YENİLENEBİLİR ENERJİ YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Madde 2. Tefsir
Madde 3. Amaç
Madde 4. Kapsam
İKİNCİ KISIM
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi ve Isıtmaya İlişkin Usul ve Esaslar ile Muafiyet ve Teşvik Kuralları
Madde 5. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanlarının Belirlenmesi, Korunması ve Kullanılması
Madde 6. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi veya Isıtmaya İlişkin Usul ve Esaslar ve Tüzük Kuralları
Madde 7. Yatırım Dönemine İlişkin Muafiyet ve Teşvik Kuraları ile Teşviğe Bağlı Tüzük
Madde 8. Uygulamaların Koordinasyonu
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurulun Oluşumu, Görev ve Yetkileri ve Kurula İlişkin Kurallar
Madde 9. Kurulun Oluşumu, Kurul Üyelerinin Nitelikleri
Madde 10. Kurul Üyelerinin Görev Süreleri
Madde 11. Üyeliğin Sona Ermesi
Madde 12. Kurulun Sekreteryası
Madde 13. Kurulun Toplanması ve Karar Alması
Madde 14. Kurulun Görev ve Yetkileri
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurulun Oluşumu, Görev ve Yetkileri ve Kurula İlişkin Kurallar
Madde 9. Kurulun Oluşumu, Kurul Üyelerinin Nitelikleri
Madde 10. Kurul Üyelerinin Görev Süreleri
Madde 11. Üyeliğin Sona Ermesi
Madde 12. Kurulun Sekreteryası
Madde 13. Kurulun Toplanması ve Karar Alması
Madde 14. Kurulun Görev ve Yetkileri
DÖRDÜNCÜ KISIM
Müeyyideler, Suç ve Cezalara İlişkin Kurallar
Madde 15. İdari Müeyyideler
Madde 16. Suç ve Cezalar
Madde 17. Mühürlü Araç Gerecin Kullanılması
BEŞİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
Geçici Madde 1. Tüzüklerin Yapılması
Madde 18. Yürütme Yetkisi
Madde 19. Yürürlüğe Giriş
Sayı:47/2011
(14/2016 sayılı değişiklik yasasıyla değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle)
YENİLENEBİLİR ENERJİ YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Yenilenebilir Enerji Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada, metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Bakan”, Enerji İşleriyle Görevli Bakanı anlatır.
“Bakanlık”, Enerji İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
“Kurul”, bu Yasanın 9’uncu maddesi gereğince oluşturulan Kurulu anlatır.
“Kurum”, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunu anlatır.
“Oda”, Kıbrıs Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliğine bağlı ilgili odaları anlatır.
“(YEK)”, Yenilenebilir Enerji Kaynakları olup, hidrolik, rüzgar, güneş, biyokütle, jeotermal, dalga, akıntı enerjisi gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını anlatır ve rezervuar alanı onbeş kilometrekarenin altında olan hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik veya ısı enerjisi üretim kaynaklarını da kapsar.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimi veya ısıtma amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi, sürdürülebilir enerji üretiminin desteklenmesi, enerji ithalinin azaltılması ve arz güvenliğinin sağlanmasını düzenlemektir.
Kapsam
4. Bu Yasa, yenilenebilir enerji kaynak alanlarının korunması, yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik ve/veya ısının belgelendirilmesi ve bu kaynakların kullanımının desteklenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
İKİNCİ KISIM
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi ve Isıtmaya İlişkin Usul ve Esaslar ile Muafiyet ve Teşvik Kuralları
Yenilenebilir Enerji
5. (1) Bakanlar Kurulu, Bakanlığın önerisi üzerine, yenilenebilir enerji kaynaklarından Kaynak Alanlarının yararlanılmasını veya üzerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik veya ısıya Belirlenmesi, Korunması ve dönüştürülmesine olanak veren tesisler kurulmasını sağlamak veya teşvik etmek amacıyla belirleyeceği herhangi bir bölgeyi YEK alanı olarak ilan eder ve Resmi Gazete’de yayımlar.
Kullanılması
(2) YEK alanı olarak belirlenen bölgeler hakkında, yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımını ve verimliliğini etkileyici imar planları düzenlenemez veya yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımını ve verimliliğini etkileyecek durumda olan mevcut imar planlarının, yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımını ve verimliliğini etkileyecek kuralları, YEK alanı olarak belirlenen bölgelerde uygulanmaz.
(3) YEK alanı olarak belirlenen bölgelerde, Bakanlığın onayı alınmaksızın imar izni verilemez.
(4) (A) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kapsamına giren hali araziler, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik veya ısıya dönüştürülmesine olanak sağlayacak tesisler kurulması için, Kuruma veya gerçek veya tüzel kişiye Hali Araziler (İcarlama ve 53/1989 Yönetim) Yasası kurallarına bağlı olarak kiralanabilir. Bu bent maksatları 29/2006 bakımından “hali arazi”, Hali Araziler (İcarlama ve Yönetim) Yasasında kendisine 39/2011 verilen anlamı taşır.
(B) Yukardaki (1)’inci fıkra kapsamına giren taşınmaz hazine malları, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik veya ısıya dönüştürülmesine olanak sağlayacak tesisler kurulması için, Kuruma veya gerçek veya tüzel kişiye Taşınmaz Hazine Malları (Kiralama ve Değerlendirme) Yasası kurallarına bağlı olarak kiralanabilir.
63/1993 Bu bent maksatları bakımından “taşınmaz hazine malları”, Taşınmaz Hazine Malları (Kiralama ve Değerlendirme) Yasasında kendisine verilen anlamı taşır.
Yenilenebilir
6. (1) Yenilenebilir enerji kaynaklarından ticari amaçlı elektrik üretimi veya ısıtma, yürürlükteki Enerji Kaynaklarından mevzuat kuralları uyarınca Bakanlığın iznine tabidir.
Elektrik Üretimi veya
(2) Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtmaya ilişkin tüm faaliyetler Isıtmaya Bakanlığın denetimine tabidir.
İlişkin Usul ve
(3) Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik veya ısının, iç piyasada ve Esaslar ve Tüzük Kuralları uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için üretim ve/veya ticaret lisansı sahibi tüzel kişiye ve/veya Kurumun tüketicisine, Bakanlık tarafından, bir takvim ayı içerisinde yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtma kapasitesini gösteren bir Yenilenebilir Enerji Kaynakları Üretim Belgesi (YEK Belgesi) verilir.
(4) Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtmanın ve ticaretinin izinlendirilmesi, YEK Belgesi verilmesi ile ilgili usul ve esaslar, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtmada ve ticaretinde dikkate alınacak usuller, esaslar ve standartlar, Bakanlığın yapacağı denetimlerin usul ve esasları, alınacak emniyet tedbirleri, Kurumun ana dağıtım şebekelerine üretilen elektriğin aktarılmasına ilişkin kurallar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzükle düzenlenir.
Yatırım Dönemine İlişkin
7. (1) Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak elektrik üretimi veya ısıtma sistemi Muafiyet ve Teşvik Kuralları kurulmasına yönelik projelerin Bakanlığa ve Kuruma sunulması ve sözkonusu projelerin ile Teşviğe Bağlı ruhsatlandırılması her türlü vergi, pul vergisi, resim ve harçtan muaftır.
Tüzük Ancak sunulan projenin uygulanabilmesi için Kurum sistemine ek bir yatırım yapılması gerekirse, sözkonusu ek yatırım, maliyeti proje sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla, Kurum tarafından yapılır.
(2) Yenilenebilir enerji üretim sisteminin veya tesisinin faaliyete geçirilmesi için kullanılmak maksadıyla yurt dışından ithal edilecek araç-gereç, ekipman, malzeme ve ürünlerin ülkeye girişi her türlü fon, gümrük, vergi, resim ve harçtan muaftır.
14/2016 Ancak Katma Değer Vergisi (KDV) muafiyet kapsamında değildir.
(3) Yenilenebilir enerji üretim sistemlerinde veya tesislerinde kullanılacak araç-gereç, ekipman, malzeme ve ürünlerin ülkede üretilmesinin veya ülkede üretilen araç-gereç, ekipman, malzeme ve ürünlerin, yenilenebilir enerji üretim sistemlerinde veya tesislerinde kullanılmasının sağlanması için Bakanlar Kurulu, Bakanlığın önerisi üzerine gerekli gördüğü tedbirleri alır ve uygun göreceği teşvikleri sağlayabilir.
(4) Yatırım dönemi, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtma, sistemin veya tesisin projelendirilmesi, izinlendirilmesi ve faaliyete geçebilecek duruma getirilinceye kadar yapılacak tüm hazırlıklar da dahil olmak üzere ilk beş yıllık dönemi kapsar.
Ancak, Bakanlar Kurulu, Bakanlığın önerisi üzerine, Resmi Gazete’de yayımlanacak bir karar ile yatırım dönemine ilişkin teşvik ve muafiyetlerden yararlanılabilecek süreyi, yapılacak yatırımın hacmini, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtma sistemin veya tesisin aylık üretim kapasitesini ve yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtmanın ne şekilde değerlendirildiğini de dikkate alarak yedi yıla kadar arttırabilir veya üç yıla kadar azaltabilir.
(5) Teşvikler, Bakanlık bütçesinde oluşturulacak bir kalemden karşılanır ve teşviklerin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir tüzükle belirlenir.
Uygulamaların
8. Bakanlık, bu Yasada belirtilen temel ilkelerin ve yükümlülüklerin uygulanması, yönlendirilmesi, izlenmesi, Koordinasyonu değerlendirilmesi ve alınacak tedbirlerin planlanmasında koordinasyonu sağlar.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurulun Oluşumu, Görev ve Yetkileri ve Kurula İlişkin Kurallar
Kurulun
9. (1) Kurul, aşağıda belirtilen bir başkan ve yedi üyeden oluşur:
Oluşumu, Kurul (A) Bakanlık Müsteşarı; (Başkan)
Üyelerinin (B) Bakanlıkta görevli Bakanlığı temsilen bir üye;
Nitelikleri (C) Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulunun, Kurum Personeli arasından atayacağı elektrik elektronik veya makine mühendisi veya enerji sistemleri mühendisi bir üye;
(Ç) Odanın atayacağı iki üye;
(D) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunun üniversitelerin mühendislik fakültelerinin ilgili bölümlerindeki akademik personeli temsilen YÖDAK tarafından atanacak iki üye;
(E) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığı temsilen bir üye;
(2) Kurul üyeleri, genel olarak aşağıdaki nitelikleri haiz olmalıdır:
(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak;
(B) İyi karakter sahibi olmak;
(C) Bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olmak veya affa uğramış olsalar dahi, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, irtikap, ırza geçme, hileli iflas ve benzeri yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olmamış olmak; ve
(Ç) Herhangi bir siyasal partinin organlarında görevli bulunmamak.
Kurul Üyelerinin Görev
10. (1) Üyeler üç yıllık görev süresi için atanır ve en fazla altı yıl görev yapabilir.
Süreleri
(2) Üyeliklerde boşalma olması halinde yeni atanacak olan üye, yerine atandığı üyenin görev süresini tamamlar.
Üyeliğin Sona
11. Komisyon üyelerinin üyeliği aşağıdaki hallerde sona erer:
Ermesi
(1) Üyenin vefatı veya istifa etmesi halinde,
(2) Üyenin kamu görevinin sona ermesi halinde,
(3) Görevlendiren veya atamayı yapan makam veya Kurulca temsiliyete son verilmesi halinde,
(4) İzinsiz veya özürsüz olarak üst üste üç toplantıya katılmaması halinde.
Kurulun Sekreteryası
12. Kurulun tüm sekreterya işleri, Bakanlık tarafından yürütülür.
Kurulun Toplanması ve Karar
13. (1) Kurul, Başkanın çağrısı üzerine ve en az ayda bir kez toplanır. Başkanın yokluğunda Başkanın Alması görevlendireceği bir üye toplantıya başkanlık eder.
(2) Toplantı yeter sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğudur. Kurul, kararlarını toplantıya katılan üyelerinin basit çoğunluğu ile alır. Oyların eşitliği halinde görüşülen konu reddedilmiş sayılır.
(3) Toplantı yer, saat ve gündemi Bakanlık tarafından üyelere önceden bildirilir.
Kurulun Görev ve Yetkileri
14. (1) Kurul, yenilenebilir enerji kaynaklarından ticari amaçlı elektrik üretimi veya ısıtmanın arzı hususlarındaki yetkilerini etkin olarak kullanabilmesi ve görevlerini eksiksiz olarak yapabilmesi için Bakanlığa teknik danışmanlık yapar.
(2) Yenilenebilir enerji üretim sisteminin veya tesisinin faaliyete geçirilmesi amacıyla yurt dışından araç-gereç, ekipman, malzeme ve ürünlerin ithal edilebilmesi için ithalat izni talep eden ilgili gerçek veya tüzel kişilere ithal izni verilmesi için onay verir.
(3) Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtmaya ilişkin standartların ve emniyet tedbirlerinin belirlenmesinde ve bu hususlardaki denetimlerin yapılmasında Bakanlığa teknik danışmanlık yapar.
(4) Kurulun görev, yetki ve çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzük ile düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Müeyyideler, Suç ve Cezalara İlişkin Kurallar
İdari Müeyyideler
15. (1) Bu Yasanın 6’ncı maddesi kuralları uyarınca faaliyete geçmiş olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi veya ısıtma yapan ve bu surette ürettiği elektrik veya ısıyı ticari olarak arzeden gerçek veya tüzel kişiler, izin koşullarına ve/veya bu Yasa kurallarına ve/veya bu Yasa altında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hareket ettikleri tespit edilirse, sözkonusu gerçek veya tüzel kişiler Bakanlık tarafından yazılı olarak ihtar edilir.
(2) Yazılı olarak ihtar edildiği halde, ihtarda belirtilen aykırılıkları ve/veya eksiklikleri, yazılı ihtarın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde gidermeyen gerçek veya tüzel kişilerin izinleri Bakanlık tarafından, geçici olarak iptal edilir.
(3) Ticaret izni geçici olarak iptal edilen gerçek veya tüzel kişiler, izinlerinin geçici olarak iptal edildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde de, tespit edilen aykırılıkları ve/veya eksiklikleri gidermezse, elektrik üretimi veya ısıtma ve/veya ticaret izinleri nihai olarak iptal edilir; böyle bir halde, bu Yasanın 6’ncı maddesi gereğince verilen YEK Belgeleri Bakanlık tarafından geri alınır ve elektrik veya ısı üretimine yarayan tüm araç-gereçler, tahakkuk edecek tüm masraflar, Kamu Alacaklarının Tahsil Usulü Yasası kurallarına tabi olarak izni nihai olarak iptal edilen gerçek veya tüzel kişi tarafından 48/1977 karşılanmak kaydıyla, müsadere edilir. Elektrik üretimi veya ısıtmaya yarayan araç gerecin 28/1985 müsadere edilmesi mümkün değilse, sözkonusu araç-gereç, mümkün olduğunca tek tek Bakanlık 31/1988 tarafından mühürlenir ve eğer mümkünse, sözkonusu araç-gerecin çalışmasını engelleyebilecek 31/1991 ve müsadere edilebilecek aksamlarından en az birisi müsadere edilir.
23/1997
54/1999
35/2005
59/2010
(4) Bu madde amaçları bakımından 16’ncı maddenin (2)’nci fıkra kuralları saklıdır ve 16’ncı maddenin (2)’nci fıkra kurallarının uygulanmasına engel teşkil etmez.
(5) İdari müeyyidelere ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzük ile düzenlenir.
Suç ve Cezalar
16. (1) Bakanlığın izni olmaksızın, üretilen elektrik veya ısının ticari olarak arzı bir suçtur ve böyle bir suçu işleyen kişiler, 10,000.-TL (On Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(2) Ticaret izni geçici veya nihai olarak iptal edilen kişilerin, ürettiği elektrik veya ısıyı ticari olarak arz etmesi bir suçtur ve böyle bir suçu işleyen kişiler, 10,000.-TL (On Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Mühürlü Araç Gerecin
17. Ticaret izni nihai olarak iptal edilmiş olduğu cihetle, araç-gereci Bakanlık tarafından mühürlenmiş bulunan Kullanılması kişilerin sözkonusu araç-gereci ticari amaçlı elektrik üretimi veya ısıtma için çalıştırması bir suçtur ve böyle bir suçu işleyen kişiler 10,000.-TL (On Bin Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
BEŞİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
Geçici Madde Tüzüklerin
1. Bu Yasa hükümleri mucibince yapılması öngörülen tüzükler, bu Yasanın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten Yapılması başlayarak altı ay içinde hazırlanıp yürürlüğe girer.
Yürütme Yetkisi
18. Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
19. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.