Madde 1. PARA VE KAMBİYO YASASI
Madde 2. İÇ DÜZENİ
Madde 3.
Madde 4. Kısa İsim
Madde 5. Amaç
Madde 6. Tefsir
Madde 7. Resmi Para Serbestiyeti
Madde 8. Döviz Serbestiyeti
Madde 9. Döviz Hareketleri
Madde 10. Nakit Hareketleri
Madde 11. Bankaların Kambiyo İşlemleri
Madde 12. Döviz Bürolarının Kuruluşu ve Faaliyetlerine İlişkin Kurallar
Madde 13. Kur Tesbiti
Madde 14. Döviz Hesapları ve Döviz Kredileri
Madde 14A. Dövizlerle İlgili Raporlar
Madde 14B. Menkul Kıymetler
Madde 15. Kuyumcuların Kuruluşu ve Faaliyetlerine İlişkin Kurallar
Madde 16. İdari Para Cezalarında Yetki ve Uygulanacak Yöntem
Madde 17. İdari Para Cezaları
Madde 18. Suç ve Cezalar
Yürürlükten Kaldırma
Yürütme Yetkisi
Yürürlüğe Giriş
Sayı : 38/1997
PARA VE KAMBİYO YASASI
(18/2025 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekli)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa isim
1. Bu Yasa, Para ve Kambiyo Yasası olarak isimlendirilir.
Amaç
2. Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine Türk Lirası, döviz ve menkul kıymetlerin, ithal ve ihracı ile döviz ve menkul kıymetlerin yurt içindeki tedavülüne ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Tefsir
3. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Bakanlık”, Para, Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesinin bağlı bulunduğu Bakanlığı anlatır.
2(1).18/2025
“Banka”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası altında faaliyet gösteren Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile yurt 62/2017 dışında kurulu olup, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde şube açmak 39/2001 suretiyle faaliyet gösteren şube bankalarını anlatır.
2(1).18/2025
“Daire”, Para, Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesini anlatır.
2(2).18/2025
“Döviz”, efektif dahil, yabancı parayla ödeme imkanı sağlayan her türlü hesap ve belgeleri anlatır.
2(3).18/2025
“Döviz büroları”, münhasıran döviz alımı ve satımı ile iştigal eden ve bu Yasa altında Bakanlıktan “Döviz Bürosu Lisansı” almış olan tüzel kişileri anlatır.
“Efektif”, yabancı ülke para otoritelerince yürürlüğe konmuş olup halen tedavülde olan paraları anlatır.
“Finansal Kuruluş”, bankaları, sigorta ve reasürans şirketlerini, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerini, döviz büroları ile bir yasa altında kurulmuş ve finans alanında faaliyet gösteren diğer kurum ve kuruluşları; ayrıca sermaye piyasası kuruluşlarını ve bunun gibi yasalarla kurulmuş olup sermaye piyasası alanında faaliyet gösteren kuruluşları anlatır.
“Kambiyo”, dövizle ilgili her türlü işlemi anlatır.
“Kıymetli Metal”, altın, gümüş, platin, palladyum, radyum, iridyum osmiyum ve rutenyumu anlatır.
“Kıymetli Taşlar”, elmas, pırlanta, safir, yakut, zümrüt ve benzeri taşları anlatır.
“Kur”, bir birim dövizi satın alabilmek için ödenmesi gereken tedavüldeki para birim miktarı ile bir birim dövizin satılması halinde alınan tedavüldeki para birimi miktarını anlatır.
2(4).18/2025
“Kuyumcu”, kıymetli metal, kıymetli taşlar ve bundan mamül eşyanın yurt içinde alım ve satımı, imali ve ithal ve/veya ihracı ile iştigal eden tüzel kişileri anlatır.
2(5).18/2025
“Maddi Değer”, parayı, kıymetli metali, kıymetli taşları, menkul kıymetleri ve kıymetli eşyayı anlatır.
2(6).18/2025 2(6).18/2025
“Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını anlatır.
Resmi para Serbestiyeti Döviz Serbestiyeti Döviz Hareketleri
“Muhabirler”, Bankaların yurt dışında döviz pozisyonu bulundurduğu veya işlem yaptığı bankaları anlatır.
“Özkaynak”, ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri, dönem net karı, geçmiş yıllar karı ve belirlenecek diğer kalemler toplamından varsa dönem net zararı, geçmiş yıllar zararı ve belirlenecek diğer kalemlerin düşülmesi suretiyle elde edilen tutarı anlatır.
“Para”, tedavüldeki resmi para ve her türlü dövizi anlatır.
“Saf Altın”, asgari 0,995 milyem olmak koşuluyla sertifikalı, uluslararası borsalarda işlem görebilen ve külçe halindeki altını anlatır.
“Sorumlu Yönetici”, Yönetim Kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, müdür veya birinci derecede imza yetkili personeli veya bunlara muadil konumlarda görev yapanları anlatır.
“Tedavüldeki Resmi Para”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmi para olarak tedavülde olan Türk Lirasını anlatır.
“Valör”, bir alım-satım veya takas işleminde nihai hesaplaşmanın fiilen yapılacağı tarihi anlatır.
4. Tedavüldeki resmi paranın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine ithali ile yurt dışına ihracı, yurt içinde ve yurt dışında her türlü kullanımı serbesttir.
5. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde gerçek ve tüzel kişilerin döviz bulundurması, dövizle tasarruf yapması, dövizi bir mübadele aracı olarak kullanması ve ödeme emri ve akitlerdeki rakamları döviz ile ifade etmesi serbesttir.
6. Gerçek ve tüzel kişilerin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden ülke haricine ve ülke haricinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine bankaları aracı olarak kullanmak kaydıyla, yapacakları havaleler ve para hareketleri, gönderen ve alıcıya ilişkin isim ve adreslerin kaydedilmesi kaydıyla, döviz dahil, serbesttir. Gelen ve giden havalelerin toplam tutarları Merkez Bankasına bildirilir. Bu bildirime ilişkin usul ve esaslar; gönderen ve alanın isim ve adresleri dahil olmak üzere, Merkez Bankasınca tespit edilir ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tebliğle düzenlenir.
Ancak, gerçek ve tüzel kişilerin bir suç işleyerek maddi değer elde etmesi ve adli makamlarca takibata uğraması veya söz konusu suçtan dolayı mahkum olması durumunda, elde edilen söz konusu maddi değerler bu madde kuralları kapsamı dışındadır.
Nakit Hareketleri
7. (1) Banknot ve madeni paraların ülke haricine nakli ve ülkeye girişi Merkez Bankasının tespit edip Resmi Gazete’de yayımlayacağı bir tebliğle belirleyeceği limitler dahilinde serbesttir.
Bankaların Kambiyo İşlemleri
(2) Bankaların, banknot ve madeni paralar halinde, Merkez Bankasınca belirlenecek limitler fevkinde ülke haricine para nakli yapması serbesttir.
Ancak, böyle bir nakilde, taşınacak miktarın Merkez
Bankasına yazılı olarak beyan edilmesi ve beyanın yapıldığını belirten belge alınması suretiyle yapılabilir.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine vasıl olan nakit banknotların ülkeye girişinde, getirilen banknotların bu maddenin (1)’inci fıkrasında belirlenen limitler fevkinde olması halinde gümrük yetkilileri paranın menşei hakkında beyanname verilmesini ister ve beyannamenin bir suretini Merkez Bankasına gönderir.
8. (1) Bankaların, döviz pozisyonu bulundurması, ithalat ve ihracat işlemlerine aracılık etmesi, döviz hesabı açarak döviz tasarrufu kabul etmesi, döviz alım ve satımı ile uğraşması, döviz ile ödemeyi gerektiren senetlerle işlem yapabilmesi, döviz olarak kredi vermesi, muhabirler nezdindeki hesaplarında döviz bulundurması, döviz tasarruf hesaplarına faiz verebilmesi, döviz plasman hesaplarından faiz alabilmesi, para ve döviz piyasalarına aktif olarak katılabilmesi ve uluslararası bankacılık teamüllerine uygun her türlü işlemi döviz ile yapabilmesi serbesttir.
(2) Bankaların dış ticarete aracılık ettiği işlemlerde uluslararası kabul görmüş ödeme şekilleri ve uluslararası teamüller esas alınır.
Döviz
9. (1) Döviz Bürosu kurucularında ve/veya hisse devralacaklarda
Bürolarının
ve/veya sermaye artırımı yoluyla hisse edinenlerde aranan
Kuruluşu ve
koşullar şunlardır:
Faaliyetlerine
(A) Kurulacak döviz bürosu hissedarlarının ve/veya hisse
İlişkin
devralacakların ve/veya sermaye artırımı yoluyla hisse
Kurallar
edinenlerin;
3.18/2025
(a) Affa uğramış ve/veya sabıka kaydı silinmiş olsa
bile herhangi bir yasa kuralına aykırılık nedeniyle
bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmış
olmaması,
Fasıl 154
(b) Affa uğramış ve/veya sabıka kaydı silinmiş olsa
3/1962 bile Ceza Yasası veya diğer yasalar uyarınca
Devletin egemenlik, güvenlik ve saygınlığına,
43/1963 Anayasal düzene karşı işlenen suçlar, taammüden 15/1972 katillik, taammüden katilliğe teşebbüs, adam
20/1974
31/1975
6/1983 öldürme, adam öldürmeye teşebbüs etme, cinsel
22/1989 saldırı, cinsel taciz, cinsel tecavüz ve bu suçlara 64/1989 teşebbüs etme, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, 11/1997 hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, menfaat 20/2004 temini için sahte, gerçek dışı veya hukuka aykırı 41/2007
20/2014 evrak düzenleme, imzalama, tasdik etme veya
45/2014 verme, görevi kötüye kullanma, hileli iflas,
26/2018 kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat 14/2020 karıştırma, vergi kaçırma suçlarından, bu suçlara 65/2024 iştirakten suçlu bulunmaması, itibarı iade
edilmemiş müflis, hilekarlık gerekçesiyle şirket
yönetmekten men edilmiş olmaması, Şans
57/2011 Oyunları Yasası, 1972 Uyuşturucu Maddeler
1/2012 Yasası, Suç Gelirlerinin Aklanmasının,
38/2015 Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha
Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası ile finansal kuruluşlara ilişkin
16/1977 mevzuat kurallarına aykırılıktan mahkum edilmiş 54/1977 olmaması,
36/1982
37/1989
38/1991
42/2004
31/2009
4/1972
1/2024
(c) Konkordato ilan etmiş veya müflis ilan edilmiş
olmaması, çek yasağı olmaması ve son 5 (beş) yıl
içerisinde kullandığı krediler ve finansman
kaynakları dolayısıyla yasal takibe alınmış
olmaması,
(ç) İşin gerektirdiği mali güç, itibar ve yeterliliğe
sahip olması.
(d) Hakkında;
(i) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası kapsamında herhangi bir
soruşturma açılması durumunda,
soruşturma sonuçlanıncaya kadar ve/veya
hukuki süreç tamamlanıncaya kadar,
(ii) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının
Finansmanının Önlenmesi Yasası
kapsamında Suç Gelirlerinin Aklanmasını
Önleme Kuruluna aktarılmış bir şüpheli
işlem bildirimi olması durumunda Suç
Gelirlerinin Aklanmasını Önleme
Kurulunun alacağı karara kadar,
(iii) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası kapsamındaki
yükümlüler tarafından şüpheli işlem
bildirimi yapılması durumunda Suç
Gelirlerinin Aklanmasını Önleme
Kurulunun alacağı karara kadar,
Fasıl 113 28/1974
kişinin döviz bürosuna hissedarlık başvurusu
askıya alınır.
7/1977 (B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki ülkelerin yurttaşı olan ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
dışındaki ülkelerde ikamet eden gerçek kişiler için
yukarıdaki (A) bendinde yer alan koşulların
değerlendirilmesinde Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde uygulanan mevzuat yanında ilgili
ülkelerin mevzuatı da kıyasen dikkate alınır. Kendi
ülkelerinde döviz bürosu kurucusu olma vasfına haiz
olmayanların başvuruları dikkate alınmaz.
30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007
(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki ülkelerin yurttaşı
ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki
ülkelerde ikamet eden ve/veya etmiş gerçek kişilerin,
uluslararası otorite tarafından yayımlanan kara para
aklama ve terörizmin finansmanı konulu listelerinde yer almaması şarttır.
(Ç) Döviz bürosu kuruluşu için yapılan başvurunun Daire tarafından reddedilmesi halinde, başvurunun
reddedildiği tarihten başlayarak bir yıl içinde tekrardan yapılan herhangi bir başvuru Daire tarafından
değerlendirilmez ve/veya dikkate alınmaz.
(D) Döviz bürolarının
(a) Şirketler Yasası uyarınca limited şirket olarak
kurulması,
(b) Adında ve/veya varsa ticari ünvanında döviz alım
satımı yaptığını gösteren “Döviz” veya “Döviz
Bürosu” veya “Change” veya “Exchange”
ibarelerinden en az birinin yer alması,
(c) Ana sözleşme ve tüzüklerinin bu Yasa kurallarına
uygun olması,
(ç) Planlanan mali yapı ve organizasyonun öngörülen
faaliyetlerle uyumlu olması,
(d) Bakanlıktan ön izin almak suretiyle şirket
tescilinden sonra faaliyete geçilebilmesi için lisans
alması,
(e) Münhasıran döviz alım ve satımı ile iştigal etmek
amacıyla kurulması,
koşuldur.
(E) Döviz bürolarına, lisanslarına ilişkin bir belge verilir.
Döviz büroları yetkilendirildikleri faaliyet dışında başka bir işle iştigal edemezler ve/veya iştigal ettikleri izlenimi uyandıracak herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Döviz büroları faaliyetlerini, yapılan düzenlemelere uygun
yürütmek zorundadır.
(F) (a) Döviz bürolarının asgari nakden ödenmiş
sermayeleri her türlü muvazaadan ari olarak
300,000. – Euro (Üç Yüz Bin Euro) karşılığı Türk
Lirasından az olamaz. Açacakları her bir şube için
ödenmiş sermayelerine 100,000. – Euro (Yüz Bin
Euro) karşılığı Türk Lirası eklemek zorundadırlar.
Döviz büroları, her yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla
merkez ve şubeleri için gerekli ödenmiş toplam
sermayelerinin, nakden ödenmiş sermaye
miktarlarının karşılığı toplam Türk Lirası
miktarının altına düşmesi halinde, en geç
müteakip yılın Nisan ayı sonuna kadar eksilen
tutarı nakit olarak tamamlamak zorundadırlar.
(b) Döviz bürolarının, özkaynakları nakden ödenmiş
sermayelerinden az olamaz. Döviz büroları,
özkaynaklarının her yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla
nakden ödenmiş sermayelerinin altına düşmesi
halinde, eksilen tutarı nakit olarak en geç
müteakip yılın Nisan ayı sonuna kadar
tamamlamak zorundadır.
(c) 31 Aralık tarihinde hesaplanacak olan sermayenin
Euro karşılığı Türk Lirası için, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Merkez Bankasının efektif satış kuru
dikkate alınır.
(ç) Bakanlar Kurulu, asgari ödenmiş sermaye
miktarını 5 (beş) katına kadar artırmaya yetkilidir.
(G) (a) Döviz bürolarının kuruluştaki lisans ücreti ile yıllık olarak ödeyecekleri ve açacakları her bir
şube için ödeyecekleri yıllık lisans ücreti
3,000. – Euro (Üç Bin Euro) karşılığı Türk
Lirasıdır. Yıllık lisans ücretlerinin her yılın en geç
Ocak ayı sonuna kadar Gelir ve Vergi Dairesi
şubelerine yatırılmış olduğu Bakanlığa
belgelenerek lisans belgesinin yenilenmesi
zorunludur.
(b) Bakanlar Kurulu, lisans ücretlerini 5 (beş) katına
kadar artırmaya yetkilidir.
(c) Döviz Bürolarına faaliyet izni olarak verilen
lisanslar Resmi Gazete’de yayımlanır.
(H) Döviz bürolarının,
(a) Şube açmak istemesi halinde Bakanlığın iznine
başvurmaları zorunludur. Döviz büroları her ne ad
altında olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya
gidemez, iştirak edinemez, temsilcilik açamaz ve
acentelik veremez.
(b) Yapacakları hisse devirlerinde ve/veya sermaye
artırımı yoluyla hisse edinimlerinde, Bakanlıktan
izin almaları zorunludur. Bakanlıktan izin
alınmadan yapılan hisse devirleri geçersizdir.
Hisse devir izinleri, Bakanlık tarafından verilen
izin tarihinden itibaren 3 (üç) aylık bir süre için
geçerlidir.
(c) Bu Yasa kurallarının uygulanması ile ilgili olarak
Bakanlıkça istenecek her türlü bilgi ve belgeleri
talep edilen süre içerisinde vermeleri zorunludur.
(ç) Faaliyetleri ile ilgili her türlü belgelerin asıllarını
veya aslına uygun olduklarına dair şüpheye yer
vermeyecek kopyalarını veya suretlerini ve
gerçekleştirilen işlemlere ilişkin kayıtlarını, en az
12 (on iki) yıl süreyle güvenli ve istenildiği zaman
erişime olanak sağlayıp ibraz edilebilecek şekilde
kayıtlı adresinde saklamaları zorunludur.
(d) İşlemlerini kayıt dışı bırakamaz ve gerçek
niteliklerine uygun düşmeyen bir şekilde
muhasebeleştiremez. Bakanlık tarafından
belirlenen muhasebe standartları ile hesap planına
uymak ve tüm işlemlerin muhasebe kayıtlarını
gerçek niteliklerine uygun, zamanında, eksiksiz ve
doğru bir şekilde tutmakla yükümlüdür.
(e) Müşteri ile yapılan döviz alım satımına ilişkin
işlemlere ait belgenin bir suretini müşterilerine
vermeleri, Bakanlık tarafından belirtilen hizmet
kurallarına uymaları, kendilerine yönelik yapılacak
şikayetleri değerlendirmeleri ve şikayet
başvurusunun taraflarına ulaşmasından itibaren, en
geç 30 (otuz) gün içinde yazılı olarak
cevaplandırmaları zorunludur.
(f) Yetkili muhasip/murakıpları tarafından
onaylanmış ve yönetim kurulu tarafından
imzalanmış yıllık bilanço, kar ve zarar hesapları
ile bu hesaplara ek diğer mali tabloların ıslak
imzalı orijinallerini, takip eden yılın Mayıs ayı
sonuna kadar Bakanlığa sunmaları zorunludur.
(g) Faaliyetlerine yönelik olarak her türlü iletişim
araçları ile yapacakları yayın, ilan, duyuru ve
reklamlarda objektif olmaları esastır. Döviz
büroları, gerçek dışı, yanlış, yanıltıcı veya
abartılmış bilgilere dayalı yayın, ilan, duyuru ve
reklamlar hazırlayamaz ve kamuoyu ile
paylaşamaz.
(I) Bu Yasa ile ilgili gözetim ve denetim faaliyetleri
Bakanlık tarafından yürütülür.
(İ) Bakanlık, döviz bürolarından, döviz bürolarının
hissedarlarından, bağımsız denetim kuruluşlarından,
kamu kurum ve kuruluşlarından ve diğer gerçek veya
tüzel kişilerden bu Yasa kurallarının uygulanması ile
ilgili olarak gerekli göreceği her türlü bilgi ve belgeyi istemeye ve/veya incelemeye yetkilidir.
(2) Döviz bürolarının lisansı Bakanlığın Kararıyla;
(A) Lisans verildiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde faaliyete başlamaması,
(B) Faaliyetlerine kesintisiz olarak bir yıl süre ile ara vermesi,
(C) Bakanlığın onayı ile başka bir şirketle birleşmesi
ve/veya başka bir şirkete devri ve/veya gönüllü olarak
faaliyetlerine son vermesi,
(Ç) Kurucularda ve/veya hisse devralanlarda ve/veya
sermaye artırımı yoluyla hisse edinenlerde aranan
şartların kaybedilmesi,
(D) Lisans verilen faaliyet dışında başka bir işle iştigal etmesi ve/veya iştigal ettikleri izlenimi uyandıracak
herhangi bir faaliyette bulunması,
halinde iptal edilir.
(E) Bakanlığın gözetim ve denetim faaliyetleri sonucunda;
(F) (a) Özkaynağının bu maddenin (1)’inci fıkrasının (F) bendinde belirtilen asgari sermayenin altına
düşmesi,
(b) Bakanlık tarafından istenen raporlamaları
yapmaması, eksik, gecikmeli veya hatalı yapması,
faaliyeti veya mali bünyesi hakkında Bakanlığı
yanıltmak veya yanlış yönlendirmek amacıyla
eksik ve/veya hatalı bilgi ve belge sunulduğuna
kanaat getirilmesi; Bakanlığa hatalı, eksik veya
yanıltıcı bilgi vermesi veya gözetim ve denetimi
engelleyici herhangi bir hususun bulunması,
(c) Bakanlığın iznine tabi işlemleri izin almadan
gerçekleştirmesi,
(ç) Bu Yasa ve ilgili diğer mevzuatlara ve/veya
Bakanlık tarafından alınan kararlara aykırı
işlemlerinin bulunması,
(d) Yıllık lisans ücretini süresi içinde ödememesi,
hallerinden herhangi birinin tespit edilmesi ve
Bakanlığın 3 (üç) ayı aşmamak üzere belirlediği süre
içerisinde gerekli gördüğü tedbirlerin alınması ve
uygulanması ile aykırılıkların giderilmesini şirket
yönetim kurulundan istemesine rağmen alınması istenen
tedbirlerin verilen süre içerisinde alınmaması veya
alınan tedbirlere rağmen sorunların giderilememesi veya benzer sorunların tekrar etmesi veya tedbir alınması
durumunda dahi sonuç alınamayacağına kanaat
getirilmesi halinde lisans iptal edilir.
(3) Lisansı iptal edilen döviz bürolarının faaliyetlerini derhal durdurması ve lisansın iptal edildiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içinde genel kurullarını toplayarak, şirket konusu ve ünvanını değiştirmek veya tasfiye işlemlerini başlatmak üzere karar almaları zorunludur.
(4) Bu Yasa uyarınca yetkilendirilenler dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişi ana sözleşme ve tüzüğünde döviz bürolarının faaliyet alanına yönelik kural bulunduramaz, adında veya ticari
ünvanında döviz alım satımı yaptığı izlenimi veren “Döviz” veya “Döviz Bürosu” veya “Change” veya “Exchange”
ibarelerini kullanamaz. Bu yönde ilan, reklam, tabela
düzenleyemez ve işlem yapamaz.
(5) Döviz bürolarının kuruluşlarına, çalışma ve faaliyet esaslarına, yükümlülüklerine, gözetim ve denetimlerine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ile belirlenir.
Kur Tespiti
10. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki resmi işlemlerde esas
(2) alınacak Resmi Kurlar Merkez Bankasınca günlük olarak tespit edilir ve Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
Döviz Hesapları ve Döviz Kredileri
Bankalar, döviz büroları ve Merkez Bankası, kendi işlemleri maksadıyla döviz alış ve satış kurlarını serbestçe belirlerler.
Belirlenen kurlar dövizin niteliğine, işlem türüne, işlem valörüne ve işlem vadesine göre aynı döviz için farklı fiyatlar olabilir. Bankalar ve Döviz Büroları gün boyunca yaptıkları muhtelif döviz işlemlerinde fiilen gerçekleşen asgari alış ve azami satış kurlarını gün kapanışında Merkez Bankasına
bildirirler.
11. (1) Gerçek veya tüzel kişilerin döviz ile kredi kullanması veya döviz ile borç verebilmesi, taraflarca karşılıklı olarak yapılan akitlerdeki miktarları döviz ile ifade etmesi ve gerekli ödeme işlemlerini döviz ile yapması serbesttir.
(2) Bankalar gerçek veya tüzel kişilere Döviz Hesabı açabilirler, vadesiz döviz hesapları üzerine çek defteri verebilirler.
(3) Bankalarda açılmış döviz hesaplarının anapara ve faizlerinin,
hesabın açıldığı döviz cinsinden ödenmesi, ancak hesap
sahibinin talepte bulunması halinde farklı döviz cinsi veya tedavüldeki resmi para ile işlem yapılabilir.
(4) Taraflar arasında aksine bir anlaşma olmadıkça Bankalarca döviz ile verilen krediler veya yapılan istikrazlar Bankaya aynı cins döviz ile ödenir.
Dövizlerle İlgili Raporlar
12. Bankalar ve döviz büroları bulundurdukları döviz pozisyonları ve yaptıkları döviz işlemleri ile ilgili raporları, Merkez Bankasına bildirirler. Raporların şekil, şart ve muhteviyatına ilişkin usul ve esaslar Merkez Bankasınca düzenlenir.
Menkul Kıymetler
13. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında doğrudan yatırım yapmaları, yurt içi ve yurt
(2) dışındaki mali piyasalarda işlem gören hisse senedi, bono,
40/1996
(3) tahvil, opsiyon ve diğer her türlü menkul kıymeti alıp satmaları, yurda ithal veya yurt dışına ihraç etmeleri ve tasarrufunda bulundurmaları serbesttir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dahilinde, yurt dışında mukim gerçek ve tüzel kişiler her türlü menkul kıymete yatırım yapabilir ve tasarrufunda bulundurabilir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde menkul kıymetlerin alım ve satımını meslek edinecek gerçek ve tüzel kişiler Menkul Kıymetler Borsası Yasası kurallarına uygun faaliyet gösterirler.
Kuyumcuların 14. (1) Kuyumcuların kurucularında ve/veya hisse devralacaklarda Kuruluşu ve ve/veya sermaye artırımı yoluyla hisse edinenlerde aranan Faaliyetlerine koşullar şunlardır:
İlişkin Kurallar (A) (a) Affa uğramış ve/veya sabıka kaydı silinmiş olsa
4.18/2025
bile herhangi bir yasa kuralına aykırılık nedeniyle
Fasıl 154 bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmış
3/1962 olmaması,
(b) Affa uğramış ve/veya sabıka kaydı silinmiş olsa
43/1963 bile Ceza Yasası veya diğer yasalar uyarınca
15/1972 Devletin egemenlik, güvenlik ve saygınlığına,
20/1974 Anayasal düzene karşı işlenen suçlar, taammüden 31/1975 katillik, taammüden katilliğe teşebbüs, adam
öldürme, adam öldürmeye teşebbüs etme, cinsel
6/1983 saldırı, cinsel taciz, cinsel tecavüz ve bu suçlara 22/1989 teşebbüs etme, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, 64/1989 hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, menfaat 11/1997 temini için sahte, gerçek dışı veya hukuka aykırı 20/2004 evrak düzenleme, imzalama, tasdik etme veya
41/2007 verme, görevi kötüye kullanma, hileli iflas,
20/2014 kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat 45/2014 karıştırma, vergi kaçırma suçlarından, bu suçlara 26/2018 iştirakten suçlu bulunmaması, itibarı iade
14/2020
65/2024
31/2009
edilmemiş müflis, hilekarlık gerekçesiyle şirket
57/2011
1/2012 yönetmekten men edilmiş olmaması, Şans
38/2015
Oyunları Yasası, 1972 Uyuşturucu Maddeler
4/1972
16/1977 Yasası, Suç Gelirlerinin Aklanmasının,
54/1977
36/1982 Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha
37/1989
38/1991 Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının
42/2004
Önlenmesi Yasası ile finansal kuruluşlara ilişkin
1/2024
mevzuat kurallarına aykırılıktan mahkum edilmiş
olmaması,
(c) Konkordato ilan etmiş veya müflis ilan edilmiş
olmaması, çek yasağı olmaması ve son 5 (beş) yıl
içerisinde kullandığı krediler ve finansman
kaynakları dolayısıyla yasal takibe alınmış
olmaması,
(ç) İşin gerektirdiği mali güç, itibar ve yeterliğe sahip
olması,
(d) Hakkında;
(i) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası kapsamında herhangi bir
soruşturma açılması durumunda,
soruşturma sonuçlanıncaya kadar ve/veya
hukuki süreç tamamlanıncaya kadar,
(ii) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası kapsamında Suç
Gelirlerinin Aklanmasını Önleme
Kuruluna aktarılmış bir şüpheli işlem
bildirimi olması durumunda Suç
Gelirlerinin Aklanmasını Önleme
Kurulunun alacağı karara kadar,
(iii) Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin
Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının
Yaygınlaşmasının Finansmanının
Önlenmesi Yasası kapsamındaki
yükümlüler tarafından şüpheli işlem
bildirimi yapılması durumunda Suç
Gelirlerinin Aklanmasını Önleme
Kurulunun alacağı karara kadar,
kişinin kuyumculuk hissedarlık başvurusu askıya
alınır.
(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki ülkelerin
yurttaşı olan ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
dışındaki ülkelerde ikamet eden gerçek kişiler için
yukarıdaki (A) bendinde yer alan koşulların
değerlendirilmesinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde
Fasıl 113 28/1974
uygulanan mevzuat yanında ilgili ülkelerin mevzuatı da
kıyasen dikkate alınır. Kendi ülkelerinde Kuyumcu
7/1977 kurucusu olma vasfına haiz olmayanların başvuruları dikkate alınmaz.
30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007
(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki ülkelerin yurttaşı
ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki
ülkelerde ikamet eden ve/veya ikamet etmiş gerçek
kişilerin, uluslararası otorite tarafından yayımlanan kara para aklama ve terörizmin finansmanı konulu listelerinde yer almaması şarttır.
(Ç) Kuyumcuların;
(a) Şirketler Yasası uyarınca limited şirket olarak
kurulması,
(b) Adında ve/veya varsa ticari ünvanında
“Kuyumcu” veya “Jewellery” veya “Diamond”
ibarelerinden en az birinin yer alması,
(c) Ana sözleşme ve tüzüklerinin bu Yasa kurallarına
uygun olması,
(ç) Bakanlıktan ön izin almak suretiyle şirket
tescilinden sonra faaliyete geçilebilmesi için lisans
alması,
(d) Münhasıran kıymetli metal ve kıymetli taşların
alım ve satımı ve bunlardan mamül eşyanın yurt
içinde alım ve satımı, imali ve ithal ve/veya ihracı
(saat ve gözlük dahil) ile iştigal etmek amacıyla
kurulması.
(D) Kuyumculara, lisanslarına ilişkin bir belge verilir.
Kuyumcular yetkilendirildikleri faaliyet dışında başka bir işle iştigal edemezler ve/veya iştigal ettikleri izlenimi uyandıracak herhangi bir faaliyette bulunamazlar.
Kuyumcular faaliyetlerini, yapılan düzenlemelere uygun
yürütmek zorundadır.
(E) (a) Kuyumcuların asgari nakden ödenmiş sermayeleri
her türlü muvazaadan ari olarak
100,000. – Euro (Yüz Bin Euro) karşılığı Türk
Lirasından az olamaz. Kuyumcular, her yılın 31
Aralık tarihi itibarıyla gerekli ödenmiş toplam
sermayelerinin, nakden ödenmiş sermaye
miktarlarının karşılığı toplam Türk Lirası
miktarının altına düşmesi halinde, en geç
müteakip yılın Nisan ayı sonuna kadar eksilen
(b) tutarı nakit olarak tamamlamak zorundadırlar.
(c) 31 Aralık tarihinde hesaplanacak olan sermayenin
(F) (a) Euro karşılığı Türk Lirası için, Kuzey Kıbrıs Türk
(b) Cumhuriyeti Merkez Bankasının efektif satış kuru
(c) dikkate alınır.
(G) (a) Bakanlar Kurulu, asgari ödenmiş sermaye
miktarını 5 (beş) katına kadar artırmaya yetkilidir.
(b) Kuyumcuların lisans ücreti, merkezleri için
yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 2 (iki) katı
(c) kadar ve açacakları her bir şube için yürürlükteki
aylık brüt asgari ücret kadardır. Yıllık lisans
ücretlerinin her yılın en geç Ocak ayı sonuna kadar
Gelir ve Vergi Dairesi şubelerine yatırılmış olduğu
Bakanlığa belgelenerek Lisans Belgesinin
yenilenmesi zorunludur.
Bakanlar Kurulu, lisans ücretlerini 5 (beş) katına
kadar artırmaya yetkilidir.
Kuyumculara faaliyet izni olarak verilen lisanslar
Resmi Gazete’de yayımlanır.
Kuyumcular kuruluşta;
(i) Hissedarlarının tümünün Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti yurttaşı olması halinde “1 Kilo
Saf Altın” karşılığı Türk Lirasını;
(ii) Hissedarlardan herhangi birinin Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmaması
halinde ise “2 Kilo Saf Altın” karşılığı Türk
Lirasını,
lisans izni öncesinde Gelir ve Vergi Dairesi
nezdinde Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık adına
teminat olarak yatırmak ve teminat yatırıldığına
dair belgeyi Daireye sunmak zorundadır. Saf altın
değerinin hesaplanmasında, “Borsa İstanbul
Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar
Piyasası”’nın “Referans Fiyatlar” verileri esas
alınır.
Kurulmuş olan ve hissedarlarının tümü Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olan bir
kuyumcunun, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
yurttaşı olmayan birine hisse devri yoluyla hisse
devretmesi veya sermaye artırımı yoluyla Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmayan birinin
hisse edinmesi halinde, “1 Kilo Saf Altın”
karşılığı Türk Lirası olarak ödenmiş olan teminat
miktarı “2 Kilo Saf Altın” karşılığı Türk Lirasına
yukarıdaki (a) alt bendi uyarınca saf altın
değerinin hesaplanmasında uygulanacak esaslar
çerçevesinde tamamlanır.
Kuyumcuların bu bendin (a) ve (b) alt bentleri
uyarınca yatırmış olduğu teminat, kuyumcunun
faaliyetinin sonlanıp sonlanmadığına
bakılmaksızın talep olması halinde ilk lisans
tarihinden itibaren asgari 5 (beş) yıllık sürenin
dolması koşuluyla iade edilir. Teminat iadesinin
talep edilmesi halinde, İhtiyat Sandığı Dairesi ve
Sosyal Sigortalar Dairesinden alınacak “borcu
yoktur” yazısı ile Gelir ve Vergi Dairesinden
alınacak vergi borcu olmadığına dair “Vergi
Güvenlik Belgesi”’nin bir dilekçe ile birlikte
Daireye sunulması zorunludur. Gelir ve Vergi
Dairesi tarafından yapılacak inceleme sonrasında
en geç 6 ay içerisinde, kuruluş tarihinde esas
alınan veya hisse devri veya sermaye artırımı
yoluyla hisse edinim tarihinde tamamlanan
teminat tutarı Gelir ve Vergi Dairesi tarafından
ödenir.
(H) Kuyumcular;
(a) Şube açmak istemesi halinde Bakanlığın iznine
başvurmaları zorunludur. Kuyumcular her ne ad
altında olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya
gidemez, iştirak edinemez, temsilcilik açamaz ve
acentelik veremezler.
(b) Yapacakları hisse devirlerinde ve/veya sermaye
artırımı yoluyla hisse edinimlerinde, Bakanlıktan
izin almaları zorunludur. Bakanlıktan izin
alınmadan yapılan hisse devirleri geçersizdir.
Hisse devir izinleri, Bakanlık tarafından verilen
izin tarihinden itibaren 3 (üç) aylık bir süre için
geçerlidir.
(c) Satışa sundukları veya muhafaza ettikleri tüm
kıymetli metaller üzerinde mamülün ayarının
okunabileceği bir damga veya metalin üzerindeki
seri numarasına açıklık getiren resmi sertifika ile
metal veya mamülün niteliklerini belirtmek
zorundadırlar. Ayarın ve niteliklerinin
garantisinden satışı yapan kuyumcu sorumludur.
(ç) Kıymetli metaller, kıymetli taşlar ve bunlardan
mamül eşyayı yurda ithal ve/veya yurt dışına ihraç
için Daireye müracaat ederek belge almak
zorundadır.
(d) Bu Yasa kurallarının uygulaması ile ilgili olarak
Bakanlıkça istenecek her türlü bilgi ve belgeleri
talep edilen süre içerisinde vermeleri zorunludur.
(e) Faaliyetleri ile ilgili her türlü belgelerin asıllarını
veya aslına uygun olduklarına dair şüpheye yer
vermeyecek kopyalarını veya suretlerini ve
gerçekleştirilen işlemlere ilişkin kayıtlarını, en az
12 (on iki) yıl süreyle güvenli ve istenildiği zaman
erişime olanak sağlayıp ibraz edilebilecek şekilde
kayıtlı adresinde saklamaları zorunludur.
(f) İşlemlerini kayıt dışı bırakamaz ve gerçek
niteliklerine uygun düşmeyen bir şekilde
muhasebeleştiremez. Bakanlık tarafından
belirlenen muhasebe standartları ile hesap planına
uymak ve tüm işlemlerin muhasebe kayıtlarını
gerçek niteliklerine uygun, zamanında, eksiksiz ve
doğru bir şekilde tutmakla yükümlüdür.
(g) Müşteri ile yapılan alım satıma ilişkin işlemlere ait belgenin bir suretini müşterilerine vermeleri,
Bakanlık tarafından belirtilen hizmet kurallarına
uymaları, kendilerine yönelik yapılacak şikayetleri
değerlendirmeleri ve şikayet başvurusunun
taraflarına ulaşmasından itibaren, en geç 30 (otuz)
gün içinde yazılı olarak cevaplandırmaları
zorunludur.
(h) Faaliyetlerine yönelik olarak her türlü iletişim
araçları ile yapacakları yayın, ilan, duyuru ve
reklamlarda objektif olmaları esastır. Kuyumcular,
gerçek dışı, yanlış, yanıltıcı veya abartılmış
bilgilere dayalı yayın, ilan, duyuru ve reklamlar
hazırlayamaz ve kamuoyu ile paylaşamaz.
(I) Bu Yasa ile ilgili gözetim ve denetim faaliyetleri Bakanlık tarafından yürütülür.
(İ) Bakanlık, kuyumculardan, bağımsız denetim
kuruluşlarından, kamu kurum ve kuruluşlarından ve diğer gerçek veya tüzel kişilerden bu Yasa kurallarının
uygulanması ile ilgili olarak gerekli göreceği her türlü bilgi ve belgeyi istemeye ve/veya incelemeye yetkilidir.
(J) (a) Yolcular beraberlerinde kendilerinin şahsi
kullanımına ait değeri 10,000.– Euro (On Bin
Euro) karşılığı Türk Lirasını aşmayan ziynet eşyası
niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan
yapılmış eşyaları yurda getirebilirler ve yurt dışına
çıkarabilirler. Daha fazla değerdeki ziynet
eşyalarının yurt dışına çıkarılması girişte beyan
edilmiş olması ve gümrük mevzuatının izin
verdiği sınırlar çerçevesinde serbesttir.
(b) Yukarıdaki (a) alt bendinde belirtilen miktarın
altında, ancak ticari amaçla getirildiği tespit edilen
ziynet eşyası da girişte beyan edilmiş olması ve
gümrük mevzuatının izin verdiği sınırlar
çerçevesinde serbesttir.
(2) Kuyumcuların lisansı Bakanlığın kararıyla;
(A) Lisansın verildiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde faaliyete başlamaması,
(B) Faaliyetlerine kesintisiz olarak bir yıl süre ile ara vermesi,
(C) Bakanlığın onayı ile başka bir şirketle birleşmesi ve/veya
başka bir şirkete devri ve/veya gönüllü olarak
faaliyetlerine son vermesi,
(Ç) Kurucularda ve/veya hisse devralanlarda ve/veya sermaye artırımı yoluyla hisse edinenlerde aranan koşulların
kaybedilmesi,
(D) Lisans verilen faaliyet dışında başka bir işle iştigal etmesi ve/veya iştigal ettikleri izlenimi uyandıracak herhangi bir faaliyette bulunması,
halinde iptal edilir.
(E) Bakanlığın denetim ve gözetim faaliyetleri sonucunda;
(a) Bakanlığın iznine tabi işlemleri izin almadan
gerçekleştirmesi,
(b) Bu Yasa ve ilgili diğer mevzuatlara ve/veya
Bakanlık tarafından alınan kararlara aykırı
işlemlerinin bulunması,
(c) Yıllık lisans ücretini süresi içinde ödememesi,
hallerinden herhangi birinin tespit edilmesi ve Bakanlığın 3 (üç) ayı aşmamak üzere belirlediği süre içerisinde
gerekli gördüğü tedbirlerin alınması ve uygulanması ile aykırılıkların giderilmesini şirket yönetim kurulundan
istemesine rağmen alınması istenen tedbirlerin verilen
süre içerisinde alınmaması veya alınan tedbirlere rağmen sorunların giderilememesi veya benzer sorunların tekrar etmesi veya tedbir alınması durumunda dahi sonuç
alınamayacağına kanaat getirilmesi halinde lisans iptal edilir.
(3) (a) Lisansı iptal edilen kuyumcuların faaliyetlerini derhal durdurması ve lisansın iptal edildiği tarihten itibaren 3
(üç) ay içinde genel kurullarını toplayarak, şirket konusu ve ünvanını değiştirmek veya tasfiye işlemlerini
başlatmak üzere karar almaları zorunludur.
(b) Lisansın iptali halinde yatırılmış olan teminatın ödenmesi ile ilgili olarak bu maddenin (1)’inci fıkrasının (G)
bendinin (c) alt bendindeki kurallar uygulanır.
(4) Bu Yasa uyarınca yetkilendirilenler dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişi ana sözleşme ve tüzüğünde kuyumcuların faaliyet alanına yönelik kural bulunduramaz, adında veya ticari
ünvanında kuyumculuk işiyle iştigal ettiği izlenimi veren “Kuyumcu” veya “Jewellery” veya “Diamond” ibarelerini
kullanamaz. Bu yönde ilan, reklam, tabela düzenleyemez ve işlem yapamaz.
(5) Kuyumcuların kuruluşlarına, çalışma ve faaliyet esaslarına, yükümlülüklerine, gözetim ve denetimlerine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ile belirlenir.
İdari Para Cezalarında Yetki ve Uygulanacak Yöntem 5.18/2025
14A. (1) Bu Yasaya bir aykırılık olması halinde, idari para cezası verilmeden önce aykırılığın düzeltilmesi için Daire tarafından
(2) gerçek veya tüzel kişilere en fazla 30 (otuz) gün yazılı uyarı
(3) olarak süre verilir.
Yazılı uyarı sonrası aynı konuda Yasaya aykırılığın devam ettiğinin tespiti halinde Daire tarafından idari para cezası verilir.
Bu Yasada yer alan idari para cezaları, Daire tarafından verilir
(4) ve ilgili gerçek veya tüzel kişilere yazılı olarak tebliğ edilir.
Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi, bu Yasa uyarınca suç sayılan bir ihmal veya eylemi iki kez veya daha fazla işlerse, bu Yasada yer alan idari para cezası miktarı iki kat artırılarak okunur ve yorumlanır.
İdari Para Cezaları 5.18/2025
14B. (1) Bu Yasanın;
(A) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (F) bendinin (a) ve
(b) alt bentleri ve 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının
(2) (E) bendinin (a) alt bendi,
48/1977
(B) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (G) bendinin (a) 28/1985 alt bendi ve 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (F) 31/1988 bendinin (a) alt bendi,
31/1991
23/1997 (C) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (b) 54/1999 alt bendi ve 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) 35/2005 bendinin (b) alt bendi,
(Ç) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (e) alt bendi ve 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (g) alt bendi,
(D) 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (c) alt bendi,
(E) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (f) alt bendi,
(F) 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (g) alt bendi ve 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (h) alt bendi,
kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere, Daire tarafından yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 10 (on) katı tutarında idari para cezası verilir.
Bu Yasada belirtilen yönteme uygun olarak verilen idari para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznelerine 1 (bir) ay içerisinde ödenmesi zorunludur.
Süresi içerisinde ödenmeyen idari para cezaları kamu alacağı olup, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca tahsil olunur.
59/2010 13/2017
(3) Bu madde kurallarına uygun olarak verilen idari para cezaları için ilgili gerçek veya tüzel kişilerin yargı yoluna başvurma hakları saklıdır.
(4) Bu maddede düzenlenen kurallar uyarınca idari para cezası verilmiş olması, bu Yasa veya başka bir yasada suç olarak tanımlanmış bir aykırılıktan oluşan cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Suç ve Cezalar 15. (1) Bu Yasa kurallarına aykırı olarak bu Yasada belirtilen lisansa
6.18/2025 bağlı faaliyetleri yürüten ve/veya bu faaliyetleri yürüttüğüne dair izlenim yaratan ve/veya izinsiz şube, iştirak, temsilcilik
(2) ve/veya benzeri organizasyon yapıları açmak suretiyle faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri
(3) ve hukuka aykırı işleme talimat veren yöneticileri ile sorumlu yöneticileri bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde,
(4) yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 50 (elli) katına kadar para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Bu Yasanın 6’ncı maddesi, 7’nci maddesi, 9’uncu maddesinin
(4)’üncü fıkrası, 13’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrası, 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (J) bendi veya 14’üncü
maddesinin (4)’üncü fıkrası kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 50 (elli) katına kadar para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Bu Yasanın 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin
(ç) alt bendi veya 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (e) alt bendinde düzenlenen belgelerin saklanması yükümlülüğüne aykırılık halinde, bu konuda görevi gereği sorumluluğu bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 10 (on) katına kadar para cezasına veya 3 (üç) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Bu Yasaya aykırı olarak finansal sisteme olan güveni
zedeleyebilecek veya şöhretine veya servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olan veya bu yolla yalan haber yayan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 25 (yirmi beş) katına kadar para cezasına veya 5 (beş) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(5) Bu Yasanın 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin
(c) alt bendi veya 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (d) alt bendi kurallarına aykırı olarak denetim amacıyla istenen bilgi ve belgeleri vermeyen veya denetim görevinin yerine getirilmesine engel olan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve
mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 10 (on) katına kadar para cezasına veya 3 (üç) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(6) Bu Yasanın 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin
(d) alt bendi veya 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (H) bendinin (f) alt bendi kurallarına aykırı olarak işlemlerin kayıt dışı bırakılmasında, gerçek niteliklerine uygun düşmeyen bir şekilde muhasebeleştirilmesinde görevi gereği sorumluluğu bulunan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 50 (elli) katına kadar para cezasına veya 10
(on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(7) Kamu kurum ve kuruluşlarına, ilgili diğer mercilere ve denetim görevlilerine verilen veya yayımlanan belgelerdeki gerçeğe aykırı beyanlarda görevi gereği sorumluluğu bulunan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 60 (altmış) katına kadar para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(8) Görevi nedeniyle koruma ve gözetmekle yükümlü olduğu para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya diğer malları, dolandırmak niyetiyle veya yetkisiz olarak, kendisinin veya başkasının tasarrufuna geçiren gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 100 (yüz) katına kadar para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(9) Bu Yasa ve/veya bu Yasa altında çıkarılan mevzuat kurallarına aykırı hareket eden ve/veya Bakanlık kararlarına aykırı karar ve işlemlerle menfaat temin eden gerçek kişiler ile tüzel kişilerin direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 100 (yüz) katına kadar para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Yürürlükten 16.
(10) Haklarında bu Yasa uyarınca idari para cezası verilmesine rağmen kasten yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve/veya getirmemeye devam eden gerçek kişiler ile tüzel kişilerin 38/1982 direktörleri ve sorumlu yöneticileri ve/veya fiilen katkısı olan 22/1987 gerçek kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, 46/1992 yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 80 (seksen) katına kadar 46/1994 para cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Kaldırma
Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak:
(1) Para ve Kambiyo İşleri Yasası.
4/1979
(2) Döviz İstikrar Fonu Yasası.
A.E.603 R.G.2.11.87
(3) Para ve Kambiyo İşleri Tüzüğü
A.E.453 R.G.13.10.88
A.E.528 R.G.12.12.88
A.E.483 R.G. 3.11.89
A.E.539 R.G. 25.10.91
A.E.639 R.G. 20.12.91
A.E.268 R.G. 25.06.92
A.E.540 R.G. 16.12.92
A.E.154 R.G. 12.04.93
A.E.165 R.G. 1.03.95
A.E.438 R.G. 9.05.96
A.E.474 R.G. 24.05.96
A.E.509 R.G. 1.06.96
(4) Yukarıda belirtilen Yasa ve Tüzükler uyarınca çıkarılan karar
ve tebliğler,
bu mevzuat altında yapılmış ve yapılacak olan işlemlere halel
gelmeksizin yürürlükten kaldırılır.
Yürütme
17. Bu Yasayı Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesinin bağlı yetkisi bulunduğu Bakanlık yürütür.
7.18/2025
Yürürlüğe giriş 18. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
PARA VE KAMBİYO (DEĞİŞİKLİK) YASASINDA YER ALAN GEÇİCİ MADDELER VE
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ MADDELERİ:
18/2025 Sayılı Yasada Yer Alan Geçici Maddeler ile Yürürlüğe Giriş Maddesi:
(R.G. Yayım Tarihi:30.04.2025)
Geçici Madde 1. Bu (Değişiklik) Yasasının Yürürlüğe Girdiği Tarihte Faaliyette Olan Döviz Bürolarına İlişkin Kurallar
(1) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan döviz büroları, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 (altı) ay içerisinde durumlarını, ödenmiş sermayeleri hariç, Esas Yasanın 9’uncu maddesine uygun hale getirmekle yükümlüdürler.
Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen döviz bürolarının lisansları Bakanlık tarafından iptal edilir.
(2) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan döviz bürolarının ödenmiş sermayeleri, Esas Yasanın 9’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (F) bendinin (a) alt bendinde belirtilen ödenmiş sermaye miktarının altında olanlar, eksik kalan tutarı, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her yılın Nisan ayı sonuna kadar 1/4’ünden az olmamak koşuluyla, en geç 4 (dört) yıl içerisinde nakden ödemek suretiyle belirtilen asgari ödenmiş sermaye tutarına çıkarmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen döviz bürolarının lisansları Bakanlık tarafından iptal edilir ve Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulur.
Geçici Madde 2. Bu (Değişiklik) Yasasının Yürürlüğe Girdiği Tarihte Faaliyette Olan Kuyumculara İlişkin Kurallar
(1) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kuyumcular, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 (altı) ay içerisinde durumlarını, Esas Yasanın 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (G) bendinde belirtilen kural hariç, Esas Yasanın 14’üncü maddesine uygun hale getirmekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kuyumcular faaliyette bulunamaz.
Ancak bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kuyumcu hissedarlarından herhangi birinin değişmesi durumunda, hissedarın eşi ve birinci derece kan hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri hariç, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olan birine hisse devri yoluyla hisse devretmesi veya sermaye artırımı yoluyla hisse edinilmesi halinde, “1 Kilo Saf Altın” karşılığı Türk Lirasını veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmayan birine hisse devri yoluyla hisse devretmesi veya sermaye artırımı yoluyla hisse edinilmesi halinde “2 Kilo Saf Altın” karşılığı Türk Lirasını Gelir ve Vergi Dairesi nezdinde Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık adına teminat olarak yatırmak ve teminat yatırıldığına dair belgeyi Daireye sunmak zorundadır. Saf altın değerinin hesaplanmasında, “Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası”’nın “Referans Fiyatlar” verileri esas alınır.
(2) (A) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kuyumcular, Daire nezdinde kayıt olmak için Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinden alınan bir set onay belgesi ve sermaye onay belgesi ile ana sözleşme ve tüzük asıllarını bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 2 (iki) ay içerisinde Daireye sunmak
zorundadırlar.
Geçici Madde 3. (B) Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen belgeler ile ilgili Daire Gerçek veya tarafından yapılan kontrollerde Esas Yasaya aykırı bir durumun Tüzel Kişilere tespit edilmesi halinde aykırılığın giderilmesi için Kuyumculara İlişkin Kurallar 6 (altı) ayı aşmayan süre verilir. Verilen süre sonunda aykırılığın giderilerek Daireye ilgili belgelerin Esas Yasaya uygun şeklinin Geçici Madde 4. sunulması zorunludur. İlgili belgelerin sunulmaması halinde, kuyumculara Lisans verilmez.
Tüzük ve
Tebliğlere
İlişkin Kurallar
(3) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kuyumcular, Esas Yasanın 14’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (F)
Yürürlüğe
8. bendinin (a) alt bendinde belirtilen lisans ücretlerine ilişkin tutarı, bu maddenin (2)’nci fıkrası uyarınca talep edilen belgeler tamamlandıktan sonra, en geç 2 (iki) ay içerisinde Gelir ve Vergi Dairesi şubelerine yatırarak, alacağı makbuzu Bakanlığa belgeleyerek “Lisans Belgesi” almak zorundadırlar.
(4) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kuyumcuların ödenmiş sermayeleri, Esas Yasanın 14’üncü maddesinin
(1)’inci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde belirtilen ödenmiş sermaye miktarının altında olanlar, eksik kalan tutarı, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her yılın Nisan ayı sonuna kadar 1/3’ünden az olmamak koşuluyla, en geç 3 (üç) yıl içerisinde nakden ödemek suretiyle belirtilen asgari ödenmiş sermaye tutarına çıkarmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kuyumcuların lisansları Bakanlık tarafından iptal edilir ve Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulur.
Gerçek veya tüzel kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç 6 (altı) ay içerisinde, Esas Yasanın 9’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrası ile 14’üncü maddesinin (4)’üncü fıkrasında belirtilen kurallarla uyumlu hale gelmek ve bu maddelere herhangi bir aykırılık olması halinde, bu aykırılığı gidermekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler hakkında Esas Yasanın 15’inci maddesi kuralları uygulanır.
Bu (Değişiklik) Yasası uyarınca yapılması öngörülen tüzükler yapılıncaya kadar, yürürlükteki tüzükler ve tebliğlerin bu Yasaya aykırı olmayan kuralları yürürlükte kalmaya devam eder.
Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Giriş