Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetleri İç Hizmet Yasası

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin 13 Kasım 1986 tarihli birleşiminde kabul olunan “ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetleri İç Hizmet Yasası” Anayasanın 94 (1) maddesi gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayınlanmak suretiyle ilan olunur.

35/1986

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

GÜVENLİK KUVVETLERİ İÇ HİZMET YASASI

(57/2000 ve 31/2016 sayılı değişiklik yasaları ile değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

BİRİNCİ KISIM

Başlangıç Kuralları

Kısa isim

1. Bu Yasa, Güvenlik Kuvvetleri İç Hizmet Yasası olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:

“Amir” Makam veya memuriyet itibariyle emretme yetkisine sahip kişiyi anlatır.

59/2000 “Asker” Askerlik yükümlülüğü altına giren kişiler ile Askerlik Yasası (*) ve Güvenlik Kamu Görevlileri 15/1979 Yasası uyarınca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerine katılan ve resmi kıyafet taşıyan kişileri anlatır.

59/2000 “Askerlik” Kıbrıs Türk halkını, vatanını , özgürlük ve Cumhuriyetini korumak için harp sanatını öğrenme ve 13/1979 yapma yükümlülüğünü anlatır. Bu yükümlülük, Askerlik Yasası, (*) Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası, Askeri 34/1983 Suç ve Cezalar Yasası, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin, Kabahat ve Cezaları ve Yargılama Usulü 21/1984 Yasası ve Güvenlik Kuvvetleri Yargıtay’ının Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası ile düzenlenir.

27/1984

“Askeri kurum” Kıt’a veya karargah anlamı dışında kalan askeri hastahane, okul, orduevi, dikimevi, fabrika, askerlik şubesi, ikmal merkezi ve depo gibi askeri tesis ve teşkilleri anlatır.

“Askeri Memur” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerinde idari işlerde, fen ve sanat konularında görev yapan sivil kıyafet giyen kişileri anlatır.

“Ast” Üst’ün rütbe veya kıdemce aşağısında bulunan kişiyi anlatır.

“Aylıkçı Er ve Erbaş” değiştirilmiş biçimiyle Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasında kendilerine verilen anlamı taşır.

“Devlet” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini anlatır.

“Emir” Hizmete ait bir istem veya yasağın sözle, yazıyla veya başka biçimde belirtilmesini anlatır.

(*) Bu tanımlarda yer alan 14/1980 sayılı Askerlik Yasası, 35/1981-21/1991 sayılı Yedek Subaylık Yasası ve 4/1983 sayılı Bedelli Askerlik Yasası yürürlükten kaldırılmış ve yerini 59/2000 sayılı Askerlik Yasası almıştır. Bu nedenle, Bölüm 1, Yorum Yasası gereğince yerlerine 59/2000 sayılı yasa konmuştur.

“Garnizon” İçinde ve civarında yerleşik kıt’a , karargah veya askeri kurum bulunan meskun yerleri anlatır.

“Hizmet” Güvenlik Kuvvetlerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Yasası, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin, Kabahat ve Cezaları ve Yargılama Usulü Yasası, Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası, Askerlik Yasası, Askeri Suç ve Cezalar Yasası ile Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtay’ının Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası ile ve bu Yasalara dayanılarak çıkarılan tüzük, yönetmelik , kararname,talimatname, ve talimatlarla yazılmış olan hususları ve amir tarafından yazı veya sözle emredilen veya yasak edilen işleri anlatır.

“İdari Birlik” Belli bir kuruluş ve kadrosu olup asli görevi hizmet hareketleri olan teşkilleri anlatır.

“Karargah” Komutan veya amirlere, Kıt’a veya kurumlarının sevk ve idaresinde yardımcı olan kuruluşu anlatır. Karargahlar bir kuruluş ve kadro ile saptanır.

“Kışla” Askerin barındırıldığı ve hizmet gördüğü tek bir bina veya toplu halde bulunan muhtelif binalar ile bunların müştemilatından olan diğer binalar ve araziyi anlatır.

“Kıt’a” görevin yapılması için taktik ve idari birlikleri kapsayan ve bir komuta altında toplanan teşkilleri anlatır.

“Konak” Askerlerin barışta veya seferde, geçici bir zaman için meskun yerlerde yerleşmesini anlatır.

“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetleri” veya “Güvenlik Kuvvetleri” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerini anlatır.

“Maiyet” amirin emri altında bulunan kişileri anlatır.

“Nizam” Tüzükler, kararnameler , yönetmelikler , talimatnameler, talimatlar ve emirlerin kurallarını anlatır.

“Ordugah” Askerlerin geçici bir sure için açıkta çadır veya barakada veya arazide yerleştirildiği sahayı anlatır.

“Rütbe” subay ve astsubayların ilk subaylığa veya astsubaylığa nasıplarında veya Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası uyarınca kazandıkları ünvanları anlatır.

“Sivil Personel” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerinde sürekli veya geçici statüde görev yapan müstahdem ve işçileri anlatır.

“Taktik Birlik” belli bir kuruluş ve kadrosu olup asli görevi muharebe hareketleri olan teşkilleri anlatır ve taktik birlikler içerisinde bulunabilecek bazı idari unsurları da kapsar.

“Vazife” hizmetin gerektirdiği görevi yapmayı ve men edileni yapmamayı anlatır.

Oluşum

3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetleri; subay, astsubay, askeri memur, sivil personel, aylıkçı, mukaveleli ve mükellef erbaş ve erler ile askeri öğrencilerden oluşan ve seferde ihtiyatlarla ikmal edilen, kadro ve kuruluşlarla teşkilatı belirlenen silahlı Devlet Kuvvetidir.

İKİNCİ KISIM

Askerler ve Rütbeler

Askerler ve rütbeler

4. Güvenlik Kuvvetlerinde askerler ve rütbeler aşağıda belirtildiği gibidir:

(1) Askerler:

(A) Er:

İhtiyaçları devlet tarafından üstlenilen ve sağlanan ve askerlik yükümlülüğünü yerine getiren rütbesiz askerler ile askerlik yükümcülülüğünü tamamlayanlardan bir hizmet taahhüdü suretiyle ve/veya ilgili yasal kurallara tabi olarak askerlik hizmeti yapan rütbesiz askerlerdir.

(B) Erbaş:

İhtiyaçları devlet tarafından üstlenilen ve sağlanan ve askerlik yükümlülüğünü Onbaşı ve Çavuş rütbesi ile yerine getiren askerler ile askerlik yükümlülüğünü tamamlayanlardan bir hizmet taahhüdü suretiyle ve/veya ilgili yasal kurallara tabi olarak askerlik hizmeti yapan Onbaşı veya Çavuş rütbesini taşıyan askerlerdir.

(C) Astsubay:

15/1979 Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası uyarınca Güvenlik Kuvvetlerine katılan Astsubay Çavuştan Astsubay Kıdemli Çavuşa kadar rütbeyi haiz askerlerdir.

(D) Askeri öğrenci:

Subay veya Astsubay yetiştirilmek üzere okutulup eğitilen ve resmi bir kıyafet taşıyan öğrencilerdir.

(E) Subay:

15/1979 Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasına veya Askerlik Yasasına (*) göre Güvenlik 56/2000 Kuvvetlerine intisap eden asteğmenden generale kadar rütbeyi haiz askerlerdir.

(2) Rütbeler:

(A) Erbaşlar:

(a) Onbaşı

(b) Çavuş

(B) Astsubaylar:

(a) Astsubay Çavuş

(b) Astsubay Kıdemli Çavuş

(c) Astsubay Üst Çavuş

(d) Astsubay Kıdemli Üstçavuş

(e) Astsubay Başçavuş

(f) Astsubay Kıdemli Başçavuş

(C) Subay:

(a) Asteğmen

(*) 35/1981-21/1991 sayılı Yedek Subaylık Yasası yürürlükten kaldırılmış ve yerini 59/2000 sayılı Askerlik Yasası almıştır. Bu nedenle, Bölüm 1, Yorum Yasası gereğince yerine 59/2000 sayılı yasa konmuştur.

(b) Teğmen

(c) Üsteğmen

(d) Yüzbaşı

(e) Binbaşı )

(f) Yarbay )

(g) Albay ) Üst Subaylar

(h) Tuğgeneral )

(3) Rütbe isimlerinin başlarına sınıf veya meslek ismi konur.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Genel Vazifeler ve Yükümlülükler

Koruma yükümlülüğü

5. Güvenlik Kuvvetleri, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini, barışta ve savaşta her türlü iç ve dış tehlikelere karşı korumakla yükümlüdür.

Harp sanatını öğrenmek ve

6. Güvenlik Kuvvetleri, harp sanatını öğrenmek ve öğretmekle vazifelidir. Bu vazifenin yerine getirilmesi için öğretmek vazifesi gerekli tesis ve teşkiller Güvenlik Kuvvetleri tarafından kurulur ve önlemler alınır.

Askere karşı vazife ve

7. Askerin bakımı, sağlığı, yedirilmesi, giydirilmesi, barındırılması ve moralinin yüksek tutulması , Güvenlik yükümlülükler Kuvvetlerinin dikkat ve özenle yerine getireceği en önemli vazifelerindendir.

And içme

8. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerine katılan her asker, aşağıdaki and metnini okumak suretiyle and içer:

“Barışta ve Savaşta, karada, denizde, havada, her zaman ve her yerde, Milletime ve Cumhuriyetime doğruluk ve muhabbetle hizmet edeceğime, yasalara, nizamlara ve amirlerime itaat edeceğime, ve askerliğin namusunu, Türk sancağının şanını canımdan aziz bilip icabında Vatan, Cumhuriyet ve vazife uğruna seve seve hayatımı feda eyleyeceğime , namusum üzerine and içerim.”

Askeri eğitim ile ahlak,

9. (1) Güvenlik Kuvvetlerinde, askeri eğitim ile ahlak, ve maneviyatın yükseltilmesine ve milli moral ve milli duyguların duyguların yüceltilmesine bilhassa özen gösterilir.

yüceltilmesi

(2) Erbaş ve erlere askerliğe ait bilgilerden başka, okuyup yazma, yurt sevgisi, yurt, yaşam ve iyi yurttaşlıkla ilgili genel kültür bilgileri de öğretilir.

Her askerin esas vazifesi

10. Cumhuriyete sadakat, vatanı sevmek, iyi ahlaklı olmak, üst’e itaat, hizmetin yapılmasında sebat ve gayret, cesaret ve atılganlık, gereğinde hayatını hiçe saymak, bütün silah arkadaşları ile iyi geçinmek, birbirine yardım, düzenlilik, men edilen şeylerden kaçınmak, sağlığını korumak ve sır saklamak her askerin esas vazifesidir.

Sancak, sancağın 11

(1) Sancak Güvenlik Kuvvetlerinin şeref timsalidir.

muhafazası ve sancakla

ilgili diğer hususlar

(2) Sancağın korunması Güvenlik Kuvvetlerinin kutsal vazifesidir. Sancak hiç bir zaman hiç bir durumda hiç bir sebeple ve bahane ile terk edilemez.

(3) Güvenlik Kuvvetleri kuruluşunda bulunan her alaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından bir sancak verilir.

(4) Sancak, Cumhurbaşkanından kimseye tazim yapmaz. Sancağı kılıfından çıkarılmış ve açılmış gören her asker selamlamakla yükümlüdür.

(5) Sancağın barışta veya savaşta kullanılış biçimi ile şekil çıkarılacak bir Tüzükle saptanır.

Siyasal partiler,

12. (1) Güvenlik Kuvvetleri her türlü siyasi tesir ve düşüncelerin dışında ve üstündedir. Güvenlik sendikalar, dernekler ve Kuvvetleri mensuplarının siyasal parti, sendika ve derneklere girmeleri veya bunların meslek kuruluşları ile faaliyetleri ile ilişkide bulunmaları, ne türden olursa olsun gösteri veya toplantı işlerine ilişkiler karışmaları, bu amaçla nutuk veya demeç vermeleri veya yazı yazmaları yasaktır.

(2) Güvenlik Kuvvetleri mensupları, derneklere ve spor kulübü üyeliklerine , Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığından yazılı izin alarak girebilirler. Ancak girdikleri derneklerde Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığından izin almadan faal üye olarak çalışamazlar.

12/1976

(3) (A) Güvenlik Kuvvetleri mensupları, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği 13/1976 Kuruluş Yasası, Kıbrıs Türk Tabipler Birliği Yasası, Kıbrıs Türk Veteriner 55/1977 Hekimler Birliği Yasası, Avukatlar Yasası ve Eczacılık ve Zehirler Yasası 4/1977 uyarınca kurulan meslek kuruluşlarına üye olamaz ve organlarında görev Bölüm 2 alamazlar. Ancak üye olamamaları bu yasalarda belirtilen diğer kayıt ve şartlara Bölüm 254 uymak kaydıyla, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmalarına, mesleki hizmetlerini yürütmelerine, yetkilerini kullanmalarına , mesleki eğitim ve öğrenim yapmalarına , kıt’a komutanı veya kurum amirinin izniyle kuruluşun bilimsel çalışmalarına katılmalarına, meslek kural ve koşullarına uyma yükümlülüklerine engel teşkil etmez.

(B) Belli bir meslek ve sanatın icra edilebilmesi için meslek kuruluşlarına üye olmayı zorunlu kılan yukarıdaki (A) bendinde belirtilen Yasaların kuralları Güvenlik Kuvvetleri mensupları hakkında uygulanmaz.

(C) Askerlik yükümlülüğünü yerine getirmekte olan yedek subaylar ile erbaş ve erlerin üyelikleri,

askerlik hizmetleri süresince askıda kalır. Bu durum, ilgililerin aidat ödeme ve yasalardan doğan diğer mesleki yükümlülüklerini ve haklarını ortadan kaldırmaz.

(4) Bu madde amaçları bakımından “Güvenlik Kuvvetleri Mensupları” sözcükleri, bu Yasanın 3’ncü maddesinde belirtilen ve Güvenlik Kuvvetlerini oluşturan kişileri anlatır.

Birlik ve kurum

13. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, birlik ve kurumlarına ait kadrolar, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca kadrolarının saptanması saptanır.

Rütbe sahiplerinin

14. Her rütbe sahibi, yasaların, nizamların ve amirlerinin kendisine yüklediği bütün vazifeleri öğrenmeye, vazifeleri vazifeli olduğu yerlerde öğretmeye, bu hizmet ve vazifeleri eksiksiz yapmaya ve gerektiğinde izleyerek yaptırmaya daima ve her yerde disiplini tesis ve muhafazaya, maiyetini yetiştirmeye, astının kişisel girişim yeteneğini geliştirmeye ve kendisine teslim olunan silah, araç ve hayvanları korumaya memur ve mecburdur.

Devlet malının bakım ve

15. Her asker, vazife ve hizmet gereği olarak kullanmak ve korumak için kendisine verilen her çeşit devlet korunması malının bakım ve korunmasından sorumludur.

Selam yükümlülüğü

16. Askerler her zaman ve her yerde birbirlerini selamlamaya mecburdurlar.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Disiplin

Disiplinin anlamı ve

17. (1) Disiplin, yasalara, nizamlara, ve amirlere mutlak bir itaat ve ast’ının ve üst’ünün hukukuna disipline ilişkin riayet demektir. Askerliğin temeli disiplindir. İtaat duygusunu tehdit eden her türlü kurallar durumlar, sözler, yazılar, davranışlar, fiil ve hareketler cezai müeyyidelerle yasaklanır ve önlenir.

Disiplinin korunması ve idamesi için Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin, Kabahat ve Cezaları, ve Yargılama Usulü Yasası, Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası ve Askeri Suç ve 13/1979 Cezalar Yasası uyarınca cezai ve idari önlemler alınır.

15/1979

29/1983

(2) Fesat ve isyan halinde bulunan bir kıt’a, karargah veya askeri kuruluşta düzeni sağlamak, yağmacılığın önünü almak ve kaçak askerleri çevirmek için bu halleri gören her üst, emir ve komuta işini üzerine almak vazifesi ile yükümlüdür.

(3) Her üst disipline aykırı gördüğü her harekete müdahale etmeye ve emir vermekle görevlidir.

(4) Her üst, emri altında olan ve olmayan asker kişileri disiplinin sağlanması için yakalamaya ve yakalatmaya yetkilidir. Emri altında bulunmayan asker kişileri yakalayan ve yakalatan üst, durumu gün ve saati ile derhal yakalanan

kişinin amirine bildirmeye mecburdur.

BEŞİNCİ KISIM

Ast’ın ve Amirin Vazifeleri

Ast’ın vazifeleri

18. (1) Ast, amir ve üst’üne genel görgü ve askeri usullere uygun tam bir hürmet göstermeye, amirlerine ve yasa ve nizamlarda gösterilen hallerde de üstlerine mutlak itaate mecburdur.

(2) Ast, yasalar ve nizamlarla belirlenmiş vazifeleri ve aldığı emirleri zamanında yapar, değiştiremez, sınırını aşamaz. Uygulamadan doğacak sorumluluk, görev veya emri verene aittir.

Amirin yetkileri ve

19. (1) Amir, emrini maiyetindeki her kişiye verebilir. Emir ve vazifelerin zamanında ve tam olarak vazifeleri yapılıp yapılmadığını takip eder ve yapılmasını sağlar.

(2) Amir, maiyetine, hizmetle ilişkisi olmayan emir veremez. Ast’ından özel menfaat sağlayacak bir istemde bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz.

(3) Amir, maiyetine hürmet ve güven duygusu verir, maiyetin ahlaki, ruhi ve bedeni hallerini daima gözetir ve korur. Amirin maiyetine karşı daima tarafsız davranması ve hakkaniyetini muhafazası esastır.

Bölüm 155

(4) Amir, maiyetine disiplini bozan fiil ve hareketlerden dolayı disiplin cezaları verir.

13/1979 Disiplin cezalarının niteliği ve verilmesi usulü, Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası, Disiplin 15/1979 Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin Kabahat ve Cezaları ve Yargılama Usulü Yasası ve Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası uyarınca saptanır.

ALTINCI KISIM

Emir

Emrin verilmesi ve yerine

20. (1) Emir üniforma giyen amirler tarafından verilir.

getirilmesi Ancak, üniformasız olan amirin verdiği emirleri onu tanıyanlar yapmaya mecburdur.

(2) Emirler, ast tarafından değiştirilemez.

Ancak, hal ve şartlar emri yapılamayacak bir hale koymuşsa veya emri verirken gizli kalmış sebepler meydana çıkmışsa veya emrin yapılması büyük bir tehlikeye ve ağır bir zarara da sebep olacaksa ve bütün bu haller karşısında amirinden yeni bir emir almasına hal ve zaman müsait değilse , ast sorumluluğu üzerine alarak emri yeni duruma uygun bir tarzda değiştirerek yapabilir ve ilk fırsatta emri yapılmayan veya kısmen yapılan amire bilgi verir.

(3) Emirler, kaide olarak birbirine bağlı makamlar ve komutanlar tarafından bir silsile takip edilerek verilir. İvedi veya zorunlu hallerde bu sıraya uyulmadan da emir verilebilir. Bu takdirde amir atlanmış olan kademelere en kısa zamanda bilgi verir. Böyle bir emir alan ast da amirini haberdar eder.

(4) Bir amirin verdiği emri yaparken, daha büyük amirden, evvelki emre aykırı ikinci bir emir alınacak olursa, ikinci emri veren amire evvelki emir bildirilir. Eğer ikinci amir kendi emrinin yapılmasında ısrar ederse, bu amirin emri yapılır ve emri alan tarafından birinci amire bilgi verilir. Eğer daha büyük amire birinci amirin emrini bildirmeye hal ve zaman uygun değilse vaziyete uygun olan emir kendi sorumluluğu dahilinde yapılır ve amirlere bildirilir.

(5) Emirlerin hizmetle ilgili olması ve yasa ve nizamları bozmaması şarttır.

YEDİNCİ KISIM

Personel İşleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Başvuru ve Şikayet

Başvuru ve usulü

21. (1) Her asker, yazılı ve sözlü olarak en yakın amirinden başlamak koşuluyla , silsile yoluyla, resmi veya özel işleri ile ilgili başvuruda bulunabilir.

(2) Birden fazla kimsenin toplu olarak sözlü veya yazılı başvuruda bulunması yasaktır.

(3) Ayni olay, birden fazla kişinin başvurusuna sebep veya konu olursa, bunların her biri ayrı ayrı yalnız başına başvuru hakkını kullanabilir.

Başvuruyu cevaplama ve

22. Başvurular, takip ve soruşturulmak suretiyle karara bağlanır ve sonucu mümkün olan en kısa zamanda başvuru süresi sahibine mutlaka bildirilir. Bu sure hiç bir halde bir ayı aşamaz.

Şikayet ve usulü

23. (1) Her asker, gerek hizmet, gerekse kişisel işlerine ilişkin yasa ve nizamların kendisine vermiş olduğu hak ve yetkilerin ihlal edilmesi veya ihlal edildiğini zannetmesi halinde, şikayet etmek hakkına sahiptir.

(2) Şikayet, sözlü veya yazılı olarak en yakın amire yapılır. Şikayet en yakın amir hakkında yapılacaksa, bir derece üst amire yapılır ve bunun gibi her şikayet edilen amir geçilir.

(3) Sözlü olarak yapılan şikayetler tutanakla saptanır.

(4) Toplu olarak şikayet yasaktır.

(5) Ayni olay birden fazla kişinin şikayetine sebep veya konu olursa, bunların her biri ayrı ayrı ve yalnız başına şikayet hakkını kullanabilir.

Şikayeti cevaplama süresi

24. (1) Şikayetler ve itirazlar mutlaka soruşturularak karara bağlanır ve sonucu şikayet edene ve ve adli soruşturma gerekli görüldüğü takdirde şikayet olunana mümkün olan en kısa zamanda bildirilir. Bu sure hiç bir halde bir ayı aşamaz.

Bölüm 155

(2) Adli soruşturmaya konu olan şikayetler hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası, Disiplin 13/1979 Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin Kabahat ve Cezaları ve Yargılama Usulü Yasası ve Güvenlik 29/1983 Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtay’ının Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasası 34/1983 kuralları uygulanır.

Şikayetin reddi

25. Şikayetin reddedilmesi halinde, şikayet yapana, şikayet nedeniyle ceza verilmez. Ancak, şikayet ederken bir suç işlemiş veya bir disiplin tecavüzünde bulunmuşsa ayrıca sorumlu olur.

Karar verme yetkisi ve

26. Bir şikayet üzerine karar verme yetkisi şikayete konu olan olay hakkında şikayet olunan disiplin cezası itiraz verme yetkisini haiz olan ilk disiplin amirine verilmiştir. O amirin vereceği karar aleyhine, gerek şikayet eden gerekse şikayet olunan , daha yüksek amirlere silsile yoluyla itiraz edebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Mükafat ve Ceza

Amaç

27. Disiplinin muhafazası ve hizmete ilişkin konularda gelişmeyi teşvik etmek ve sağlamak amacıyla, mükafat veya ceza tedbirlerine başvurulur.

Uygulama

28. Mükafat veya cezaya ait tedbirler Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin Kabahat ve Cezaları ve Yargılama 13/1979 Usulü Yasası, Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası ve Askeri Suç ve Cezalar Yasası uyarınca alınır.

15/1979

29/1983

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İzinler

İzin işlemleri

29. Askerlerin izin işleri, Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası kurallarına göre düzenlenir. Kimlerin izin vermeye 15/1979 yetkisi olduğu, izin işlemlerinin nasıl yapılacağı ve izinle ilgili diğer hususlar Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı tarafından düzenlenir.

Görev yerinden izinsiz

30. (1) Vazifenin bulunmayı gerektirdiği yerden izinsiz hiç bir asker gündüz ve gece ayrılamaz.

ayrılmama

(2) Nöbetçi ve vazifeli olmayan veya kendisine ayrıca özel bir vazife verilmemiş bulunan subay, astsubay , askeri memur ve sivil personel günlük çalışmanın veya eğitimin bitiminde vazife yerinden ayrılabilir.

Çalışma saatleri

31. (1) Kıt’a, karargah ve kurumlarda günlük çalışma saatleri, mevsim, iklim, durum ve hizmetin 15/1979 özelliklerine göre, Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası kuralları çerçevesinde Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca düzenlenir.

(2) Kıta’larda genel çalışma ve hizmet zamanı , kalk saatinden başlar , gece yoklamasından sonra biter.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kıyafet

Üniforma giyme

32. (1) Güvenlik Kuvvetlerinde görevli subay, astsubay, erbaş ve erler hizmet esnasında üniforma zorunluluğu giymek zorundadırlar.

(2) Üniforma giyen her asker, üniformanın şeref ve haysiyetini korumakla yükümlüdür.

(3) Üniforma şekilleri Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanır.

(4) Özel görevler nedeniyle hizmet esnasında sivil elbise giymek ancak amirin iznine bağlıdır.

(5) Subay ve astsubaylar vazife dışında sivil elbise giyebilirler. Sivil elbise ile vazife yerine giriş ve çıkışlar Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca düzenlenir.

(6) Barlar, genelevler, meyhaneler ile bunlara benzer yerlere askerler üniforma ile giremezler.

(7) Askerlerin üniformalı veya sivil elbise ile girmeleri yasaklanan yer ve bölgeler, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanır ve emirle duyurulur.

(8) Kıyafet kavramı içinde olan el, yüz ve saç tuvaletinde sadelik esastır. Favori, biş, sakal ve bıyık bırakılamaz.

(9) Hangi hallerde, görevlerde, zamanlarda ve kimler hakkında, yukarıdaki fıkralarda belirtilen kısıtlamaların uygulanmayacağı Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı tarafından belirlenir.

Kimlik belgesi taşıma

33. (1) (A) Güvenlik Kuvvetlerinde görev yapan subay, astsubay, askeri memur, sivil personel, zorunluluğu mukaveleli erbaş ve er, aylıkçı erbaş ve er, mükellef erbaş ve er, askeri savcı ve askeri 31/2016 yargıçlar ile bunların eş ve çocukları ile anne ve babalarına,

(B) Güvenlik Kuvvetlerinde görev yaparken vefat eden subay, astsubay, askeri memur, sivil personel, mukaveleli erbaş ve er, aylıkçı erbaş ve er, askeri savcı ve askeri yargıçların eş ve çocukları ile anne ve babalarına, ve

(C) Emekli olan subay, astsubay, aylıkçı erbaş ve er, askeri memur, askeri savcı ve askeri yargıçlar ile yaşlılık aylığı almaya hak kazandıktan sonra Güvenlik Kuvvetlerinden ayrılan mukaveleli erbaş ve er ile sivil personele ve bunların eş ve çocukları ile anne ve babalarına şekli ve kullanma biçimi Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca yönerge veya talimat ile saptanan Askeri Kimlik Belgesi verilir.

31/2016

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kapsamındaki kişiler, bu kimlik belgesini resmi veya sivil olarak her zaman üzerinde bulundurmaya mecburdurlar.

SEKİZİNCİ KISIM

Garnizon Komutanlığı, Merkez Komutanlığı ve İnzibat Subaylığı

Garnizon hudutları ve

34. (1) Garnizon hudutları Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanır.

Garnizon Komutanlarının

yetkileri

(2) Garnizon komutanı, garnizona dahil bütün kıt’a ve askeri kurumların disiplin amiridir.

Garnizon komutanları, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenir.

(3) Garnizon komutanlığına ait görevler, yetkiler ve hizmetler, bunların sivil makamlarla ilişkileri Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca düzenlenir.

Garnizonlarda askeri

35. Garnizonlarda askeri konularla ilgili disiplinin muhafazası, önleyici zabıta ve adliye vazifeleri ile disiplinin muhafazası, trafik vazifeleri garnizon komutanlarına aittir.

önleyici zabıta ve askeri

trafik vazifeleri

Merkez komutanlıkları ve

36. (1) Garnizon komutanları, 34’ncü ve 35!inci maddelerde belirtilen vazifeleri merkez inzibat subaylıkları komutanlıkları veya inzibat subaylıkları marifetiyle yürütür.

(2) Merkez komutanlıkları ile inzibat subaylıklarının nerelerde ihdas edileceği , bunların kuruluşu ve kadrosu Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenir.

(3) Merkez komutanlıkları ile inzibat subaylıklarının ermine verilen subay, astsubay, erbaş ve erlerden oluşan kuvvete inzibat kuvveti denir.

(4) Askeri inzibat kuvveti mensupları, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenecek özel işareti taşırlar.

Askeri inzibatların

37. (1) Askeri inzibat erbaş ve erleri, vazife esnasında diğer erbaş ve erlere karşı karakol sıfatını yetkileri ve karakolların yasal yetki ve sorumluluklarına haizdirler.

(2) Subay ve astsubaylar hakkında Askeri inzibat vazifeleri ancak üst veya kendi rütbelerindeki inzibat subay veya astsubayları tarafından yapılabilir. O mahalde yetkili bir inzibat subayı veya astsubayı mevcut değilse, olaya şahit olan üst veya ayni rütbedeki her subay veya astsubay müdahaleye ve inzibat vazifesini yapmaya mecburdur. Ancak ağır cezayı gerektiren suçüstü halinde subayları, astsubayları, askeri memurları, erbaş ve erleri ve sivilleri dahi geçici yakalamaya askeri inzibatlar yetkilidir. Bu şekilde yakalananlar hakkında, bu Yasanın 49’ncu madde kuralları uygulanır.

(3) Astsubay okulu öğrencilerine astsubaylar gibi, Harp Okulu ve dengi yüksek okul öğrencilerine ve yedek subay adaylarına subaylar gibi muamele yapılır.

Polisin askeri kişiyi

38. Üniforma veya sivil elbiseli subay ve astsubaylar, ağır cezalı suçlar dışındaki suçları işledikleri birliğe veya inzibat takdirde, polis tarafından en yakın askeri makama veya inzibat karakoluna davet edilirler. Böyle bir davet karakoluna davet yetkisi alan subay ve astsubaylar bu daveti kabule mecburdurlar. Askeri makam veya inzibat karakolu da olaydan derhal ilgili amirleri haberdar eder.

Askeri inzibatların

39. (1) İnzibat erbaş ve erleri, diğer erbaş ve erleri , inzibat subay ve astsubayları ayni veya ast geçici yakalama yetkisi rütbeli bütün subay , astsubay, askeri memur ve sivil personel ile erbaş ve erleri ve bütün askeri inzibatlar sivil kişileri , aşağıdaki bentlerde gösterilen hallerde geçici yakalama yetkisini haizdirler:

(A) Bu Yasanın 48’nci maddesinde gösterilen hallerde;

(B) Asker kişilerin askeri disiplini bozmaları hallerinde;

(C) Vazifelerini yaptıkları esnada veya vazifelerinden dolayı tecavüz veya hakarete maruz kaldıkları takdirde.

(2) (1) fıkra kuralları çerçevesinde geçici yakalananlar hakkında, bu Yasanın 49.’uncu maddesi kuralları uygulanır.

Askeri inzibat

40. (1) Herhangi Bir olayda askeri inzibat kuvvetinin yeterli gelmemesi halinde, en yakın askeri kuvvetlerinin yeterli kıta’dan asker istenir. İvedi ve geciktirilmesinde tehlike doğacağı değerlendirilen olmaması durumlarda polis örgütünden de yardım isteminde bulunulabilir. Yardıma katılanlar inzibat kuvvetlerinin yetkilerine sahip olurlar.

(2) Askeri inzibatların yardım istemleri üzerine polis yardımda bulunacağı gibi polis tarafından yapılacak yardım istemleri de askeri inzibatlarca yerine getirilir.

İnzibatların silah taşıma

41. İnzibatlar vazifeli bulundukları zamanlarda bu Yasanın 52’nci maddesinde belirtilen silah taşıma ve 53’üncü ve silah kullanma yetkisi maddesinde silah kullanma yetkilerine sahip olurlar.

DOKUZUNCU KISIM

Kışla, Konak ve Ordugahlarda Komutanlık

Kışla, konak ve

42. (1) Müstakil olarak bir kışla, konak veya ordugahta bulunan bir kıt’a veya askeri kurumun ordugahlarda komutanlık komutanı veya amiri ayni zamanda bu yerlerin kışla, konak veya ordugah komutanıdır.

(2) Muhtelif birlik veya kurumların bir arada bulunduğu kışla, konak veya ordugahlarda komutanlık en büyük rütbeli komutan veya amire aittir.

Kışla subayı

43. (1) Her kışlada, kışla binaları ve teçhizatının daima iyi halde bulundurulmasını sağlamakla görevli bir subay veya astsubay bulunur. Bu kişiye kışla subayı denir.

(2) Bu vazifelerin kimin tarafından yapılacağı, kadrolarda ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca yapılan düzenlemelerde gösterilmemişse, kışla komutanı, emrindeki subay ve astsubaylardan birine bu görevi verir.

ONUNCU KISIM

Askerlikte Nöbet Hizmetleri

Nöbet hizmetinin niteliği

44. (1) Nöbet, askerlikte müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak amacıyla, bu ve anlamı hizmetlerin, belli bir sıra ve süre ile subay, astsubay, askeri memur, askeri öğrenci , erbaş ve erlerle Güvenlik Kuvvetlerinde görevli bulunan tüm sivil kişiler tarafından yapılmasıdır.

(2) Nöbetçi, nöbet hizmetinin yapılması için görevlendirilen kişidir.

Nöbet hizmetine tabi

45. Kıta’larda, karargahlarda ve askeri kurumlarda nöbet hizmetlerine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, tutulanlar, nöbet nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ve şekli ile nöbetçilere ait vazifeler Güvenlik Kuvvetleri hizmetlerinin yapılışı, Komutanlığınca belirlenir.

nöbetçiler ve vazifeleri

İKİNCİ BÖLÜM

Karakol, Karakol Nöbetçisi ve Devriye

Karakol, karakol

46. (1) Karakol, barışta ve seferde emniyet, muhafaza, disiplin ve gözetleme maksatları için konulan nöbetçisi ve devriye ve bir amirin emrinde bulunan silahlı bir kısım askerdir.

(2) Karakol nöbetçisi, (1)’inci fıkrada yazılı maksatlarla bir karakoldan veya bir kıta’dan herhangi bir suretle çıkarılan ve bir yere konulan ve belli bir talimatı ve mıntıkası bulunan silahlı tek veya çift erbaş veya erlerdir.

(3) Devriye, barışta ve seferde (1)’inci fıkradaki maksatlarla muayyen bir mıntıkada gezerek vazife gören çift veya daha fazla silahlı askerlerdir.

(4) Kıta’sı olmayan karargah veya askeri kurumların karakol nöbetçisi veya devriyeleri o mevkideki en yakın birlikten veya nizam karakolundan temin olunur.

Nizam karakolları

47. (1) Nerede bulunursa bulunsun, her kıt’a veya kıta’sı bulunan karargah ve askeri kurumlar, subay ve astsubay komutasında bir nizam karakolu çıkarmaya mecburdurlar.

(2) Nizam karakolunun vazifesi, yakın emniyet, gözetleme, muhafaza ve disiplindir. Uzak emniyet ise ileri karakollara aittir.

(3) Nizam karakol personeli seferi teçhizatlı ve silahlı olur.

Nizam karakol kuvveti, çıkaracağı devriye ve karakol nöbetçilerinin sayısına göre hesaplanır.

(4) Eğer bir bina, kışla, konak veya ordugahta değişik sınıflardan birlikler bulunuyorsa, nizam karakol vazifesi, hale göre kışla, konak veya ordugah komutanının tertibi üzerine sıra ile yapılır.

Karakol, karakol

48. (1) Karakol hizmetinde bulunan subay, astsubay, erbaş veya erler ile karakol nöbetçisi ve nöbetçisi ve devriyelerin devriyeleri, kendi bölgeleri içinde , aşağıdaki bentlerde belirtilen hallerde askeri veya geçici yakalama yetkisi sivil kişileri müzekkeresiz olarak geçici yakalama yetkisine sahiptirler:

(A) Bir suç işlerken suçu işleyen kişileri veya bir suç işledikten sonra kaçan kişileri;

(B) Kendi muhafazası altına verilmiş insanlar ile eşyaya müdahale veya müdahale tehdidi olması halinde böyle bir müdahale veya tehdidi önlemek için geçici yakalanması gerekli görülen müdahaleci veya müdahale tehdidinde bulunan kişileri;

(C) Karakola, karakol nöbetçisine veya devriyelere tecavüz eden veya müessir fiilde bulunan bir kişinin bu fillere devamının önlenmesi ancak geçici yakalanması ile kabil olduğu takdirde bu kişiyi;

(D) Disiplin amacıyla, izinsiz kıta’sı dışında rastlanan veya korunması için yakalanması gerekli görülen askerleri;

(E) Yasal tutukluluktan firar eden veya etmeye teşebbüs eden asker kişileri.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen karakol, karakol nöbetçileri ve devriyeler (1)’inci fıkra bentlerinde belirlenen hallerde, karakol amirinin ve bağlı bulundukları kıt’a, karargah ve askeri kurumun nöbetçi amirlerinin emri ile de asker ve sivil kişileri geçici olarak yakalarlar.

Geçici yakalama

49. (1) Geçici yakalama, kişinin vücudu üzerine el koymak ve/veya geçici yakalandığının kendisine söylenmesi ile olur ve geçici yakalanan kişinin üzerinde silah olarak kullanılabilecek aletler alınır.

(2) Yakalananlara yakalanma nedenleri bildirilir.

(3) Geçici yakalanan kaçmaya teşebbüs ettiği takdirde, silah kullanılacağı hemen kendisine bildirilir.

(4) Yakalanan kişi derhal, asker olması halinde, askeri inzibat veya askeri birliğe, asker olmaması halinde ise polis örgütüne teslim edilir.

(5) Geçici yakalanan ve (4)’ncü fıkra uyarınca askeri birlik veya polis örgütüne teslim edilen kişiler, yasal kovuşturmayı gerektiren bir sebep varsa, en geç yirmi dört saat içinde, yetkili askeri veya sivil yargı mercileri önüne çıkarılır. Aksi takdirde, yakalanmalarından başlayarak en geç yirmi dört saat içinde serbest bırakılırlar.

ONBİRİNCİ KISIM

Hazır Kıt’a

Hazır kıt’a

50. (1) Hal ve durumun gerektirdiği zamanlarda her kışla, konak ve ordugahta, derhal kullanılmak üzere ayrıca bir hazır kıt’a bulundurulur.

(2) Hazır kıt’a, gece dahi seferi teçhizatlı, silahlı ve giyimli olarak harekete hazır bir şekilde bulundurulur. Bu kıta’nın nöbette uyku uyuyup uyuyamayacağı çıkaran komutanca belirlenir.

(3) Sıkıyönetim, seferberlik, savaş hali veya olağanüstü durum halinde bütün kuvvet hazır kıt’a halinde bulundurulur.

ONİKİNCİ KISIM

Asayişin Sağlanması İçin Askerin Nasıl Kullanılacağı

Asayişin sağlanması için

51. İç tehlikelere karşı asayişin sağlanması için Silahlı Kuvvetlerin nasıl kullanılacağı Anayasanın 124’ncü , askerin nasıl 125’nci , 126’ncı , 127’ci ve 128’nci maddelerinin kurallarına göre düzenlenir.

kullanılacağı

ONÜÇÜNCÜ KISIM

Askerlerin Silah Taşıma ve Kullanma Yetkileri

52. Askerler, resmi veya sivil elbiseli görevde bulundukları sırada silah taşımaya yetkilidirler. Astsubay çavuşlar dışında kalan subaylar ve astsubaylar , hizmet dışında da resmi veya sivil zati tabancalarını göze görünmeyecek şekilde taşıyabilirler.

Silah kullanma yetkisi

53. Askerler, karakol, karakol nöbetçisi, devriye, ulaştırmanın korunması hizmetlerinde veya asayişi sağlamak için görevlendirildiklerinde, aşağıdaki fıkralarda gösterilen hallerde silah kullanmaya yetkilidirler:

(1) Bu hizmetlerden birini yaparken müessir bir fiil ile saldırıya uğranılması veya müessir bir fiil veya tehlikeli bir tehdit ile bu hizmetlerin yapılmasına karşı konması hallerinde , saldırının, müessir fiilin veya karşı koymanın bertaraf edilmesi amacıyla;

(2) Bir saldırı veya karşı koymaya elverişli aleti veya silahı bırakmaya davet edildiği halde , bu davete uymayan veya bıraktığı silahı tekrar almaya davranan veya alan kimseyi itaate zorlamak için;

(3) Bu Yasanın 48’nci maddesi uyarınca yakalanan bir kimsenin veya muhafaza ve sevki kendisine verilmiş bir tutuklunun veya hükümlünün kaçması veya kaçmaya teşebbüs etmesi ve verilecek dur emrini dinlemediğinin görülmesi üzerine, başka türlü ele geçirilmesi olmadığı takdirde yakalanması için;

(4) Kendi muhafazasına verilmiş olan insan ve her türlü eşyaya yönelik saldırıyı önlemek amacıyla;

(5) Meşru müdafaa halinde;

(6) Bu maddede sayılan görevleri yapan askerlere, sözle yapılan sataşma veya hareketlerin bertaraf edilmesi sırasında mukavemet, taarruz, müessir fiil veya tehlikeli bir tehditle karşılaşıldığında bu halleri gidermek için.

Asayiş görevlerinde silah

54. Asayiş görevlerinde silah kullanma, silah kullanılması için başka çare kalmaması veya silah kullanılmasına kullanmak için koşullar zaruret olması koşuluna bağlıdır. Şöyle ki:

(1) Kişi veya topluluk silahsız ise taarruz, mukavemet, müessir fiil veya tehdidin derecesine göre asayiş hizmeti ile görevli birlik komutanı gerekli uyarmayı yaparak silah kullanılacağını ihtar eder. Bu ihtara itaat edilmezse, bunu sağlayacak dereceden başlamak üzere silah kullanılabilir.

(2) Kişi ve topluluk, saldırı, karşı koymak, müessir fiil veya tehdit esnasında silahlı ise veya bu gibi eylemlerini önemli derecede etkileyecek aletleri taşıyorsa, silah veya aletlerin bırakılması ihtar olunur. Buna rağmen taarruz veya mukavemet devam ederse, itaati sağlayacak dereceden başlamak üzere silah kullanılabilir.

Silah kullanma şekli

55. (1) Silah çeşitlerine göre, etkili olabilecek şekilde kullanılır. Önce kesici ve dürtücü silahlar ile ateşli silahlar hedefe yöneltilir, sonra ateşli silahların dipçik ve kabzaları kullanılır, daha sonra kesici ve dürtücü silahlar ile ateşli silahlar bilfiil kullanılabilir.

Silah kullanmak mutlaka ateş etmek değildir. Ateş etmek en son çaredir. Önce havaya ihtar ateşi yapılır, sonra ayağa doğru ateş edilir. Buna rağmen taarruz veya mukavemet tehlikeli bir tehdide varacak şekilde devam ederse, hedef gözetilmeksizin ateş edilir.

Ateş emri veya

56. (1) Ateş etmek, ateş etme emrinin verilmiş olmasına bağlıdır.

kendiliğinden ateş etmek

(2) Ateş emri verilmemiş olsa dahi, her asker silahını kullanabilir. Ancak silahını kullanacağı zaman ve kullanma derece ve şeklinin tayini, her olayın cereyan ettiği haller ve koşullar göz önünde tutularak silahını kullanacak asker tarafından bizzat takdir olunur.

Ateş emri vermeye yetkili

57. (1) Hizmetle ilgili görevleri yapmak için birliğe görev veren üst komutan, olay yerinde makamlar bulunuyorsa, sözle ateş emri veremeye yetkilidir. Komutan bu emri yazı ile teyit eder.

(2) Asayişe memur edilen kuvvetlerin olay yerinde bulunan birlik komutanı veya asayişe memur edilen birliklerin parçalarına komuta eden en küçük komutan veya amirler, daha önceden emir verilmemiş olsa bile, sözle ateş emri vermeye yetkilidir.

Sorumluluk

58. (1) Her olayın cereyan ettiği haller ve şartlar göz önünde tutulmak koşuluyla, bu Kısım 13/1979 kurallarına göre silahını kullanan asker ve silah kullanma emrini veren birlik komutanına 29/1988 sorumluluk yüklenemez.

Ancak, bu Kısım kurallarının öngördüğü koşulların oluşmaması ve keyfi silah kullanılması halinde silah kullanan asker ve/veya silah kullanma emri veren birlik komutanı sorumlu tutulur ve Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin, Kabahat ve Suçları ve Yargılama Usulü Yasası ile Askeri Suç ve Cezalar Yasası uyarınca cezalandırılır.

(2) Silah kullanma yetkisini haiz bulunan her asker veya silah kullanma emrini vermeye yetkili her komutan , bu Yasanın kendisine vermiş olduğu yetkileri yerinde ve zamanında kullanmaz ve silahlarından tamamıyla istifade etmezse , fiili niteliğine göre ve Askeri Suç ve Cezalar Yasası kuralları çerçevesinde cezalandırılır.

ONDÖRDÜNCÜ KISIM

Sağlık Hizmetleri

59.

Sağlık hizmetlerinde esas Sağlık hizmetlerinde personelin fizik ve moral durumlarının izlenmesi ve koruyucu hekimliğin uygulanması esastır.

Sağlık hizmetlerinde

60. Sağlık hizmetlerinin görülmesinden ve yürütülmesinden kıt’a komutanları veya kurum amirleri ile bunların sorumluluk tabipleri sorumludur.

Hastalanan askerlerin,

61. (1) Erbaş ve erlerin kıt’a, karargah ve kurumlara katılış ve ayrılışlarında genel sağlık sivil memurların ve sivil muayeneleri yapılır. Bu muayeneler ilk altı aylık devrede üç ayda bir; bundan sonraki devrede personelin muayene ve altı ayda bir olmak üzere tekrarlanır. Muayene sonuçları sağlık fişlerine kaydedilir. Komutan tedavilerine ait genel ve amirler bu muayene sonuçlarına göre erbaş ve erlerin sağlık durumunu izler.

hükümler

2, 57/2000

(2) Kıt’a veya askeri kurumun bulunduğu yerden başka bir yerde hastalanan askerler, sivil memurlar ve sivil personel hastalıklarını en yakın garnizon veya birlik komutanlığına haber veririler. Bu garnizon veya birlik komutanlığı gereğinde hastanın nezdinde tabip göndermeye , gerekiyorsa hastayı en yakın devlet hastahanesine veya askeri hastahaneye sevk etmeye mecburdur. Bu komutanlık, durumdan ayrıca hastanın bağlı bulunduğu birlik komutanlığını haberdar etmekle yükümlüdür.

(3) Hastanın veya tabibin naklinde askeri vasıtaların mümkün olmadığı hallerde sivil nakil vasıtalarından yararlanılır ve masrafı savunma bütçesinden ödenir.

Sağlık muayeneleri

62. (1) Erbaş ve erlerin kıt’a veya askeri kurumlara katılış ve ayrılışlarında genel sağlık muayeneleri yapılır. Bu muayeneler ilk altı aylık devrede ayda bir, bu devreden sonra üç ayda bir olmak üzere tekrarlanır. Muayene sonuçları sağlık fişlerine kaydolunur. Komutan ve amirler bu muayene sonuçlarına

göre erbaş ve erlerin sağlık durumunu izler ve denetler.

(2) Komutan veya kurum amirlerinin muvafakati ile tabipler, sağlık durumunun denetimine gerek görülen subay, astsubay ve askeri memurlar ile sivil personeli muayeneye tabi tutabilir ve gerekiyorsa, hastahaneye sevk edebilir. Ayrıca her subay, astsubay, askeri memur ve sivil personel en çok üç yılda bir sağlık muayenesine tabi tutulur.

Hastalanan ve ölen subay,

63. (1) Hastalanan erbaş ve erler hastalıklarını amirlerine derhal haber vermeye mecburdurlar.

astsubay, erbaş ve erlere Hastalanan bunu yapmazsa durumu bilenler amirlerine bildirirler. Hasta, acil vakalarda uygulanacak usul derhal, diğer hallerde vizite zamanında tabibe gösterilir. Tabibin gerekli gördüğü erbaş ve erler hastahaneye gönderilir. Acil hallerde, seri vasıtalardan yararlanılır.

(2) Mesai saati dışında hastalanan, kıt’a tabibi yoksa, acil hallerde doğrudan doğruya en yakın hastahaneye sevk edilir.

(3) Hastahaneden dönenler kıt’a ve kurum tabibine gösterilirler.

(4) Barışta ve savaşta subay, astsubay, erbaş ve erlerin ölmeleri veya şehit olmaları halinde cenaze giderleri ile cenazenin nakli, istenilen yere götürülmesi veya getirilmesi giderleri savunma bütçesinden ödenir.

Hastalanan subay,

64. (1) Hastalanan subay, astsubay ve askeri memurlar ile sivil personel hastalıklarını bizzat yahut astsubay ve askeri yazı ile veya başka bir vasıta ile amirlerine bildirmeye mecburdurlar. Amirleri de hastalık memurlar ile sivil haberini alınca hastayı kıt’a kurum tabibine muayene ettirir. Tabibin bulunmaması halinde personel ve emeklilere ve daha üst amirlere başvurur ve hastanın muayenesini ve gerekiyorsa en uygun devlet bunların ailelerine hastahanesine veya askeri hastahaneye naklini sağlar. Bunların muayene ve tedavilerine uygulanacak usul ilişkin diğer hususlar 61’nci madde kurallarına göre yürütülür.

(2) Acil vakalarda hasta, durumunu amirine bildirmekle beraber, yakınsa kendi kıt’a veya askeri kurum tabibine, değilse sırası ile civardaki diğer kıt’a veya askeri kurum tabibine, bunlardan hiç biri mevcut değilse, serbest çalışan bir sivil tabibe başvurabilir. Serbest çalışan tabibe başvurma zorunluluğu hasıl olduğu takdirde muayene, tedavi ve nakil masrafı bu Yasanın 65’nci maddesine göre karşılanır.

(3) Subay, astsubay ve askeri memurlar ile sivil personelin yasal olarak bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri, muayene ve tedavileri için bölgede bulunan Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı birlik ve kurum tabiplerine veya devlet veya askeri hastahanelere başvurabilirler.

(4) Subay, astsubay ve askeri memur ve sivil personel emeklileri ile bunların yasal olarak bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri için de (3)’ncü fıkra kuralları geçerlidir.

Tedavi giderleri

65. Bu Yasa kapsamına girenlerin tedavi giderleri Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasının 26’ncı maddesi kuralları 15/1979 çerçevesinde karşılanır.

ONBEŞİNCİ KISIM

Yoklamalar

Günlük yoklamalar

66. (1) İnsan ve varsa hayvan mevcutlarını almak ve silah, malzeme ve her türlü eşyada vukuat olup olmadığını anlamak amacıyla, kıt’a, karargah ve kurumlarda biri sabah, diğeri akşam , üçüncüsü de gece olmak üzere günde üç defa yoklama yapılır.

(2) Gerek görüldüğü durumlarda (1)’inci fıkrada belirtilen günlük belirli yoklamalardan başka yoklamalar da yapılabilir.

Sosyal tesis ve

67. (1) Güvenlik kuvvetleri mensupları arasında dayanışmayı artırmak, sosyal, moral ve diğer faaliyetler ihtiyaçları elverişli koşullarda sağlamak amacıyla, orduevleri, dinlenme kampları, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve askeri kantinler kurulabilir.

(2) Orduevlerinin , askeri gazino ve kışla gazinolarının sermayeleri:

(A) İşletme gelirlerinden;

(B) Üye aidatlarından;

(C) Bağışlardan; ve

(D) Savunma bütçesine konacak ödeneklerden oluşur.

(3) Orduevleri, dinlenme kampları, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve askeri kantinler , askeri bina olup askeri mahal vasıf ve mahiyetini haizdir.

(4) Orduevleri ve müştemilatının kadro, kuruluş, idare, murakabe ve muhasebeleri ile işletme şekilleri tüzükle saptanır.

(5) Orduevleri, askeri gazino ve kışla gazinolarından elde edilen gelirler, bu yerlerin bakım ve idamesine, yenilenmesine, modern hale getirilmesine, yeniden inşaasına ve kitaplıkların kurulması ile zenginleştirilmesine harcanır.

Askeri kantinler

68. (1) Her kışlada askerlerin çeşitli zaruri ihtiyaçlarını daha ucuza ve kolaylıkla sağlamak amacıyla, bir kantin kurulur.

(2) Kantinlerin gelirleri, kurulmaları, yönetilme ve murakabeleri, işletme ve denetim şekilleri Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanır ve düzenlenir.

(3) Kantinlerin işletilmesinden elde edilen kar, kışla komutanının emriyle, ödeneği olmayan veya ödeneği olup da yeterli gelmeyen zaruri ve resmi işlere harcanır.

Askeri nakil

69. (1) Subay, astsubay, askeri memur, askeri yargıç, askeri savcı, sivil personel, mukaveleli erbaş vasıtalarından yararlanma ve erler ile aileleri ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının belirleyeceği esaslar 31/2016 çerçevesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri dahil, emekli subay ve astsubaylar ile aileleri aşağıdaki bendlerde belirtilen durumlarda, askeri nakil vasıtalarından yararlanabilirler:

(A) Mesaiye geliş ve gidiş için tahsis edilecek servis vasıtalarından;

(B) Şehir içi eşya nakline tahsis edilecek vasıtalardan; ve

(C) Uzak iskan bölgelerinde oturanların kendileri ve ailelerinin şehirle bağlantılarının sağlanması ve çocuklarının okula götürülüp getirilmesi için Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca tahsisi uygun görülen servis vasıtalarından.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen amaçlar için nakil vasıtalarının tahsisi ve bunlardan yararlanma şekli Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca yönerge veya talimat ile belirlenir.

ONALTINCI KISIM

Çeşitli Kurallar

Askeri memurlar ve sivil

70. (1) Güvenlik Kuvvetlerinde çalışan askeri memur ve sivil personel, bu Yasanın askerlere yüklediği personel sorumluluk ve hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından:

(A) Amir vazifesi alanlar, emri altındaki bütün asker ve personele hizmetin gerektirdiği emirleri verebilir, ancak ceza verme yetkileri yoktur.

Cezalandırılmak gereken hallerde en yakın askeri amire başvurulur.

(B) Askeri memur ve sivil personel, emrinde çalıştıkları askeri amirlere karşı ast durumunda olup bu Yasanın 18’nci maddesi ile asta yüklenen vazifeleri aynen yapmaya mecburdurlar. Aksine davranışta bulunanlar hakkında Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Disiplin, Kabahat ve Cezalar ve Yargılama Usulü Yasası ile Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasında öngörülen cezai müeyyideler uygulanır.

(2) Askeri memur ve sivil personelin başvuru ve şikayetleri, bu Yasanın 21’nci, 22’nci ve 23’ncü maddelerinde belirtilen kurallara bağlıdır.

(3) Askeri memur ve sivil personel, bu Yasanın 67’nci maddesinde öngörülen sosyal tesis ve faaliyetlerden yararlanırlar.

(4) Askeri memur ve sivil personel, Güvenlik Kuvvetlerinde gördükleri hizmetlerin özellikleri göz önüne alınarak bu Yasanı 44’ncü maddesi uyarınca nöbet hizmetlerine sokulabilirler.

(5) Sivil personelin vazife esnasındaki kıyafetleri Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanır.

Askeri öğrencilerin

71. Askeri öğrenciler, subaylara karşı ast durumunda olup gerek kendi aralarında gerekse erlere karşı astlık ve astlık ve üstlük üstlük ilişkileri yoktur. Astsubay Hazırlama ve Astsubay Sınıf Okullarındaki askeri öğrenciler astsubaylara ilişkileri karşı da ast durumundadırlar.

Askeri merasimler

72. Askeri merasimler, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca saptanan kurallar ve yapılan düzenlemeler çerçevesinde yapılır.

Spor faaliyetleri

73. (1) Güvenlik Kuvvetleri mensupları, kendi kıt’a , karargah ve kurumları içerisinde amatör spor faaliyetlerinde bulunabilirler.

(2) Bu faaliyetler Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığınca düzenlenir.

(3) Lisanslı sporcular, ilgili federasyonun başvurusu ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının izin vermesi koşuluyla spor kulüplerinde her çeşit müsabaka ve antrenmanlara katılabilirler.

Esirler ve mülteciler

74. Esirler ve mültecilerin yedirilmesi ve giydirilmesi, esirlere yapılacak muameleler ve esirlerle ilgili diğer işlemler yapılacak bir tüzükle düzenlenir.

ONYEDİNCİ KISIM

Son Kurallar

Tüzük yapma yetkisi

75. Bakanlar Kurulu, bu Yasanın 11’nci, 67’nci ve 74’ncü maddelerinde öngörülen tüzükler yanında aşağıda öngörülen konularda da tüzük yapma yetkisine sahiptir:

(1) Rütbe sahiplerinin vazifelerini belirlemek amacıyla;

(2) Başvuru ve şikayetlerin yapılması, incelenmesi ve değerlendirilmesi konuları ile kararlara karşı itirazlar hakkında uygulanacak esasları belirlemek amacıyla;

(3) İzinlerin verilme ve uygulanma yöntemini düzenlemek amacıyla;

(4) Üniforma şekilleri ve giyilmesi ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla;

(5) Nöbet hizmetlerinin yapılması ve nöbetçilerin vazifeleri ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla;

(6) Sağlık hizmetlerinin yürütülmesi ve sağlık muayeneleri ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla;

(7) Hastalık ve ölüm hallerinde subay, astsubay, erbaş ve erlere uygulanacak usule ilişkin düzenlemeler yapmak amacıyla;

(8) Askeri kantinlerin kuruluşu, yönetimi, denetimi ve işletilmesine ilişkin esasları düzenlemek amacıyla ; ve

(9) Nakil vasıtalarının tahsisi, kullanılma ve yararlanma ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla.

Yürürlüğe giriş

76. Bu Yasa, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunca kabul edildiği tarihten başlayarak yürürlüğe girer.