Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nce 15-16 Temmuz, 1996 tarihli birleşiminde kabul olunan “Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası” Anayasa’nın 94(1) maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
| |
Sayı: 38/1996
YÜKSEK YÖNETİM DENETÇİSİ (OMBUDSMAN) YASASININ
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Madde 2. Tefsir
Madde 3. amaç
İKİNCİ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Atanması, Nitelikleri, Görev Süresi Ve Görevin Sona Ermesi
Madde 4. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Atanması
Madde 5. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Nitelikleri
Madde 6. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Görev Süresi Ve Emekliliğine İlişkin Kurallar
Madde 7. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) İstifası veya Görevine Son Verilmesi
Madde 8. Makamın Boşalması
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’ın) Görev Ve Yetkileri, Ödenekleri, Özlük Hakları Ve Bağlı Olduğu Yasaklar
Madde 9. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Görev ve Yetkileri
Madde 10. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Ödenekleri
Madde 11. Özlük Hakları
Madde 12. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Korunması
Madde 13. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Yetkisi Dışında Olan Konular
Madde 14. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Bağlı Olduğu Yasaklar
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Harekete Geçmesine İlişkin Kurallar, Çalışma Yöntemi Ve Yetki Devri
Madde 15. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Harekete Geçmesine İlişkin Kurallar
Madde 16. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Çalışma Yöntemi ve Rapor.
Madde 17. Yetki Devri
BEŞİNCİ KISIM
Ombudsman Dairesinin Kuruluşu, İstihdam Şekilleri, Personelin Ödev Ve Sorumlulukları, Genel Hakları Ve Uymaları Gereken Yasaklar
Madde 18. Kuruluş
Madde 19. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesi Personelinin Kadro, Barem, Maaş ve Hizmet Şemaları
Madde 20. Daire Personelinin Atanması, Ödev ve Sorumlulukları, Genel Hakları ve Uymaları Gereken Yasaklar
ALTINCI KISIM
Delil İbrazı, Kamu Görevlilerinin, Kamu Personelinin veya Kişi ve/veya Kişilerin Yükümlülükleri, Gizlilik Mecburiyeti
Madde 21. Delil İbrazı
Madde 22. Kamu Görevlilerinin, Kamu Personelinin veya Kişi ve/veya Kişilerin Yükümlülükleri
Madde 23. Gizlilik Mecburiyeti
YEDİNCİ KISIM
Son Kurallar
Madde 24. Suçlar
Madde 25. Yürürlükten Kaldırma
Madde 26. Yürürlüğe Giriş
YÜKSEK YÖNETİM DENETÇİSİ (OMBUDSMAN) YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki yasayı yapar.:
Kısa İsim.
1. Bu Yasa, Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka tülü gerektirmedikçe:
"Başbakan", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanını anlatır.
"Cumhurbaşkanı", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanını anlatır "Daire", bu Yasanın 18’inci maddesi ile kurulan Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesini anlatır.
"Hizmet", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürütsel ve yönetsel yetkisi olan herhangi bir organın, makamın, teşkilâtın, kamu kurum ve kuruluşlarının veya kişinin her türlü eylem, işlem ve ihmalini anlatır ve Anayasa ve bu Yasada belirtilen Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) yetkisi dışında olan konu ve işlemleri kapsamaz.
"Kamu Kurum ve Kuruluşlar", Kamu İktisadi Teşebbüslerini kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, döner sermayeli kuruluşları, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesini, kooperatifleri, yerel yönetim Kuruluşların, devletin herhangi bir oranda hissedar olduğu şirket ve kuruluşları veya herhangi bir yasa altında oluşturulan komite, komisyon, encümen veya makamları anlatır.
"Meclis Başkanı", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanını anlatır.
"Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman)" bu Yasanın 4’üncü maddesi uyarınca atanan Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’ı) anlatır.
"Yönetim", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürütsel ve yönetsel yetkisi olan herhangi bir organ, makam, teşkilât veya kamu kurum ve kuruluşlarının yetkisi dahilinde olan ve yerine getirmekle mükellef olduğu görevlerin yerine getirilmesini sevk ve idare eden kişi, kişiler veya birimi anlatır.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı yönetim hizmet veya eyleminin yürürlükteki mevzuata ve mahkeme kararlarına göre yapılıp yapılmadığı veya herhangi bir yürütsel veya yönetsel birim veya görevli tarafından veya onlar adına yapılan herhangi bir hizmet veya eylemi denetlenmesini, soruşturulmasını ve yetkililere rapor sunulmasını sağlayacak Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) müessesesinin oluşumunu sağlamaktır.
İKİNCİ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Atanması, Nitelikleri, Görev Süresi ve Görevinin Sona Ermesi.
Yüksek Yönetim
4. (1) (A) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Denetçisinin Cumhurbaşkanınca Cumhuriyet Meclisinin onayı ile atanır.
(Ombudsan-ın) atanması
(B) Cumhurbaşkanınca, bir kişi Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atandıktan sonra, konu Cumhuriyet Meclisinin onayını almak üzere Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına sunulur.
(C) Cumhuriyet Meclisi Başkanlığı, atama işlemini değerlendirmek üzere konuyu, Hukuk ve Siyasi İşler Komitesine iletir. Hukuk ve Siyasi İşler Komitesi Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atanan kişinin, bu Yasanın 5’inci maddesinde öngörülen nitelikleri taşıyıp taşımadığını inceler ve değerlendirme sonuçlarını içeren bir Rapor hazırlayarak Genel Kurula sunar.
(Ç) Raporun Genel Kurulda görüşülmesinden sonra söz konusu atama işlemi Cumhuriyet Meclisinin onayına sunulur ve onay için üye tamsayının üçte iki (2/3) çoğunluğu aranır. Gerekli çoğunluğun sağlanamaması durumunda ikinci tur bir oylama yapılır ve bu turda onay için üye tamsayısının salt çoğunluğu yeterlidir.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atanan kişi, göreve başlamadan önce, Cumhurbaşkanı huzurunda aşağıdaki yemini yapar:
"BAĞLILIK YEMİNİ
Yüksek Yönetim Denetçisi görevimde Kıbrıs Türk Halkına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine bağlı kalacağıma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası’nı, Yasalarını ve diğer mevzuatı koruyacağıma, görevimi doğruluk, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde sadece vicdanımın emrine uyarak yapacağıma namusum üzerine yemin ederim."
Yüksek Yönetim
5. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atanacak kişide aşağıda öngörülen nitelikler Denetçisinin aranır:
(Ombudsman-ın)
Nitelikleri
5/1976
(1) Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın 9'uncu maddesinde öngörülen milletvekili adaylığı 29/1977 için gerekli nitelikleri haiz olmak.
1/1980
4/1980
12/1981
17/1985
19/1985
15/1986
16/1986
60/1988
17/1990
33/1990
52/1991
78/1991
46/1993
59/1993
2/1994
12/1994
12/1998
48/1998
(2) Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme, Kamu Yönetimi ve bunlara uygun konularda bir üniversiteden mezun olmak.
(3) (A) Kamu görevinde veya kamu görevin dışında sorumluluk taşıyan bu görevde en az 10 yıl çalışmış olmak; veya
(B) Doktora seviyesinde lisans üstü eğitim yapmış ve kamu görevi içinde veya dışında,sorumluluk taşıyan bir görevde en az beş yıl çalışmış olmak.
Yüksek Yönetim
6. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) 6 yıllık bir süre için atanır. Altı yılın Denetçisinin sonunda görevi sona eren bir kişi, yeniden ikinci bir defa Yüksek Yönetim (Ombudsman-ın) Denetçisi (Ombudsman) olarak atanamaz.
Görev süresi ve
emekliliğine ilişkin
kurallar
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atanan bir kişi 65 yaşını bitirinceye kadar görev yapar.
(3) Kamu görevinde iken Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) olarak atanan bir kişi, Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) görevi sona erdiğinde gerek kamu görevinde gerekse Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) görevinde geçen hizmet 26/1977 süreleri bir bütün olarak hesaplanır ve Emeklilik Yasası uyarınca "en az fiili 9/1979 hizmet yılı” koşulunu yerine getirmişse kendi tercihine göre ya bu 18/1980 bütünleştirilmiş hizmet üzerinden emekliye ayrılır veya kamu görevinden 26/1982 ayrıldığı mevkiye veya buna denk ve uygun görülecek bir mevkiye yeniden istihdam 54/1982 edilir.
14/1983
22/1983
20/1985
3/1986
14/1987
38/1987
4/1990
50/1990
35/1997 23/1998
36/2000
29/2001
38/2001
(4) Kamu görevinden emekli olduktan sonra veya kamu görevi dışından Yüksek Yönetim Denetçisi olarak atanan bir kişinin görevi sona erdiğinde yaptığı hizmetleri için Emeklilik Yasası kuralları uyarınca sadece ikramiye alır.
Yüksek Yönetim
7. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) görev süresi zarfında istifasını yazılı Denetçisinin olarak Cumhuriyet Meclisine sunabilir.
(Ombudsman-ın) istifası
veya görevine son
verilmesi.
9/1976
(2) Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman'ın) görevine son verme ve disiplin 3/1978 işlemleri Mahkemeler Yasası uyarınca bir Yüksek Mahkeme Yargıcına uygulanan 10/1978 aynı sebepler ve tarzda Yüksek Mahkeme tarafından yapılır ve Yüksek Mahkeme bu 6/1980 görevi aşağıdaki fıkralarda öngörülen esaslar çerçevesinde yapar:
23/1980
19/1981
18/1982
34/1982
56/1982
21/1983
7/1984
20/1984
4/1985
7/1986
24/1986
2/1988
5/1988
15/1988
67/1991
8/1995
15/1995
38/1995 6/1997
42/2000
26/1977 (A) Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) sağlık nedeni i1e görevini 9/1979 devamlı olarak yerine getiremeyeceğinin Sağlık Kurulu Raporu ile kesin 18/1980 olarak anlaşılması halinde, Yüksek Mahkeme tarafından emekliye sevk 26/1982 edilir. Bu suretle emekliye sevk edilen Yüksek Yönetim Denetçisi 54/1982 (Ombudsman) Emeklilik Yasası uyarınca hak ve menfaatlerini alır.
14/1983
22/1983
20/1985
3/1986
14/1987
38/1987
4/1990
50/1990
35/1997 23/1998
(B) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) hakkında disiplin cezası uygulama yetkisi Yüksek Mahkemeye aittir.
(a) Yüksek Mahkeme, Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) vakar ve onuru ile bağdaşmayan veya haysiyet ve itibarı kırıcı veya görev icaplarına uymayan davranışlarından dolayı hakkında disiplin soruşturmasını gerektiren eylemlerin
ağırlığına göre “uyarma” veya “görevden çekilmeye davet" işlemlerinden birini uygular.
Ancak Yüksek Mahkeme, uygun ve adil gördüğü durumlarda herhangi bir ceza vermeyebilir.
(b) Yüksek Mahkeme kendisine intikal eden veya ettirilen ihbar ve şikâyetleri eldeki bilgi ve delilleri ve isnat olunan hal ve davranışları göz önünde tutarak inceler ve disiplin
soruşturması yapılmasının uygun olup olmadığını takdir eder.
Ancak imzasız veya adressiz veya takma ad ile yapılan ihbar ve şikâyetler Yüksek Mahkeme tarafından dikkate alınmaz ve esasa ilişkin olgu veya delilleri gösterilmeyen ihbar ve şikayetler işleme konulmaz.
(c) Yüksek Mahkeme disiplin soruşturmasına karar verirse, Yüksek Yönetim Denetçisine (Ombudsman'a) isnat olunan hal ve
davranışını bildirerek savunmasını dinler, gerekli gördüğü kimseleri yemin veya söz veya beyan tahtında dinler, konu ile ilgili tüm bilgileri toplar, delilleri saptar. Bütün daire, teşekkül ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler sorulan hususlara, haklı istisnalar saklı kalmak koşuluyla, cevap vermek ve diğer istekleri yerine getirmek zorundadırlar.
(ç) Yüksek Mahkeme, isnat olunan hal ve davranışları sabit görmezse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Hal ve
davranışları sabit gördüğü takdirde bunların mahiyetine ve ağırlığına göre bu madde uyarınca işlemde bulunur.
(d) Yüksek Mahkemenin görevden çekilmeye davet kararının tebliğinden başlayarak ilgili mezun sayılır ve bir ay içinde görevden çekilmediği veya emekliliğini istemediği takdirde görevden çekilmiş sayılır.
(e) Yüksek Mahkemenin, bu bent kuralları uyarınca yapılan çalışmaları yargısaldır ve Yüksek Yönetim Denetçisi
(Ombudsman) dinlenmek ve savunmasını yapmak hakkına sahiptir.
Makamın boşalması
8. (1) Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman'n) ölümü, emekliye ayrılması, istifa etmesi veya görevine son verilmesi halinde makam boşalır.
(2) (1)'inci fıkra uyarınca makamın boşalması veya boş bulunması halinde makama 5'inci maddeye uygun olarak yeni bir atama yapılır.
(3) Bu madde uyarınca boşalan makama yeni seçilen Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman'nın) görev süresi altı yıldır ve yukarıdaki 6'ncı madde kuralları bunun için de uygulanır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisinin (Omudsman'ın) Görev ve Yetkileri, Ödenekleri, Özlük Hakları ve Bağlı Olduğu Yasaklar
Yüksek Yönetim
9. Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) görev ve yetkileri şunladır:
Denetçisinin
(Ombudsman-ın) görev ve
yetkileri
(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürütsel ve yönetsel yetkisi olan organ, makam, teşkilat, kamu kurum ve kuruluşlarının veya kişinin Anayasa'da ve bu Yasada belirtilen istisnalar dışındaki ifa etmiş oldukları hizmetlerin yürürlükteki mevzuata ve mahkeme kararlarına uygunluklarını ve yerindeliklerini denetlemek, soruşturmak ve Rapor sunmak;
(2) Yönetimin herhangi bir biriminin görev alanında olan bir hizmetin yerine getirilip getirilmediğinin takibini yapmak ve ilgili birimden yerine getirilmeyen hizmetle ilgili gerekçeli bilgi istemek;
(3) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) saptadığı yasa dışı bir işlemin düzeltilmesi için ilgili makamı uyarmak;
7/1979
(4) (A) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) soruşturmakta olduğu konunun 3/1982 herhangi bir safhasında hakkında soruşturma açılan kamu görevlisinin 12/1982 görevde kalmasının sakıncalı olacağı kanaatinde olması halinde, Kamu 44/1982 Görevlileri Yasasının 102’nci maddesinin (1)’inci fıkrasında istemin 42/1983 bağlı bulunduğu kurumun en üst amirinden veya yöneticisinden geleceği 5/1984 kuralına bakılmaksızın ilgili kamu görevlisinin geçici olarak 29/1984 görevden alınmasını Kamu Hizmeti Komisyonu’ndan istemek;
50/1984 Geçici olarak görevden alınan kamu görevlisi hakkında Kamu 2/1985 Görevlileri Yasasının 102’nci maddesinin (1)’inci fıkrası dışındaki 10/1986 diğer fıkra kuralları uygulanır.
13/1986
30/1986
31/1987
11/1988
33/1988
13/1989
34/1989
73/1989
8/1990
19/1990
42/1990
49/1990
11/1991
85/1991
11/1992
35/1992
3/1993
62/1993
10/1994
15/1994
53/1994
18/1995
12/1996
19/1996
32/1996
16/1997
24/1997
13/1998
40/1998
6/1999
4/2000
15/2000
20/2001
43/2001
(B) Hakkında soruşturma açılan kişi, herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunda görevli ise Yüksek Yönetim Denetçisi ilgili kişinin geçici olarak görevden alınması istemi söz konusu kişiyi atayan makam veya organa iletmek.
Yüksek Yönetim
10. Yüksek Yönetim Denetçisinin, maaş, tahsisat, ikramiye, hayat pahalılığı, vergi bağışıklığı Denetçisinin ve diğer özlük hakları ile ilgili hak ve menfaatleri, Sayıştay Yasası uyarınca, Sayıştay (Ombudsman-ın) Başkanına ödenen maaş. tahsisat, ikramiye, hayat pahalığı, vergi bağışıklığı ve diğer özlük ödenekleri haklarının aynısıdır ve emeklilik amaçları bakımından aynen dikkate alınır.
18/1978
47/1982
48/1982
58/1982
9/1984
5/1985
2/1986
22/1986
23/1988
7/1990
44/1997
Özlük hakları
11. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), Kamu Görevlileri Yasasında belirlenen tüm haklardan 7/1979 yararlanır.
3/1982
12/1982
44/1982
42/1983
5/1984
29/1984
50/1984
2/1985
10/1986
13/1986
30/1986
31/1987
11/1988
33/1988
13/1989
34/1989
73/1989
8/1990
19/1990
42/1990
49/1990
11/1991
85/1991
11/1992
35/1992
3/1993
62/1993
10/1994
15/1994
53/1994
18/1995
12/1996
19/1996
32/1996
16/1997
24/1997
13/1998
40/1998
6/1999
4/2000
15/2000
20/2001
43/2001
Yüksek Yönetim
12. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), bu Yasa uyarınca görevlerini yerine getirirken ve Denetçisinin yetkilerini kullanırken şahadet ve belgelere dayalı olarak yaptığı hareketlerden, (Ombudsman-ın) korunması açıkladığı görüşlerinden ve sunduğu raporlarından dolayı sorumlu tutulamaz ve hakkında dava açılamaz.
Yüksek Yönetim
13. (1) Aşağıdaki konular Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman'ın) yetkisi dışındadır:
Denetçisinin
(Ombudsman-ın)
yetkisi dışında olan
konular
(A) Anayasa ve Yasaların aşağıda öngörülen makamlara ve kurumlara verdiği görev ve yetkiler:
(a) Cumhurbaşkanı,
(b) Cumhuriyet Meclisi,
(c) Bakanlar Kurulu,
(ç) Mahkemeler,
(d) Hukuk Dairesi,
(e) Kamu Hizmeti Komisyonu,
(f) Sayıştay ve
(g) Polis Örgütü.
(B) Dış politikayı ve ülke savunmasını ilgilendiren konular.
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), yukarıdaki (1)'inci fıkranın (A) bendinde öngörülen makamların ve kurumların yetkisi dahilinde olan konularda ilgili müracaat yapılması veya duyum alması durumunda konuyu ilgili makama iletir.
Yüksek Yönetim
14. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), resmi görevi dışında başka iş yapamaz, Denetçisinin çalışma saatleri içinde veya dışında ücretli veya ücretsiz bir iş tutamaz ve (Ombudsman-ın) bağlı serbest meslek yapamaz, Herhangi bir kuruluşun veya şirketin yönetim kurulu olduğu yasaklar üyesi olamaz.
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), görevlerini yerine getirirken siyasal düşünce ve cinsiyet ayırımı yapamaz, hiçbir kişi, aile veya zümreye ayrıcalık tanıyamaz.
(3) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), görevi sırasında elde ettiği yazılı ve sözlü tüm bilgi ve belgeleri yargısal işlemlerden sorumlu makamlar dışında hiçbir kişi ve makama veremez.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) Harekete Geçmesine İlişkin Kurallar, Çalışma Yönetimi ve Yetki Devri
Yüksek Yönetim
15. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), bir konuda haksızlığa uğradığını iddia Denetçisinin eden herhangi bir kişinin Dairece öngörülecek formu doldurmak ve imzalamak (Ombudsman-ın) suretiyle şahsen yapacağı müracaat üzerine harekete geçebileceği gibi basında harekete geçmesine çıkan haberler, elde ettiği duyumlar, yaptığı gözlemler sonucu resen de ilişkin kurallar harekete geçebilir.
(2) Kendisine yapılan başvuruları ve duyumları dikkate alırken söz konusu olan veya işlem ile ilgili dava açılıp açılmadığını, Hukuk Dairesinin veya Polis Örgütünün bu konuda bir araştırması olup olmadığını araştırır;
(3) Söz konusu olay veya işlemin Polis Örgütü veya Hukuk Dairesi tarafından takip edildiğinin saptanması durumunda, şikayet sahibine, bu konun Polis Örgütü veya Hukuk Dairesinin sonuçlandırmasından sonra ele alınabileceğini yazılı olarak bildirir.
Yüksek Yönetim
16. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), her altı ayda bir Cumhuriyet Meclisi Denetçisinin Başkanlığına, çalışmaları hakkında detaylı Rapor sunar. Bu Rapor (Ombudsman-ın) Cumhurbaşkanı'na ve Başbakana da gönderir. Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına çalışma yöntemi ve rapor sunulan bu Rapor basına açıktır.
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), kovuşturma yaptığı her konuda kendilerinin müşahedeleri ile alınan sonuçları ve soruşturmakta olduğu konu ile ilgili gördüğü kişilerin görüşlerini ihtiva eden bir Rapor hazırlar.
Hazırladığı Raporu Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu raporu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanına da gönderir. Soruşturma özel bir konuda haksızlığa uğradığını iddia eden kişinin müracaatı üzerine başlatılmışsa raporun bir kopyasını ilgili kişiye de gönderir.
(3) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), görevini yaparken Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan, Bakanlar, yönetimin bağımsız kuruluş başkanları ile kamu kurum ve kuruluşlarının idare heyeti, başkan ve/veya Genel Müdürleri ve/veya Sekreterleri ile yasayla kurulmuş Komisyon veya Komite Başkanları veya yasa ile kurulan diğer hükmü şahıs veya teşekküllerle direk olarak temas edebilir, soruşturmakta olduğu konu hakkında yazılı veya sözlü bilgi ve belge sunulmasını isteyebilir.
Ancak Anayasa ve Yasalar uyarınca gizli nitelikli belgeleri Yüksek Yönetim Denetçisinin (Ombudsman’ın) görmesi sadece belgeden sorumlu makamın en üst amiri ile mutabık kalmaları durumunda mümkündür.
Yetki devri
17. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), kendi Dairesinin Müdürünü, belirleyeceği koşul ve sınırlara bağlı kalmak koşuluyla ve geçici bir süre için Anayasa ve bu Yasa ile kendisine verilmiş herhangi bir yetkiyi kullanmak üzere yazılı olarak yetkilendirebilir.
Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), hasta veya izinli olduğu veya yurt dışında bulunduğu dönemlerde hangi yetkilerinin Daire Müdürü tarafından kullanılacağını yazılı olarak belirler.
Ancak rapor sunma yetkisini kimseye devredemez.
BEŞİNCİ KISIM
Ombudsman Dairesinin Kuruluşu, İstihdam Şekilleri, Personelin Ödev ve Sorumlulukları, Genel Hakları ve Uymaları
Gereken Yasaklar
Kuruluş
18. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yönetimin ifa ettiği herhangi bir hizmetin, yürürlükteki mevzuata ve mahkeme kararlarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek, soruşturmak, yetkililere rapor sunmak gibi görevleri yerine getirmekle görevlendirilen Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’ın) çalışmalarına yardımcı olacak ve onun gözetim ve denetimi altında çalışacak Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesi kurulur.
Yüksek Yönetim
19. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesinde Denetçisi çalıştırılacak personele ilişkin kadroların adı, (Ombuds-man) kadro sayısı, hizmet sınıfı, sınıf içindeki Dairesi derecesi ve maaş baremleri, bu Yasaya ekli Birinci Cetvel’de öngörülmektedir.
Personelinin
(2) Bu Yasaya ekli Birinci Cetvel’de öngörülen
kadro, barem, maaş kadrolara atanacak personelde aranacak nitelikler ve hizmet şemaları ve her kadronun görev, yetki ve sorumlulukları, bu Birinci Cetvel Yasaya ekli İkinci Cetvelde yer alan hizmet İkinci Cetvel şemalarında öngörülmektedir.
(3) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesi
kadroları her yıl Bütçe Yasasında gösterilir ve
her yıl Bütçe Yasasına konulacak ödenekler
çerçevesinde doldurulur.
7/1979
(4) Bu Yasaya ekli İkinci Cetvelde her kadro için
3/1982 öngörülen baremler, Kamu Görevlileri Yasasına ekli 12/1982 Birinci Cetvelde öngörülen baremlerin
44/1982 karşılığıdır.
42/1983
5/1984
29/1984
50/1984
2/1985
10/1986
13/1986
30/1986
31/1987
11/1988
33/1988
13/1989
34/1989
73/1989
8/1990
19/1990
42/1990
49/1990
11/1991
85/1991
11/1992
35/1992
3/1993
62/1993
10/1994
15/1994
53/1994
18/1995
12/1996
19/1996
32/1996
16/1997
24/1997
13/1998
40/1998
6/1999
4/2000
15/2000
20/2001
43/2001
Daire personelinin
20. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesinde çalışan personel, Kamu Hizmeti atanması, ödev ve Komisyonu tarafından atanır ve bu Yasada öngörülen görevleri yaparlar ve sorumlulukları genel yetkileri kullanırlar.
hakları ve uymaları
gereken yasaklar
7/1979
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesi kadrolarındaki kamu görevlilerinin 3/1982 Ödev ve Sorumlulukları, Genel Hakları, Uymaları gereken yasaklar, Atama, Terfi, 12/1982 Özlük Hakları ve Disiplin işlemleri Kamu Görevlileri Yasasına göre düzenlenir.
44/1982
42/1983
5/1984
29/1984
50/1984
2/1985
10/1986
13/1986
30/1986
31/1987
11/1988
33/1988
13/1989
34/1989
73/1989
8/1990
19/1990
42/1990
49/1990
11/1991
85/1991
11/1992
35/1992
3/1993
62/1993
10/1994
15/1994
53/1994
18/1995
12/1996
19/1996
32/1996
16/1997
24/1997
13/1998
40/1998
6/1999
4/2000
15/2000
20/2001
43/2001
ALTINCI KISIM
Delil İbrazı, Kamu Görevlilerinin, Kamu Personelinin veya Kişi ve/ veya Kişilerin Yükümlülükleri, Gizlilik Mecburiyeti
Delil İbrazı
21. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), bu Yasa uyarınca yaptığı soruşturmalarda bilgi verebileceğine, evrak ibraz edebileceğine inandığı herhangi bir Kamu Görevlisini, Kamu Personelini veya diğer kişi ve/veya kişileri, Anayasada ve başka Yasalarda aksine kural olmadığı durumlarda böyle bir bilgiyi vermeye veya evrakı ibraz etmeye çağırma yetkisine sahiptir. Bu Yasanın 16'ncı maddesinin (3)'üncü fıkra kuralları saklıdır.
Kamu görevlisinin kamu
22. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman);
personelinin veya kişi
ve/veya kişilerin
yükümlülük-leri
(A) Hakkında soruşturma açtığı hizmet ile ilgili bulduğu kamu görevlisine, kamu personeline veya; kişi ve/veya kişilere konu ile ilgili görüşlerini açıklama; veya
(B) Soruşturmanın herhangi bir aşamasında hakkında soruşturma açtığı hizmet ile ilgili bulduğu kamu görevlisini, Kamu personelini veya kişi ve/veya kişileri olumsuz yönde etkileyecek nitelikte Rapor çıkacağı kanaatine varması halinde bu kişilere kendilerini savunma
fırsatı verir.
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman'ın) hazırlayacağı Rapor, ilgili kamu görevlisini, kamu personelini veya kişi ve/veya kişileri olumsuz yönde etkileyecek nitelikte ise, yukarıdaki (1)'inci fıkra uyarınca bu kişilerden alınan görüşler veya savunmalar Rapora eklenir. Söz konusu kişilerin görüşlerini veya savunmalarını içermeyen hiçbir Rapor bu kişileri olumsuz yönde etkileyecek nitelikte olamaz.
(3) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman'ın) yaptığı soruşturmalar neticesinde herhangi bir kamu görevlisinin, kamu personelinin veya kişi ve/veya kişilerin herhangi bir şekilde görevini ihlâl ettiği, yetkilerini suiistimal ettiği veya bir suç işlediği kanaatine varması halinde, gerekli işlemlerin yapılması için konuyu ilgili ve yetkili merciye iletir.
(4) (A) Soruşturma aleni yapılamaz, bu Yasa kurallarına bağlı olmak koşuluyla soruşturmada izlenecek yöntem konunun özel koşullarına göre Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) tarafından belirlenir.
(B) Bu Yasa uyarınca soruşturma yapılması, yönetimin hakkında soruşturma yapılan konu ile ilgili başlatmış olduğu başka bir işlemi veya yönetimde yetkili kişinin soruşturma yapma yetkisini veya görevini etkilemez.
(5) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman'ın) bu Yasa uyarınca yapmakta olduğu çalışmalarda yönetimdeki tüm birimler kendisine her yönden yardımcı olurlar.
(6) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), yaptığı soruşturmalar neticesinde hakkında soruşturma yaptığı konunun, bu Yasanın 13’ üncü maddesinde belirlenen yetkisi dışındaki bir konuyu ihtiva ettiği ortaya çıkarsa Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman'a) konu ile ilgili karar ve dokümanlar hakkında bilgi verilerek soruşturma tamamlanır. Bu konudaki gizlilik kuralları saklıdır.
(7) Yönetimdeki birimin en üst amiri, yüksek Yönetim Denetçisine (Ombudsman’a) verilen bilgi veya evrakın yönetimin savunma veya güvenliğini olumsuz yönde etkileyeceği veya kamu menfaati aleyhine olacağı kanaatine varırsa, durumu Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’a) yazılı olarak bildirir. Böyle bir durumda Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman), bu evrak veya bilgileri Cumhuriyet Meclisi Başkanı dışında kimseye veremez Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına ve Başbakana da bu konuda bilgi verilir.
Gizlilik Mecburiyeti.
23. Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) ile Dairesinde çalışan tüm personeli, görevlerinin ifası sırasında bilgilerine gelen bilgileri, evrakı ve Raporun hazırlama aşamasında yaptıkları işlemleri gizli tutarlar. Mahkeme duruşmasında emredilmedikçe bunları açıklayamazlar.
YEDİNCİ KISIM
Son Kurallar
Suçlar
24. (1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) tarafından yapılmakta olan bir soruşturma ile ilgili olarak bilgi sahibi olan ve bu bilgiyi yasal mazereti olmaksızın vermekte kusur eden;
(2) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) tarafından istenen delilleri yasal mazereti olmaksızın vermeyi reddeden veya bu delillerin verilmesini herhangi bir surette kasten engelleyen veya ortadan kaldıran;
(3) Doğru olmadıklarını bildiği veya doğru olmadıklarına inanması için makul sebebi olduğu halde yalan, yanlış, kasıtlı bilgi veya delil veren;
(4) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) tarafından yapılmakta alan soruşturmayı yasal mazeret, olmaksızın herhangi bir surette engelleyen;
* bir kişi, suç işlemiş olur ve mahkûmiyeti halinde 3 yıl kadar hapis cezasına veya
200.000.000.- TL (İki Yüz Milyon) Türk Lirasına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
Yürürlükten Kaldırma
25. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak "1973 İdare Komiseri Yasası" 6/1973 yürürlükten kaldırılır.
Yürürlüğe Giriş
26. Bu Yasa Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
BİRİNCİ CETVEL
YÜKSEK YÖNETİM DENTÇİSİ (OMBUDSMAN) DAİRESİ
(Madde 19)
Kadro Kadro Adı Hizmet Sınıfı Derece Barem
Sayısı
1 Müdür - II 18A
3 Baş Denetçi Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı
(Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer
Yöneticiler)
III 17 B
7 Denetçi İdari Hizmetler Sınıf I 15-16
1 Kıdemli İdare Memuru
İdari Hizmetler Sınıfı I 15-16
1 İdare Memuru İdari Hizmetler Sınıf II 12-13-14
1 Başkâtip Kitabet Hizmetleri Sınıfı I 13-14
4 I.Sınıf Katip Kitabet Hizmetleri Sınıfı II 11-12
2 Odacı/Şoför Odacı ve Şoför Hizmetleri Sınıfı I 8-9
2 Odacı Odacı ve Şoför Hizmetleri Sınıfı I 8-9
22 Toplam
İKİNCİ CETVEL
(Madde 19)
YÜKSEK YÖNETİM DENETÇİSİ (OMBUDSMAN) DAİRESİ
MÜDÜR KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : Müdür
Derecesi : II (İlk atanma ve Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 1
Maaş : Barem 18 A
I. GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
(1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman)’ın görevlerini yerine getirilmesinde, daire hizmetlerinin plânlanmasında, koordinasyonunda, kontrolünde ve daire ile ilgili idari ve mali görevlerin yerine getirilmesinde Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman)’a yardımcı olur;
(2) Dairesindeki personelin özlük işlerini yerine getirir;
(3) Bütçenin hazırlanmasını sağlar;
(4) Mali işlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlar;
(5) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) tarafından verilecek mevkine uygun görevleri yerine getirir; ve
(6) Görevlerinin yerine getirilmesinden Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman)’a karşı sorumludur.
II. ARANAN NİTELİKLER:
(1) Tanınmış bir üniversitenin Hukuk İktisat veya İdari İlimler konularında bir fakülte veya yüksek okulu bitirmiş olmak ve kamu görevinde en az 10 yıl çalışmış olmak;
(2) Üniversite veya Yükseköğrenim gerektiren hizmet sınıflarının en az II’inci derecesine atanmış olup barem 15’in karşılığını fiilen çekmiş olması koşuldur;
(3) İlgili mevzuat uyarınca yapılacak sınavlarda başarılı olmak.
BAŞ DENETÇİ KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : Baş Denetçi
Hizmet Sınıfı : Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer Yöneticiler) Derecesi : III (İlk Atanma ve Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 3
Maaş : Barem 17 B
I. GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
(1) Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’ın) talimatı altında ve Müdürün gözetim ve denetiminde kendisine verilen görevleri yerine getirmek; ve
(2) Görevlerinin yerine getirilmesinden Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman’a) ve Müdüre karşı sorumludur.
II. ARANAN NİTELİKLER:
(1) Hukuk, İktisat, Siyasal Bilgiler veya İdari İlimler ile ilgili bir fakülte veya dengi bir yüksek okulu bitirmiş olmak.
(2) Ombudsman dairesinde Denetçi olarak en az üç yıl çalışmış olmak.
(3) İlgili mevzuat uyarınca yapılacak sınavlarda başarılı olmak.
(4) İngilizce veya yabancı bir dil bilmek avantaj sayılır.
(5) İlk uygulamada üniversite mezuniyeti gerektiren hizmet sınıflarının en az II’nci derecesinde olup kamu görevinde toplam 7 yıl çalışmış olmak.
DENETÇİ KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : Denetçi
Hizmet Sınıfı : İdari Hizmetler Sınıfı
Derecesi : I (İlk Atanma ve Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 7
Maaş : Barem 15-16
I. GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
(1) Yüksek Yönetim Denetçisinin talimatları çerçevesinde ve Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Dairesi Müdürünün gözetim ve denetiminde amirleri tarafından kendisine verilen mevkiine uygun görevleri yerine getirir, ve
(2) Görevlerinin yerine getirilmesinden amirlerine karşı sorumludur.
II. ARANAN NİTELİKLER:
(1) Hukuk, İktisat, Siyasal Bilgiler veya İdari İlimlerle ilgili bir fakülte veya dengi bir yüksek okulu bitirmiş olmak.
(2) Üniversite mezuniyeti gerektiren hizmet sınıflarının en az II’nci derecesinde olup kamu görevinde toplam 7 yıl çalışmış olmak.
(3) İlgili mevzuat uyarınca yapılacak sınavlarda başarılı olmak.
(4) İngilizce veya yabancı bir dil bilmek avantaj sayılır.
KIDEMLİ İDARE MEMURU KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : Kıdemli İdare Memuru
Hizmet Sınıfı : İdari Hizmetler Sınıfı
Derecesi : I (Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 1
Maaş : Barem 15-16
I. GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
(1) Amirleri tarafından verilecek mevkiine uygun görevleri yerine getirir; ve
(2) Görevlerinin yerine getirilmesinden amirlerine karşı sorumludur.
II. ARANAN NİTELİKLER:
(1) Hukuk, İktisat, Siyasal Bilgiler veya İdari İlimlerle ilgili bir fakülte veya dengi bir okulu bitirmiş olmak;
(2) Bir alt derecede en az üç yıl çalışmış olmak.
Ancak üç yıl çalışmış olmak koşulunu haiz uygun nitelikte personelin bulunmaması halinde en az bir yıl çalışmış olma koşulu aranır.
(3) Yapılacak sınavlarda başarılı olmak.
İDARE MEMURU KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : İdare Memuru
Hizmet Sınıfı : İdari Hizmetler Sınıfı
Derecesi : II (Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 1
Maaş : Barem 12-13-14
I. GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
(1) Amirleri tarafından verilecek mevkiine uygun görevleri yerine getirir; ve
(2) Görevlerinin yerine getirilmesinden amirlerine karşı sorumludur.
II. ARANAN NİTELİKLER:
(1) Hukuk, İktisat, Siyasal Bilgiler veya İdari İlimler ile ilgili bir fakülte veya dengi bir okulu bitirmiş olmak; veya
(2) Bir alt derecede en az üç yıl çalışmış olmak.
Ancak üç yıl çalışmış olmak koşulunu haiz uygun nitelikte personelin bulunmaması halinde en az bir yıl çalışmış olma koşulu aranır.
(3) Yapılacak sınavlarda başarılı olmak.
GÜNCELLEŞTİRME ÖNERİSİ
24. maddedeki para cezası miktarının günün koşullarına göre değiştirilmesi önerilir.
* Para cezası miktarının günün koşullarına göre değiştirilmesi önerilmiştir.