Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 20 Mart 2006 tarihli Kırkdokuzuncu Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan “Özel Huzurevleri Yasası” Anayasanın 94’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
ÖZEL HUZUREVLERİ YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Madde 2. Tefsir
Madde 3. Amaç
Madde 4. Kapsam
İKİNCİ KISIM
Özel Huzurevlerinin Açılmasına ve
İşletilmesine İlişkin Kurallar
Madde 5. İzin
Madde 6. Özel Huzurevi Açabilme ve/veya Çalıştırabilme Koşulları
Madde 7. İzinlerde Alınacak Harç
Madde 8. Özel Huzurevlerinde Bulundurulacak Görevliler ve İç Hizmetlerde Uyulacak Kurallar
Madde 9. Yaşlı Kişilerin Özel Huzurevlerine Kabul İşlemleri
ÜÇÜNCÜ KISIM
Denetim
Madde 10. Denetim
Madde 11. Denetim Sonuçlarının Bildirilmesi ve Sonuçları
DÖRDÜNCÜ KISIM
Reklam Yapılmasının Kısıtlanması ve Suç ve Cezalar
Madde 12. Reklam Yapmanın Kısıtlanması
Madde 13. Suç ve Cezalar
BEŞİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
Geçici Madde 1. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Açılmış ve Halen Faaliyette Olan Mevcut Özel Huzurevlerinin Durumu
Madde 14. Yürütme Yetkisi
Madde 15. Yürürlüğe Giriş
Sayı: 32/2006
ÖZEL HUZUREVLERİ YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, “Özel Huzurevleri Yasası” olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
"Bakan", Sosyal Himıet işleri ile görevli Bakanı anlatır.
"Bakanlık", Sosyal Himıet işleri ile görevli Bakanlığı anlatır.
"Daire", Sosyal Himıetler Dairesini anlatır.
"Özel Huzurevi", yaşlı kişileri huzurlu bir ortamda korumak, bakmak, sosyal, psikolojik ve tıbbi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan özel sosyal himıet kuruluşunu anlatır.
"Yaşlı", 50 yaş ve daha yukan yaşlarda olan kişileri anlatır.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı, ülkemizde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere ait özel huzurevierinin açılışına, verilecek hizmete, çalıştınlacak personele, özel huzurevinin çalıştınlmasma, ücret, denetim, devir ve kapatılma işlemlerine ilişkin esasları belirlemektedir.
Kapsam
4. Bu Yasa, ülkemizde faaliyet gösteren veya gösterecek olan gerçek veya tüzel kişilerce açılan özel huzurevlerini kapsar.
.
İKİNCİ KISIM
Özel Huzurevlerinin Açılmasına ve
İşletilmesine İlişkin Kurallar
İzin
5. (1) Özel huzurevi açabilmek veya işletebilmek için Daireden izin alınması gerekir.
(2) Özel huzurevi açmak veya işletmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasanın 6'ncı maddesinde öngörülen koşulları kanıtlayıcı belgeleri de sunmak suretiyle Daireye başvururlar.
(3) Başvurular, Daireden temin edilecek bir başvuru formu ile yapılır.
(4) Daire, bu Yasanın 6'ncı maddesinde öngörülen koşulları taşıyan gerçek veya tüzel kişi başvuru sahiplerine özel huzurevi çalıştınlmasının uygun bulduguna ilişkin "Özel Huzurevi Açma ve/veya Çalıştırma İzni" verir.
Ancak Daire bu başvunıyu degerlendirirken, özel huzurevi olarak işletilecek yer ve binanın bu Yasada öngörülen nitelik ve koşulları taşıyıp taşımadığını yerinde de incelemek suretiyle değerlendirir.
(5) İşletme izinleri devredilebilir. Ancak devir ve nakil işlemlerinde Dairenin izni alınır.
(6) Verilen izinler, özel huzurevi olarak işletilecek binanın uygunluğunu öngören "İşyeri İzni" ile bu gibi yerlerin sahibi ve/veya işletmecisi olabilme sıfatının taşıdığını öngören "İşletme İzni" olmak üzere iki ayrı belge halinde düzenlenir. İşyeri izninde hangi binanın huzurevi olarak işletileceği; işletme izninde de işletmecinin hangi binayı huzurevi olarak işleteceği belirtilir.
(7) İşyeri izni ile işletme izni binanın girişinde kolaylıkla görülebilecek bir şekilde asılır.
Özel Huzurevi Açabilme
6. (1) Özel huzurevi açabilmek ve/veya çalıştırabilmek için aranan koşullar şunlardır:
ve/veya Çalıştırabilme (A) Kuzey Kıbns Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak;
Koşulları Ancak Bakanlar Kurulunun uygun bulduğu yabancı gerçek veya tüzel kişiler de bu Yasada öngörülen kurallar tahtında ve bu maddede belirtilen koşulları yerine getirmeleri durumunda özel huzurevi açabilir ve/veya çalıştırabilirler.
Yirmi beş yaşını bitirmiş olmak;
Affa uğramış olsa dahi beş yıldan fazla hapis cezasına çarptınlmamış olmak veya kasten adam öldürme, adam öldürmeye teşebbüs, uyuşturucu madde imal etme, ithal etme, tasarrufunda bulundurma, kullanma veya alıp satma, ırza geçme veya ırza geçmeye teşebbüs veya benzeri suçlardan, dolandıncılık. hileli iflas, rüşvet almak veya vermek veya hırsızlık suçlarından biriyle mahkum olmamış olmak;
Başvuru sahibi, yukarıda öngörülen suçların herhangi birinden mahkum olmadığını gösteren belgeyi, Polis Genel Müdürlüğünden sağlar.
(Ç) Bulaşıcı hastalığı olmadığını, akıl ve ruh sağlığının yerinde olduğu gösteren Sağlık Kurulu Raporu sahibi olmak.
(2) Özel huzurevi olarak açılacak ve/veya işletilecek bina veya yerin aşağıdaki koşullan taşıması gerekir:
(A) Yapısal olarak huzurevi işletilmeye uygun olması;
(B) Yapısal ve donanım açısından temizlik, hijyen ve sağlık koşullanna uygun olması, yeteri kadar ısıtma-soğutma havalandırma, yangın güvenlik ve diğer ihtiyaçları karşılayabilecek donanımda olması; ve
(C) Bina mimari olarak, yaşlı kişilerin odaları, oturma salonları, banyo, yemek salonları, bahçe ve benzeri düzeni huzurevi amaçlanna uygun olması.
(3) Bu Yasanın 5'inci maddesi uyarınca özel huzurevi işletme izni için yapılacak başvurularda, özel huzurevinin çalışma usullerini, hizmet verecek personele ve hizmet-lerine ilişkin bilgiler ile yaşlı kişi kabul işlemlerine ilişkin iç hizmetlerinin detaylı izahı yazılı olarak Daireye ibraz edilir.
(4) Özel huzurevi olacak binanın donanım ve yapısal özelliklerine ilişkin teknik hususlar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle düzenlenir.
(5) Özel huzurevi sahibi veya çalışanı özel huzurevinde bulunan yaşlıya borç yükleyecek şekilde herhangi bir belgeye imza attıramaz, yaşııyı borçlandıramaz.
(6) Özel huzurevi sahibi veya çalışanı özel huzurevinde bulunan yaşlının mal varlığı ile ilgili mahkeme kararı olmadan mirasından pay alamaz.
İzinlerde Alınacak Harç
7. (1) İşyeri izni ve işletme izni verilirken Daire tarafından aşağıda öngörülen miktarda harç alınır:
İşyeri izni için, asgari ücret kadar;
İşletme izni için, aylık asgari ücretin yarısı kadar;
(2) İşyeri izni ile işletme izni, her yıl Ocak ayı içerisinde yukarıdaki (l)'inci fıkrada öngörülen harçlar ödenmek suretiyle yenilenir.
48/1977 Ocak ayı içerisinde ödenmeyen izin bedelleri, Kamu Alacakları Tahsili Usulü Yasasında 28/1975 öngörülen şekilde gecikme zammı eklenmek suretiyle ilgiliden tahsil edilir.
31/1988
31/1991
23/1995
4/1999
35/2005
(3) Özel huzurevinin devir ve nakil işlemlerinde asgari ücret kadar harç alınır.
(4) Bu madde amaçları bakımından asgari ücret, ilgili mali yılın Ocak ayında yürürlükte olan aylık asgari ücreti anlatır.
(5) Bu madde amaçları bakımından alınacak harç Daire tarafından Yuva ve Yurtlar Fonuna yatınlır.
Özel Huzur-evlerinde
8. (1) Her özel huzurevi, iç hizmetler için aşağıda öngörülen görevlileri tam zamanlı veya yarı Bulundurulacak Görevliler zamanlı olarak bulun-durması gerekir:
ve İç Hizmetlerde (A) Yönetici; özel huzurevinin işletilmesinden, hizmetlerin, yönetsel ve teknik tüm Uyulacak Kurallar işlerinin amacına uygun olarak yürütülmesinden, yaşlı kişilerin en iyi şekilde bakım ve korunması ile sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmasından birinci derecede sorumludur.
Yöneticinin, üniversitelerin tıp, idari ilimler, sosyal hizmetler, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, fizyoterapi veya hemşirelik bölümlerinden mezun olmuş kişilerden olması gerekir.
Bir kişi birden fazla kuruluşun yöneticisi olamaz.
(B) Doktor; kuruluşun sağlık hizmetlerini, yaşlı kişilerin sağlık kontrolü ve tıbbi tedavilerini yapmaktan sonımludur. Özel huzurevi, kapasitesine göre yeterli sayıda doktor istihdamı
veya tıbbi tedaviye yönelik doktordan hizmet alımı yapabilir.
Doktorun iç hastalıkları uzmanı veya geriatri uzmanı veya pratisyen olması tercih edilir. Özel huzurevinde tam zamanlı, yarı zamanlı ya da belirli gün ve saatlerde bir doktor çalıştırılması esastır.
(C) Sosyal Çalışmacı; özel huzurevine girmek için başvuran yaşlı kişinin, sosyal incelemesini yapmak, kuruluşa
uyumunu sağlamak, sorunlarının çözümüne, yakınları ve toplumla ilişkilerini sürdürmelerine yardımcı olmak ve yaşlı kişinin ilgi alanlarına göre boş zaman değerlendirici etkinlikler düzenlemekten sorumludur.
(Ç) Psikolog; yaşlı kişinin psiko-sosyal incelemesini yapmak, kuruluşa uyumunu sağlamak, sorunlarını gerektiğinde yakınları ile ilişkiler kurarak çözmelerine yardımcı olmak, boş zamanlarını değerlendirici etkinliklere katkıda bulunmaktan sorumludur.
(D) Hemşire; yaşlı kişiyi muayeneye hazırlamak, doktorun belirlediği tıbbi tedaviyi uygulamak, ilaçlarını düzenli almalarını sağlamak, hayati bulgularını düzenli takip edip kayıt tııtmak, huzurevinde bulunan her yaşlı için günlük rapor hazırlamak ve kuruluşun ve yaşlı kişinin hijyenik temizliğinin denetlenmesi ile ilgili görevlerden sorumludur.
(E) Bakıcı; kuruluşta yaşlı kişilerin bakımı ile kuruluşun temizlik ve düzeninden sorumludur. Bakıcının en az ilkokul mezunu olması gerekir.
(F) Aşçı; yaşlı kişilerin yemeklerinin sağlık koşullarına uygun olarak pişirilmesinden ve servisinden sorumludur.
(G) Diğer görevlileri; kuruluşta ihtiyaca göre, diyetisyen, fizyoterapist, büro elemanlan, teknisyen, şoför ve bekçi çalıştırılabilir.
(2) Her özel huzurevinde iç hizmetlerde tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak çalıştırılacak görevliler için aşağıdaki nitelikler aranır:
Affa uğramış olsa dahi beş yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olmak veya kasten adam öldürme, adam öldürmeye teşebbüs, uyuşturucu madde imal etme, ithal etme, tasarrufunda bulundurma, kullanma veya alıp satma, ırza geçme veya ırza geçmeye teşebbüs veya benzeri suçlardan, dolandıncılık, hileli iflas, rüşvet almak veya vermek veya hırsızlık suçlarından biriyle mahkum olmamış olmak;
Görevli yukanda öngörülen suçların herhangi birinden mahkum olmadıArnı gösteren belgeyi, Polis Genel Müdürlüğünden sağlar.
Kamu görevinden yasaklı bulunmamak;
Bulaşıcı hastalığı olmadığını, akıl ve ruh sağlığının yerinde olduğunu gösteren Sağlık Kurulu Raporu sahibi olmak.
(3) Yukarıdaki (l)'inci fıkrada belirtilen özel huzurevi görev-lilerinin hangi çalışma düzeni ile çalıştırılacaklan ve bu kişilerin niceliklerinin özel huzurevinin genel kapasitesi göz önünde bulundurularak belirlenmesi ile ilgili hususlar Bakanlıkça hazırlarup Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle düzenlenir.
Yaşlı Kişilerin Özel
9. (1) Özel huzurevleri kabul ettikleri yaşlı kişiler için, Dairece uygun görülecek bilgilerin Huzurev-lerine Kabul işlenebileceği ve Daire tarafın-dan mühürlenmiş bir kayıt defteri tııtmakla İşlemleri yükümlüdürler.
(2) Özel huzurevine kaydı yapılmış her yaşlı kişi için, kişiye ilişkin özlük bilgiler ve evraklar arşivlenmek üzere bir dosya açılır.
(3) Özel huzurevine kabul edilecek yaşlı kişinin ruh ve bedensel sağlık durumunu gösteren sağlık raporu istenir.
Ancak aşağıda öngörülen sağlık rahatsızlığı olan yaşlı kişiler, özel huzurevine kabul edilemez:
(A) Alkol ve/veya uyuşturucu madde bagımlısı olan;
(B) Mahkemece korunmalanna veya tedavi altına alınmalarına karar verilmiş akıl hastaları;
(C) Tamamen tıbbi bakıma muhtaç olan.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Denetim
Denetim
10. (1) Özel huzurevleri gerek bu Yasaya uygunluğu ve gerekse iç hizmetleri bağlamında Dairenin sürekli denetimi altındadır.
(2) Denetimlerin yılda en az bir kez yapılması esastır.
Ancak Daireye yapılacak şikayetler üzerine veya Daire Müdürünün uygun görecegi zamanlarda da özel huzurevi denetlenebilir.
(3) Denetim sırasında özel huzurevi sorumluları her türlü belgeyi, kaydı, dosyayı görevliye göstermek ve kolaylık sağamak1a yükümlüdür.
(4) Denetim görevlileri yaptıkları denetimlere ilişkin Rapor hazırlayıp Daire Müdürüne sunarlar.
Denetim Sonuçlarının
11. (1) Denetim sırasında, bu Yasaya ve izin koşullarına aykınlık, çevreye verdiği rahatsızlık, Bildirilmesi ve Sonuçları çevre kirliliği ve diğer nedenlerle olumsuz bir durumun saptanması halinde tespit edilen aksaklıklar ilgililere yazılı olarak bildirilir ve giderilmesi için on beş günlük bir süre
verilir. Bu süre içerisinde sorunun giderilmemesi halinde ilgililere Daire tarafından uygun görülen ek bir süre daha verilir. Verilen süre içinde, sorumlular belirtilen aksaklıkları düzeltrnek zorundadır.
(2) Yukarıdaki (l)'inci fıkra uyarınca iki kez yapılan uyarıya karşın belirtilen süre içerisinde aksaklıkları gidermeyen özel huzurevini Daire üç ay süreyle geçici olarak kapatabilir.
(3) Geçici olarak kapatrna süresinin sonunda aksaklıkların giderilmiş olması durumunda, özel huzurevinin tekrar açılmasına izin verilebilir. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın aynı aykırı durumun tekrarlanması halinde ilgili özel huzurevi Daire tarafından kapatılır ve kaydı sürekli olarak silinir.
(4) Geçici veya sürekli kapatılan özel huzurevlerinde kalmakta olan yaşlı kişiler Dairenin takdirine göre taburcu edilirler veya Devlet huzurevine veya başka bir özel huzurevine aktarılırlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Reklam Yapılmasının Kısıtlanması ve Suç ve Cezalar
Reklam Yapmanın
12. (1) Özel huzurevlerinden hizmet alan yaşlı kişiler hiçbir surette teşhir edilecek şekilde Kısıtlanması basın, yayın veya başka herhangi bir yol veya şekilde reklam aracı yapılamaz.
(2) Özel huzurevleri sadece aşağıdaki amaçlar için reklam yapabilirler:
(A) Özel huzurevi binasının dışına Dairenin saptayacağı ebatlarda huzurevinin ismini izin belgesi sahibinin mesleğini, niteliklerini ve ihtisas dalını içeren bir tabela koyabilir.
(B) Adres değşikliğinde bina dışına yeni adresini ifade eden ilan koyabilir veya üç gün süreyle bir yerel gazetede ilan edebilir.
(C) Gerekli iznin alınmasını müteakip özel huzurevinin açıldığını ve bu fıkrada öngörülen bilgileri içeren ilanı yerel bir gazetede duyurabilir.
Suç ve Cezalar
13. (1) Bu Yasada öngörülen izinleri almadan özel huzurevi açan, işleten veya yöneten kişiler;
(2) Dairenin denetim görevlisinin yetkilerini kullanmasını engelleyen veya istenilen bilgi, belge, kayıt ve dosyayı göstermeyenler;
(3) Geçici veya sürekli kapatma cezasına rağmen işyerini çalıştırmaya devam edenler;
(4) Bu Yasanın 12'nci maddesine aykırı olarak reklam yapanlar bir suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyeti halinde 3.000.- YTL (Üç Bin Yeni Türk Lirası)'na kadar para cezasına veya iki yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
BEŞİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
Geçici Madde Bu Yasanın
1. (1) Bu Yasa kuralları, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan özel huzurevleri Yürürlüğe Girdiği için de geçerlidir. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak üç ay içerisinde Tarihten Önce Açılmış ve bu Yasaya uygun hale gelmek ve gerekli izni almak zorundadırlar.
Halen Faaliyette Olan Ancak, huzurevi olarak çalıştırdıkları yer veya binanın Daire tarafından uygun Mevcut Özel bulunmaması halinde, binanın yapısal olarak uygun hale getirilmesi veya taşınmaları için Huzurevlerinin Durumu Dairece kendilerine on iki aydan fazla olmayan süre verilir.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen kuralları yerine getirmeyen mevcut özel huzurevleri hiçbir şekilde işletilemez. Işletilmesi ve mahkumiyetleri halinde bu Yasanın 13’üncü maddesinde öngörülen cezaya çarptırılırlar.
Yürütme Yetkisi
14. Bu Yasa, Sosyal Hizmet işleri ile görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
15. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.