Zor Kullanma.
Madde 28. Hacizde Değerleme.
Madde 29. Haczedilen Taşınır Malların Korunması.
Madde 30. Taşınır Malların Satışı.
Madde 31. Taşınır Malların Satış Şekli, Açık Artırma ve İlan.
Madde 32. Müşterinin Malı Almaktan Vazgeçmesi.
Madde 33. Satılamayan Taşınır Mallar.
Dördüncü Bölüm – Taşınmaz Malların Haczi ve Satışı.
Madde 34. Haczin Yapılması.
Madde 35. Satış Komisyonu.
Madde 36. İlan.
Madde 37. Hisse Sahiplerinin Öncelik Hakkı.
Madde 38. Teminat
Madde 39. Satışın Yapılması.
Madde 40. Borçlunun Korunması.
Beşinci Bölüm – İflas Yoluyla Takip.
Madde 41. İflas Yoluyla Takip.
ÜÇÜNCÜ KISIM - İDARECE TECİL, GECİKME ZAMMI, YARGI
ORGANINCA TECİL.
Madde 42. Tecil İlkeleri.
Madde 43. Yargı Organınca Tecil.
Madde 44. Gecikme Zammı.
Madde 44A.Tahsilat Harcı.
Madde 45. Takibatın Durdurulamayacağı.
Madde 46. Kamu Alacağının Önceliği.
Madde 47. Kamu Alacağını Kesip Ödemek Zorunda Olanlar.
Madde 48. Tabii Afetler Nedeniyle Terkin.
Madde 49. Yoksulluk Nedeniyle Terkin
Madde 50. Sırrın İfşası.
Madde 51. Artırmaya Katılamayacaklar.
Madde 52. Gerçeğe Aykırı Bildirimde Bulunma.
Madde 53. İstenilecek Bilgiyi Vermeyenler.
Madde 54. Sonradan Mal Sahibi Olma.
DÖRDÜNCÜ KISIM – SON KURALLAR.
Madde 55. Yürürlükten Kaldırma ve Saklı Tutma
Madde 56. Vakıf Alacağı.
Madde 57. Geçici Kurallar.
Madde 58. Yürütme Yetkisi.
Madde 59.. Yürürlüğe Giriş.
Kıbrıs Türk Federe Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar :
Kısa İsim 1 Bu Yasa, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası olarak isimlendirilir.
Birinci Kısım
GENEL İLKELER
YASANIN KAPSAMI, DEYİMLER., GÖREVLER, YETKİLER VE
YETKİLİ DAİRELER, ZAMANINDA ÖDEME
Bölüm I
YASA KAPSAMI, DEYİMLER, GÖREVLER, YETKİLER VE YETKİLİ DAİRELER
Kapsam
2. (1) Devlete, belediyelere, köy idarelerine ve köy idarelerinin kurdukları birliklere ait vergi, resim, harç,
2.28/1985 verilen hizmetlerden doğan asli alacak ve/veya özel yasa ile kurulmuş kamu kurum ve kuruluşlarına ait herhangi
2.23/1997 bir nedenden doğan asli alacak ve/veya yasa dışı olarak tasarrufa geçirilen para gibi asli alacak, ceza, dava masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli alacaklar ile kira, gecikme zammı, faiz ve taksitle satılan taşınır ve taşınmaz malların taksit bedelleri gibi diğer alacaklar ve bunların takibat giderleri hakkında bu Yasa kuralları uygulanır.
(2) Devletle kira sözleşmesi imzalanmaması ve/veya kira sözleşmesinin sona ermesi hallerinde, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık bünyesinde
oluşturulan Kira Takdir Komisyonu ve/veya Komisyonlar tarafından takdir edilen taşınmaz mal kira bedellerinin tahsilatı ve takibat giderleri hakkında bu Yasa kuralları uygulanır.
Kira Takdir Komisyonları ile İtiraz Komisyonlarının Kuruluş ve işleyişine ilişkin esaslar Tüzükle belirlenir.
(3) Çeşitli yasalarda belirtilen her türlü kamu alacakları ve Kamu İktisadi Teşebbüslerine ait kira alacaklarının tahsili de bu Yasa kurallarına bağlıdır.
Tefsir
3. Bu Yasada metin başka anlam verilmesini gerektirmedikçe:
13/2017 " Alacaklı Kamu İdaresi ", Devleti, belediyeleri, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunu, köy idarelerini ve köy idarelerinin yasa uyarınca kurduğu birlik ve dernekleri, yasa ile kurulmuş kamu kurum ve kuruluşlarını, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesini,
" Vergi Dairesi Müdürü " Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Gelir ve Vergi Dairesi Müdürünü, " Kamu Alacağı " deyimi, Yasanın 2’nci maddesi kapsamına giren alacakları, " Kamu Borçlusu veya Borçlu " deyimi, kamu alacağını ödemek zorunluluğunda olan gerçek ve tüzel kişileri ve bunların yasal temsilcisi veya mirasçılarını ve vergi yükümlülerini veya sorumlusunu, kefili ve yabancı kişi ve kurumlar temsilcilerini,
" Mal " deyimi, taşınır veya taşınmaz mallar ile gemiler ve her çeşit hak ve alacakları, " Para cezaları " deyimi, kamu tazminatı, inzibati nitelikte olsun olmasın bütün para cezalarını,
3.23/1997 " Tahsilattan Sorumlu Daire " deyimi alacaklı kamu idaresinin bu Yasayı uygulamakla görevli dairesini, servisini, kamu görevlisini veya görevlilerini,
" Tahsildar " deyimi, Tahsilattan sorumlu dairece kamu alacağının tahsiline yetkili kılınan memuru, " Takibat Giderleri " deyimi, alacağın tahsili için zorunlu ilân, haciz, nakil ve muhafaza giderlerini , anlatır.
13/2017 “Vergi Güvenlik Belgesi”, gerçek ve tüzel kişilerin alacaklı kamu idareleri nezdindeki borç durumlarını gösteren yazılı belgeyi,
anlatır.
Görev,
4. Kamu idarelerinin bu Yasanın uygulanmasına yetkili kıldığı kamu görevlilerinin görev ve sorumlulukları, yetki ve teşkilât Yasalarında mevcut kurallara, yoksa bu Yasada belirtilen kurallara göre tespit ve tayin edilir.
sorumlu-luklar
Takibata Yetkili
5. Alacaklı kamu idaresi, uygulamakta olduğu mevzuata uygun olarak doğmuş alacağın usulüne uygun tebliğlerini Tahsil Dairesi yaptıktan sonra, kamu alacağı ile ilgili tüm evrak ve tebliğlerin de bulunduğu dosyayı, kamu borçlusunun
4.23/1997 bulunduğu yerdeki Tahsilattan Sorumlu Daireye gönderir. Bundan sonraki takibat, Tahsilattan Sorumlu Dairece yapılır.
İlgili kamu görevlileri ve daireler, Tahsilattan Sorumlu Dairelerce bu Yasa kurallarına uygun olarak yapılan tebliğ ve verilen emirleri derhal yapmaya ve sonucunu Tahsilattan Sorumlu Daireye bildirmekle yükümlüdürler.
Bölüm II
ZAMANINDA ÖDEME
Ödeme zamanı,
6. (1) Kamu alacakları özel yasalarında veya mukavelelerinde veya mahkeme hüküm veya kararlarında önce ödeme ve saptanan zamanlarda ödenir. Özel Yasalarında ve mukavelelerinde ödeme zamanı belirtilmemiş taksitlerin kamu alacakları Maliye Bakanlığınca belirtilecek yöntemlere göre yapılacak tebliğden zamanında ödenmemesi başlayarak bir ay içinde ödenir.
3.31/1988 (2) (A) Maliye işleri ile görevli Bakanlık bünyesinde oluşturulan Kira Takdir Komisyonu ve/ veya Komisyonları tarafından
takdir edilecek taşınmaz mal kira bedellerinin, ilgiliye tebliğinden başlayarak on beş gün içerisinde ödenmesi
gerekir.
Takdir edilen kira bedellerinin (A) bendinde belirtilen süre içerisinde ödenmemesi ve / veya aynı süre içerisinde itiraz edilmemesi halinde, kira alacağı kesinleşir ve bu Yasa kuralları uyarınca tahsilâtı yapılır.
Kira bedeline itiraz edilmesi halinde itiraz on beş gün içinde İtiraz Komisyonunca değerlendirilir. İtiraz Komisyonunun Kararı kesin olup ilgiliye tebliğinden başlayarak on beş gün içerisinde ödenmesi gerekir. Belirtilen süre içerisinde ödenmeyen kira bedeli bu Yasa kuralları uyarınca tahsil edilir.
(3) Ödeme süresinin son günü, kamu alacağının ödenmesi zorunlu gündür.
(4) Kamu borçlusu isterse borcunu belli zamanlardan önce ödeyebilir.
(5) Taksitle ödenmesi gereken kamu alacağının taksitleri vadesinde ödenmezse alacağın tamamı tahsil edilir hale gelir.
(6) Taksitli alacağın tamamının tahsili için yapılan haciz sırasında borçlu, taksit borcunu, yapılan haczin masraflarını, varsa gecikme zammını ödemek şartıyla, diğer taksitler asıl ödeme sürelerinde tahsil olunur.
Ödeme yeri
7. Özel yasalarında ödeme yeri gösterilmemiş kamu alacakları, borçlunun ikâmetgâhının bulunduğu yerdeki tahsilattan sorumlu daireye veya tahsildara ödenir.
Borçlu vergi dairesindeki hesap numarasını bildirmek kaydıyla borcunu ikâmetgâhının dışındaki herhangi bir tahsilâttan sorumlu daireye de ödeyebilir.
Ödeme şekli
8. (1) Ödeme, tahsilattan sorumlu dairenin yetkili ve sorumlu kamu görevlileri tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılır.
Makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle yetkili ve sorumlu kamu görevlilerinden başkalarına yapılan ödemeler kamu alacağına mahsup edilemez.
(2) Kamu alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini Maliye Bakanlığı saptar ve bastırır.
(3) Makbuzlar kıymetli evrak hükmünde olup seri numaraları takip eder ve zimmet karşılığı sorumlu kamu görevlilerine verilir.
5.23/1997 (4) Borçlular, makbuzlarını kamu alacağının tahsil zamanaşımı süresi sonuna kadar saklamak ve yetkili kamu görevlilerine istendiğinde göstermek zorundadırlar.
Özel
9. (1) Devlete ait gelirlerin tahsilinde, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, banka ve postaneleri de Ödeme görevlendirebilir; ödemelerin çekle yapılması halinde, yükümlülerin banka hesaplarından Şekilleri Tahsilattan Sorumlu Dairenin, Merkez Bankası veya diğer bankalarda bulunan hesaplarına aktarma 23/1997 yapılması, Gelir ve Vergi Dairesinin hesabı bulunan bankalara ödeme yapılması, banka kartı, 13/2017 kredi kartı ve benzeri kartlar kullanılması ve yükümlülerin Devletten olan alacakları ile kamu borçlarının birbirine takas edilmesi suretiyle de tahsilatı düzenleyebilir.
13/2017
(2) Çekle yapılan ödemeler yürürlükteki mevzuat kurallarına bağlıdır.
13/2017
(3) Çekle veya banka hesabından aktarma, banka hesabına ödeme, banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanmak suretiyle yapılacak ödemelerde, herhangi bir nedenle ödeme yapılamaz ise, kamu alacaklısının borçluya karşı rücu hakkı saklıdır.
13/2017
(4) Kredi kartı ile yapılan ödemelerde işlem tarihini takip eden günden itibaren yapılan ödemelerin hangi sürelerde ve şartlarda Tahsilattan Sorumlu Dairenin hesabına aktarılacağı hususunda bankalar ile sözleşme ve/veya protokoller yapmaya Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık yetkilidir.
13/2017
(5) Yükümlüler, Devletten olan alacakları ile kamu borçlarını aşağıdaki bentlerde öngörülen koşullar uyarınca takas etmek suretiyle ödeyebilirler:
Gerçek ve tüzel kişi yükümlülerinden, yeterli miktarda ödeme emrinin bulunması koşuluyla bütçeye gider kaydedilmek suretiyle yapılacak ödemeler veya bütçe emanetinde kayıtlı doğrudan mal ve hizmet tesliminden doğan alacaklar dolayısıyla hem Devletten alacaklı hem de vergi borçlusu olanların takas talepleri yerine getirilir.
Tahsilattan Sorumlu Daire, yukarıdaki (A) bendinde belirtilen şartlara uyulması koşuluyla, yükümlünün Devletten olan alacakları ile kamu borçlarının takas edilmesi talebini kabul eder.
Takas suretiyle ödemenin yapılabilmesi için hem vergi borcunun hem yükümlünün alacağının muaccel olması zorunludur.
13/2017
(6) Bu madde tahtında, Gelir ve Vergi Dairesi Müdürlüğü takas talebine ilişkin form düzenler.
(7) Yükümlülerin Devletten olan alacakları ile kamu borçlarının takası ve mahsup işlemleri aşağıdaki bentlerde belirtilen usul ve esaslara göre yapılır:
Kamuya borcu olan yükümlüler, takas talebine ilişkin formun kendisine ait bölümünü doldurup Tahsilattan Sorumlu Daireye başvururlar. Tahsilattan Sorumlu Daire, takas talebine ilişkin formun ilgili bölümünü, vergi aslı ve varsa gecikme zammı ile cezalarını gösterecek şekilde doldurup onayladıktan sonra yükümlüye iade eder.
Tahsilattan Sorumlu Daire tarafından onaylanıp yükümlüye iade edilen takas talebine ilişkin form yükümlü tarafından Hazine ve Muhasebe Dairesine verilir. Hazine ve Muhasebe Dairesi, alacaklılar tarafından kendilerine ibraz edilen takas talebine ilişkin formda istenilen bilgilerin eksiksiz olduğunu gördükten sonra tahakkuk ettirilen ve muaccel hale gelen ödemeye ilişkin bir belge düzenler ve bu belgede vergi borcuna mahsup edilecek tutarı da ayrıca belirtir.
Tahsilattan Sorumlu Daire, Hazine ve Muhasebe Dairesi tarafından takas talebine ilişkin form ve kanıtlayıcı belgelerle birlikte kendilerine intikal eden ve mahsup edilecek tutarın da gösterildiği belge ve kanıtlayıcı diğer belgeleri de inceledikten sonra ödeme ve mahsubunda sakınca görülmeyenler ile ilgili işlemleri gerçekleştirip, tahsilat makbuzunu düzenler.
13/2017
(8) Bu madde tahtında özel ödeme şekilleri ile ilgili diğer hususlar, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzükle düzenlenir.
Yapılan Ödemelerde
10. (1) Bu Yasanın 9’uncu maddesine göre yapılan ödemelerde, çekin Tahsilattan Sorumlu Daireye verildiği veya Ödeme Tarihi paranın Tahsilattan Sorumlu Dairenin banka hesabına yatırıldığı veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri 28/1985 kartlar ile yapılan ödemelerde işlemin kartla yapıldığı veya aktarma emri üzerine paranın Tahsilattan 23/1997 Sorumlu Dairenin hesabına geçtiği ve takas suretiyle yapılan ödemelerde belgenin Tahsilattan Sorumlu 54/1999 Daireye ibraz edilip makbuzun düzenlendiği gün, ödeme yapılmış sayılır.
13/2017 Ancak;
Çekle yapılan ödemelerde, çekin karşılıksız olması nedeniyle banka tarafından iade edilmesi halinde, ödeme yapılmamış kabul edilir ve kamu alacaklısının uygun göreceği şekilde çekin karşılığı, bu Yasanın 44’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında öngörülen gecikme zamlarıyla birlikte ödenir.
Banka hesabından aktarma, banka hesabına ödeme, banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanmak suretiyle yapılacak ödemelerde, herhangi bir nedenle ödemenin gerçekleşmemesi veya alacağın tahsil edilememesi halinde, yapılan ödeme karşılığında borcun ödendiğini gösteren tahsilat makbuzunun, tek taraflı iptal edildiği ve ödemenin gerçekleşmediğini belirten bir ihbar yazısı borçluya tebliğ edilerek, kamu alacağı aslına döndürülür ve bu Yasanın 44’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında öngörülen gecikme zamlarıyla birlikte tahsil edilir.
(2) Çekler, Tahsilattan Sorumlu Daireye verildiği tarihte veya en çok bir gün önceki tarihle tanzim edilmiş olmalıdır. Daha eski veya daha ileri tarihli çek kabul edilmez.
Ödemenin Mahsup 10 A Kamu alacağına karşılık yapılan ödemeler ile kamu alacağına karşılık zorla tahsil olunan paralar, alacağın Edileceği Alacaklar aslı ile gecikme zammının toplamını karşılamaması halinde, yapılan ödeme, alacağın aslı, gecikme zammı ve 13/2017 gecikme faizinden orantılı olarak yapılır.”
Ödemenin ispatı
11. Kamu alacağının ödendiği, yetkili ve sorumlu kamu görevlileri tarafından verilen makbuzlarla, banka ve postahanelerin kayıtları ile ispatlanabilir.
Bölüm III
KAMU ALACAKLARININ KORUNMASI
İkinci Kısım
ZORLA TAHSİL ANA İLKELER
Bölüm I
ZORLA TAHSİL VE TAKİP İLKELERİ, ÖDEME EMRİ GÖNDERİLMESİ VE DİĞER İŞLEMLER
Teminat İstenmesi 11 A. Bu Yasa kapsamında yer alan tüm kamu alacakları için gerek görülmesi halinde Tahsilattan Sorumlu Daire 13/2017 tarafından teminat istenebilir.
Teminat Hususlarına 11 B. Tahsilattan Sorumlu Daire tarafından, teminat olarak kabul edilecek hususlar aşağıda belirtilmiştir:
İlişkin Kural Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası uyarınca kurulmuş bankalar tarafından verilen banka çeki, 13/2017 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası uyarınca kurulmuş bankalar tarafından verilen teminat 39/2001 mektubu,
59/2002 Kamu borçluları veya kamu borçluları lehine üçüncü şahıslar tarafından teminat olarak verilen ve alacaklı kamu idaresi tarafından teminat olarak kabul edilip Tapu ve Kadastro Dairesi ve/veya diğer sicil kayıtlarının tutulduğu kamu kurumları tarafından sicile şerh düşülerek satışı alacaklı kamu idaresinin izniyle yapılabilecek sicile kayıtlı mallar.
Ancak teminat olarak verilen sicile kayıtlı mallar, sonradan kısmen veya tamamen değer düşüklüğüne uğrar veya borç miktarında herhangi bir artış olursa, alacaklı kamu idaresi teminat miktarının tamamlanmasını veya bu teminat yerine başka teminat verilmesini isteyebilir. Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde başka mallarla değiştirebilir.
Vergi Güvenlik 11C. Herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kamu kurum ve kuruluşları, herhangi Belgesi bir amaçla işlem yaptırmak üzere müracaatta bulunan gerçek ve tüzel kişilerden gerek görülmesi halinde 13/2017 kamu alacakları bakımından durumlarını belirten bir “Vergi Güvenlik Belgesi” sunmalarını talep edebilir.
Bu belge Tahsilattan Sorumlu Daire tarafından düzenlenerek gerçek ve tüzel kişilere verilir.
Zorla tahsil
12. Ödeme müddeti içinde ödenmeyen kamu alacağı tahsilattan sorumlu dairece aşağıda gösterildiği şekillerde şekilleri tahsil edilir
(1) Kamu borçlusu tahsilattan sorumlu daireye teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi ;
(2) Kamu borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haciz edilerek paraya çevrilmesi ; veya
(3) Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflâsının istenmesi;
suretiyle yapılır.
Ödeme emri
13. (1) Kamu alacağını zamanında ödemeyenlere, tahsilattan sorumlu dairece on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereği, bir " Ödeme Emri " ile tebliğ olunur. Ödeme emri yetkili memur veya Posta Dairesince tebliğ edilir. Tebliğ alındısı tahsilâttan sorumlu daireye verilir.
(2) Ödeme emrinde borcun aslı ve niteliği, miktarı, nereye ödeneceği, süresinde ödenmediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun 12. madde uyarınca tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapislik cezasına çarptırılabileceği, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde, bu Yasa ve diğer ceza yasaları kuralları gereğince hapis cezasına çarptırılabileceği kayıtlı bulunur. Hapis cezası için gerekli işlemi tahsilattan sorumlu dairenin yazılı isteği üzerine yetkili mahkeme tarafından başlatılır ve en geç otuz gün içinde karara bağlanır.
(3) Ödeme emirlerinin şekli Maliye Bakanlığınca tespit edilerek matbu hale getirilir.
4(1)28/85 (4) Belediye hudutları dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri Muhtarlıkça ve/veya yetkili kamu görevlisi tarafından tebliğ olunur.
4(2)28/85 (5) Ödeme emrinin borçluya köylerde şahsen veya borçlunun bulunamaması halinde eşine veya yakın akrabasına tebliğ edildiği Muhtarlıkça ve/veya yetkili kamu görevlisi tarafından bir tutanakla saptanır ve bu tutanak söz konusu tahsilattan sorumlu daireye gönderilir.
(6) Bu madde uyarınca tebliğ edilen ödeme emrine süresi içinde uyulmaması ve konunun mahkemeye intikali üzerine, en geç on beş gün içinde mahkemece incelenmesi için gün saptanır. Borçluya da talep belgesinin bir sureti tebliğ edilmek suretiyle mahkemede hazır bulunup savunma yapabileceği bildirilir.
Mal bildirimi
14. (1) Kendisine 13.madde gereğince ödeme emri tebliğ olunan şahıs mal bildiriminde bulunmak yükümlülüğündedir.
(2) Mal bildirimi, borçlunun gerek kendisinde, gerekse üçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın çeşidini, niteliğini, vasfını , değerini ve her türlü gelirlerini veya haczi kabil mal veya geliri bulunmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynakları ve buna göre borcunu ne şekilde ödeyebileceğini yazı ile Tahsisattan Sorumlu Daireye bildirmesidir. (Özel Hallerde Tahsilattan sorumlu Dairede bir tutanakla tespit edilip borçluya imzalattırılan sözlü bildirme geçerli mal bildirimi sayılır.)
Mal bildiriminde
15. (1) Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu, on beş günlük müddet içinde borcunu ödemediği veya bulun-mayanlar mal bildiriminde bulunmadığı takdirde, mal bildiriminde bulununcaya kadar bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere mahkeme kanalıyla hapisle tazyik olunabilir.
Böyle bir halde mahkemenin hapislik emri, bildirimin yapıldığı günde sona erer ve borçlu serbest bırakılır.
(2) Hapisle tazyik kararı, ödeme emrinin tebliğini on beş günlük müddetin bitimini müteakip Tahsilattan Sorumlu Dairenin yazılı isteği üzerine yetkili mahkeme tarafından en geç on beş gün içinde dinlenip en geç otuz gün zarfında karara bağlanır. Tamamlanan bu kararlar infaz ve icra memurlarınca derhal yerine getirilir
Ödeme emrine
16. (1) Kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişi , böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği itiraz hakkında tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde ilgili Tahsilattan Sorumlu Daire nezdinde itirazda bulunur. İlgili Tahsilattan Sorumlu Daireye yapılan itiraz en geç on beş gün zarfında sonuçlandırılarak borçluya bildirilir. İtirazın kabul edilmemesi halinde borçlu yetkili mahkemeye başvurabilir. Bu konuda Vergi Usul Yasası'nın kuralları uygulanır.
27/1977
13/1980
(2) Mahkeme, borçlunun emredilmiş teminatı göstermesi halinde karar verilinceye kadar Tahsilattan Sorumlu Dairece yapılan işlemi durdurur. Borçlu istenen teminatı gösteremez ise itirazı en çok iki ay içinde karara bağlamak zorundadır.
(3) İtirazında Mahkeme kararı ile tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan hakkındaki itirazın ret olunduğu miktardaki kamu alacağı mahkemenin uygun göreceği faiz ve masraflarla tahsil edilir.
(4) İtirazının ret olunması halinde borçlu, kararın kendisine tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde, mal bildiriminde bulunmak zorunluluğundadır.
Teminatlı
17. Karşılığında teminat gösterilmiş bulunan kamu alacağı müddetinde ödenmediği takdirde borcun on beş gün alacaklar-da içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya zorla tahsile devam olunacağı borçluya takip bildirilir. On beş gün içinde borç ödenmediği takdirde teminat bu Yasa kurallarına göre paraya çevrilerek kamu alacağı tahsil edilir.
Bölüm II
HACİZ
Haciz
18. Borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun mal bildiriminde bulunup bulunmamasına bakılmaksızın Tahsilâttan Sorumlu Dairece tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki taşınır malları ile taşınmaz mallarından, alacak ve haklarından kamu alacağına yetecek miktarı Tahsilâttan Sorumlu Dairece haciz olunur.
Ancak, haciz olunan taşınmaz mal artırmaya çıkarılmadan borçlu, borcun ödenmesine yetecek taşınır mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse taşınmaz mal üzerindeki haciz baki kalmak üzere gösterilen taşınır mal veya alacak da haciz olunur. Bu halde haciz edilen taşınmaz malın idare ve işletmesine ;
gelir ve menfaatlerine Tahsisâttan Sorumlu Daire karışmaz.
Haciz varakası
19. Tahsilattan Sorumlu Dairece usulüne uygun olarak tebliğ edilen ödeme emrine uymayan borçlunun, borcuna
8.23/1997 yetecek kadar mallarının haczini mümkün kılan bir emir için mahkemeye başvurulur. Böyle bir başvuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Yasası ve diğer herhangi bir mevzuattaki kurallara bakılmaksızın, tek taraflı istida Bölüm 6 ile yapılır. Mahkeme, bu şekilde huzuruna getirilen haciz varakasını en geç on beş gün içerisinde 9/1971 onaylar. Borçlunun Yüksek İdare Mahkemesine başvurmuş olması haciz varakasının onaylanmasını durdurmaz.
23/1974 Haciz varakalarının şekli ve içeriği Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça düzenlenir.
Köylerde haciz
20. Köylerde taşınır mal haczi, haciz varakası üzerine köy Muhtarı ve iki İhtiyar Heyeti Üyesi tarafından yapılır.
Haczedi-
21. Aşağıda gösterilen mallar haciz edilemez :
lemeyecek (1) Özel yasalarında haczi mümkün olmadığı gösterilen mallar ;
mallar (2) Borçlunun şahsi ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası ile borçlu ve ailesine gerekli olan yatak takımları;
(3) Vazgeçilmesi mümkün olmayan mutfak takımı ve lüzumlu ev eşyası ; (çamaşır makinesi, elektrikli ocak, kap yıkama makinesi, piyano, birden fazla radyo, televizyon, teyp, pikap lüzumlu ev eşyası sayılmaz)
(4) Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve taşıtları ve diğer teferruat tarım aletleri (traktör, biçerdöver ve sair motorlu araçlar hariç) ; çiftçi değilse sanat ve mesleği için gerekli olan alet ve edevatı ve kitapları ; arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük taşıt sahiplerinin ancak geçimlerini sağlayan taşıt vasıtaları ;
(5) Borçlu veya ailesinin geçimleri için gerekli ise, borçlunun tercih edeceği bir süt veren ineği veyahut 5 keçi veya koyunu ve bunların 3 aylık yemleri. ;
(6) Borçlu ve ailesinin üç aylık yiyecek ve yakacakları ile:
(a) Borçlu çiftçi ise ayrıca gelecek mahsul için gerekli olan tohumluğu,
(b) Borçlu bağ, bahçe veya meyve sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan bağ, bahçe ve bu işler için gerekli bulunan alet ile malzemesi ve fide ve tohumluğu,
(c) Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan miktarda hayvan ile bu hayvanların üç aylık yemleri ;
(7) Ordu ve zabıta hizmetleri dolayısıyla malûl olanlara bağlanan emekli aylıkları ile bu gibi kimselerin dul ve yetimlerine bağlanan aylıklar ;
(8) Bir yardım sandığı tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan aylıklar ;
(9) Borçlunun haline münasip evi (Ancak, evin değeri fazla ise, bedelinden haline münasip bir yer satın alınabilecek miktarı, borçluya bırakılmak üzere haczedilebilir.)
Paraya çevirme
22. (1) Mahkemece verilecek haciz emrinin ısdarından başlayarak en geç altı ay içerisinde haciz edilen
9.23/1997 her türlü mal satılarak paraya çevrilir. Satıştan elde edilen bedelden takip masrafları ve takip edilen kamu alacağı düşüldükten sonra geriye kalan kısmı borçlunun ödeme zamanı gelmiş diğer kamu borçlarına mahsup edilir ve artanı borçluya verilir.
(2) Kamu alacağını ödememiş borçlulardan, süresinde veya hapis cezasına rağmen mal beyanında bulunmayanların, malı bulunmadığı bildirilen veya beyan ettiği malların borcuna yetersizliği anlaşılanların, ödeme süresinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme süresinin başlamasından sonra yaptıkları bağışlamaları ve ivazsız tasarrufları geçersizdir.
(3) (2)’inci fıkra amaçları bakımından aşağıdaki tasarruflar bağışlama sayılır:
(A) Üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan hısımlarıyla, eşler ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) sıhri hısımlar arasında yapılan ivazlı tasarruflar;
(B) Kendi verdiği malın, aktin yapıldığı sıradaki değerine göre borçlunun karşılık olarak çok aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler;
(C) Borçlunun kendisine veya üçüncü bir şahıs lehine kaydı hayat şartıyla irat ve intifa hakkı tesis ettiği akitler;
(Ç) Borçlunun teminat göstermeyi önceden taahhüt etmiş olduğu haller istisna olmak üzere, borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler;
(D) Borca karşılık para veya mutat ödeme araçlarından başka bir şekilde yapılan ödemeler;
(E) Vadesi gelmemiş bir borç için yapılan ödemeler; ve
(F) Borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirde kamu alacağının bir kısmının veya tamamının tahsiline imkan bırakmamak amacıyla, borçlu tarafından yapılan tek taraflı muamelelerle, borçlunun amacını bilen veya bilmesi gerekli kimselerle yapılan, tarihleri ne olursa olsun tüm muameleler.
Hapislik cezası
23. Yapılan takip sonucu, borçlunun borcunu ödememek için doğrudan doğruya veya dolayısı ile elden çıkardığının sabit olması halinde haczi caiz malı olmadığı veya bulunan malların satış bedeli borcunu karşılamadığı takdirde Tahsilâttan Sorumlu Dairenin mahkemeye müracaatı üzerine, mahkeme borçluyu altı aydan fazla olmayan bir süre için hapse gönderebilir.
Ancak, bu madde gereğince hapislik, borcunu ödemeyen kişiyi, hakkında hapsedildiği herhangi bir kamu alacağını ödeme yükümlülüğünden ibra etmez.
Bölüm III
TAŞINIR MALLARIN HACZİ VE SATIŞI
Taşınır malların
24. (1) Özel Yasalarda haciz memurluğu ile ilgili kurallar saklı kalmak koşuluyla haczi, Tahsilâttan haczi Sorumlu Dairece görevlendirilen memur yapar. Polis Örgütü, haciz memurunun isteğine göre yeteri kadar polisi emrine vermek zorundadır.
(2) Her türlü taşınır mallar cins ve nevileri, vasıfları, alâmetleri ve sayı ve miktarları ve tahmin edilen değerleri haciz tutanağında tespit edilmek suretiyle haciz olunur.
Haciz sırasında
25. (1) Haciz sırasında borçlu veya vekili, işçisi veya müstahdemi veya ailesi efradından birisi bulunacak-lar ve kendisini temsilen bulunur. Bunlar haciz yerinde bulunmaz veya o sırada bulundurulmaları haciz tutanağı sağlanamazsa gıyapta haciz yapılır. Gıyapta yapılan hacizlerde zabıta memuru veya Muhtar veya ihtiyar Heyeti üyelerinden biri hazır bulundurulur.
(2) Tanzim edilen haciz tutanağında haczin yapıldığı yer, gün ve saat, haczedilen malların neler olduğu, tahmin edilen değerleri, haciz sırasında bulunan kimseler belirtilir ve hazır bulunanlarca imzalanarak haciz işi tamamlanır.
(3) Gıyapta yapılan hacizlerde tutanağın bir örneği borçluya derhal tebliğ olunur.
(4) Gün batımından gün doğumuna kadar ve tatil günlerinde haciz yapılmaz. Tatil günlerinde veya geceleri çalışan yerlerde yapılacak tahsilât haczi ile borçlunun mal kaçırdığının anlaşıldığı hallerde gerekli haciz işlemleri her zaman yapılabilir.
Alacak ve haklar ile
26. (1) Maaş, ücret, kira gibi her türlü hakların haczi, alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve üçüncü tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin Tahsilâttan Sorumlu Dairenin tebliği suretiyle şahıslardaki yapılır.
malların haczi (2) Hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile, fiilen tutanak tanzimi suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki taşınır malların haczi borçlu veya zilyet olana tebliği ile yapılır.
(3) Borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şahıs, borcu olmadığı veya malın kendisinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlâk edilmiş yahut kusuru olmaksızın zayi olmuş veya alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğunun iddia edilmesi halinde haczin kendisine tebliğinden on beş gün içinde Tahsilâttan Sorumlu Daireye yazılı beyanla bildirmek zorundadır. Bildirmediği takdirde hakkında bu Yasa kuralları uygulanır.
(4) Taşınır malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değeri ödenir. Üçüncü kişilerin genel kurallar gereğince asıl borçluya rücu hakları saklıdır.
Zor kullanma
27. (1) Haciz takibatında istendiği takdirde, kilitli ve kapalı yerlerin açılması, her türlü eşyanın gösterilmesi zorunludur.
(2) Gerekirse bu yerler bir komşu, Muhtar veya polis nezaretinde zorla açtırılır, kilit ve her türlü tertipler kırılabilir. Haczolunan malların zorla alınmasında hal ve durumun gerektirdiği derecede zora başvurulabilir.
(3) Borçlunun üzerinde haczi kabil kıymetli mallar bulunduğu ve kendisi bunları rızasıyla vermediği veya üzerinde sakladığı takdirde şahsına karşı da gerekli derecede zor kullanılır.
Hacizde değerleme
28. Haczedilen mallara, haczi yapan memur değer biçer.
Borçlu, biçilen değere itiraz ederse Tahsilâttan Sorumlu Daire lüzum görürse yeniden bilirkişiye değer biçtirebilir.
Haczedilen taşınır
29. (1) Haczedilen para, kıymetli maden, mücevher, ticarî senet, hisse senedi ve tahvil gibi taşınır malların korunması mallar, kaybolmalarını ve değiştirilmelerini önleyecek tedbirler alınarak Tahsilâttan Sorumlu Dairece muhafaza olunur.
(2) Diğer taşınır mallar uygun bir yerde korunur veya güvenilir bir kişiye veya güvenilir bir kişinin kefaleti altında borçlunun veya zilyedin kendisine bırakılır.
(3) Borçlular, zilyetler, güvenilir kişiler kendilerine bırakılan malları, Tahsilâttan Sorumlu Dairece yapılacak ilk talep üzerine derhal kendilerine teslim edildiği zamanki durumları ile geri vermek zorundadırlar.
(4) Bu zorunluluğu yerine getirmeyenler haklarında yapılacak cezai kovuşturmadan başka, bu malların kendilerine atfolunamayacak bir sebepten dolayı zayi olduğunu ispat edemedikleri takdirde, geri verilmeyen malların değerleri tutarında borçlu sayılıp bu Yasa kuralları gereğince takip olunurlar.
Taşınır malların
30. (1) Taşınır mallar, Tahsilâttan Sorumlu Dairece veya haciz memurlarınca, köylerde muhtarlıkça haciz satışı yapıldığı tarihten üç gün sonra ve en çok üç ay içinde satışa çıkarılır.
(2) Bozulma, çürüme ve benzeri nedenlerle korunması mümkün olmayan veya beklediği takdirde önemli değer düşüklüğüne uğraması ihtimali olan malların paraya çevrilmesine yukarıdaki müddetlere bakılmaksızın derhal başlanır.
Taşınır
31. (1) Taşınır mallar haczedilmelerini müteakip en kısa sürede bir tutanakla Devlet Emlak ve Malzeme Malların Dairesine devredilirler, Devlet Emlak ve Malzeme Dairesine devredilen mallar açık artırma ve Satış şekli, peşin para ile satılırlar.
Açık Artırma
ve ilan (2) Haczedilen malın Devlet Emlak ve Malzeme Dairesine veya Devlet Emlak ve Malzeme Dairesinin
10.23/1997 göstereceği yere nakli zor veya haciz yerinde satılması daha uygun olduğu anlaşılırsa borçlunun da rızası alınarak, Devlet Emlak ve Malzeme Dairesince yerinde de satılabilir.
(3) (A) Devlet Emlak ve Malzeme Dairesince gerekli görülmesi halinde, haczedilen malın satılacağı yer, gün ve satılacak malların çeşidi ve özelliği önceden ilan edilir
(B) İlanın şekli, artırmanın tarzı, yeri ve günü alacaklı kamu idaresinin ve borçlunun çıkarlarına en uygun gelen şekli göz önünde tutularak saptanır.
(4) Satılan mal, bedeli ödenmeden teslim edilmez. Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi alıcıya bedeli ödemesi için en çok üç gün süre verebilir.
(5) Bir kısım taşınır malların satışı ile kamu alacağı ve haciz masrafları karşılandığı takdirde geri kalan malların satışından vazgeçilir ve bunlar üzerindeki haciz kaldırılır. Her halükarda haciz konusu, kamu alacağının tamamının tahsil edilmesi ile haciz kendiliğinden kalkmış olur.
Müşterinin malı
32. (1) Haczedilen taşınır malı artırma sonunda satın alan müşteri , malı almaktan vazgeçer veya almaktan vazgeçmesi verilen üç günlük mühlet içinde bedelin tamamını vermezse mal ikinci defa artırmaya çıkarılır ve en çok artırana teslim edilir.
(2) Mal birinci teslim bedelinden aşağı bir bedele satılırsa aradaki fark ve yüzde beş faiz ve haciz masrafları birinci defa kendisine kalandan bu Yasa kurallarına göre talep ve tahsil olunur.
(3) İkinci artırmada hiç talip çıkmaz ise bu takdirde, birinci artırma bedeli, yüzde beş faiz, haciz masrafları bu Yasa kurallarına uyularak ilk alıcıdan talep ve tahsil olunur.
(4) Mal bedeli teslim edilen kişiden tahsil edilmedikçe asıl borçlunun borçlu sıfatı devam eder.
Satılamayan taşınır
33. (1) Haczedilen taşınır mallara artırma sırasında verilen bedel, haciz memurunca veya mallar bilirkişilerce takdir edilen değerin yüzde yetmiş beşinden aşağı olursa veya hiç alıcı çıkmazsa, ilk artırma tarihinden başlayarak on beş gün içinde uygun görülen zamanlarda bu mallar tekrar satışa çıkarılır.
(2) İkinci artırmada verilen bedel ne olursa olsun satış yapılır.
(3) ikinci artırmada haczedilen mallara hiç talip çıkmazsa, malın başka yere taşınması da mümkün ve faydalı görülmez ise on beş günlük sürenin bitiminden itibaren altı ay içinde pazarlıkla satılır. Bu yoldan da satılmadığı takdirde haczedilen mallar borçluya geri verilir.
Borçlunun borcu devam eder.
Bölüm IV
TAŞINMAZ MALLARIN HACZİ VE SATIŞI
Haczin yapılması
34. Her türlü taşınmaz malların ve bir sicile işlenen haklar, gemiler, otomobiller gibi varlıkların haczi, haciz keyfiyetinin sicillerin tutulduğu dairelere tebliği ile yapılır. Haciz tebliğinden sonra, bu varlıklarla ilgili olarak devir işlemi yapılamaz. Taşınmaz mal haczi, bunların ürün ve gelirlerini de kapsar.
Satış komisyonu
35. (1) Taşınmaz mallar ve bir sicile kayıtlı varlıklar satış komisyonu aracılığı ile satılır.
(2) Tahsilâttan Sorumlu Dairenin Müdürü veya vekil edeceği kişinin başkanlığında Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi Temsilcisi ile Tapu Mukayyidinden ya da ilgili mukayyitten oluşan satış komisyonu bilirkişiden de görüş almak suretiyle satılacak varlığa değer biçer.
(3) Satış açık artırma ile yapılır.
İlan
36. (1) Tahsilâttan Sorumlu Daire, taşınmaz malı ve sicile kayıtlı varlıkları, satış tarihinden en az on beş gün önce olmak üzere ilân eder. İlânda satışın yapılacağı yer, gün, saat ve satılacak varlığın özellikleri ile biçilen değeri ve teminat miktarı belirtilir.
(2) İlânın bir örneği, borçluya veya temsilcisine ve varsa varlık üzerinde hakkı bulunan diğer hak sahiplerine yollanır.
Hisse sahiplerinin
37. (1) Taşınmaz mal veya sicile kayıtlı varlıklar üzerinde borçlu ile birlikte hisse sahibi olanlarla öncelik satışı yapmakla yetkili kişi, varlıkları satışa çıkarmadan önce, pazarlık yapar.
hakkı (2) Hisse sahipleri, borcu karşılayan ve yapmakla yetkili kişi tarafından biçilmiş değerin yüzde yetmiş beşinden az olmayan bir miktar üzerinden borçlunun payını almak isterlerse satış bu hisse sahiplerine yapılır. Aksi halde ilânen satış işlemi başlatılır.
Teminat
38. (1) Satışa katılmak isteyenlerden biçilen değerin yüzde on'u oranında teminat istenir.
(2) Teminat satış gününden önce bir iş günü sonuna kadar yatırılmış ve buna ait makbuzun satışı yapmakla yetkili kişiye ibraz edilmiş olması gerekir.
(3) Teminat olarak Devlet İhalelerinde kabul edilen teminatlar alınır.
Satışın yapılması
39. (1) Taşınmaz mal ve sicile kayıtlı varlıklar, açık artırma ile ve en çok artırana üç kez bağırıldıktan sonra satılır.
(2) Satışın yapılabilmesi için ileri sürülen fiyatın, biçilmiş değerin yüzde yetmiş beşinden fazla olması gerekir.
Diğer yandan, başka borçlar dolayısıyla de varlıklar hacizli ise, ileri sürülen bedelin bu borçları ve Devlet alacağını ve takip giderlerini karşılaması da gerekir.
(3) Satışı yapmakla yetkili kişi, açık artırmanın kendisinde kaldığı kişi hakkında gerekli işlemi düzenler.
(4) Yapılan işlerin örneği borçluya, temsilcisine ve varsa hisse sahiplerine tebliğ olunur. Açık artırmayı kazanan kişi bedeli derhal ya da makul bir süre içinde yatırmak zorundadır. Bedel yatırıldıktan ve açık artırmayı fesih için itiraz süresi itirazsız geçtikten sonra açık artırmayı kazananın ismi sicile bildirilir ve satış tamamlanır ve satın alanın teminatı çözdürülür.
(5) Açık artırmayı kazanan bedeli ödemezse hacizli varlık bir sonraki en yüksek bedeli teklif etmiş olana satılır.
(6) İkinci en yüksek bedeli teklif etmiş olan talip de varlığı almağa yanaşmazsa, yeniden ilânen satış yapılır.
(7) İlk bedelle ikinci bedel arasındaki vazgeçen talibin teminatından tahsil edilemeyen miktar ve ikinci artırma giderleri, bu Yasa kurallarına göre ilk ve vazgeçen talipten talep ve tahsil edilir.
(8) İlk satışta teklif edilen bedeller biçilen bedelin yüzde yetmiş beşini bulmazsa, Tahsilâttan Sorumlu Daire yeniden ilânla satış yapar. Bu ikinci satışta teklif edilen bedelin Tahsilâttan sorumlu Dairenin alacağı ile diğer alacaklıların alacağını ve satış giderlerini karşılaması halinde yüzde yetmiş beş sınırlamasına bakılmaksızın satış yapılır.
(9) Yine de talip çıkmazsa, hacizli varlık biçilen değerin yüzde ellisi ile Devlet malı yapılır, ve satış bedeli vergi borcuna mahsup edilir. Borcu karşılamazsa diğer mallarının haczine devam olunur.
(10 Hazineye mal edilen taşınmaz mal bir yıl müddetle satılamaz. Borçlu, borcunu ve gecikme zammını bir yıl içinde öderse taşınmaz mal tekrar kendisine devredilebilir. Tapu masrafı borçluya aittir.
Borçlunun korunması
40. (1) Haczedilen taşınmaz mal veya sicile kayıtlı varlıkların bölünmesi mümkünse ve bir kesimi borca yetiyorsa, borçlu yazı ile istemedikçe hacizli varlığın tamamı satılmaz. Gerekirse borca yetecek kadar ayırtılır ve o kesimi satılır.
(2) Satılan bir taşınmaz mal ve sicile kayıtlı eşyanın satış kararı borçluya veya temsilcisine tebliğ edilir. Borçlu dilerse bu tebliğden itibaren on beş gün içinde mahkemeye başvurarak açık artırmanın feshini isteyebilir. Bu konudaki şikâyetin dinlenmesi için açık artırma bedeline yetecek veya kâfi sayılacak teminatın yatırılmış olması mahkemece emrolunabilir. Bu takdirde, açık artırmayı kazanana, açık artırma bedeli geri verilir ve teminatı çözülür.
Mahkeme sonucu, çeşitli nedenlerle satışın feshini isteyen borçlunun haklı olduğu anlaşılırsa borçlunun diğer mallarının üzerinden zorla tahsil işlemlerine devam edilir. Borçlu haksız çıkarsa, durum açık artırmayı kazanmış olana bildirilir ve açık artırma bedelinin yatırılması halinde adına tescil yaptırılır. Açık artırmayı kazanan, varlığı almak istemezse kamu alacağı teminattan tahsil edilir. Haksız çıkan borçludan ayrıca takibat ve dava masrafları alınır.
(3) Birinci açık artırmayı kazanan ve fakat varlığı almaktan vazgeçen talipten borçlu, ilk açık artırma ile ikinci açık artırma arasındaki farktan tam kamu borcunu aşan miktarını isteyebilir. Bu hakkın doğması için, ikinci açık artırmadan teklif edilmiş bedelden Tahsilâttan Sorumlu Dairenin alacağının tamamen karşılanmış olması gerekir. Bu durumu belirten bir belge, Tahsilâttan Sorumlu Dairece dilerse mahkemeye başvurmak üzere borçluya verilir.
11.23/1997 (4) Hacze konu olan kamu alacağının tamamının tahsil edilmesi durumunda haciz kendiliğinden kalkmış olur.
Bölüm V
İFLÂS YOLUYLA TAKİP
İflas yolu ile
41. Kamu alacaklarının tahsili için icra ve iflâs Yasaları uyarınca borçlunun iflâsı istenebilir.
takip Bölüm 5
Üçüncü Kısım
İDARECE TECİL, GECİKME ZAMMI, YARGI ORGANINCA TECİL
Tecil İlkeleri
42. (1) (A) Kamu alacağının ödenmesi veya haczedilen varlıkların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor durumda
2.35/2005 bırakacaksa, borçlunun yapacağı yazılı başvuru üzerine, Tahsilattan Sorumlu Dairenin önerisi ve Maliye 13/2017 İşleriyle Görevli Bakanlığın yaptıracağı soruşturma neticesinde, borçlunun iddiasının gerçek olduğu görülürse teminat gösterilmiş olmak şartı ve Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın olumlu görüşü ile iki yılı geçmemek üzere, borçlunun borcu tecil olunabilir.
(B) Yukarıdaki (A) bendi uyarınca tecil edilecek borca, bu maddenin (2)’nci fıkrasında belirlenen tecil faizi uygulanır. Tecil şartlarına uyulmaması halinde, tecil geçersiz olur ve kamu alacağının tamamı muaccel hale gelir. Borcun aslına ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı uygulanır. Bu durumda ayrıca tecil faizi uygulanmaz.
(2) Aylık tecil faizi oranı Türk Lirasında %1 (yüzde bir), dövizde %0,5 (binde beş)’dir. Bakanlar Kurulu, tecil faizi oranını, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası ve bankaların uyguladığı faiz oranları ortalamasını dikkate alarak, iki katına kadar artırmaya veya %75 (yüzde yetmiş beş) oranında indirmeye yetkilidir.
(3) Tecil faizi oranı, basit faiz usulü kullanılarak başvuru tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre için ödenecek taksit tutarları üzerinden hesaplanır.
Yargı organınca
43. İhtilaflı kamu alacaklarında yargı organınca kamu alacağının tahsili tecil edilebilir. Bu takdirde alacağa tecil yetecek miktarda teminat gösterilmesi şarttır.
35/2005 Haksız çıkanlardan, kamu alacağı, gecikme zammından ayrı olarak faizi ile birlikte tahsil olunur. Mahkeme en geç altı ay içinde sonuçlanır. İstinaf tahsilatı durdurmaz. Bu gibi alacaklara uygulanacak faiz oranı Merkez Bankasınca uygulanan faiz oranı esas alınarak belirlenir. Taksitlendirme halinde de konu borç tamamen ödeninceye değin faiz ve gecikme zammı birlikte uygulanır.
Gecikme Zammı
44. (1) Kamu alacağının ödeme süresi içinde ödenmeyen kısmına vadenin sona erdiği tarihten başlayarak ilk bir 28/1985 aylık süre için %4 (yüzde dört); takip eden her ay için ayrı ayrı %2 (yüzde iki) gecikme zammı uygulanır.
19/1988 Ay kesirleri tam ay olarak hesaplanır.
12.23/1997 Süresi içinde ödenmeyen döviz cinsinden kamu alacaklarına ise, vadenin sona erdiği tarihten başlayarak ilk 54/1999 bir aylık süre için %2 (yüzde iki); takip eden her ay için ayrı ayrı %1 35/2005 (yüzde 1) olmak üzere gecikme zammı uygulanır.
59/2010 Döviz cinsinden tahakkuk ettirilen ve Türk Lirası olarak ödenebilen kamu alacakları ise tahsil anında resmi efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek tahsil edilir.
1 Temmuz 2005 tarihinden itibaren ödeme süresi geldiği halde, kısmen veya tamamen ödenmemiş kamu alacaklarında gecikme zammı, hiçbir şekilde asli alacağın 4 (dört) katını, döviz cinsinden kamu alacaklarında ise asli alacağın 2 (iki) katını aşamaz.
1 Temmuz 2005 tarihinden önce ödeme süresi geldiği halde, kısmen veya tamamen ödenmemiş kamu alacaklarında ise gecikme zammı, alacağın doğduğu günkü konsolide edilmemiş asli halinin 8 (Sekiz) katını, döviz cinsinden kamu alacaklarında ise alacağın doğduğu günkü konsolide edilmemiş asli halinin 2 (iki) katını aşamaz.
59/2010 Kamu alacakları ile ilgili olarak tahsilattan sorumlu dairece yapılacak tecillerde gecikme zammı alınmaz.
Tecil şartlarına uyulmaması halinde borç bakiyesi, gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
Kamu alacakları ile ilgili gecikme zammı, borçlunun iflası halinde iflasın açıldığı güne kadar uygulanır.
Gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesi gerekmez ve alacağın aslının ödenmiş olması gecikme zammının tahsiline engel değildir.
Bakanlar Kurulu, gecikme zammı oranlarını, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası ve bankaların uyguladığı faiz oranları ortalamasını dikkate alarak, 2 (iki) katına kadar artırmaya veya %75 (yüzde yetmişbeş) oranında indirmeye yetkilidir.
Tahsilat harcı 44A. Bütçe Yasasında öngörülen gelirlerin tahsilatı hariç, çeşitli Yasa, Tüzük, Yönetmelik veya
2.31/1991 Bakanlar Kurulu kararı uyarınca kurum, kuruluş ve fonlar adına Gelir ve Vergi Dairesi tarafından yapılan tahsilatların asli miktarları üzerinden, ilgili kurum, kuruluş veya fonlara ödeme anında % 5 (yüzde beş) oranında tahsilat harcı tahsil edilir.
Ancak, Güvenlik Kuvvetleri Güçlendirme Kurumu adına yapılan tahsilatlar bu harçtan muaftır.
Takibatın
45. 42. ve 43. maddelerdeki esaslar dışında bir kamu alacağını zamanında ödemeyen vergi borçlusuna ödeme emri durduru-lamaya-ca gönderildikten sonra, hiç bir makam, yazılı dahi olsa takibatı durdurmak için yetkili kamu görevlisi ğı kişilere emir veremez. Takibat ancak borcun tamamen ödenmesi ile durdurulur.
Aksine hareket eden kamu görevlileri görevini kötüye kullanmış olur ve ceza yasasının ilgili maddesi gereğince hadiseye muttali olan kamu görevlileri durumu Başsavcılık Dairesine ihbar zorundadır. Bu ihbar üzerine Başsavcılık tarafından soruşturma ve takibat için gereken yapılır.
Kamu alacağının
46. (1) Devlete borcu olmadığına ve/veya teminat altına alındığına ilişkin onay alınması koşuluyla, ipotek önceliği altına alınıp haczedilen taşınmaz mallar, paraya çevrilmeden önce bunlar üzerinde kamu alacağı için de 28/1985 haciz konulmuşsa, bu alacak da hacze iştirak eder ve öncelik sırası, tarih sırasına göre düzenlenir ve 23/1997 satış bedelinden öncelik hakkını elde eden, tüm alacağını karşıladıktan sonra artan miktardan Devlet ve
4.54/1999 diğer hacizli alacaklıların alacağı, haciz sırasına göre tahsil edilir.
59/2010 Ancak, malın aynından doğan kamu alacakları ile Gelir ve Vergi Dairesinden onay alınmaksızın üçüncü 13/2017 şahıslar tarafından rehin ve ipotek altına alınan malların haczinde, mallar paraya çevrilmeden önce, doğan kamu alacakları, malın bedelinden tahsilinde diğer alacaklardan önce gelir.
(2) Rehin altına alınıp haczedilen taşınır mallar ile bir sicile işlenen haklar, gemiler, motorlu araçlar gibi mallar paraya çevrilmeden önce bunlar üzerinde kamu alacağı için de haciz konulmuşsa, bu alacak da hacze iştirak eder ve öncelik sırası, tarih sırasına göre düzenlenir ve satış bedelinden öncelik hakkını elde eden, tüm alacağını karşıladıktan sonra artan miktardan Devlet ve diğer hacizli alacaklıların alacağı, haciz sırasına göre tahsil edilir.
Kamu alacağını
47. Kamu alacağını borçlusundan kesip Tahsilâttan Sorumlu Daireye ödemek zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler, kesip ödemek bu görevlerini yasalarında veya bu Yasada belli edilen zamanlarda yerine getirmedikleri zorunda olanlar takdirde, ödenmeyen alacak bu gerçek ve tüzel kişilerden bu Yasa kurallarına göre tahsil olunur.
Tabii afetler
48. Yangın, yer sarsıntısı, su basması, kuraklık, don, zararlı hayvan ve haşarat istilâsı ve bunlara nedeni ile terkin benzeyen afetler yüzünden zarar gören varlıklarının ve mahsullerinin en az üçte birini kaybedenler adına tahakkuk ettirilmiş ve afetlerin zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili kamu alacakları Bakanlar Kurulu kararı ile kısmen veya tamamen terkin olunabilir.
Bu madde kuralından yararlanmak için afetin vukuu tarihinden itibaren altı ay içinde ilgili kamu idaresine yazı ile başvurulması şarttır.
Zararın var olup olmadığı, zarar gören şeyin konusu ile ilgili Bakanlıkça bir raporla tespit edilerek Maliye Bakanlığına bildirilir.
Yoksulluk nedeni ile
49. (1) Borçlunun haczi caiz malı olmadığı hallerde yoksulluğa düşmesinin nedeninin araştırılarak kanaat Terkin getirilmesi halinde böyle bir borçlunun borcunun tamamı veya bir kısmı terkin edilebilir.
13/2017
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanan önerge, gerekçesi belirtilmek koşuluyla Bakanlar Kuruluna sunulur.
(3) Bu madde uyarınca Bakanlar Kurulunca kabul edilen borcun terkini, ancak Meclisin bir yasa ile onaylaması ile gerçekleşir.
Sırrın ifşası
50. Bu Yasanın uygulanmasında görevli bulunan kimseler, bu görevleri dolayısı ile kamu borçlusunun ve onunla ilgili kimselerin şahıslarına, mesleklerine, işlerine, muamele ve hesap durumlarına ait öğrendikleri sırlarla gizli kalması lâzım gelen diğer hususları ifşa ettikleri takdirde altı aya kadar hapis veya iki (*) bin beş yüz TL’ne kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler Bu sırları kendileri ve başkaları için menfaat temini amacı ile ifşa ederlerse iki yıla kadar hapis veya on bin TL’ne kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Artırmaya
51. Bu Yasanın uygulanmasında görevli bulunan kimseler, satılacak taşınır ve taşınmaz malların artırmasına, katılama-yacaklar kendileri, eşleri, çocukları ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sihrî hısımları iştirak edemezler.
Aynı görevli kişiler üçüncü şahıslara sattıkları taşınır ve taşınmaz malları beş yıl içinde o kişilerden satın alamazlar. Aksine hareket eden görevli memurlar hakkında 50. maddenin 2. paragrafı kuralları uygulanır.
Gerçeğe aykırı
52. Bu Yasaya dayanılarak istenen mal bildirimini gerçeğe aykırı surette yapanlarla, yaşayış tarzları mal bildirimde bildirimine uymayanlar Tahsilâttan Sorumlu Dairenin müracaatı üzerine yetkili mahkemelerce bir bulunma yıla kadar hapis cezası veya beş bin Türk Lirasına kadar para cezası veya her iki cezaya birlikte (*) çarptırılabilirler. Diğer ceza yasaları ve mevzuat kuralları tahtında takibat hakkı saklıdır.
İstenile-cek
53. Kendisine ödeme emri tebliğ olunan ve malı olmadığı yolunda bildirimde bulunan kamu borçluları bu bilgiyi bildirimle birlikte veya bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde en son iş ve ikamet adreslerini, verme-yenler kimlik kartı numaralarını vermek zorundadırlar.
Bu görevi makul bir özre dayanmadan zamanında yerine getirmeyenler, bir aya kadar hapis veya beş yüz Türk (*) Lirasına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Sonradan mal
54. Mal bildirimi sırasında haczi caiz malı olmayıp da mal bildiriminde bu hususu bildiren kimseler sonradan sahibi olma hacze caiz mal sahibi oldukları takdirde bu durumu on beş gün içinde alacaklı kamu dairesine bildirmek zorundadırlar.
Aksine hareket edenler 52. maddede belirtilen cezalara çarptırılabilirler.
SON KURALLAR
Yürürlükten Kadırma Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü 59/2010 Hakkında Yasanın 44’üncü Maddesinde Düzenlenen Gecikme Zamlarının ve 46’ncı Maddesinde Düzenlenen Kamu Alacaklarında Devletin Önceliğinin Yeniden Düzenlenmesine İlişkin Yasa, bu Yasa altında yapılan işlemlere halel gelmeksizin yürürlükten kaldırılır.
Yürürlük-ten
55. Halen yürürlükte bulunan mevzuatın kamu alacaklarının tahsili ile ilgili kurallarından bu Yasa kaldır-ma ve Saklı kurallarına aykırı olanlar kaldırılmıştır. Elektrik ve Su Dairelerine ve radyo televizyon ruhsat Tutma. harçlarına ait tahsilâta kolaylık sağlayan kurallar saklıdır.
Vakıf Alacağı
56. Vakıflar ve Din İşleri Dairesi alacakları tahsil maksatları bakımından kamu alacağı sayılır ve onlar hakkında da bu Yasa kuralları uygulanır.
Geçici
57. Bu Yasanın yayın tarihinden önce tahakkuk etmiş kamu alacaklarını, Yasanın yayın tarihinden başlayarak üç Kurallar ay içinde ödemeyenler hakkında bu Yasada gösterilen gecikme zamları Yasanın diğer kuralları ve diğer cezaları uygulanır.
Yürütme
58. Bu Yasayı Bakanlar Kurulu yürütür.
Yetkisi
Yürürlüğe
59. Bu Yasa, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Giriş
-------------------------------------------------------------------