Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimi Yasası

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN EĞİTİMİ YASASI

İÇDÜZENİ

Madde 1. Kısa İsim

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Madde 2. Tefsir

Madde 3. Amaç

Madde 4. Kapsam

İKİNCİ KISIM

Eğitim Hakkı ve Özel Eğitim İlkeleri

Madde 5. Eğitim ve Öğretim Hakkı

Madde 6. Özel Eğitim İlkeleri

ÜÇÜNCÜ KISIM

Özel Eğitim Talebi, Erken Tanı, Değerlendirme, Yönlendirme, Yerleştirme ve İzleme

Madde 7. Erken Tanılama ve Müdahale

Madde 8. Özel Eğitim Talebi

Madde 9. Eğitsel Değerlendirme ve Yönlendirme

Madde 10. Yerleştirmeye İlişkin Kurallar

Madde 11. Yerleştirmeye İlişkin İtiraz

Madde 12. İzleme

DÖRDÜNCÜ KISIM

Eğitim Tür ve Kademelerindeki Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 13. Aile Eğitimi ve Aile Katılımı

Madde 14. Erken Çocukluk Döneminde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 15. Okul Öncesi Döneminde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 16. İlköğretimde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 17. Ortaöğretimde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 18. Yüksek Öğrenimde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 19. Yaygın Eğitimde Özel Eğitim Hizmetleri

Madde 20. Özel Yetenekli, Üstün Zekâlı Bireyler ve Eğitimi

BEŞİNCİ KISIM

Eğitim Ortamları ve Eğitim Programları

Madde 21. Eğitim Ortamları

Madde 22. Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları Yoluyla Eğitim

Madde 23. Kaynak Oda (Destek Eğitim Odası)’na İlişkin Kurallar

Madde 24. Evde Uygulanacak Özel Eğitim Hizmetlerine İlişkin Kurallar

Madde 25. Sağlık Kuruluşlarında Uygulanacak Yatarak Tedavi Gören Bireyler İçin Sağlanan Eğitime İlişkin Kurallar

Madde 26. Eğitim Programlarına İlişkin Kurallar

Madde 27. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)

Madde 28. Özel Gereksinimli Bireylerin Başarılarının Değerlendirilmesi

Madde 29. Personel ve Özel Eğitim Araçları

ALTINCI KISIM

Denetleme ve Değerlendirme

Madde 30. Denetleme ve Değerlendirme

Madde 31. Kurulun Oluşumu

Madde 32. Kurulun Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Madde 33. Kurulun Çalışma Usul ve Esasları

YEDİNCİ KISIM

Çeşitli ve Son Kurallar

Madde 34. Yürütme

Madde 35. Yürürlüğe Giriş

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 17 Ekim 2022 tarihli Beşinci Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan “Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimi Yasası” Anayasanın 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.

Kısa İsim Tefsir

Sayı: 24/2022

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN EĞİTİMİ YASASI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

1. Bu Yasa, Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimi Yasası olarak isimlendirilir.

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:

“Bakanlık”, Eğitim İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.

“Bireyselleştirilmiş Aile Hizmet Planı (BAHP)”, erken çocukluk döneminde özel gereksinimli veya risk altındaki çocukların fiziksel, bilişsel, dil ve konuşma, psikososyal gelişim ve öz bakım alanlarında eğitim gereksinimlerinin karşılanması amacıyla çocuk ve aileye hizmet eden planı anlatır.

“Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), bireyselleştirilmiş eğitim programı, özel eğitime gereksinimli bireylerin gelişim özellikleri, eğitim performansları ve gereksinimleri doğrultusunda hedeflenen amaçlara yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programını anlatır.

“Destek Eğitim Hizmetleri”, özel gereksinimli bireylerin tıbbi ve eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda belirlenen eğitim ihtiyaçları doğrultusunda kendilerine, ailelerine, öğretmenlerine ve okul personeline, uzman personel, araç- gereç, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlamayı anlatır.

“Eğitsel Değerlendirme”, özel gereksinimi olan bireylerin güçlü ve zayıf yönleri ile bireysel özelliklerini, ilgilerini belirlemek amacıyla eğitim alanlarında yapılan değerlendirme sürecini anlatır.

“En Az Kısıtlayıcı Ortam”, özel gereksinimli bireyin toplumla bütünleşmesini sağlamaya yönelik sosyal, öz bakım, dil ve iletişim alanlarındaki davranışlar ile düzeyine uygun akademik ve mesleki bilgi ve becerileri kazandırmak amacıyla destek eğitim hizmetlerinin de verildiği ve mümkün olduğunca özel gereksinimli olmayan akranlarıyla bir arada olmasını sağlayan en uygun genel eğitim okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve mesleki teknik öğretim okul ortamını anlatır.

25/1985 4

33/1985 “Kaynaştırma /Bütünleştirme”, özel gereksinimi olan bireylerin eğitimlerini sınıf 11/1986 içi destek, özel eğitim danışmanlığı, kaynak oda (destek eğitim odası), destek 32/1987 eğitim hizmetleri ve ilgili diğer hizmetler de sağlanarak özel gereksinimi olmayan 14/1988 akranlarıyla karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını sağlamak ve eğitim 34/1988 amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmek için geliştirilmiş eğitim ortamlarını 14/1989 anlatır.

3/1990 “Kaynak Oda (Destek Eğitim Odası)”, bu Yasanın 23’üncü maddesi kuralları 52/1990 uyarınca öngörülen oda veya odaları anlatır.

13/1991 “Kurul”, Özel Eğitim Hizmetleri Kurulunu anlatır.

61/1991 “Okul”, özel gereksinimi olan bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş 12/1992 personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemlerinin 50/1992 uygulandığı, Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki resmi, genel ve özel eğitim 5/1993 okullarını anlatır.

11/1994 “Özel Ders Öğretmeni”, Öğretmenler Yasasında belirtilen görevleri yerine getiren 44/1994 öğretmeni anlatır.

3/1995

19/1995

60/1995

14/1996

17/1997

2/1998

15/1998

4/1999

20/1999

49/1999

65/1999

16/2000

20/2000 5

11/2001

24/2001 “Özel Eğitim”, özel gereksinimli bireylerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak için 32/2001 özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri 22/2002 ile onların farklılık ve özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitimi anlatır.

4/2003 “Özel Eğitim Öğretmeni”, Öğretmenler Yasasında kendisine verilen görevleri 64/2003 yerine getiren öğretmeni anlatır.

31/2004 “Özel Gereksinimli Birey”, çeşitli nedenlerle, bireysel özellikleri ve eğitim 36/2004 yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık 29/2005 gösteren bireyi anlatır.

60/2005 “Psikolojik Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ)”, Eğitim Ortak 45/2006 Hizmetler Dairesi altında düzenlenmiş olan Psikolojik Danışma Rehberlik ve 60/2006 Araştırma Amirliğini anlatır.

33/2007 “Rehber Öğretmen”, Öğretmenler Yasasında kendisine verilen görevleri yerine 56/2007 getiren öğretmeni anlatır.

6/2008 “Üst Öğrenim”, halen takip etmekte olduğu öğrenim programının bir üst 33/2008 kademesindeki öğrenim programını anlatır.

38/2008 “Özel Yetenek”, bir veya daha fazla alanda olağanüstü potansiyele sahip olan ya 71/2009 da bu alanların en az birinde olağanüstü performansı olan bireyi anlatır.

49/2011

31/2013

8/2015

47/2015

49/2017

34/2019

12/2022

Amaç Kapsam

6

“Üstün Zekâ”, zekâ, yaratıcılık, sanat, liderlik kapasitesi veya özel akademik alanlarda yaşıtlarına göre yüksek düzeyde performans gösterdiği uzmanlar tarafından belirlenen bireyi anlatır.

3. Bu Yasanın amacı, özel gereksinimli bireylerin Kıbrıs Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, eğitim görme haklarından yararlanabilmelerini sağlamaya yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

4. Bu Yasa, özel gereksinimli bireyleri, ailelerini ve onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim ve öğretim hizmetleri ile bu hizmetleri yürütecek okulların ve/veya kurumların çalışmalarını ve uygulanacak ilke ve programları kapsar.

İKİNCİ KISIM

Eğitim Hakkı ve Özel Eğitim İlkeleri

Eğitim ve Öğretim Hakkı

5. (1) Özel eğitim genel eğitimin ayrılmaz bir parçası olup, özel gereksinimli bireylerin eğitim alma hakları hiçbir gerekçeyle engellenemez.

(2) Özel gereksinimli bireylere, bireysel farklılıkları dikkate alınarak, öncelikle akranlarıyla birlikte en az kısıtlayıcı ortamlarda, yeterlilikleri ve becerileri doğrultusunda genel ve/veya özel eğitim okullarında eğitim imkânı sağlanır.

Özel Eğitim İlkeleri

6. Kıbrıs Türk Milli Eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda özel eğitimle ilgili temel ilkeler şunlardır:

(1) Atatürk ilke ve devrimleri ve Atatürk Milliyetçiliği ile belirlenen doğrultuda sosyal ve kültürel bütünleşme sağlanır.

(2) Özel eğitim gereksinimi olan her öğrenciye ilgi ve yeteneklerini azami derecede geliştirme fırsatı ve olanağı verilir.

(3) Öğrencilerin, kendilerine ve topluma yararlı yurttaşlar olarak yetiştirilmesi için, gerektiğinde mesleki rehabilitasyonları sağlanır.

(4) Özel gereksinimli bireylerin eğitimine, özel eğitim ihtiyacı tanılandığı andan itibaren başlanır.

(5) Özel gereksinimli bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak özel gereksinimli olmayan akranları ile birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.

(6) Özel gereksinimli bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde çalışılır.

(7) Özel gereksinimli bireyler için kamu ve özel okullar Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.

(8) Özel eğitim, genel eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır. Her özel gereksinimli birey, ihtiyacına göre eğitimde sağlanan tüm haklardan yararlanır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Özel Eğitim Talebi, Erken Tanı, Değerlendirme, Yönlendirme, Yerleştirme ve İzleme

Erken Tanılama

7. Riskli gebelik ve doğum sonrası gelişimsel risk altında olan veya özel gereksinimli birey olduğuna ilişkin kesin tanı almış bebeklerin istatistikleri Sağlık ve Müdahale Bakanlığı tarafından tutulur ve Bakanlık tarafından Sağlık Bakanlığından talep edilir. İstatistiki bilgilere göre hizmet düzenlemeleri Bakanlıkça planlanır.

Özel Eğitim Talebi

8. Özel eğitim talebi, öğrenciler için okulları tarafından okulunun bağlı olduğu daireye, öğrenci olmayan bireyler için de velileri ve/veya bakmakla yükümlü olan kurum tarafından Psikolojik Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesine (PDRAŞ) başvurmak suretiyle yapılır.

Eğitsel

9. (1) (A) Eğitsel değerlendirme, eğitsel amaçla bireyin tüm gelişim

Değerlendirme

alanındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki

ve yeterlilikleri ile eğitim gereksinimleri belirlenerek o birey için

Yönlendirme

en az kısıtlayıcı olacak eğitim ortamına ve özel eğitim

hizmetine karar verilmesidir.

(B) Yönlendirme, özel gereksinimli bireyin eğitsel değerlendirme

sonucuna göre öncelikle en az kısıtlayıcı eğitim ortamına

yerleştirme olacak şekilde eğitsel değerlendirme raporu

hazırlama sürecidir.

(2) (A) Bireyin eğitsel değerlendirme ve yönlendirmesi, Psikolojik

Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ) tarafından

nesnel, uluslararası standartlara uygun testler ve bireyin

özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla yapılır. Değerlendirmede,

bireyin bilişsel, fiziksel, ruhsal, duyusal, sosyal gelişim

özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri,

eğitim performansı, gereksinimi, eğitim hizmetlerinden

yararlanma süresi ve bireysel gelişim raporu ve varsa Sağlık

Kurul Raporu da dikkate alınır.

(B) Yukarıdaki (A) bendi uyarınca hazırlanan rapor özel

gereksinimli bireyin eğitim gördüğü okulun bağlı olduğu

daireye gönderilir.

(3) Eğitsel değerlendirme ve yönlendirmede, eğitimin her tür ve

kademesindeki geçişler ile bireylerin eğitim performansı ve eğitim

ihtiyaçları dikkate alınır ve velinin ve/veya bakmakla yükümlü olan

kurumun ve/veya okulun talebi üzerine gerektiğinde tekrarlanır.

(4) Bireyin eğitsel değerlendirme ve yönlendirmesine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Yerleştirmeye 10. (1) Özel gereksinimli bireyin okulunun bağlı olduğu daire, Psikolojik İlişkin Kurallar Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ) tarafından yapılan eğitsel değerlendirmesi doğrultusunda, ilgili dairede görevli özel

(2) eğitim uzmanı ve değerlendirmeyi yapan uzman önerisi ile bireyin, en az kısıtlayıcı eğitim ortamına yerleştirilmesine ve/veya özel eğitim

(3) okullarından faydalanmasına karar verir.

(4) Bireylerin uygun eğitim ortamına yerleştirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

(A) Eğitsel değerlendirilmesi yapılmış özel gereksinimli bireyin,

her tür ve kademedeki en az kısıtlayıcı eğitim ortamına ve/veya okullara kaydının, yıllık çalışma takviminde belirlenen süreye bakılmaksızın yapılması.

(B) Bireylerin yetersizlik türü ve derecesi, tüm gelişim ve akademik disiplin alanlarındaki performansı, eğitim ihtiyaçları ile ilgi ve istekleri doğrultusunda ailenin de görüşü alınarak ikamet adresine göre mümkün olan en yakın okula yerleştirilmesi yapılır.

Eğitimin her aşamasında, bireyin gelişimi ve eğitim performansı doğrultusunda gerekli görüldüğü hallerde, durumuna uygun yeni bir okula yerleştirme kararı alınabilir.

Özel eğitim değerlendirme raporu doğrultusunda özel gereksinimli bireyin devam ettiği okulun bağlı olduğu daire özel gereksinimli bireyi okullardaki genel eğitim sınıfına, kaynak oda (destek odası) desteği ile genel eğitim sınıfına ve/veya özel eğitim okuluna yerleştirir.

Yerleştirmeye İlişkin İtiraz

11. Yerleştirme kararına ilişikin itiraz, özel gereksinimli bireyin velisi ve/veya bakmakla yükümlü olan kurum veya özel gereksinimli bireyin yerleştirildiği okul tarafından okulun bağlı olduğu daireye yapılır.

(1) (A) Özel gereksinimli bireyin velisi ve/veya bakmakla yükümlü kurum, yerleştirme kararının verildiği tarihten başlayarak, ve

(B) Yerleştirme kararı verilen okul ise, yerleştirme tarihinden başlayarak 40 (kırk) iş günü tamamlandıktan sonra

özel gereksinimli bireyin okulunun bağlı olduğu daireye itiraz edebilir.

(2) İtirazlar, özel gereksinimli bireyin devam ettiği okulun bağlı

bulunduğu daire tarafından Psikolojik Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ) ile istişare edilerek değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

(3) İtiraz sonuçları yazılı ve gerekçeli olarak sonuçlandırıldığı gün özel gereksinimli bireyin okuluna ve itiraz sahibine iletilir.

(4) İtiraz sahibinin itirazının devam etmesi halinde konu, Kurulda görüşülür.

İzleme

12. (1) Özel eğitim hizmetlerinin planlaması ve eğitimde sürekliliğin sağlanması amacıyla eğitimin her kademesinde özel gereksinimli

(2) bireylerin gelişimlerinin izlenmesi çalışmaları, özel gereksinimli

(3) bireyin devam ettiği okul/kurum, okulunun bağlı olduğu daire ve Psikolojik Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ) işbirliğiyle yapılır.

Risk grubunda olan Erken Çocukluk Dönemi ve 18 (on sekiz) yaş üstü özel gereksinimli bireylerin gelişimlerinin izlenmesine yönelik çalışmalar, ilgili bakanlıklar ile işbirliği çerçevesinde yürütülür.

Bireyin izlenmesine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Eğitim Tür ve Kademelerindeki Özel Eğitim Hizmetleri

Aile Eğitimi

13. (1) Aile eğitimi her tür ve kademedeki özel gereksinimli bireylerin

ve Aile Katılımı eğitimine katkı sağlamak amacıyla aileye verilecek her türlü rehberlik

ve eğitim hizmetlerini içerir.

(2) Aile eğitimi programları, özel gereksinimli bireyin anne - babası,

kardeşleri ile bakımı ve eğitiminden sorumlu diğer bireylerin,

koşullara göre birlikte ya da farklı eğitim programları içinde

eğitilmeleri ve bilgilendirilmeleri sağlanarak sürdürülür.

(3) Özel eğitimdeki aile eğitim hizmetleri, aile rehberliği hizmetleri ile

bütünleştirilir. Aile eğitim programları ailenin ve özel gereksinimli

bireyin özelliklerine göre okulundaki özel eğitim öğretmeni ve rehber

öğretmen tarafından hazırlanır ve yürütülür. Bu hizmet gerektiğinde

evlerde de sürdürülebilir.

(4) Aile eğitimine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak,

Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de

yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Erken Çocukluk 14. (1) Erken çocukluk dönemi özel eğitim hizmetleri 0-3 yaş dönemini

Döneminde Özel Eğitim Hizmetleri

kapsar. Öncelikli olarak ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi amacıyla Bireyselleştirilmiş Aile Hizmet Planı (BAHP) hazırlanarak uygulanır.

(2) Erken çocukluk dönemi özel eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki yöntem izlenir:

(A) Bu hizmet velinin ve/veya Sosyal Hizmetler Dairesinin talebi üzerine, eğitsel değerlendirme raporu doğrultusunda,

İlköğretim Dairesi Müdürlüğü tarafından planlanır.

(B) Özel gereksinimli çocuk için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), ailesi için ise Bireyselleştirilmiş Aile Hizmet Planı (BAHP) hazırlanır.

(C) Erken çocukluk dönemi eğitim hizmetleri, ailelerin çocukların eğitimine katılım sağlayacakları şekilde okul veya evde yürütülür.

(Ç) Erken çocukluk özel eğitim hizmetleri, özel eğitim

öğretmenleri ve/veya ihtiyacına gore alanında uzman kişiler tarafından yürütülür.

Okul Öncesi Döneminde Özel Eğitim Hizmetleri

15. (1) Özel gereksinimli bireyler için okul öncesi eğitimi esastır.

(2) Okul öncesi eğitim öncelikle okul öncesi eğitim kurumlarında

(3) kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları kapsamında ve/veya özel eğitim okullarında verilir.

(4) Özel gereksinimli bireylerin gelişim ve bireysel özellikleri dikkate alınarak okul öncesi eğitim süreleri, okul öncesi öğretmeni ve varsa özel eğitim veya rehber öğretmeninin önerisi üzerine, PDRAŞ’ın raporu doğrultusunda ailenin de onayı alınarak ilköğretim Dairesi tarafından bir defaya mahsus 1 (bir) yıl daha uzatılabilir.

İlköğretimde Özel Eğitim Hizmetleri

Okul öncesi döneminde özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

16. (1) Zorunlu ilköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek

(2) durumda olan özel gereksinimli bireylerin eğitimlerinde;

(A) İlköğretimdeki özel eğitim hizmetleri, özel eğitim okullarında

ve/veya genel eğitim okullarında kaynaştırma/ bütünleştirme uygulamaları yoluyla yürütülür.

(B) Okul öncesi eğitimini tamamlayan veya zorunlu ilköğretim çağına gelmiş ve zorunlu ilköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirebilecek durumda olan özel gereksinimli bireyler için, kaynak odalarda (destek eğitim odalarında) özel eğitim destek hizmetleri sağlanır.

Zorunlu ilköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek durumda olmayan özel gereksinimli bireylerin eğitimlerinde;

(A) Gelişim alanlarındaki performans düzeyleri dikkate alınarak hazırlanmış eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okullarınca yapılır.

(B) Akademik becerilerinin gelişimi amacıyla özel eğitim okullarında, sosyal becerilerinin gelişiminin desteklenmesi amacıyla da özel gereksinimli olmayan akranları ile birlikte sürdürülür.

(3) Özel gereksinimli bireylerin, gelişim ve bireysel özellikleri dikkate alınarak ilkokul eğitim süreleri, sınıf öğretmeni ve/veya varsa özel eğitim ve/veya rehber öğretmeninin önerisi üzerine, Psikolojik Danışma Rehberlik ve Araştırma Şubesi (PDRAŞ) raporu

doğrultusunda ailenin de işbirliği ile İlköğretim Dairesi tarafından bir defaya mahsus 1 yıl daha uzatılabilir.

(4) İlköğretimde özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Ortaöğretimde Özel Eğitim Hizmetleri

17. (1) Ortaöğretim ortaokul programlarının amaçlarını gerçekleştirecek

(2) durumda olan özel gereksinimli bireyler, ortaöğretimlerini özel eğitim

(3) okullarında ve/veya diğer genel ortaöğretim okullarında

(4) kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları yoluyla sürdürür. Bu amaçla Bakanlıkça ilgili okullarda kaynak oda (destek eğitim odası) açılması esastır.

Ortaöğretimde ortaokul kısmını tamamlayıp diploma almaya hak kazanan özel gereksinimli bireylerin eğitimlerinin, öncelikle kaynaştırma / bütünleştirme uygulamaları yoluyla akranları ile bir arada genel ortaöğretim lise kısmında veya mesleki teknik öğretim okullarının lise kısmında devamının sağlanması esastır. Bakanlık tarafından okullarda kaynak oda (destek eğitim odası) açılır.

Ortaöğretim ortaokul programlarının amaçlarını gerçekleştirecek durumda olmayan bireylerin eğitimleri, gelişim alanlarındaki performans düzeyleri dikkate alınarak hazırlanmış eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okullarınca yapılır.

Ortaöğretimde özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Yüksek Öğrenimde Özel Eğitim Hizmetleri

18. Özel gereksinimli bireylerin ilgi, istek, yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda yükseköğrenim imkânlarından faydalanabilmeleri için kurumlar arası işbirliği yapılır ve devlet gerekli önlemleri alır.

Yaygın Eğitimde Özel Eğitim Hizmetleri

19. (1) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitimin temel ilkeleri doğrultusunda farklı konu ve sürelerde, özel gereksinimli bireyler için temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak, işe ve

mesleğe hazırlamak amacıyla yaygın eğitim programları İlköğretim Dairesi ve Mesleki Teknik Öğretim Dairesi işbirliği ile düzenlenir.

(2) Yaygın eğitimde özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Özel Yetenekli, Üstün Zekâlı Bireyler ve Eğitimi

20. (1) Eğitim çağındaki özel yetenekli ve üstün zekâlı bireylerin, bireysel

(2) yeteneklerinin farkında olmalarını ve kapasitelerini geliştirerek en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak üzere milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak eğitim almaları ve bu amaçla gerekli kaynak oda (destek eğitim odası) destek eğitimi sağlanır.

Özel yetenekli ve üstün zekâlı bireylerin eğitimine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

BEŞİNCİ KISIM

Eğitim Ortamları ve Eğitim Programları

Eğitim Ortamları

21. (1) Eğitim ortamları, özel gereksinimli bireyin eğitsel değerlendirme

(2) raporu doğrultusunda her tür ve kademedeki okullarda kaynaştırma / bütünleştirme uygulamaları yoluyla, veya özel eğitim okullarında özel eğitim hizmetleri şeklinde sağlanır.

Fasıl 96 14/1959 67/1963 16/1971 31/1976 18/1979 47/1984 48/1989

Eğitim ortamlarına ilişkin diğer usul ve esaslar, Yollar ve Binaları Düzenleme Yasasının 19’uncu maddesi tahtında çıkarılan Yollar ve Binalar (Değişiklik) Tüzüğü dikkate alınarak Bakanlıkça hazırlancak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

6/1992

2.9.1977 R.G.59 Ek:III A.E.164

..………

………..

………..

………..

20.1.2016

R.G.8

Ek:III A.E.70

Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları Yoluyla Eğitim

22. (1) Kaynaştırma / bütünleştirme uygulamaları yoluyla eğitim, özel

(2) gereksinimli bireylerin eğitimlerini, sınıf içi destek, özel eğitim danışmanlığı ve kaynak oda (destek eğitim odası) destek eğitim

(3) hizmetleri, ilgili diğer hizmetler de sağlanarak özel gereksinimi

(4) olmayan akranları ile birlikte resmî ve özel okul öncesi, ilköğretim,

(5) orta öğretim, mesleki teknik öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan özel eğitim uygulamalarıdır.

Kaynaştırma/ bütünleştirme uygulamaları yoluyla eğitim 3 (üç) şekilde yapılır.

(A) Özel eğitim okulunda kaydı olup, özel eğitim okulu programını

takip eden özel gereksinimli bireylerin, genel eğitim okulunda sosyal olgunlaşma amacıyla akranları ile birlikte

kaynaştırılması yoluyla,

(B) Genel eğitim okulunda kaydı olup bulunduğu okulun eğitim programını takip eden özel gereksinimli bireylerin ihtiyaç duydukları alanlarda okul ve sınıf içi önlemlerin alınması ve/veya kaynak oda (destek eğitim odası) ile desteklenmesi yoluyla, ve

(C) Özel gereksinimi olmayan bireyler için özel eğitim okulları bünyesinde ayrı ve/veya aynı sınıf açılması şeklinde tersine kaynaştırma / bütünleştirme uygulamaları yoluyla.

Kaynaştırma / bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) geliştirme ekibinin oluşturulması zorunludur. Eğitim hizmetleri, ekip tarafından bireylerin eğitim performansına ve öncelikli gereksinimlerine göre Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanarak planlanır.

Kaynaştırma / bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel gereksinimli bireylerin özel gereksinim türüne uygun fiziksel, sosyal, psikolojik ortam düzenlemeleri ile eğitim performansı ve gereksinimine göre araç gereç, eğitim materyalleri, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme ve değerlendirmede gerekli önlemler alınarak düzenlemeler yapılır.

Kaynaştırma / bütünleştirme uygulamaları yoluyla eğitime ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Kaynak Oda

23. (1) Kaynak oda (destek eğitim odası), özel gereksinimli özel gereksinimli (Destek Eğitim bireylere ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim hizmetleri

Odası)’na

verilmesi için açılır.

İlişkin Kurallar

(2) Kaynak oda (destek eğitim odası) okuldan gelen talep ile okulun bağlı bulunduğu dairenin önerisi uyarınca, Bakanlık tarafından öğrenci sayısına ve özel gereksinimli bireylerin gereksinim türüne göre yeri belirlenerek, 1 (bir) veya birden fazla açılabilir.

(3) İlköğretim okullarında açılan kaynak odalarda (destek eğitim odalarında) özel eğitim öğretmenleri görevlendirilir. Üstün yetenekli bireylere özel ders (branş) öğretmenleri de görevlendirilebilir.

(4) Ortaöğretim ve Mesleki Teknik Öğretim okullarında açılan kaynak odalarda (destek eğitim odalarında) özel eğitim öğretmeni görevlendirilir. Üstün yetenekli bireylere gereksinimlerine göre okulda görev yapan özel ders (branş) öğretmenleri de

görevlendirilebilir.

(5) Kaynak odada (destek eğitim odasında) yürütülecek eğitim hizmetlerinin planlaması, okul yönetimi, sınıf öğretmeni, özel ders (branş) öğretmeni ve kaynak oda özel eğitim öğretmeni tarafından yapılır.

(6) Kaynak odaya (destek eğitim odasına) ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Evde Uygulanacak Özel Eğitim Hizmetlerine İlişkin Kurallar

24. (1) Herhangi bir kuruma devam edecek durumda olmayan özel

(2) gereksinimli bireylere, temel yaşam becerilerini geliştirme ve öğrenme gereksinimlerini karşılamaya yönelik eğitim programları evde uygulanır.

Evde uygulanacak özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Sağlık Kuruluşlarında Uygulanacak Yatarak Tedavi Gören Bireyler İçin Sağlanan Eğitime İlişkin Kurallar

25. (1) Resmi ve özel sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören veya süreğen

(2) hastalığı olan zorunlu öğrenim çağındaki özel gereksinimli bireylerin eğitimlerini sürdürmeleri için Bakanlık, Sağlık İşleriyle Görevli Bakanlık ile işbirliği içerisinde bu sağlık kuruluşlarında yeterli sayıda öğretmen görevlendirir.

Sağlık kuruluşlarında uygulanacak özel eğitim hizmetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Eğitim Programlarına İlişkin Kurallar

26. (1) Özel eğitim programları, özel gereksinimli bireyin bireysel gelişim

(2) özellikleri, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda özel eğitimin temel ilkeleri çerçevesinde hazırlanır.

(A) Bulunduğu okulun programının amaçları doğrultusunda bireye

uyarlanarak hazırlanacak olan Bireyselleştirilmiş Eğitim

Programı (BEP) uygulanır. Bu programı tamamlayanlara genel eğitim okulu tamamlama belgesi verilir.

(B) Özel eğitim okullarında ise bireyin eğitsel performansları dikkate alınarak, özel eğitim okulları için Bakanlıkça

hazırlanacak olan çerçeve programın amaçları uyarlanarak Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) uygulanır. Bu programları tamamlayanlara verilecek diploma ve/veya

sertifikaların denkliği ile üst öğrenime devam konuları Bakanlıkça belirlenir.

Bireyselleştir- 27. (1)

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), özel eğitime gereksinimli ilmiş Eğitim bireylerin gelişim özellikleri, eğitim performansları ve gereksinimleri doğrultusunda hedeflenen amaçlara yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programıdır.

Programı (BEP)

(2) Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) her okulun kendi içerisinde

(3) oluşturacağı, “Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) Geliştirme Ekibi” tarafından hazırlanır.

(4) Bireyselleştirilmiş Eğitim Programında (BEP) aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

(5) (A) Eğitim planında yer alan yıllık amaçlar ve özel gereksinimli

bireyin takip ettiği eğitim programı veya programları temel alınarak belirlenen kısa dönemli amaçlar,

(B) Özel gereksinimli bireyin alacağı destek eğitim hizmetinin türü, süresi, sıklığı ve bu hizmetin kimler tarafından nasıl sağlanacağı,

(C) Öğretim ve değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknik, araç ve gereç ile eğitim materyalleri,

(Ç) Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeleri,

(D) Varsa davranış problemlerini önlemeye ya da azaltmaya yönelik önlemler ile uygulanacak yöntem ve teknikleri, ve

(E) Özel gereksinimli bireyin kişisel bilgileri.

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) Geliştirme Ekibi özel gereksinimli birey ile çalışmakta olan aşağıdaki kişilerden oluşur:

(A) İlgili Okul Müdürü veya görevlendireceği bir Müdür Muavini (Başkan),

(B) Özel Eğitim Öğretmeni (Üye),

(C) Rehber Öğretmen (Üye),

(Ç) Özel gereksinimli bireyin Sınıf Öğretmeni (Üye),

(D) Özel gereksinimli bireyin dersini okutan ilgili branş öğretmenleri (Üye), ve

(E) Özel gereksinimli bireyin Velisi (Üye).

Özel gereksinimli birey, durumunun uygun olması halinde, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) toplantılarına katılabilir.

Özel

28. (1) Özel gereksinimli bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde

Gereksinimli

(2) aşağıdaki yöntem izlenir:

Bireylerin (A) Akranları ile birlikte eğitim gören özel gereksinimli bireylerin Başarılarının

Değerlendir- hazırlanan eğitim programındaki amaçları gerçekleştirme ilmesi düzeyleri, devam ettikleri okulun sınıf

geçme ve sınava ilişkin mevzuat temel alınarak değerlendirilir.

Personel ve (B) Özel gereksinimli bireyin özellikleri dikkate alınarak Özel Eğitim sınavlarda gerekli önlemler alınır ve buna göre düzenlemeler Araçları yapılır.

(C) Özel gereksinimli bireylerin değerlendirilmesinde,

25/1985 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP)’nda konulan 33/1985 amaçların gerçekleştirilmesi esas alınır.

11/1986 Özel gereksinimli bireylerin iş ve mesleğe hazırlayıcı öğrenim 32/1987 programları, mesleki eğitim ile ilgili mesleki yeterlilikle ilgili mevzuat 14/1988 uyarınca belirlenen mesleklere göre seviyelerin belirlenmesi ve buna 34/1988 uygun programların hazırlanması yoluyla sürdürülür.

14/1989

3/1990 29. (1) Özel eğitim okul ve kurumlarında eğitim – öğretimle ilgili müdür 52/1990 (2) ve/veya müdür muavini, özel eğitim öğretmeni, özel ders öğretmeni ve 13/1991 rehber öğretmen ihtiyacı ile hizmetin gerektireceği diğer personel 61/1991 Bakanlıkça belirlenir.

12/1992 Müdür ve/veya müdür muavini olarak özel eğitim okul ve 50/1992 kurumlarında görevlendirileceklerin, Öğretmenler Yasasında 5/1993 belirtilmiş olan özel öğitim okulu öğretmeni olarak atanabilecek 11/1994 nitelikleri haiz olması gerekir.

44/1994

3/1995

19/1995

60/1995

14/1996

17/1997

2/1998

15/1998

4/1999

20/1999

49/1999

65/1999

16/2000

20/2000

11/2001

24/2001

32/2001

22/2002

4/2003

64/2003

31/2004

36/2004

29/2005

60/2005

45/2006

60/2006

33/2007

56/2007

6/2008

33/2008

38/2008

71/2009

49/2011

31/2013

8/2015

47/2015

49/2017

34/2019

12/2022

(3) Özel eğitim araçları ve gereçleri imkanlar ölçüsünde Bakanlıkca karşılanır.

ALTINCI KISIM

Denetleme ve Değerlendirme

Denetleme ve

30. Resmi veya özel eğitim okulları ile özel eğitime destek sağlayan Değerlendirme kurumların/vakıfların eğitim öğretim faaliyetlerinin teftiş ve denetimi Bakanlığa 41/2006

bağlı Milli Eğitim, Denetleme, Değerlendirme ve Yönlendirme Kurulu Yasası kuralları uyarınca yapılır.

Kurulun Oluşumu

31. (1) Kurul, özel eğitim hizmetlerinin planlanmasını, yürütülmesini ve

(2) izlenmesini sağlamak üzere 1 (bir) Başkan ve 6 (altı) üye olmak üzere aşağıda belirtilen toplam 7 (yedi) kişiden oluşur:

Kurulun Görev, Yetki

(A) Bakanlık Müsteşarı (Başkan),

(B) Eğitim Ortak Hizmetler Dairesi Müdürü (Üye),

ve (C) İlköğretim Dairesi Müdürü (Üye),

Sorumluluk-

(Ç) Genel Ortaöğretim Dairesi Müdürü (Üye),

ları (D) Mesleki Teknik Öğretim Dairesi Müdürü (Üye),

Kurulun Çalışma Usul ve Esasları

(E) Psikolojik Danışma ve Rehberlik Araştırma Şubesi (PDRAŞ)

Amiri veya yokluğunda bağlı bulunduğu daire tarafından

görevlendirilecek alınında uzman bir kişi (Üye),

(F) Özel gereksinimli bireyin devam ettiği okulun bağlı olduğu dairenin özel eğitimle ilgili eğitim öğretim uzmanı (Üye), ve

(G) Devlet Hastahanesi, Barış, Ruh ve Sinir Hastahanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniğinde görev yapan bir psikiyatrist

(Üye).

Kurulun veya Başkanın gerekli görmesi halinde, herhangi bir konuda görüşleri alınmak üzere kurum ve kuruluş temsilcileri Kurula davet edilebilir ve/veya yazılı görüşleri alınabilir.

32. Kurulun görev, yetki ve sorumlukları şunlardır:

(1) Özel eğitim hizmetleri ile ilgili politika oluşturmada Bakanlığa danışmanlık hizmeti sağlamak,

(2) Özel eğitim hizmetlerinin sürdürülmesi ile ilgili koordinasyonu sağlamak, ve

(3) Yerleştirmeye ilişkin itirazları değerlendirip nihai karara bağlamak.

33. (1) Kurul, Bakanlık Müsteşarının başkanlığında toplanır.

(2) Kurul, Başkanın daveti üzerine;

(A) Olağan olarak her yılın Şubat ve Eylül aylarında olmak üzere

yılda en az 2 (iki) kez toplanır.

(B) Toplantı gün, saat, yer ve görüşülecek konular toplantı

tarihinden en az 2 (iki) iş günü önce üyelere yazılı çağrı, posta ve/veya elektronik posta yolu ile bildirilir.

Ancak, üye salt çoğunluğunun yazılı ve gerekçeli

talebinin toplantı tarihinden 1 (bir) bir gün önce Başkana bildirilmesi halinde, gündeme alınması istenen konular

gündeme alınır.

(3) Kurul, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Oyların eşitliği halinde.

Başkanın ayırt edici oyu vardır.

(4) Kurul kararına katılmayan üyeler, gerekçeli karşıt görüşlerini de yazarak kararı imzalayabilirler.

(5) Kurul kararları, Başkan veya görevlendireceği bir yetkili tarafından, gerekli durumlarda Bakanlığın da onayı alınmak kaydıyla duyurulabilir.

(6) Kurul kararına katılmayan üyeler, ya çoğunluğun kararına uyarak kararı imzalarlar veya bu konudaki görüşlerini gerekçeli olarak yazarlar. Bu husus üyenin imzasının altında belirtilir. Yazılı görüş karar metnine eklenir.

YEDİNCİ KISIM

Çeşitli ve Son Kurallar

Yürütme

34. Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.

Yürürlüğe Giriş 35. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.