Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İşgücü Antlaşması (onay) Yasası

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 14 Mayıs , 1987 tarihli birleşiminde kabul olunan "Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Arasında 9 Mart, 1987 Tarihinde İmzalanan ve İşgücü Değişimini Düzenleyen İşgücü Antlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin Yasası", Anayasa'nın 94 (1) maddesi gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayınlanmak suretiyle ilân olunur.

| |

Sayı: 25/1987

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ARASINDA 9 MART 1987 TARİHİNDE İMZALANAN VE İŞGÜCÜ DEĞİŞİMİNİ DÜZENLEYEN

İŞGÜCÜ ANDLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNMASINA İLİŞKİN YASA

MADDE DİZİNİ:

Madde 1. Kısa isim.

Madde 2. Tefsir.

Madde 3. Amaç.

Madde 4. Antlaşmanın onaylanmasının uygun bulunması.

Madde 5. Yürütme yetkisi.

Madde 6. Yürürlüğe giriş.

1 Haziran, 1987

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar Kısa İsim 1 Bu Yasa, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İşgücü Antlaşması (onay) Yasası olarak isimlendirilir.

Tefsir 2 Bu Yasa amaçları bakımından metin başka gerektirmedikçe:

"Anayasa", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nı anlatır.

"Antlaşma", bu Yasa ile onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki İşgücü Antlaşmasını anlatır.

"Bakanlar Kurulu", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nu anlatır.

"Bakanlık", Çalışma işlerinden sorumlu Bakanlığı anlatır.

"Cumhuriyet Meclisi", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi'ni anlatır.

Amaç 3 Bu Yasanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan ve işgücü değişimini düzenleyen İşgücü Antlaşmasına Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yönünden yasal işlerlik kazandırmaktır.

Antlaşma-nın 4 Cumhuriyet Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında 9 Mart, onaylanma-sının 1987 tarihinde Lefkoşa'da imzalanan ve Bakanlar Kurulu'nun 1 Nisan, 1987 tarih ve E(K-2) 354-87 uygun bulunması sayılı kararı ile kabul edilen bu Yasaya ekli Cetvelde metni yazılı İşgücü Antlaşmasını uygun Cetvel bulur.

Yürütme Yetkisi 5 Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına çalışma işlerinden sorumlu Bakanlık tarafından yürütülür.

Yürürlüğe Giriş 6 Bu yasa kuralları Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak, bu Yasa ile onaylanan işgücü Antlaşması kuralları ise, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti onay belgelerinin teati edilmesinden başlayarak yürürlüğe girer.

CETVEL

(Madde 4)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

ARASINDA İŞGÜCÜ ANDLAŞMASI

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti, iki ülke arasındaki işgücü değişimini düzenlemek amacıyla aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır.

MADDE 1

Tanımlar:

Bu Antlaşmada geçen:

a) "Kurum" deyimi Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu'nu ve şubelerini;

b) "Daire" deyimi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Çalışma Dairesi'ni ve şubelerini ifade eder.

MADDE 2

Bu antlaşmanın hükümlerini Türkiye Cumhuriyetinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde çalışma ile ilgili Bakanlık uygular.

MADDE 3

İşçilerin temini, diğer Akit Taraf ülkesine gönderilmesi ve orada bir işe yerleştirilmeleri konusunda, Türkiye'de İş ve İşçi Bulma Kurumu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Çalışma Dairesi yetkilidir.

MADDE 4

İşverenler diğer Akit Taraftan işçi isteklerini kendi ülkelerindeki Kurum/Daire kanalıyla yaparlar.

İşçi taleplerinde, İşverenin adı ve soyadı veya unvanı, İşyerinin adresi, yapılacak işin mahiyeti ve süresi, istenen işçinin meslek ve sayısı, aranan vasıf ve şartlar, ödenecek ücret, sağlanacak diğer ek imkânlar, seçme yapılacaksa seçme tarihi, seçme yeri, seçmenin kimin tarafından yapılacağı belirtilir. Seçme, talebin Kurum/Daire'ye intikal ettirilişinden itibaren en az 20 gün sonraki bir tarihte yapılır Kurum/Daire, talebi karşılayıp karşılayamayacağını talebin kendisine intikal ettiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde karşı tarafa bildirir ve karşılayabilecek ise seçmenin yapılacağı yeri ve tarihi teyit eder.

MADDE 5

İşveren veya vekili, Kurum/Daire tarafından kendisine bildirilen tarihte ve yerde işçilerin seçimi için hazır bulunur.

İşveren, arzu ederse , sonucunu kabullenmek şartıyla seçme için kendi ülkesindeki Kurum/Daire ‘ye yetki verebilir. O Kurum/Daire de bu konuda diğer Akit Taraf ülkesindeki Kurum/Daire’yi yetkili kılabilir.

İşveren veya vekili seçmede bulunacaksa; Kurum/Daire tarafından takdim edilen işçiler Kurum/Daire temsilcisinin de hazır bulunmasıyla, önce mesleki seçmeye tabi tutulur. Seçmede uygun görülenlerin , arzu edildiği takdirde, özel veya resmi sağlık kuruluşunda sağlık muayeneleri yapılır. Mesleki seçme ve sağlık kontrolleriyle ilgili masraflar tamamen işverenler veya vekilleri tarafından karşılanır.

Bu seçmelerde ve muayenelerde;

a) Vasıflı işçinin mesleğini belirleyen bir belgeye veya yeterli tecrübeye sahip olması;

b) İşçinin bulaşıcı bir hastalığının bulunmadığını ve bedenen çalışmaya yeterli olduğunu gösteren resmi sağlık raporunun bulunması;

c) İşçinin erkekse (Üniversite veya erkek sanat enstitüsü ve muadili teknik okul mezunları hariç) askerliğini yapmış olması, askerliğini yapmış sayılması veya tecil edilmiş bulunması , kadınsa reşit olması;

d) İşçinin yurtdışına çıkmasını engelleyici sabıka kaydının bulunmadığının yetkili makamlarca belgelendirilmesi , hususları aranır.

İşveren veya vekili, talep ettikleri her işçi için Kurum/Daire tarafından yapılan tüm masrafları karşılamakla yükümlüdür.

MADDE 6

İşverenler tarafından ismen veya belli bir belge ya da il belirtilmek suretiyle işçi talep edilemez.

Ancak,

a) İşverenlerin bu antlaşmanın 7.maddesinde belirtilen esaslar dahilinde temin ettikleri işçiler;

b) Diğer Akit Taraf ülkesinde çalışan aile fertlerinden birisi tarafından bulunan işlerde çalıştırılmak üzere talep edilenler;

c) Evvelce en az 6 ay çalışmış olduğunu belgelemeleri şartıyla eski işverenleri tarafından yeniden talep edilenler;

d) Bir Akit Taraf ülkesinde iş üstlenmiş olan diğer Akit Taraf firmalarının kendi ülkelerinde veya başka ülkelerde çalışan işçileri;

bu hükmün dışında tutulmuşlardır.

8.madde hükümleri saklıdır.

MADDE 7

Muayyen bir işgücü talebinin istenen nitelik veya nicelikte karşılanamayacağının başlangıçta veya seçmenin herhangi bir aşamasında Kurum/Daire tarafından bildirilmesi hallerinde, işverene veya vekiline, Kurum/Daire kayıtları dışında buldukları işçileri götürme izni verilir.

8. madde hükümleri saklıdır.

MADDE 8

İşçiler, bu Antlaşmanın ekinde örneği bulunan iş sözleşmesine göre istihdam edilirler. İş sözleşmeleri bir yıl geçerli olacaktır; ancak, mevsimlik işçiler için işin mahiyetine göre bu süre kısaltılabilir. İş sözleşmeleri işçi ile işveren veya vekili arasında Kurum/Daire huzurunda dört nüsha olarak imzalanır. İşveren veya vekilinin imza sırasında bulunmaması halinde sözleşmenin tekemmülü Kurum/Daire tarafından tespit edilecek esaslara göre sağlanır. İş sözleşmesi Kurum/Daire tarafından tasdik edildikten sonra, bir nüshası işçiye, bir nüshası işverene verilir; birer nüshası da ihtiyaç halinde kullanılmak üzere Kurum ve Daire'nin şubesinde saklanır.

MADDE 9

İş sözleşmesinde ve bu Antlaşmada düzenlenmeyen hususlar bakımından, çalışılan ülkenin mevzuatı uygulanır.

MADDE 10

İşçiler sözleşme imzalandıktan sonra en geç 30 gün içinde diğer Akit Taraf ülkesine sevk edilirler.

MADDE 11

İşveren tarafından, işçilerin ülkeye girdikleri tarihten itibaren en geç 10 gün içinde ilgili makamlara çalışma ve oturma izni verilmesi için başvurulur. İlgili makamlar, bu isteği en kısa süre içinde sonuçlandırırlar.

Çalışma ve oturma izninin süresi iş sözleşmesinin süresinden daha az olamaz.

İlgili makamlarca, kendilerine çalışma ve oturma izni verilen işçilere bu durumu ispat edecek belgeler verilir veya pasaportlarına kaşe vurulur.

İşçinin çalışılan ülkedeki makamlarca istenmemesi sebebiyle kendi ülkesine iadesi söz konusu olduğunda, işçinin kimliği ve istenmeme sebebi, işçinin vatandaşı olduğu Akit Tarafın çalışılan ülkedeki dış temsilciliğine bildirilir.

MADDE 12

İşçi ile işverenin iş ilişkisinin sona ermesi halinde işçinin 30 günlük süre zarfında çalışılan ülkenin mevzuatına göre yeni bir iş aramasına izin verilir. İşçinin iş bulamaması ve ülkesine dönmeyi arzu etmesi halinde işveren tarafından bütün hakları verilmek ve masrafları karşılanmak suretiyle ülkesine gönderilir.

MADDE 13

Bu Antlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce diğer Akit Taraf ülkesine giderek halen orada yasal olarak çalışmakta olan bir Akit Taraf vatandaşı işçiler de, bu Antlaşma hükümlerinden aynen yararlanırlar.

MADDE 14

İşçiler, eş ve reşit olmayan çocuklarını beraberlerinde götürebilirler veya sonradan yanlarına aldırabilirler. İlgili makamlar bu konuda gerekli kolaylığı gösterirler. İşçinin çocukları çalışılan ülkenin genel eğitim ve öğretim imkânlarından eşit şekilde yararlanırlar.

MADDE 15

Akit Taraflar, işçilerin tasarruflarını ülke dışına transfer edebilmeleri hususunda gerekli yardım ve kolaylığı gösterirler.

Bu konuda zaman, oran veya miktar bakımından herhangi bir kısıtlama koymazlar.

MADDE 16

Bu Antlaşmanın uygulanmasında ortaya çıkabilecek sorunları çözüme bağlama üzere, her iki ülkeden üçer üyenin iştiraki ile bir karma komisyon kurulur. Bu komisyon Akit Taraflarca gerek görüldüğünde toplanır ve bu toplantıda taraflar, istihdam ve çalışma şartları hakkında bilgi alış verişinde de bulunurlar.

MADDE 17

Bu Antlaşma iki ülkenin yetkili organlarınca onaylandıktan sonra, Onay Belgelerinin Lefkoşa'da teati edilmesini takip eden ay başından itibaren yürürlüğe girer.

Antlaşmanın geçerlik süresi bir yıldır. Antlaşmanın feshedileceği, sürenin bitiminden üç ay önce yazılı olarak bildirilmedikçe, kendiliğinden aynı süre ile yenilenmiş sayılır.

MADDE 18

İşbu Antlaşma 9 Mart 1987 tarihinde Lefkoşa'da iki nüsha halinde Türkçe olarak imza edilmiştir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA

Bedrettin TUNABAŞ Günay CAYMAZ

Lefkoşa Büyükelçisi Çalışma, Gençlik ve Spor Bakanı

Türkiye'de Çalışacak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

İşçileri ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Çalışacak Türkiye Cumhuriyeti İşçileri İçin

TEK TİP İŞ SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ

1 TARAFLAR

A İŞVEREN

a) Adı, Soyadı, Unvanı

b) Baba Adı

c) Doğum Yeri ve Tarihi

d) Nüfusa Kayıtlı Olduğu Yer

e) Adresi

f) Diğer Akit Taraf Ülkesindeki Adresi

g) Ticaret Sicil Numarası

YURT İÇİ YURT DIŞI

h) Telefon Numarası

ı) Telex No

i) Posta Kutusu No

B. İŞVEREN VEKİLİ

a) Adı, Soyadı

b) Baba Adı

c) Doğum Yeri ve Tarihi

d) Nüfusa Kayıtlı Olduğu yer

e) Tabiiyeti

f) Açık Adresi

g) Telefon Numarası

C. İŞÇİ

a) Adı, Soyadı

b) Doğum Yeri ve Tarihi

c) Baba Adı

d) Çalışacağı Yerin Adresi

e) Kendi Ülkesindeki Adresi

2. SÖZLEŞMENİN KONUSU

Bu sözleşme , yukarıda adresi ve üçüncü maddede yapılacak işin niteliği yazılı işyerinde çalışacak olan işçi ile kendisini çalıştıracak işveren arasında çalışma ve çalıştırmaya ilişkin esas ve şartlarla karşılıklı hak ve yükümlülükleri belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.

3. YAPILACAK İŞ

İşçi, yukarıda adresi yazılı işyerinde/işte .........................................................OLARAK ÇALIŞACAKTIR.

İşçinin sözleşmede yer alan aynı işyerinde ve belirtilen meslekte veya işte çalışması esastır. Ancak, işçinin kabul etmesi halinde ve mevcut ücreti de düşürülmemek şartıyla, İşveren işçiye kendisine ait aynı ya da başka bir işyerinde ve yapabileceği başka bir meslek veya işte çalıştırabilir. Her ne suretle olursa olsun başka bir işverene devredemez.

4. SÖZLEŞME SÜRESİ

Bu sözleşmenin süresi...............olup, işçinin işyerine gitmek üzere ülkesinden hareket ettiği tarihten/işçinin işyerinde/işte işe başladığı tarihten başlar.

5. ÜCRET

İşçinin aylık ücreti, çalışılan ülkede uygulanan asgari ücretten az olmamak üzere brüt..........................'dir.

Ücret Türk Lirası veya konvertibl döviz olarak ödenir.

Ücretten, çalışılan ülkenin ilgili mevzuatı gereği yapılacak olan kesintiler (Vergi, sigorta primi v.b.) dışında işverence herhangi bir sebep ve ad altında, sonradan ödenmek kaydıyla da olsa, kesinti yapılamaz.

6. PASAPOROT, YOL VE DİĞER MASRAFLAR

Pasaport masrafı işçiye, işçinin çalışacağı ülkeye kadar gidiş ve kendi kusuru nedeniyle işine son verilmesi durumu hariç, dönüş yol parası, çalışma ve oturma izninin alınması için gerekli masraflar işverene aittir.

İşveren, yukarıdaki masraflar ve yol parası için işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapamaz.

7. YATACAK YER

Sağlık şartlarına uygun yatacak yer işverence ücretsiz olarak sağlanır.

Yatacak yerin işyeri dışında olması halinde işçinin işyerine götürülüp getirilmesi işverence sağlanır. İşçinin bu şekilde işyerine getirilip götürülmesi sırasında yolda geçen süreler iş müddetinden sayılmaz.

8. DENEME SÜRESİ

Deneme süresi, işçinin işyerinde/işte fiilen çalışmaya başladığı tarihten itibaren, o ülkenin ilgili mevzuatında belirtilen süre kadardır.

Deneme süresi içerisinde işçinin başarılı olamaması halinde, işveren sözleşmeyi tazminatsız ve ihbarsız feshedebilir.

Ancak, bu süre içerisinde işçinin hak ettiği ücret ve geri dönmesi halinde dönüş yol parası işverence ödenir.

9. ÇALIŞMA SÜRESİ

Günlük ve haftalık çalışma süreleri çalışılan ülkenin mevzuatında belirtildiği şekildedir.

10. FAZLA ÇALIŞMA

İşçi, gerektiğinde, çalıştığı ülkenin mevzuatına göre ücreti ödenmek şartıyla fazla çalışma yapmayı kabul eder.

11. HAFTA TATİLİ VE DİĞER TATİLLER

İşçinin hafta tatili ve resmi tatil günlerinde çalıştırılması halinde kendisine çalışılan ülkenin mevzuatına göre hak ettiği ücret ödenir.

12. YILLIK İZİN

İşçinin yıllık izni konusunda çalışılan ülkenin mevzuatı uygulanır.

Yıllık ücretli izni hak etmeyen işçiye zorunlu durumlarda bir defaya mahsus olmak üzere en çok 15 gün müddetle ücretsiz izin verilebilir.

13. SOSYAL GÜVENLİK

İşveren, işçinin sosyal güvenliğini sağlamak üzere her türlü sigorta, prim, kesenek ve karşılığını çalışılan ülke mevzuatına göre öder.

14. İŞ DÜZENİ VE DİSİPLİN

İşçi, çalışılan ülkede işyeri sorumlusu tarafından belirlenecek iş saatlerine ve diğer esaslara uymayı, iş disiplini yönünden o ülkenin mevzuatına, örf ve adetlerine göre hareket etmeyi peşinen kabul eder. Siyasi faaliyette bulunamaz, bu amaçla kurulmuş ve kurulacak derneklere giremez, toplantı, gösteri, direniş, işi yavaşlatma, grev, lokavt vb.

hususlarda o ülkenin mevzuatında öngörülen hükümlere tam olarak uyar.

15. PASAPORT VE DİĞER BELGELER

Çalışılan ülkenin mevzuatında öngörülen haller dışında, işveren tarafından işçinin pasaport ve diğer belgeleri elinden alınamaz.

16. İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ, FESHEDİLMESİ, YENİ SÖZLEŞME İMZALANMASI İŞYERİ DEĞİŞTİRİLMESİ

İş sözleşmesinin sona ermesi, tek taraflı veya karşılıklı olarak feshedilmesi, tazminat ödenmesi, yeni bir işe girilmesi, işyeri değiştirilmesi, yeni iş sözleşmesi imzalanması vb. gibi bu sözleşmede yer almayan diğer çalışma ve sosyal güvenlik konularında öncelikle iki ülke arasındaki antlaşmalar ve çalışılan ülkenin mevzuatı uygulanır.

17. İKİNCİ SÖZLEŞME İMZALATTIRILMAMASI

İşçinin deneme müddeti içerisinde başarılı olamaması, sözleşmesinde belirtilen mesleği dışında başka bir iş veya meslekte çalışmayı kabul etmesi, sözleşme süresinin normal olarak sona ermesi ya da süresi bitmeden anlaşma yoluyla karşılıklı olarak feshedilmesi, yahut da o ülkenin mevzuatı gereği olan durumlar dışında, işveren tarafından işçiye daha geri haklar getiren başka bir iş sözleşmesi imzalattırılamaz. Aksi takdirde yeni sözleşme geçersiz sayılır. Anlaşmazlık durumlarında, İşbu sözleşme dikkate alınır.

18. ANLAŞMAZLIK HALİNDE YETKİLİ MAKAMLAR

İşveren ile işçi arasında iş ilişkilerinden doğan ihtilafların giderilmesinde öncelikle ihtilafın vuku bulduğu ülkenin İdari ve Adli Makamları yetkilidir. Şayet ihtilafı o ülkenin İdari ve Adli Makamlarına götürmek mümkün olamıyorsa veya götürülmüş olmakla beraber bir sonuç alınmamışsa, işçi ile işveren de aynı tabiyette iseler, bu ihtilafın çözümünde kendi ülkelerindeki idari ve Adli Makamlar da yetkilidir.

19. İŞÇİ VE İŞVERENİN VEYA İŞVEREN VEKİLİNİN BEYAN VE KABULÜ

İşçi ve işveren veya vekili aralarında çalışma ve çalıştırma esas ve şartlarını düzenleyen ve bu nedenle doğan karşılıklı hak ve mükellefiyetlerini belirleyen hükümlerin bu sözleşmede yer aldığını, sözleşmenin hüküm ve şartlarını okuyarak anladıklarını ve kabul ettiklerini, bu sözleşme dışında çalışma ve çalıştırmaya ilişkin esas ve şartlar ile karşılıklı olarak kendilerini hak ve yükümlülük altına sokacak başkaca bir sözleşme, anlaşma ya da vaadin bulunmadığını beyan ederler.

20. SÖZLEŞMENİN DÜZENLENMESİ

20 maddeden ibaret bu iş sözleşmesi, Kurum/Daire huzurunda işçi ile işveren veya vekili tarafından, bir nüshası işçiye, bir nüshası işverene verilmek, birer nüshası da Kurum ve Daire Şubesindeki dosyada saklanmak üzere 4 nüsha olarak tanzim ve imza edilmiştir.

İŞVEREN (İŞVEREN VEKİLİ) İŞÇİ

(Tarih ve Yer) (Tarih ve Yer)

İmza İmza

KURUM/DAİRE

(Tarih ve Yer)

İmza