Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 22 Ekim 2018 tarihli Dokuzuncu Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan “Kanser Hastalığı Bildirim Yasası” Anayasanın 94’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
KANSER HASTALIĞI BİLDİRİM YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1.
Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Madde 2.
Tefsir
Madde 3.
Amaç
Madde 4.
Kapsam
İKİNCİ KISIM
Kanser Hastalığı Bildirim Zorunluluğu ile İlgili Kurallar
Madde 5.
Kanser Hastalığı Bildirim Zorunluluğu ve Bildirim Sorumluları
Madde 6.
Kanser Teşhisi Konulan Vakaların Bildirim Şekli ve Usulü
Madde 7.
Verilerin Paylaşılmasına İlişkin İlkeler
Madde 8.
Bildirim ve Kayıtların Gizliliği
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ulusal Kanser Danışma Kurulu
Madde 9.
Ulusal Kanser Danışma Kurulunun Oluşumu, Çalışma Usül ve Esasları
DÖRDÜNCÜ KISIM
Suç ve Cezalar
Madde 10.
İdari Yaptırımlar ile Suç ve Cezalar
Madde 11.
Cezalarda Yetki ve Yöntem
BEŞİNCİ KISIM
Son Kurallar
Madde 12.
Yürütme Yetkisi
Madde 13.
Yürürlüğe Giriş
Sayı: 38/2018
KANSER HASTALIĞI BİLDİRİM YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Kanser Hastalığı Bildirim Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
89/2007
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Bakanlık” Sağlık İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
“Kişisel Veri” veya “Kanser Hastalarına İlişkin Veri”, Kişisel Verilerin Korunması Yasası ile hassas veri olarak tanımlanmış kapsamda olup, kimliği belirli veya kimliği belirlenebilir bir kişiye ilişkin kimlik, soy, cinsiyet, yaş, sağlık durumu, din ve ırk gibi tüm kişisel bilgileri anlatır.
“Veri Sağlayıcı”, bu Yasanın 5’nci maddesi gereğince kanser hastalığını bildirmekle yükümlü kılınanları anlatır.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı, ülke genelinde kanser teşhisi konulan vakaların belirlenmesi ve kontrol altına alınması için kanser bildiriminin zorunlu hale getirilmesi ile kanser verilerinin toplanması, işlenmesi, kaydedilmesi, değerlendirilmesi, haritalandırılması ve paylaşımı ile ilgili gerekli yöntemlerin alınmasına ilişkin kural ve esasları belirlemektir.
Kapsam
4. Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde teşhis edilen ve/veya tedavi edilen ve/veya yurt dışında teşhis edilen ve/veya tedavi edilen kanser hastalarına ilişkin verilerin; hekimler, kamu ve özel sağlık kuruluşları, üniversite hastaneleri ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan ve kanserle mücadele amacı güden dernekler, vakıflar ve benzeri sivil toplum örgütleri tarafından bildirilerek kayıt altına alınmasını kapsar.
İKİNCİ KISIM
Kanser Hastalığı Bildirim Zorunluluğu ile İlgili Kurallar
Kanser Hastalığı
5.
(1)
Bu Yasa uyarınca kanser, bildirimi zorunlu bir hastalıktır.
Bildirim Zorunluluğu ve Bildirim Sorumluları
(2)
(A)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde hekimlik mesleğini icra eden hekimler, mesleklerinin icrası esnasında teşhis ettikleri veya tedavi ve takip hizmeti verdikleri kanser vakalarına ilişkin verileri, en geç bir yıl içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
(B)
Kamu sağlık kuruluşları ile özel sağlık kuruluşları, kamu laboratuvarları ile özel laboratuvarlar ve kamu hastaneleri ile özel hastaneler ve üniversite hastaneleri, bünyelerinde teşhis edilen veya tedavi edilen kanser vakalarına ilişkin verileri en geç bir yıl içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.
(C)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan ve kanserle mücadele amacı güden dernek, vakıf ve benzeri sivil toplum örgütleri, faaliyetleri kapsamında sahip oldukları kanser hastalarına ilişkin verileri, en geç bir yıl içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.
(3)
Kendi girişimleri ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında bir ülkede, kanser teşhisi alan ve/veya tedavi olan hastaların bildirimleri aşağıda belirtilen şekilde gerçekleşir:
(A)
Türkiye Cumhuriyetinde tedavi görenlerin bildirimi, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sağlık İşleriyle Görevli Bakanlıklar arasında yapılacak protokol çerçevesinde sağlanır.
(B)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan ve kanserle mücadele amacı güden dernek ve vakıf gibi sivil toplum örgütleri, yurt dışında teşhis edilen ve/veya tedavisi yurt dışında yürütülen kanser vakalarına ilişkin sahip oldukları verileri en geç bir yıl içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.
Kanser Teşhisi Konulan Vakaların Bildirim Şekli ve Usulü
6.
(1)
Bu Yasanın 5’inci maddesinin (2)’nci fıkrası ile (3)’üncü fıkrasının (B) bendi uyarınca kanser hastalarına ilişkin verileri bildirmekle yükümlü kılınanlar, bu verileri Bakanlık tarafından hazırlanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tebliğde belirlenecek usulde bildirir.
(2)
Bakanlığın, aktif kanser kayıtçılığı kapsamında yetkilendirmiş olduğu kamu sağlık çalışanları, bu Yasanın 5’inci maddesi gereğince belirlenen bildirim sorumlularından, kanser hastalarına ait bilgileri aktif olarak toplayabilir.
Verilerin Paylaşılmasına İlişkin İlkeler
7. Bu Yasa uyarınca toplanan verilerin paylaşılmasında, Kişisel Verilerin Korunması Yasası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gözetilecek ilke ve prensipler şunlardır:
89/2007
(1)
Denge İlkesi; Bakanlık, bir yandan kanser kayıtlarında bilgisi yer alan kişilerin kişisel ve aile yaşamlarının gizliliği hakkına saygı gösterip haklarındaki bilgileri korurken, öte yandan toplum yararı söz konusu olduğunda veri tabanında yer alan bilgileri bilimsel araştırmalarda güvenli bir şekilde kullanır.
(2)
Hasta Hakları; Bakanlık, Bakanlığın kanser kayıt verilerinde hakkında bilgi bulunan kişilerin mahremiyet hakkını korumakla yükümlüdür ve bu bağlamda, Bakanlığın kanser kayıt verilerinde hakkında bilgi bulunan kişiler de, haklarındaki bilgilerin bu Yasa ile yetkilendirilmemiş kişilerin eline geçmemesi için gerekli her türlü tedbirin alınmasını Bakanlıktan istemek ve beklemek hakkına sahiptir. Bu hak, kişinin vefatı halinde ortadan kalkmaz.
(3)
Veri Sağlayıcının Hakları; Bakanlığa, bu Yasa kapsamında bildirim yapan veri sağlayıcılar, bu verilerin gizliliği için Bakanlık tarafından gerekli önlemlerin alınmasını beklemek hakkına sahiptir.
Bildirim ve Kayıtların Gizliliği
8.
(1)
Kanser hastalarına ilişkin bildirimlerin ve bu bildirimlere ilişkin kayıt verilerinin sorumluluğu Bakanlığa aittir.
(2)
Bakanlığa bağlı birimlerde görevli çalışanlar, ulaştığı verilerin ve öğrendiği bilgilerin, gizli kalmasından şahsen sorumludur.
(3)
Veri sağlayıcılar ve veri kullanıcılar da kişisel verileri gizli tutmakla yükümlüdürler.
89/2007
(4)
Kişisel veriler, Kişisel Verilerin Korunması Yasasında öngörülen esaslar çerçevesinde korunur.
(5)
(A)
Kanser Bildirim Formları en az yirmi yıl süreyle,
(B)
Kanser kayıtlarının tutulduğu elektronik veri tabanı bilgileri süre gözetilmeksizin
Bakanlıkta saklanır.
(6)
Kanser kayıt çalışmaları sırasında, hangi verilere kimlerin hangi düzeyde ulaşabileceği, hangi verilerin nasıl ve ne şartlarda işlenip muhafaza edileceği, ne kadar süreyle ve ne şekilde saklanacağı; bu verilerin hangi şartlarda ve kimlerle paylaşılacağına ilişkin usul ve esaslar ile gizliliğin korunmasına ilişkin diğer koşullar, Bakanlık tarafından hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete’de yayınlanacak tüzükle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ulusal Kanser Danışma Kurulu
Ulusal Kanser Danışma Kurulunun Oluşumu, Çalışma Usul ve Esasları
9.
(1)
Ulusal Kanser Danışma Kurulu, toplanan ve analiz edilen kanser verilerini dikkate alarak kanseri önleme, toplumun bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gibi konularda politikaların oluşturulmasında, kanserle ilgili çalışmaların ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesi ve koordinasyonunun sağlanmasında ve Ulusal Kanser Kontrol Planı adıyla eylem planları hazırlanmasında görüş vermek üzere kurulur.
(2)
Bu madde uyarınca kurul, Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi Müdürü veya Başhekimi başkanlığında, aşağıdaki kişilerden oluşur:
(A)
Bakanlığın, kanser tanı ve/veya teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve kayıt işleriyle iştigal eden kamu hekimleri ile diğer kamu sağlık çalışanları arasından iki yıl süre için gerekli göreceği sayıda görevlendireceği kamu hekimi ve kamu sağlık çalışanı;
(B)
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliğinin, birlik üyesi patoloji uzmanları arasından iki yıl süre için görevlendireceği bir patoloji uzmanı;
(C)
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulundan bir üye;
(Ç)
Hastanesi bulunan üniversitelerin, hastanelerinde görev yapan uzman hekimler arasından iki yıl süre için görevlendirecekleri birer uzman hekim;
(D)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyet gösteren üniversitelerin tıp fakültelerinin akademik personeli arasından iki yıl süre için görevlendireceği birer temsilci;
(E)
Bakanlığın İlaç ve Eczacılık Dairesinde görevli eczacılar arasından iki yıl süre için görevlendireceği bir eczacı;
(F)
Kıbrıs Türk Eczacılar Birliğinin üyeleri arasından iki yıl süre için görevlendireceği bir eczacı;
(G)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan ve kanserle mücadele veya kanser hastalarına yardım amacı güden dernekler ve vakıflar ile sair sivil toplum örgütlerinin iki yıl süre için görevlendirecekleri birer temsilci;
(H)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan ve halk sağlığının korunması, halkın sağlık konularında bilinçlendirilmesi amaçlarına yönelik olarak faaliyet gösteren dernekler, vakıflar, sair sivil toplum örgütleri ile sendika ve meslek örgütlerinin iki yıl süre için görevlendirecekleri birer temsilci;
(I)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bulunan Özel Hastaneler Birliğinin, üyeleri arasından iki yıl süre için görevlendireceği bir temsilci;
(İ)
Bakanlığın, kendiliğinden veya talep üzerine Kurula katılımını gerekli gördüğü özel veya Resmi kurum ve kuruluşların iki yıl süre için görevlendireceği birer temsilci.
(3)
Görev süresi dolan üyeler yeniden görevlendirilebilir.
(4)
Kurul üyeliklerinde boşalma olması halinde, boşalan üyelikler yine bu madde kurallarına göre doldurulur.
Ancak boşalan üyeliklerin doldurulması için görevlendirilen kişiler, bu göreve kendilerinden önce görevlendirilmiş olan Kurul üyesinden kalan süre tamamlanıncaya kadar görev yaparlar.
(5)
Kurul, Başkanın veya Kurul üyelerinden birinin çağrısı üzerine ve her koşulda yılda en az bir kez, son takvim ayı içerisinde Bakanlığın çağrısı üzerine bu madde gereğince belirlenen görevlerini yapmak amacıyla toplanır.
(6)
Kurul toplantılarına, Kurul başkanı başkanlık eder.
(7)
Kurul, toplantıda hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğunun olumlu oyuyla karar alır.
(8)
Kurulun sekreterya ve yazım işleri ile toplantı çağrılarının tanzim ve tebliğinden, Bakanlık Müdürlüğü sorumludur.
(9)
Kurulun kararları tamamen istişari nitelikte olup bağlayıcı değildir.
(10)
Kurul tarafından alınan kararların bir nüshası, Bakanlığa gönderilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Suç ve Cezalar
İdari Yaptırımlar ile Suç ve Cezalar
10. Bu Yasa kurallarına aykırı davranan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve haklarında aşağıda belirtilen idari yaptırımlar ile cezalar uygulanır:
(1)
Bakanlık, bu Yasa kurallarına uymayarak, bu Yasanın 5’inci maddesinin (2)’nci fıkrası ve (3)’üncü fıkrasının (B) bendinde belirtilen kurallara aykırı hareket edenleri, kanser bildiriminden sorumlu olduğu halde bildirim yapmayanları, Bakanlık tarafından görevlendirilen kanser kayıt elemanlarına kanser hastaları ile ilgili verileri vermeyenleri tespit etmesi halinde, on beş günlük süre içerisinde Bakanlığa bilgi vermeleri için uyarır. Bakanlıkça yapılan uyarıyı dikkate almayan gerçek veya tüzel kişiler, bir suç işlemiş olurlar ve haklarında ilgili tarihte yürürlükte bulunan brüt aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.
(2)
İdari para cezasının süresi içinde ödenmemesi ve (1)’inci fıkradaki suçun bu Yasanın 11’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası uyarınca Mahkemeye intikali halinde, gerçek veya tüzel kişiler, ilgili tarihte yürürlükte bulunan brüt aylık asgari ücretin iki katına kadar para cezasına çarptırılabilir.
Cezalarda
Yetki ve Yöntem
11.
(1)
Bu Yasada yer alan idari para cezaları, Bakanlık tarafından verilir ve ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir.
(2)
Cezanın tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde makbuz karşılığında Gelir ve Vergi Dairesi veznelerine ödenmesi halinde söz konusu suç, davasız halledilmiş olur ve mahkemeye intikal ettirilmez.
(3)
Bu Yasa kuralları uyarınca verilen idari para cezasını yukarıdaki (2)’nci fıkrada belirtilen otuz günlük süre içerisinde ödemeyen gerçek veya tüzel kişiler hakkında yargısal işlem başlatılır.
BEŞİNCİ KISIM
Son Kurallar
Yürütme Yetkisi
12. Bu Yasa, Sağlık İşleriyle Görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
13. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.