ZEYTİN VE ZEYTİN ÜRÜNLERİ YASASI
İÇDÜZENİ
Madde
1. Kısa İsim
Madde Madde Madde
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
2. Tefsir
Madde Madde
3. Amaç
4. Kapsam
Madde Madde
İKİNCİ KISIM
Zeytin Ağacı Varlığının Korunması ve Islahı İle
Zeytin ve Zeytin Ürünlerinin Piyasaya Arz Koşulları
Maade Madde Madde
5. Zeytin Ağacı Varlığının Krunması ve Islahı
6. Gıda Güvenliği ve Zeytin ve Zeytin Ürünlerinin Piyasaya Arz Koşulları
Madde Madde
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zeytin İşletmecilerinin Sorumlulukları ve Yükümlülükleri ile Zeytin ve Zeytin
Ürünlerinin Sınıflandırılması
7. Zeytin İşletmecilerinin Sorumlulukları ve Yükümlülükleri
8. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytinlerin Sınıflandırılması, Adlandırılması ve Ürün
Özellikleri
DÖRDÜNCÜ KISIM
Konseyin Oluşumu, Görev ve Yetkileri İle Çalışma, Usul ve Esasları
9. Konseyin Oluşumu
10. Konseyin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
11. Konseyin Çalışma Usul ve Esasları
BEŞİNCİ KISIM
Dairenin ve Denetçinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
12. Dairenin Görev ve Yetkileri
13. Denetçinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
ALTINCI KISIM
Hijyen Esasları, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları ve İyi Uygulama
Kılavuzları İle İşletmelere İlişkin Kurallar
Madde Madde Madde
14. Hijyen Esasları, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları ve İyi Uygulama Kılavuzları
15. İşletmelerin Kayıt Altına Alınması, Onaylanması ve Üretim İzni Almasına İlişkin Kurallar
16. İşletmelerin İşletme Onayının Askıya Alınması, İptali ve Yenilenmesi
YEDİNCİ KISIM
Resmi Kontrol ve Denetime İlişkin Kurallar
Madde Madde Madde Madde Madde
17. Resmi Kontrol ve Denetime İlişkin Kurallar
18. Numune Alımı, Testler ve Analiz Metotları
19. Resmi Kontrol ve Denetimlerin Düzenlenmesine İlişkin Kurallar
20. Dairenin Resmi Kontrollerle İlgili Görevleri
21. Resmi Kontroller ve Sonuçları
SEKİZİNCİ KISIM
Resmi Kontroller ve Denetim Sürecinde İşletmecinin Sorumlulukları
İzlenebilirlik, Şeffaflık ve Mesleki Gizlilik
Madde Madde Madde
22. Resmi Kontroller ve Denetim Sürecinde İşletmecinin Sorumlulukları
23. İzlenebilirlik
24. Şeffaflık ve Mesleki Gizlilik
DOKUZUNCU KISIM
Zeytin, Zeytinyağı ve Zeytin Ürünleri İthalatı ve İhracatı İle İlgili Kurallar
Madde Madde Madde
25. Zeytin ve Zeytin Ürünleri İthalatı ve İhracatı İçin Ön İzin Alma Zorunluluğu
26. Zeytin, Zeytinyağı ve Zeytin Ürünleri İhracatı İle İlgili Kurallar
27. Zeytin, Zeytinyağı ve Zeytin Ürünleri İthalatı İle İlgili Kurallar
ONUNCU KISIM
İdari Para Cezaları ile Suç ve Cezalara İlişkin Kurallar
Madde Madde
28. İdari Yaptırımlar İle Cezalarda Yetki ve Yöntem
29. Suç ve Cezalar
ONBİRİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
Madde
30. Tüzük Yapma Yetkisi
Tüzüklerin Yayımlanması
Geçici Madde 1. İşletmelerin Kayıt veya İzin İşlemlerinin Yaptırılmasına İlişkin Kural Yürürlükten Kaldırma
Geçici Madde 2. Yürütme Yetkisi
Yürürlüğe Giriş
Madde
31.
Madde
32.
Madde
33.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 26 Haziran 2023 tarihli Elliyedinci Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan “Zeytin ve Zeytin Ürünleri Yasası” Anayasanın 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
Sayı: 38/2023
ZEYTİN VE ZEYTİN ÜRÜNLERİ YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Zeytin ve Zeytin Ürünleri Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
GENEL KURALLAR
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Bakanlık”, Tarım İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
“Birincil Üretim”, hasat ve hasat öncesi zeytinin üretilmesi, yetiştirilmesi, doğal alanlar ve kaynaklardan toplanmasını anlatır.
“Çeşnili Zeytinyağı”, zeytin yağlarına değişik baharat, bitki, meyve ve sebzelerin ilave edilmesi ile elde edilen yağı anlatır.
“Daire”, Tarım İşleriyle Görevli Daireyi anlatır.
“Denetçi”, bu Yasa amaçları bakımından bu Yasanın 13’üncü maddesi uyarınca görevlendirilen kamu görevlisini anlatır.
“Denetim”, faaliyetlerin ve ilgili sonuçlarının planlanmış düzenlemeler ile uyumlu olup olmadığının ve bu düzenlemelerin hedeflere ulaşılması için uygun olup olmadığının ve etkili bir şekilde uygulanıp uygulanmadığının kararlaştırılması için yürütülen sistematik ve bağımsız incelemeyi anlatır.
“Duyusal Analiz”, gıdaların çeşitli karakteristiklerini görme, koklama, tatma, dokunma veya işitme duyularının tepkilerini oluşturan, ölçen, analiz eden ve açıklayan bir disiplini anlatır.
“Duyusal Değerlendirme Metodu”, Uluslararası Zeytin Konseyi tarafından yayınlanmış, natürel zeytinyağının organoleptik değerlendirmesinin şartlarını belirleyen metodu anlatır.
“Esterleşme”, oksijenli bir asidin alkolle etkilenmesi sonucu aralarından bir su molekülünün ayrılmasıyla oluşan kimyasal bileşiği anlatır.
“Gıda Mevzuatı”, gıda maddelerinin taşıması gereken asgari kalite ve hijyen kriterlerini belirleyen ve gıda güvenliğinin sağlanmasını sağlayan mevzuatı anlatır.
“Gözetim”, zeytin ve zeytin ürünleri işletmesinin, işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesini anlatır.
“Güvenli Olmayan Gıda”, gıdalarda olumsuz bir sağlık etkisi yaratma potansiyeli bulunan, biyolojik, kimyasal veya fiziksel bir etken/etmen veya gıda ile ilgili bir durumu anlatır.
“HACCP”, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (Hazard Analysis and Critical Control Points) olarak tanımlanan, güvenilir gıda için önemli olan tehlikeleri tanımlayan, değerlendiren ve kontrol eden sistemi anlatır.
“Hijyen”, tehlikenin kontrol altına alınması ve zeytinin kullanım amacı dikkate alınarak, insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli her türlü önlem ve koşulu anlatır.
“İhracatçı” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dış ticaret rejimine uygun olarak herhangi bir malı ülke içinden herhangi bir başka ülkeye gönderen ve geçerli ihracatçı belgesine sahip olan kişiyi anlatır.
“İşletme”, zeytin ve zeytin ürünleri, zeytin yan ürünleri ile bunlardan türeyen ürünlerin üretim, işleme ve dağıtımının herhangi bir aşamasında faaliyet veya faaliyetlerin yapıldığı yerleri anlatır.
“İşletmeci”, işletme sahibini, sahibinin yetkilendirdiği temsilciyi veya kendi kontrolü altında olan işletmedeki zeytin ve zeytin ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasındaki faaliyet veya faaliyetlerin gıda mevzuatı, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzüklerde belirlenen kurallara uygunluğundan sorumlu kişiyi anlatır.
“İthalatçı” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dış ticaret rejimine uygun olarak herhangi bir malı ülke dışındaki herhangi bir yerden ülkeye getiren ve geçerli ithalatçı belgesine sahip olan kişiyi anlatır.
“İzleme”, bu Yasa kapsamındaki faaliyetlerin, gıda mevzuatı, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzüklerde belirlenen kurallara uygunluk durumu hakkında genel bir görüş edinmeye yönelik planlanmış bir dizi gözlem ve ölçümlerin yürütülmesini anlatır.
“Konsey”, bu Yasanın 9’uncu maddesi ile oluşturulan Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyini anlatır.
“Natürel Zeytinyağı”, zeytin ağacının meyvesinden doğal niteliklerinde değişikliğe neden olmayacak bir ısıl ortamda, sadece yıkama, dekantasyon, santrifüj ve filtrasyon işlemleri gibi mekanik veya fiziksel işlemler uygulanarak elde edilen ve kendi kategorisindeki ürünlerin fiziksel, kimyasal ve duyusal özelliklerini taşıyan yağları anlatır.
“Numune Alma”, bu Yasa kapsamındaki ürünlerin gıda mevzuatı ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzüklerde belirlenen kurallara uygunluğunun doğrulanması ve kontrol amacıyla üretim, işleme ve dağıtımın herhangi bir aşamasında ürünlerin veya ortamdan alınanlar da dahil herhangi bir maddenin alınmasını anlatır.
“Numunelerin Analizi”, kapsamlı kimyasal analizler olarak Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) tarafından akredite bir laboratuvar tarafından veya Bakanlığın uygun göreceği bir laboratuvar tarafından yapılan analizleri anlatır.
“Organoleptik”, cisimlerin duyu organlarını etkileme yeteneğini anlatır.
“Pirina”, zeytinin sıkılması sırasında elde edilen zeytin hamurundaki yağın ve suyun büyük bir bölümünün ayrılmasından sonra geriye kalan ve yağ bakımından zenginliğini yitirmemiş nemli katı fazı anlatır.
“Pirina Yağı”, pirinanın çözücü (solvent) kullanılarak veya diğer fiziksel işlemlerle işlemden geçirilmesi aracılığıyla elde edilen, yeniden esterleşme (reesterifikasyon) süreçleri aracılığıyla doğal trigliserid yapısı değiştirilerek elde edilen yağlar ve/veya diğer çeşit yağlarla herhangi bir şekilde karıştırılmayan yağı anlatır.
Ancak pirina yağı zeytinyağı olarak tanımlanamaz.
“Piyasaya Arz”, zeytin ve zeytin ürünleri ile zeytin yan ürünleri ve bunlardan türeyen ürünleri, bir bedel karşılığında veya bedelsiz olarak satış, satış teklifi verme veya başka herhangi bir devir biçimi için bulundurulması veya satışı, dağıtımı veya başka bir devir biçimini anlatır.
“Rafine Zeytinyağı”, natürel zeytinyağının doğal trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen yağları anlatır.
“Rengi Dönük/Pembe Zeytin”, tam olgunlaşma periyodundan önce, renk değişim döneminde pembe, kırmızı, şarabi ve açık kahverengi renklerde iken hasat edilen zeytini anlatır.
“Resmi Kontrol”, bu Yasa kapsamına giren faaliyetlerin, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzüklerde belirlenen kurallara ve gıda mevzuatına uygunluğunu doğrulamak için gerçekleştirdiği izleme, gözetim, doğrulama, tetkik, denetim, muayene, karantina, numune alma ve analiz dahil her türlü kontrolü anlatır.
“Riviera Zeytinyağı”, rafine zeytinyağı ile doğrudan tüketime uygun natürel zeytinyağları karışımından oluşan yağları anlatır.
“Siyah Zeytin”, tam olgunlaşma döneminde ya da bu dönemin hemen öncesinde hasat edilen, rengi siyah veya siyaha yakın, koyu mor, yeşilimsi siyah, koyu kahverengi veya kırmızı siyahtan menekşe siyahına kadar olan zeytini anlatır.
“Sofralık Zeytin”, özellikle işlemeye uygun olan çeşitli zeytin ağacı (Oleaeuropaea L.) cinslerinin meyvelerinden ticaret ve nihai tüketime sunulmak üzere gerektiği şekilde hazırlanan, muameleye tabi tutulan veya işlenerek elde edilen zeytini anlatır.
“Soğuk Sıkım”, zeytin meyvelerinin yağlarının sıkılması esnasında zeytinlerin kırılması, ezilmesi, yoğrulması ve yıkama işlemleri yapılırken, zeytinlerin hamur sıcaklığının ve zeytinyağının ayrılması için kullanılan suyun 27 Derece ve altında tutulduğu yağ elde etme şeklini anlatır.
Ancak soğuk sıkım sadece natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağları için kullanılır.
“Sıcak Sıkım”, zeytin meyvelerinin yağlarının sıkılması esnasında zeytinlerin kırılması, ezilmesi, yoğrulması ve yıkama işlemleri yapılırken, zeytinlerin hamur sıcaklığının ve zeytinyağının ayrılması için kullanılan suyun 28 Derece ve üzerinde tutulduğu yağ elde etme şeklini anlatır.
Amaç
6
“Tağşiş”, gıdaya temel özelliğini veren öğelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasını anlatır.
“Tarımsal Araştırma Enstitüsü”, Bakanlığa bağlı olarak tarımsal konulardaki araştırma ve eğitim faaliyetlerini yürüten Daireyi anlatır.
“Testler”, Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) standartları baz alınarak hazırlanan ilgili gıda mevzuatı uyarınca yapılan teknik ölçümleri anlatır.
“Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC)”, zeytinyağı ve sofralık zeytin alanında dünyanın tek uluslararası organizasyonu anlatır.
“Ürün Yılı”, her yıl 1 Ekim’den başlayarak, izleyen yılın 30 Eylülüne kadar olan süreyi anlatır.
“Yeşil Zeytin”, yeşilden sarımsı yeşile kadar olan olgunlaşma periyodu başlangıcında, renk değişiminden önce hasat edilen ve normal iriliğe erişmiş zeytini anlatır.
“Zeytin”, zeytin ağacının (Oleaeuropaea L.) olgun meyvesini anlatır.
“Zeytin Sanayicisi”, zeytin bitkisinden elde edilen her türlü asıl ve yan ürünleri, işleyerek yarı mamul ve mamul ürünlere veya enerjiye dönüştüren ve bunları pazarlayan, Kıbrıs Türk Sanayi Odası, Kıbrıs Türk Ticaret Odası ile Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odasına kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler ile bunların üye olduğu kooperatif, birlik, dernek ve kuruluş temsilcilerini anlatır.
“Zeytin Üreticisi”, birincil üretim yapan zeytin yetiştiricilerini anlatır.
“Zeytin ve Zeytin Ürünleri Sektörü”, kar amaçlı olsun veya olmasın, zeytin ve zeytin ürünleri, zeytin yan ürünleri ve bunlardan türeyen ürünlerin, üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında ve ayrıca ithalat ve ihracatında faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilerin, birincil zeytin üretimi dahil üretici ve alıcı konumundaki bireylerin tümünü temsil eden faaliyet alanını anlatır.
“Zeytin Yan Ürünleri”, özellikle zeytinlerin budanmasından ve zeytin ve zeytin ürünleri sanayisinden elde edilen ürünler ve sektör ürünlerinin alternatif kullanımlarından kaynaklanan ürünleri anlatır.
“Zeytin ve Zeytin Ürünleri”, özellikle zeytinyağları ile sofralık zeytinler olmak üzere tüm yenilebilir zeytin ve zeytin ürünlerini anlatır.
3. Bu Yasanın amacı, zeytin ve zeytin ürünlerinin fiziko - kimyasal ve organoleptik özelliklerini belirlemek; zeytin ticaretinde uygulanacak ulusal mevzuat kurallarını uluslararası mevzuat kurallarına ve uluslararası standartlara uygun olarak düzenlemek; ulusal zeytin ticaretinin geliştirilmesini sağlamak; ürün kalite kontrolünü gerçekleştirerek hileli, yanıltıcı uygulamaları ve tağşişi önlemek ve bu sayede üretimi, üreticiyi ve tüketiciyi korumak; zeytin ağaçlarının genetik kaynaklarının belirlenmesi, muhafaza edilmesi ve kullanılması yoluyla çevrenin korunmasını ve sürdürülebilir üretimi teşvik etmek ve bütünleşmiş ve sürdürülebilir kalkınmayı temin etmek
Kapsam
7
amacıyla zeytin yetiştiriciliği ile çevre arasındaki etkileşim hakkında çalışmaların yapılmasına olanak sağlamaktır.
4. Bu Yasa zeytin ve zeytinin tüm ürünlerinin yönetimi, korunması ve sınıflandırılması ile ilgili genel ilkelerin belirlenmesini ve bu Yasaya dayanarak zeytin ağacı, zeytin ve zeytin ürünlerinin yönetimi, korunması ve sınıflandırılması ile ilgili kuralları kapsar.
Ancak bu Yasa, ev içi kullanıma yönelik birincil üretimi veya ev içi tüketim için gıdanın evde hazırlanması, işlenmesi veya depolanmasını kapsamaz.
Zeytin Ağacı Varlığının Korunması ve Islahı
İKİNCİ KISIM
Zeytin Ağacı Varlığının Korunması ve Islahı İle
Zeytin ve Zeytin Ürünlerinin Piyasaya Arz Koşulları
5. (1) Zeytinlikler, yabani zeytin ağaçlarının aşılanması veya zeytin fidan dikimi şeklinde oluşturulur.
Fasıl 63 18/2004
(2) Mevcut zeytin alanlarının korunması, geliştirilmesi ve ıslahı;
yeni zeytin ağacı dikim alanlarının tespiti; zeytin ağacı dikim ve yetiştirilmesinin teşvik edilerek veriminin artırılması;
hastalık ve zararlılarla mücadele ve girdi maliyetlerinin azaltılmasına yönelik çalışmalar Daire tarafından yürütülür.
(3) Meyve Ağaçlarını Koruma Yasası kurallarına bakılmaksızın zeytin ağaçlarının derin kesilmesi, sökülüp taşınması ve gençleştirme budaması Dairenin iznine tabidir. Dairenin izni alınmadan yapılan her türlü işlem yasaktır.
Ancak zeytin ağaçlarının verim budamaları bu kapsam
dışındadır.
(4) Daire, zeytin hasat tarihlerini, bölgelere ve zeytin çeşit olgunluğuna göre belirler. Dairenin belirlediği tarihler dışında zeytin hasatı yapmak yasaktır.
(5) Zeytin alanlarının içerisinde hayvan otlatılması yasaktır.
(6) Daire, zeytin ağaç varlığını tehdit eden herhangi bir hastalık ve
zararlıların oluştuğu durumlarda gerekli tedbirleri alır ve kolaylıkları sağlar.
(7) Yabani zeytin varlığının tespiti, çeşit geliştirilmesi ve gen kaynaklarının korunmasına ilişkin araştırmalar Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yapılır.
(8) Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Orman İşleriyle Görevli Daire, orman arazisi içinde bulunan yabani zeytin ağacı varlığının ıslah edilmesi ve ekonomiye kazandırılmasına ilişkin
protokoller hazırlar ve ortak projeler geliştirir.
Gıda Güvenliği
(9) Protokoller doğrultusunda ekonomiye kazandırılan zeytin ağacı ve Zeytin ve ve ürünlerinden elde edilen gelir, Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Orman İşleriyle Görevli Daire tarafından, bu Yasa amaçları için kullanılmak üzere, geliri elde etmiş olan Dairenin döner sermaye hesabına yatırılır.
Zeytin Ürünlerinin Piyasaya Arz Koşulları 1/2020
6. (1) Zeytin ve zeytin ürünlerinin piyasaya sunulabilmesi için tanımlanan ve beyan edilen özelliklerine ve amacına uygun olarak Tüketicilerin Korunmasına İlişkin Gıdaların Resmi Kontrolü ve Hijyen Yasasının 42’nci, 43’üncü, 44’üncü,
45’inci, 46’ncı, 47’nci ve 48’inci madde kuralları ve ilgili diğer mevzuat kuralları uyarınca etiketlenmiş ve ambalajlanmış olması zorunludur. Piyasaya arz edilen ürünün ambalajı veya etiketinde yer alan ürün markasının, bu Yasanın 15’inci maddesi uyarınca kayıtlı işletme adı veya işletmenin tescilli markası olması zorunludur.
56/2014
(2) Genel Gıda ve Yem Yasasının 14’üncü maddesinde belirtilen gıda güvenliği kurallarına ve Tüketicilerin Korunmasına İlişkin Gıdaların Resmi Kontrolü ve Hijyen Yasasının 13’üncü madde kurallarına uygun olmayan zeytin ve zeytin ürünleri, güvenli olmayan gıda olarak kabul edilir ve piyasaya arz edilemez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zeytin İşletmecilerinin Sorumlulukları ve Yükümlülükleri İle Zeytin ve Zeytin Ürünlerinin
Sınıflandırılması
Zeytin
7. (1) Zeytin işletmecileri, zeytin ve zeytin ürünlerinin kendi kontrolü
İşletmecilerinin
altında yürütülen faaliyetlerinin her aşamasında (üretim, işleme
Sorumlulukları
ve dağıtım) bu Yasa kurallarına ve Genel Gıda ve Yem
ve Yasasının 20’nci maddesinde yer alan ilgili kurallara uymakla
Yükümlülükleri
ve bu doğrultuda kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler.
56/2014
(2) Zeytin ve zeytin ürünlerinin etiketlenmesinden sorumlu
işletmeci, etikette yer alan bilgilerin doğruluğunun tespiti için
piyasaya arz edilen ürünün beyan edilen özellikleri veya
bileşenleri ile ilgili her türlü bilgiyi Daireye vermekle
yükümlüdür.
(3) Sağlık veya çevreye ilişkin herhangi bir acil durumun ortaya
çıkması halinde Daire, üretici ve alıcıların meşru menfaatlerinin
12/2006
dengesini gözeterek ve Bilgi Edinme Hakkı Yasası uyarınca
27/2014 ilgililerin yasal haklarını da koruyarak bu maddenin (2)’nci
fıkrasında belirtilen bilgileri alıcıya sunar.
Zeytinyağı ve 8. (1) Bu Yasa amaçları bakımından farklı zeytinyağı kategorileri
Sofralık
aşağıda gösterildiği şekilde tanımlanır ve sınıflandırılır:
Zeytinlerin
(A) Natürel Zeytinyağı:
Sınıflandırılması,
(a) Natürel Sızma Zeytinyağı: Doğrudan tüketime
Adlandırılması
uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her
ve Ürün 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan yağlardır.
Özellikleri
(b) Natürel Birinci Zeytinyağı: Doğrudan tüketime
uygun, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her
l00 gramda 2,0 gramdan fazla olmayan yağlardır.
(c) Rafinajlık/Ham Zeytinyağı: Serbest yağ asitliği
oleik asit cinsinden her 100 gramda 2,0 gramdan
fazla olan veya duyusal ve karakteristik özellikleri
bakımından doğrudan tüketime uygun olmayan,
rafinasyon veya teknik amaçlı kullanıma uygun
yağlardır.
(B) Rafine Zeytinyağı: Ham zeytinyağının doğal
trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan
metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve
serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00
gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yağlardır.
(C) Riviera Zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun
olmayan zeytinyağlarının ısıl işlem uygulamaları
yapılarak zeytinyağı içerisinde bulunan olumsuz
özelliklerin giderilmesi sonrasında %15–%20
(yüzde on beş–yüzde yirmi) natürel zeytinyağı ile
karıştırılması sonucu elde edilen karışım zeytinyağı
sınıfıdır ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden
her l00 gramda l,0 gramdan fazla olmayan yağlardır.
(Ç) Çeşnili ve/veya Aromalı Zeytinyağı:
Zeytinyağlarına değişik baharat, bitki, meyve ve
sebzelerin ilave edilmesi ile elde edilen ve diğer
özellikleri açısından bu Yasa kapsamında kendi
kategorisindeki ürünlerin özelliklerini taşıyan
yağlardır.
(2) Bu Yasa amaçları bakımından farklı pirina yağları kategorileri
aşağıda gösterildiği şekilde tanımlanır ve sınıflandırılır:
(A) Ham Pirina Yağı: Pirinanın çözücülerle
ekstraksiyonu veya diğer fiziksel işlemler sonucu
elde edilen, reesterifikasyon işleminden geçmemiş,
diğer yağlar ve karışımları ile karıştırılmamış,
doğrudan tüketime uygun olmayan, rafinasyon veya
teknik amaçlı kullanıma uygun yağdır.
Ancak insan gıdası olarak tüketilmesi,
pazarlanması ve karışımı yasaktır.
(B) Rafine Pirina Yağı: Ham pirina yağının doğal
trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan
metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve
serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00
gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yağdır.
Ancak insan gıdası olarak tüketilmesi,
pazarlanması ve karışımı yasaktır.
(C) Pirina Yağı: Rafine pirina yağı ve doğrudan
tüketime uygun natürel zeytinyağları karışımından
oluşan, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her
l00 gramda 1,0 gramdan fazla olmayan yağdır.
Ancak insan gıdası olarak tüketilmesi,
pazarlanması ve karışımı yasaktır.
(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkranın (C) bendinde öngörülen karışımlar
hiçbir koşul altında “riviera” olarak adlandırılamaz.
(4) Zeytinyağı diğer sıvı yağlara ve diğer sıvı yağlar (pirina yağı da
dahil) zeytinyağına karıştırılamaz.
(5) Sofralık zeytinler, zeytin meyvesinin olgunluk derecelerine
göre yeşil zeytin, rengi dönük/pembe zeytin, siyah zeytin
türlerinden birinde yer alacak şekilde sınıflandırılması ve
sofralık zeytinlerin tekniğe uygun ve hijyenik şekilde
üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, muhafaza edilmesi,
depolanması, taşınması ve pazarlanması zorunludur.
(6) Bu Yasa kapsamında pirina ve pirina yağı, değirmenlerde
yeniden kullanılamaz.
Ancak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla sadece
sanayi tesislerinde değerlendirilebilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Konseyin Oluşumu, Görev ve Yetkileri İle Çalışma, Usul ve Esasları
Konseyin Oluşumu
9. (1) Zeytin, zeytinyağı ve zeytin yan ürünleri ile ilgili tüm konularda tavsiye niteliğinde karar üretmek ve önerilerde bulunmak üzere oluşturulan Konsey aşağıdaki 9 (dokuz)
üyeden oluşur:
(A) Daire Müdürü (Başkan)
(B) Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü (Asbaşkan)
(C) Tarımsal Araştırma Enstitüsünün görevlendireceği
zeytin konusunda uzman 1 (bir) kişi (Üye)
(Ç) Tarım İşleriyle Görevli Bakanlığın görevlendireceği 2
(iki) kişi (Üye)
(D) Ziraat Mühendisleri Odasının görevlendireceği 1 (bir) kişi (Üye)
(E) Zeytin üreticileri ve sanayicileri derneklerinden en fazla üyeye sahip derneğin görevlendireceği 1 (bir) kişi (Üye)
(F) Zeytin kooperatiflerinden en fazla üyeye sahip
kooperatifin görevlendireceği 1 (bir) kişi (Üye), ve
(G) Gıda Mühendisleri Odasının görevlendireceği 1 (bir) kişi (Üye)
(2) Başkan, toplantı konusu ile ilgili aşağıdaki kişileri gerekli olması halinde tavsiye ve önerilerde bulunmak üzere Konseyin toplantısına davet edebilir:
(A) Sanayi İşleriyle Görevli Dairenin görevlendireceği 1
(bir) kişi (Temsilci)
(B) Ticaret İşleriyle Görevli Dairenin görevlendireceği 1
(bir) kişi (Temsilci)
(C) Çevre İşleriyle Görevli Dairenin görevlendireceği 1
(bir) kişi (Temsilci)
(Ç) Genel Tarım Sigortası Fonunun görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci)
(D) Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odasının
görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci)
(E) Kıbrıs Türk Sanayi Odasının görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci)
(F) Kıbrıs Türk Ticaret Odasının görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci)
(G) Çevre Mühendisleri Odasının görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci), ve
(H) Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliğinin görevlendireceği 1 (bir) kişi (Temsilci)
Konseyin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
10. Konseyin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
(1) Zeytin, zeytinyağı ve zeytin yan ürünleri ile ilgili konularda tavsiye nitelikli kararlar alarak Bakanlığa sunmak;
(2) Zeytin, zeytin ürünleri ve zeytin yan ürünleri ile ilgili olarak yetiştiricilik, üretim, eğitim, yasal düzenlemeler gibi konularda araştırmalar yapmak ve üniversite ve sivil toplum örgütleriyle işbirliği sağlayarak alanlarında piyasa
ithalat/ihracat pazarları yaratılmasında projeler
oluşturulmasına katkıda bulunmak;
(3) Zeytincilik konusunda örgütlenmiş ülke içi ve ülke dışı tüm zeytin örgütleri ile ilişkileri geliştirmek;
(4) Ülkenin zeytin ağacı varlığının artırılması, zeytin kültürünün ve bu konudaki eğitim ve kültürel birikimin geliştirilmesi ve üretim çeşitliliği, izlenebilirlik ve denetlenebilirlik konularında politikalar oluşturulmasına katkı sağlamak;
(5) Zeytin alanlarının yeterliliği, korunması ve planlı zeytin alanlarının geliştirilmesi noktasında fikirlerin oluşturulmasına olanak sağlamak;
(6) Zeytin ve zeytin yan ürünlerinin üretim, işleme, gıda denetimi, kontrol, izlenebilirlik ve kayda dayalı laboratuvar analizlerinin sağlıklı yürütülmesi için öneriler sunmak;
(7) Zeytin üretiminin geliştirilmesi için eğitim programları, panel ve yarışmalar düzenleyip, konusunda uzman sektör paydaşları ile çalışmalar yapmak;
(8) Zeytin kültürü, zeytin sanayisi ve turizminin geliştirilmesini teşvik etmek;
(9) Meslek lisesi ve üniversitelerin zeytin ürünü ve zeytin yetiştiriciliği konusundaki eğitim çalışmalarına ve ara eleman iş gücüne yatırım yapılması konusundaki çalışmalara katkı sağlamak;
(10) Zeytin, zeytin ürünleri ve zeytinyağı sanayi ürünlerinin tescillenmesi için yapılan çalışmaları desteklemek için öneriler sunmak;
(11) İlgili dairelerle istişare ederek üreticileri yeni üretim tekniklerini uygulamaları amacıyla bilgilendirmek;
(12) Ülkemizde kişi başına düşen zeytin ve zeytinyağı tüketiminin artırılması amacıyla tanıtıcı ve bilinçlendirici çalışmalar yapmak;
(13) Sektördeki tüm paydaşların haklarının gözetilmesine, kalite kontrolü ve düzenli denetim yapılmasına yönelik önerilerde bulunmak; ve
(14) Ülkedeki zeytin varlığını tehdit eden bulaşıcı hastalık ve zararlıların ortaya çıkması durumunda acil önlem kararlarının Daire tarafından ivedilikle uygulamaya konulmasına yönelik önerilerde bulunmak.
Konseyin Çalışma Usul ve Esasları
11. (1) Konsey, Daire Müdürünün başkanlığında toplanır. Konsey
(2) başkanının yurt dışında bulunması, hastalık veya herhangi bir
(3) nedenle görevi başında bulunmadığı hallerde ise Konseye Asbaşkan vekalet eder.
(A) Konsey, Başkanın daveti üzerine olağan olarak her yılın
Şubat ve Eylül aylarında olmak üzere yılda en az 2 (iki) kez toplanır.
(B) Toplantı gün, saat, yer ve görüşülecek konular toplantı tarihinden en az 2 (iki) iş günü önce üyelere yazılı çağrı, posta ve/veya elektronik posta yolu ile bildirilir.
(A) Konsey, Başkanın gerekli gördüğü ve/veya acil
durumlarda Başkanın sözlü çağrısı veya üyelerin 1/3
(üçte bir)’ünün yazılı ve gerekçeli olarak Başkana
yapacakları başvuru üzerine olağanüstü toplanır.
(B) Toplantı gün, saat, yer ve görüşülecek konular toplantı tarihinden en az 2 (iki) iş günü önce üyelere yazılı çağrı, posta ve/veya elektronik posta yolu ile bildirilir.
(4) Konsey üyelerinin görev süresi 3 (üç) yıldır.
(5) Görev süresi sona eren veya görevinden çekilen Konsey üyesi yeniden atanabilir.
(6) Konsey Üyeleri, Başkana yazılı bildirimde bulunmak suretiyle herhangi bir zaman üyelikten çekilebilir.
(7) Konsey Başkanına ve Üyelerine çalışmalarına karşılık herhangi bir ödenek verilmez.
(8) Konseyin toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, toplantı karar yeter sayısı ise toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğudur.
(9) Konsey kararları, Başkan veya görevlendireceği bir yetkili tarafından, gerekli durumlarda Bakanlığın da onayı alınmak kaydıyla duyurulabilir.
(10) Konseyin sekreteryası Bakanlık tarafından yürütülür.
BEŞİNCİ KISIM
Dairenin ve Denetçinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Dairenin Görev
12. Dairenin görev ve yetkileri şunlardır:
ve Yetkileri (1) Zeytin ile ilgili konularda ürün ve üretim faaliyetlerinin iyileştirilmesi, geliştirilmesi ve denetim amacı ile Ülkenin farklı bölgelerinden numuneler alarak analizlerin yaptırılması ve sonuçların değerlendirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunmak,
(2) Zeytin ve zeytin ürünlerinin üretim, hasat, işleme teknolojileri ile piyasaya arzı konuları ve zeytinciliğin geliştirilmesi amacı için eğitici faaliyetler düzenlemek,
(3) Zeytin ve zeytin ürünlerinin yasa ve tüzüklerle belirlenen sağlık, hijyen, kalıntı, tağşiş ve kalite kriterlerinin, etiket bilgileri ile uygunluğunu saptamak amacı ile piyasadan numune örneklerinin alınması, analizlerin yaptırılıp değerlendirilmesi ve kamuoyu ile paylaşılmasını sağlamak için Bakanlığa bilgi vermek,
(4) Zeytin ve zeytin ürünleri sektörünün geliştirilmesi için Ülkede gerekli çalışmaların yönlendirilmesi ve değerlendirilmesini yapmak,
(5) Ülkenin iklim ve toprak yapısına uygun, verim ve kalite açısından avantaj yaratabilecek çeşitlerin Ülkeye ithalinde (Ülkeye getirilmesinde) Daire, Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Konseye gerekli görülen konularda bilgi sunmak,
(6) Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile görüş alışverişinde bulunarak uluslararası kuruluşlar ile koordinasyon sağlamak,
(7) Zeytin ve zeytin ürünleri konusunda Bakanlığın vereceği görevleri yerine getirmek,
(8) Zeytin ve zeytin ürünleri ile ilgili izleme, değerlendirme ve kayıt ile ilgili faaliyetleri yürütmek, ve
(9) Bu Yasa kapsamında kendisine verilen kontrol, denetim ve diğer görevleri yerine getirmek.
Denetçinin
13. (1) Daire, Dairedeki mühendis kadrosunda çalışan kamu
Görev, Yetki ve
görevlilerini denetçi olarak görevlendirebilir. Görevlendirme
Sorumlulukları
öncelikle zeytin alanında uzman veya tecrübeye sahip kamu
görevlileri arasından yapılır.
(2) Denetçi, bu Yasada kendisine verilen görevleri ve resmi kontrol
ve denetimleri bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak
tüzüklerde belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda yapar.
ALTINCI KISIM
Hijyen Esasları, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları ve İyi Uygulama
Kılavuzları İle İşletmelere İlişkin Kurallar
Hijyen Esasları, Tehlike Analizi
14. (1) Birincil üretim yapanlar, perakende iş yerleri ile zeytin ve
(2) zeytin ürünleri işletmecileri; kendi kontrolleri altındaki ve Kritik faaliyetlerde hijyen ve iyi uygulama kılavuzları ile ilgili sorumluluklarını yerine getirirken HACCP ilkeleri
doğrultusunda düzenlenmiş olan Tüketicilerin Korunmasına İlişkin Gıdaların Resmi Kontrolü ve Hijyen Yasasının
13’üncü ve 14’üncü madde kurallarına uymak zorundadırlar.
Kontrol Noktaları ve İyi Uygulama Kılavuzları 1/2020
Birincil üretim yapanlar hariç olmak üzere zeytin ve zeytin ürünleri işletmecisi üretimin her aşamasında (üretim, işleme, dağıtım), HACCP ilkelerini esas olarak düzenlenen
Tüketicilerin Korunmasına İlişkin Gıdaların Resmi Kontrolü ve Hijyen Yasasının 14’üncü maddesinde düzenlenen tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerine uygun olarak gıda güvenilirliği sistemini kurmak ve uygulamakla yükümlüdür.
İşletmelerin Kayıt Altına Alınması, Onaylanması ve Üretim İzni Almasına İlişkin Kurallar
15. (1) İşletmeci, işletmesinin kayıt altına alınması için Daireye
(2) başvuruda bulunmakla mükelleftir. İşletmeleri onaylayarak faaliyet ruhsatı verme yetkisi, ilgili diğer mevzuat kuralları saklı kalmak kaydı ile Dairededir.
Zeytin ve zeytin ürünleri üretiminde faaliyet gösterecek bir işletmenin işletme faaliyetinde bulunabilmesi için Dairenin onayı gerekir. Bu onay, yapılan resmi kontrol sonucunda bu
İşletmelerin İşletme Onayının Askıya Alınması, İptali ve Yenilenmesi
(3) Yasa ve gıda güvenliği ile ilgili diğer mevzuatın
gerekliliklerini yerine getirmiş olan işletmelere verilir.
(4) İşletmecinin, işletme alt yapısı ve ekipman olarak üretime
16. (1) hazır olması, ancak bu maddenin (2)’nci fıkrasında belirtilen yasal gereklilikleri yerine getirmemiş veya kısmen yerine
(2) getirmiş olduğu durumlarda kendisine Daire tarafından
(3) koşullu onay verilir. Koşullu onayın süresi 3 (üç) aydır.
İşletmenin belirgin bir ilerleme kaydettiği ancak
gerekliliklerin tamamını henüz karşılayamadığı durumlarda koşullu onay 3 (üç) ay daha uzatılabilir. Daire, 6 (altı) ayın sonunda gerçekleştirdiği resmi kontrolde işletmenin tüm yasal gerekliliklerini, alt yapı ve ekipman gerekliliklerini ve diğer işletme gerekliliklerini de karşıladığı sonucuna varırsa koşullu onay kesin onaya çevrilir. Aksi takdirde koşullu onay ve tüm işletme faaliyetleri iptal edilir.
İşletmecinin, faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını durdurması durumunda, bu durumun 3 (üç) ay içerisinde
Daireye bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde Daireye bildirimde bulunulmadığının tespit edilmesi halinde faaliyetle ilgili onay veya kayıt Daire tarafından iptal edilir.
Daire, resmi kontrolleri yürütürken işletme onaylarını da inceler. Dairenin bir işletmede sürekli olarak üretimi
durdurmak zorunda kalmasına neden olabilecek ciddi
eksiklikler tespit etmesi ve/veya zeytin işletmecisinin gelecek üretimine ilişkin gerekli teminatları yerine getirmemesi ve/veya işletmede işletme faaliyetlerinin artık yürütülmüyor olmasının tespiti halinde, Daire işletme onayını eksikliklerinin giderilmesinin sağlanması amacıyla 3 (üç) aya kadar askıya alır.
Daire, bir işletmenin ilgili mevzuattaki şartlara uygun faaliyette bulunmadığını tespit ederse, bu işletmenin
faaliyetini durdurur ve verilmiş olan onayı geçici olarak askıya alır. Askıya alma süresi, belirlenen eksikliklerin, yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirlenen sürede giderilmesine kadar devam eder. Bu eksikliklerin askıya alınma tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde giderilmemesi halinde ise işletme ruhsatı iptal edilir.
İşletme onayının askıya alındığı süreçte Dairenin tespit ettiği ciddi eksiklikler ve/veya üretimi durdurmak zorunda kaldığı nedenler giderildiği takdirde işletmecinin askıya alma
işleminin iptal edilmesi talebiyle Daireye yapacağı bir başvuru üzerine Daire, yaptığı denetim sonucunda uygun
görürse işletme onayını yeniler.
YEDİNCİ KISIM
Resmi Kontrol ve Denetime İlişkin Kurallar
Resmi Kontrol
17. (1) Daire, zeytin ve zeytin ürünleri resmi kontrolleri için yapılacak ve Denetime (2) testler ve analiz metotlarını belirler.
İlişkin Kurallar
(3) Bu Yasa kapsamında yapılacak kontrol ve denetimler, denetim yetkisine sahip en az 2 (iki) Denetçi tarafından gerçekleştirilir.
(4) Kontrol ve denetim yetkisi aşağıdakileri kapsar:
(5) (A) Yetki ve görev alanları dahilindeki işletmeleri
denetlemek,
(B) Yetki ve görev alanı dâhilindeki belge ve verilere
erişmek ve bunları kopyalamak,
(C) Laboratuvar analizi için ürünlerden numune almak, ve
(Ç) Resmi kontroller sırasında ilgili mevzuat uyarınca gıda
güvenliğine risk oluşturan herhangi bir durumun tespiti halinde, ürünleri imha veya müsadere etmek, ayrıca bu
Yasa uyarınca öngörülen durumlarda işletmeyi kapatmak
veya mühürlemek.
İşletmeyi kapatma veya mühürlemeye neden olan riskin ortadan kalktığının tespit edilmesi halinde Daire, işletmenin yeniden faaliyete başlamasına izin verir.
Daire, Serbest Bölgede tutulan ürünleri kontrol edebilir, numune alabilir, bu Yasa kurallarına uygunluğunu test edebilir ve herhangi bir aykırılık tespit etmesi halinde ise Serbest Liman ve Bölge Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde ürünlere el koyabilir, imha edebilir ve/veya geri gönderilmesine karar verebilir.
Numune Alımı, Testler ve Analiz Metotları
18. (1) Denetçi, bu Yasa kapsamında faaliyet gösteren yerlere kontrol
(2) amacıyla girebilir ve gerek duyulması halinde numune alabilir.
(3) Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.
Resmi kontroller kapsamında yürütülen numune alma, testler ve analiz metotları, Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) kurallarına veya analiz metotlarına uygun olarak yapılır.
Yapılan analizlerin sonuçları ile ürünün sınıf, kalite ve etiket bilgilerinin uygunluk şartı aranır. Sofralık zeytinlerin işleme tekniklerinin değerlendirilmesi ile zeytinyağlarının
sınıflandırılması, duyusal analiz ve duyusal değerlendirme metotları kullanılarak konunun uzmanları tarafından
değerlendirme yapılır.
Resmi Kontrol
19. (1) Resmi kontrol ve denetimler Daire tarafından, birincil üretim ve Denetimlerin aşaması dahil zeytin ve zeytin ürünleri, zeytin yan ürünleri ile
Düzenlenmesine İlişkin Kurallar
bunlardan türeyen ürünlerin üretim, işleme ve dağıtım
aşamalarında ve uygun sıklıkta tarafsız, şeffaf ve mesleki gizlilik ilkelerine uygun ve düzenli olarak, risk esasına göre, bu Yasanın amaçları doğrultusunda gerçekleştirilir.
1/2020 56/2014
(2) Resmi kontrol ve denetimler zeytin üretiminin, işlenmesinin ve dağıtımının herhangi bir aşamasında yapılabilir. Bu kontroller, zeytin işletmelerinin iç kontrolünün güvenilirliğine, zeytinin kullanımına, saklanmasına, zeytin ürününe uygulanan her türlü işleme, işlemde kullanılacak her türlü maddeye ve zeytin yan ürünlerine ilişkin olarak yapılan kontrolleri içerir. Ayrıca resmi kontroller, zeytin ve zeytin ürünleri ile temas eden madde ve malzemelerin ithalat ve ihracat işlemleri için de uygulanır.
(3) Daire, Tüketicilerin Korunmasına İlişkin Gıdaların Kontrolü ve Hijyen Yasası ve Genel Gıda ve Yem Yasası kurallarına uygun olarak zeytin ve zeytin ürünlerinin insan sağlığı açısından risk teşkil ettiğinin tespit edilmesi halinde, riskin mahiyeti, ciddiyeti ve büyüklüğüne göre bu riskin önlenmesi, azaltılması veya ortadan kaldırılması için alınan veya alınacak olan önlemlere ilişkin bilgilere erişim hakkına sahiptir.
(4) Daire, zeytin ve zeytin ürünlerinin yapılan kontrollerinde, bu Yasanın gerekliliklerine herhangi bir şekilde uyulmadığının tespit edilmesi halinde, söz konusu zeytin ve zeytin ürünlerini ithal edilen ülkeye geri gönderilmesi yönünde Ticaret İşleriyle Görevli Daireye görüş bildirir.
(5) Daire, yıllık ve daha uzun vadeli kontrol planı hazırlar, her yılın sonunda kontrollere ilişkin yıllık rapor düzenler.
(6) İşletmeciler, Daire tarafından hazırlanan raporda belirtilen eksiklikleri verilen süre içerisinde yerine getirmek zorundadır.
Bu Yasa tahtında verilen süre içerisinde belirtilen eksikliklerin yerine getirilmediği hallerde işletmenin tüm faaliyetleri eksiklikler giderilinceye kadar durdurulur.
(7) İşletmeler, resmi kontrol sonuçlarının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde Daireye itiraz etme hakkına sahiptir. İtirazdan doğan masraflar işletme sahibine aittir.
Dairenin Resmi Kontrollerle İlgili Görevleri
20. Dairenin resmi kontrollerle ilgili görevleri şunlardır:
(1) Denetçilerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmesi ve resmi kontrolleri tutarlı bir şekilde yapmaları için gerekli hizmet içi eğitimi düzenlemek,
(2) Denetçilerin görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan araç, gereç ve ekipmanı sağlamak,
(3) Resmi kontrollerin ve kontrol ile ilgili görevlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini ve analiz için yeterli
laboratuvar kapasitesini ve kontrollerin düzenli olarak yapılabilmesini sağlamak, ve
(4) Resmi kontrollerin tüm düzeylerde tarafsızlığını, kalitesini ve devamlılığını temin etmek.
Resmi Kontroller ve Sonuçları
21. (1) Denetçi, resmi kontroller sırasında herhangi bir uygunsuzluğun
(2) tespit edilmesi halinde bir rapor hazırlar ve ilgili raporun bir nüshasını işletmeciye sunar. Bakanlık, tüm kontrol
(3) faaliyetlerinin sonuçlarını kamuoyunun bilgisine sunar.
Daire resmi kontrol sonucu ilgili mevzuat şartlarını taşımadığı ve insan, hayvan ve bitki sağlığı açısından tehlike oluşturduğu tespit edilen zeytin ve zeytin ürünleri ile ilgili aşağıdaki önlemlerden bir veya bir kaçını uygular:
(A) Zeytin ve zeytin ürünlerinin piyasaya arzını, ithalat veya
ihracatını Ticaret İşleriyle Görevli Daire ile işbirliği içerisinde kısıtlar veya yasaklar.
(B) Zeytin ve zeytin ürünlerinin bu Yasa kurallarına aykırı olarak, piyasaya arz edilmiş olması halinde, satışı derhal durdurulur ve piyasadan ivedilikle toplatılır.
(C) Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olan zeytin ve zeytin ürünlerinin, Bakanlık ve diğer ilgili kurumların kontrolünde, değerlendirilmesine izin
verilebilir.
(Ç) Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi de mümkün olmayan zeytin ve zeytin ürünleri, Bakanlığın
gözetiminde Belediye tarafından sahiplerinin veya
işletmecinin bilgisi dahilinde imha edilir. İmha işlemi için doğabilecek her türlü maliyet bedeli işletme tarafından ödenir.
Resmi kontrol sonucunda bu Yasa ve bu Yasa uyarınca
çıkarılacak tüzüklerde belirlenen kurallar ile ilgili gıda mevzuatı bakımından düzeltilebilecek bir eksiklik taşıdığı halde gıda güvenliği ile insan, hayvan ve bitki sağlığı açısından herhangi bir tehlike oluşturmayan ürünlerin, ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi koşuluyla piyasaya arzına izin verilebilir.
SEKİZİNCİ KISIM
Resmi Kontroller ve Denetim Sürecinde İşletmecinin Sorumlulukları,
İzlenebilirlik, Şeffaflık ve Mesleki Gizlilik
Resmi Kontroller ve Denetim
22. (1) İşletmeci, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzüklerde belirtilen kurallar doğrultusunda yürütülen resmi kontrollerin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesini sağlamak amacıyla,
Sürecinde İşletmecinin Sorumlulukları
tüm binalara, alanlara, işletmelere veya diğer alt yapılara girilebilmesini ve Daire tarafından durum hakkında karar vermek için talep edilen veya gerekli görülen herhangi bir dokümana ve kayda erişimi sağlamak amacıyla işbirliği yapar.
(2) Üretim, işleme ve dağıtım aşamalarından herhangi birini yürüten işletmeci, kendi kontrolü altındaki gıda işletmesinin kayıtlarının tutulmasını sağlamak amacıyla faaliyete
başlamadan önce Bakanlığın öngördüğü şekilde Daireye
bildirimde bulunur. Daire, kaydını yaptığı işletmeler için listeler oluşturarak bu listeleri günceller ve kamunun erişimine açık tutar.
(3) İşletmeci, faaliyetlerindeki herhangi bir önemli değişikliği veya mevcut işletmenin kapandığını derhal Daireye bildirmek ve işletmenin faaliyetleri hakkındaki güncel bilgiyi Bakanlık ve Daire ile düzenli olarak paylaşmak zorundadır.
(4) Sektörde faaliyet gösteren işletmeler, resmi kontroller sırasında denetçiye gerekli olan her türlü, bilgi, belge, yardım ve kolaylığı sağlamakla yükümlüdürler.
İzlenebilirlik
23. İşletmeciler, sorumluluklarındaki zeytin ve zeytin ürünlerinin veya tedarik edilen herhangi bir madde veya malzemenin veya bu madde ve malzemeyi sağlayan herhangi bir kişinin veya kendi ürünlerini sattıkları diğer işletmelerin takibinin yapılabilmesi için üretim, işleme ve dağıtımın her aşamasında izlenebilirliği sağlamak ve Dairenin talep edeceği her türlü belge ve bilgiyi Daireye sunmak zorundadırlar.
Şeffaflık ve
24. (1) Bu Yasa kapsamında Bakanlık ve Daire tarafından takip edilen faaliyetler ve yapılan işlemler şeffaflık ilkesi gözetilerek yerine getirilir.
Mesleki Gizlilik
Elde edilen bilgiler, en kısa sürede Bilgi Edinme Hakkı Yasası
12/2006
(2) ve Kişisel Verilerin Korunması Yasası kurallarına uygun olarak kamuoyunun bilgisine getirilmek üzere Bakanlığa sunulur.
27/2014
Bakanlık mesleki sırların korunmasına ilişkin olarak önlemler alabilir.
89/2007
(3)
Ancak bu önlemler, zeytin ve zeytin ürünlerinin insan
sağlığı açısından risk teşkil ettiği yönündeki şüphelerin kamu ile paylaşılmasını engelleyici nitelikte olamaz.
DOKUZUNCU KISIM
Zeytin, Zeytinyağı ve Zeytin Ürünleri İthalatı ve İhracatı İle İlgili Kurallar
Zeytin ve Zeytin 25. (1) Bu Yasa kapsamına giren zeytin ve zeytin ürünlerinin ithal ve ihracı Dış Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası kurallarına Ürünleri İthalatı bağlı olarak gerçekleştirilir.
Dış Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası uyarınca ön izne ve İhracatı İçin tabi olan zeytin ve zeytin ürünlerinin ithal ön izinleri Daire tarafından verilir. Ön izin verilirken Daire, Dış Ticaret
Ön İzin Alma
(2) (Düzenleme ve Denetim) Yasası kurallarına bağlı olarak kota koymak, kısmen veya tamamen yasaklamak yetkisine sahiptir.
Zorunluluğu Bu gibi bir sınırlama ve yasaklamaya ilişkin prosedürlerin belirlenmesinde Ticaret İşleriyle Görevli Daireye görüş bildirir.
12/1983
46/1990
22/1996
Zeytin,
26. (1) Zeytin ve zeytin ürünlerinin ihracatında Dış Ticaret (Düzenleme
Zeytinyağı
(2) ve Denetim) Yasası kuralları saklı kalmak kaydıyla Dairenin ve yaptığı resmi kontrollerde bu Yasa kuralları dikkate alınır.
Zeytin İhraç edilen ancak çeşitli nedenlerle geri dönen zeytin ve zeytin Ürünleri ürünleri, geri dönme sebebi de dikkate alınarak Daire tarafından İhracatı İle resmi kontrole tabi tutulur. Kontrol sonucu Genel Gıda ve Yem İlgili Yasası ile Tarımsal İlaçların Denetimi Hakkında Yasa uyarınca Kurallar mevzuata uygun olan ürünlerin girişine izin verilir. Uygun 12/1983 olmayan ürünler için aşağıdaki bentlerde belirtilen tedbirlerden biri uygulanır:
46/1990 (A) Menşeine iade edilir.
22/1996 (B) Özel işleme tabi tutulur.
(C) Esas kullanım amacı dışında başka bir kullanım amaçlı 56/2014
girişine izin verilir, veya
64/1987 (Ç) İmha edilir.
28/1989
82/2017
Zeytin,
27. İç piyasaya arz edilmek üzere zeytin ve zeytin ürünlerinin ithali, Dış Zeytinyağı ve Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası kuralları saklı kalmak kaydı ile Zeytin Ürünleri Genel Gıda ve Yem Yasasının 12’nci madde kurallarına uygun olarak İthalatı İle İlgili yapılır.
Kurallar
12/1983
46/1990
22/1996
56/2014
ONUNCU KISIM
İdari Para Cezaları ile Suç ve Cezalara İlişkin Kurallar
İdari Yaptırımlar İle Cezalarda Yetki ve Yöntem Fasıl 63
28. Bu Yasa kurallarına aykırı davranan gerçek veya tüzel kişilere aşağıda belirtilen idari yaptırımlar uygulanır:
(1) Meyve Ağaçlarını Koruma Yasası kurallarına bakılmaksızın, bu Yasanın 5’inci maddesinin (3)’üncü, (4)’üncü ve (5)’inci fıkra kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere, aylık asgari ücretin 3 (üç) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
18/2004
(2) (A) Bu Yasanın 6’ncı maddesinin (1)’inci fıkra kuralına aykırı hareket ederek ambalaj, etiket veya etiket kurallarına
aykırı olarak piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişilere, aylık asgari ücretin 2 (iki) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(B) Bu Yasanın 6’ncı maddesinin (2)’nci fıkra kuralına aykırı hareket ederek zeytin ve zeytin ürünlerini piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişilere, bir suç işlemiş olurlar aylık asgari ücretin 5 (beş) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(3) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkra kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere aylık asgari ücretin 3 (üç) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(4) (A) Bu Yasanın 8’inci maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü fıkra kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere, aylık asgari ücretin 10 (on) katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ayrıca işletmenin işletme ruhsatı 1 (bir) yıl süre ile askıya alınır. Aynı aykırılığın ikinci kez işlenmesi halinde bu aykırılığı yapanlar hakkında aylık asgari ücretin 15 (on beş) katı tutarında idari para cezası uygulanır ve işletmenin işletme ruhsatı iptal edilerek işletme yeri
kapatılır. İşletme sahibi ve varsa ortakları, bu Yasa
tahtında bir daha işletme ruhsatı alamaz.
(B) Bu Yasanın 8’inci maddesinin (5)’inci fıkra kurallarına ve bu madde kurallarına bağlı olarak çıkarılacak tüzükte
belirtilen kurallara aykırı olarak ürettikleri zeytin ve/veya zeytin ürünlerini piyasaya arz edenlere, aylık asgari
ücretin 3 (üç) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(5) Bu Yasanın 14’üncü madde kurallarına aykırı hareket ederek faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilere, aylık asgari ücretin 10 (on) katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(6) Bu Yasanın 21’inci maddesinin (2)’nci fıkrasının (A) bendinde yer alan yasaklamaya rağmen, zeytin ve zeytin ürünlerini piyasaya arz eden, ithal veya ihraç eden gerçek veya tüzel kişilere aylık asgari ücretin 3 (üç) katına kadar idari para cezası uygulanır.
(7) Bu Yasanın 22’nci madde kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere aylık asgari ücretin 3 (üç) katına kadar idari para cezası uygulanır.
(8) Bu Yasada yer alan idari para cezaları, Daire tarafından verilir ve ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir.
(9) Cezanın, tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde makbuz karşılığında Gelir ve Vergi Dairesi veznelerine
ödenmesi halinde söz konusu suç davasız halledilmiş olur ve mahkemeye intikal ettirilmez.
(10) Bu Yasa kuralları uyarınca verilen idari para cezalarını bu maddenin (9)’uncu fıkrasında belirtilen 30 (otuz) günlük süre içerisinde ödemeyen kişiler hakkında yargısal işlem başlatılır.
(11) Aynı suçun 5 (beş) yıl içerisinde iki defadan fazla işlenmesi halinde, doğrudan yargısal işlem başlatılır.
Suç ve Cezalar
29. (1) Bu Yasanın 5’inci maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü
(2) fıkralarındaki suçun, bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca mahkemeye intikali ve
(3) mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına
(4) kadar para cezasına veya 1(bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(A) Bu Yasanın 6’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasındaki suçun,
bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci
fıkrası uyarınca mahkemeye intikali ve mahkumiyet
halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(B) Bu Yasanın 6’ncı maddesinin (2)’nci fıkrasındaki suçun, bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci
fıkrası uyarınca mahkemeye intikali ve mahkumiyet
halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 20 (yirmi) katına kadar para cezasına veya 3 (üç) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkralarındaki suçun, bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(A) Bu Yasanın 8’inci maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü
fıkralarındaki suçun bu Yasanın 28’inci maddesinin
(10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca mahkemeye
intikali ve mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 25 (yirmi beş) katına kadar para cezasına veya 6
(altı) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(B) Bu Yasanın 8’inci maddesinin (5)’inci fıkrasındaki suçun bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci
fıkrası uyarınca mahkemeye intikali ve mahkumiyet
halinde bu gerçek veya tüzel kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden
çarptırılabilirler.
(5) Bu Yasanın 14’üncü maddesindeki suçun bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca
mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 20 (yirmi) katına kadar para cezasına veya 3 (üç) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden
çarptırılabilirler.
(6) Bu Yasanın 21’inci maddesindeki suçun bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca
mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(7) Bu Yasanın 22’nci maddesindeki suçun bu Yasanın 28’inci maddesinin (10)’uncu veya (11)’inci fıkrası uyarınca
mahkemeye intikali ve mahkumiyet halinde bu kişiler, aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Tüzük Yapma Yetkisi
ONBİRİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
30. Aşağıda belirtilen konulara ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazetede yayımlanacak tüzüklerde düzenlenir:
(1) Sofralık zeytinlerin ve zeytinyağlarının hijyenik şekilde üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, muhafaza edilmesi, depolanması, taşınması, pazarlanması ve zeytinyağlarının fiziksel, kimyasal ve organoleptik özellikleri için standartların belirlenmesi ve sınıflandırılması.
(2) Zeytin ve zeytin ürünleri işletmelerinin kaydı ve onayı.
(3) Zeytin ve zeytin ürünlerinin numune alımı ve analiz metotları ve
izlenebilirlik.
(4) Resmi kontroller ve denetim süreci.
(5) Kontrol faaliyetlerinin sonuçlarının hangi hallerde kamuoyu ile
paylaşılacağı, ve
(6) Serbest Bölgelerde tutulan ürünlerin kontrol edilmesi, numune alınması, imha edilmesi, el konulması ve/veya geri
gönderilmesi.
Geçici Madde
1. Bu Yasa tahtında çıkarılacak tüzükler, bu Yasanın yürürlüğe girdiği Tüzüklerin tarihten başlayarak en geç 1 (bir) yıl içinde Bakanlıkça hazırlanarak, Yayımlanması Bakanlar Kurulunca onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlanır.
Geçici Madde
2. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat almış olan veya izin İşletmelerin veya kayda tabi olmadan faaliyette bulunan ancak bu Yasa uyarınca onay Kayıt veya İzin veya kayıt altına alınması gereken işletmeler, bu Yasanın yürürlüğe girdiği İşlemlerinin tarihten başlayarak 1 (bir) yıl içinde bu Yasa kurallarını yerine getirerek kayıt Yaptırılmasına veya izin işlemlerini yaptırırlar. Kayıt ve izin işlemlerini yaptırmamaları İlişkin Kural halinde, ruhsatları iptal edilir ve faaliyette bulunamazlar.
Yürürlükten
31. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, Zeytin Yağı Yasası ve Kaldırma Zeytinler ve Başka Ürünler (Koruma) Yasası, bu Yasalar ve bu Yasalar 23/1963 altında çıkarılan tüzükler uyarınca yapılan işlemlere halel gelmeksizin 4/1974 yürürlükten kaldırılır.
Fasıl 76
Yürütme
32. Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yetkisi
Yürürlüğe Giriş 33. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.