DERNEKLER YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Madde 2. Genel Kurallar
Madde 3.
Tefsir
Madde 4. Amaç ve Kapsam
Madde 5.
Madde 6. İKİNCİ KISIM
Madde 7. Derneklerin Kuruluşu İle Üst Kuruluş Organlarına İlişkin Kurallar
Madde 8.
Madde 9. Dernek Kurma ve Üye Olma Hakkı
Madde 10. Çocuk Dernekleri
Madde 11. Derneklerle İlgili Genel Kural
Madde 12. Dernek Tüzüğü
Madde 13. Kuruluş, Tescil ve Sicile Kayıt
Madde 14. Şubeler
Madde 15. Üst Kuruluşlar
Dernek ve Üst Kuruluş Organları
Madde 16. Uluslararası Faaliyet
Madde 17. Yabancı Uyruklu Dernekler ve Üst Kuruluşların Faaliyetleri İçin Temsilcilik Açma
Madde 18. Kuralları
Bir Derneğin Yabancı Dernek Sayılma Kuralları
Madde 19. Platform/Ağ/İnisiyatif Oluşturma
Madde 20.
Madde 21. ÜÇÜNCÜ KISIM
Madde 22. Mali Kurallar
Madde 23.
Derneklerin ve Üst Kuruluşların Gelir ve Giderleri
Madde 24. Dernekler ve Üst Kuruluşların Tutacağı Kayıtlar
Madde 25. Taşınmaz Mal Edinme
Madde 26. DÖRDÜNCÜ KISIM
Madde 27. Denetim
İç Denetim
İdarenin Denetim Yetkisi
Bildirim Yükümlülüğü
Yurt Dışından Yardım Alınması ve Bakanlık İzni
Piyango Bileti Basma ve Çekiliş Düzenleme
BEŞİNCİ KISIM
Derneğin Sona Ermesi
Derneğin ve Üst Kuruluşun Feshi ve Kendiliğinden Sona Erme Tasfiye
ALTINCI KISIM
İdari Para Cezaları ile Mahkemenin Yetkisi
İdari Para Cezaları
Mahkeme Yetkisi
1
Geçici Madde 1. YEDİNCİ KISIM
Geçici Madde 2. Geçici ve Son Kurallar
Madde 28.
1 Ocak 2018 Tarihinden Önce İşlem Yapmayan Derneklerin Durumu
Madde 29. Spor Dernekleri ve Spor Kulüpleri
Madde 30. Yürürlükten Kaldırma, Koruma ve Geçici 2’nci Maddenin Kaldırılmasına İlişkin Kurallar
Yürütme Yetkisi
Yürürlüğe Giriş.
Sayı:23/ 2016
DERNEKLER YASASI
(37/2017 ve 28/2018 Sayılı Değişiklik Yasaları İle Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekli)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Dernekler Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Bakan”, İçişleriyle Görevli Bakanı anlatır.
33/1998
“Bakanlık”, İçişleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
“Çocuk Dernekleri”, 7 (yedi) yaşından gün almış çocukların üye olabileceği, 15 (on beş) yaşından gün almış çocukların
kurabileceği dernekleri anlatır.
Fasıl 105 13/1952 18/1956
“Dernek”, kazanç paylaşma dışında, Anayasa ve yasalar ile yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı veya amaçları
gerçekleştirmek üzere, en az 5 (beş) gerçek ve/veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliği anlatır.
“Dernek Merkezi”, derneğin yerleşim yerinin bulunduğu ilçeyi anlatır.
“Kaymakamlık”, Mülki Yönetim ve Bölümleri Yasası ile ilçe olarak saptanmış merkezi yönetim bölümünün yönetim teşkilatını anlatır.
“Platform/Ağ/İnisiyatif”, derneklerin kendi aralarında veya vakıf, sendika ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı veya amaçları gerçekleştirmek üzere girişim, hareket ve benzeri adlarla oluşturdukları tüzel kişiliği bulunmayan birliktelikleri anlatır.
“Sicil”, bu Yasa amaçları bakımından Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Dernekler Sicilini anlatır.
“Sicil Sorumlusu”, Bakanlık merkezinde veya kaymakamlıklarda, kaymakamı veya görevlendireceği bir ilçe müfettişini anlatır.
“Şube”, dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan alt birimi anlatır.
“Temsilcilik”, yabancı uyruklu derneklerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde faaliyetlerini yürütebilmeleri için Dışişleri ile Görevli Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın iznine bağlı olarak açılan tüzel kişiliği anlatır.
“Temsil Organı”, dernek veya üst kuruluşun faaliyetlerini yürütme ve temsil etmekle görevli yönetim ve/veya koordinasyon ve/veya yürütme organıdır.
“Tescil Yeri”, derneğin sicile kaydedildiği ilçeyi anlatır.
“Üst Kuruluş”, bu Yasa amaçları bakımından derneklerin
oluşturduğu tüzel kişiliği bulunan federasyonlar ile
federasyonların oluşturduğu konfederasyonları anlatır.
Yabancı”, Yabancılar ve Muhaceret Yasasında ona verilen anlamı anlatır.
21/1982 44/1989 32/2004 38/2006 28/2007 50/2007 31/2008 55/2011 62/2014
“Yabancı Dernek”, kurucuları Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde daimi ikamet iznine sahip olan ve/veya kesintisiz 6 (altı) yıl ikamet eden ve/veya çalışma iznine sahip yabancılar olan ve üyelerinin yarısından fazlası bu kişilerden oluşan derneği anlatır.
“Yabancı Uyruklu Dernek”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında başka bir devlette kayıtlı olan derneği anlatır ve merkezi yurtdışında olan üst kuruluşları da kapsar.
“Yabancı Üst Kuruluş”, üye derneklerinin en az yarısının yabancı derneklerden oluştuğu üst kuruluştur.
Amaç ve Kapsam
3. Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları tarafından kurulmuş ve üye çoğunluğu Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti yurttaşlarına ait dernekler, çocuk dernekleri, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kurulmuş yabancı dernekler ile bu derneklere ait şubeler ile platform, federasyonlar,
konfederasyonlar ve merkezleri yurt dışında bulunan yabancı uyruklu derneklerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki
temsilciliklerinin yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere ilişkin diğer hususları düzenlemektir.
İKİNCİ KISIM
Derneklerin Kuruluşu ile Üst Kuruluş Organlarına İlişkin Kurallar
Dernek Kurma ve Üye Olma Hakkı
4. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı, 18 (onsekiz) yaşını tamamlamış ve fiil ehliyetine sahip 5 (beş) gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından önceden izin almaksızın
dernek kurulabilir veya kurulmuş olan derneklere üye
olunabilir. Bu fıkrada anılan kişilerin 15 (onbeş) yaşından gün almış çocukları veli ve/veya vasilerinin yazılı izni ile kurulmuş olan derneklere üye olabilirler.
Ancak, derneğin temsil ve denetim organlarında görev
alamazlar.
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde daimi ikamet iznine sahip ve/veya kesintisiz en az 6 (altı) yıl süreyle çalışma ve/veya ikamet izniyle bulunan, 18 (onsekiz) yaşını
tamamlamış ve fiil ehliyetine sahip yabancı gerçek kişiler dernek kurabilir veya kurulmuş olan derneklere üye
olabilirler.
Çocuk Dernekleri
5. (1) 15 (onbeş) yaşından gün almış çocuklar veli ve/veya vasilerinin yazılı izni ile bilim, spor, sanat, çevre ve hayvan hakları gibi; çocukların üstün yararını koruyup geliştiren konularda çocuk dernekleri kurabilirler. Bu derneklere üye olan çocukların üyeliği 18 (onsekiz) yaşını tamamlamaları halinde kendiliğinden sona erer.
Derneklerle İlgili Genel Kural
Dernek Tüzüğü
(2) 7 (yedi) yaşından büyük, 15 (on beş) yaşından küçük çocuklar, veli ve/veya vasilerinin yazılı izni ile çocuk derneklerine üye olabilirler.
Ancak, derneğin temsil ve denetim organlarında görev
alamazlar.
6. (1) Derneklerin, mevcut veya mahkeme kararıyla kapatılmış veya feshedilmiş bir siyasal partinin, bir sendikanın, üst kuruluşun veya bir derneğin adını, amblemini, rozetini ve benzeri işaretlerini kullanmaları yasaktır.
(2) Dernekler, özel ikametgâh olarak kullanılan konutları dernek merkezi veya şube adresi olarak gösterebilirler.
Ancak derneklerin özel ikametgah olarak kullandığı
konutlarla ilgili olarak, kaymakamlığın denetim yapmasına rıza gösterildiğine dair mülk sahibinin yazılı ve tasdikli beyanının bulunması gerekir.
7. Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıdaki hususların yer alması zorunludur:
(1) Derneğin adı ve varsa kullanacağı kısa ismi ile merkezinin açık adresi ve iletişim adresleri;
(2) Derneğin amaçları;
(3) Kurucu üyelerin adı, soyadı, ikamet adresi, mesleği, kimlik kartı numaraları ve imzaları;
(4) Derneğe üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılma şartları;
(5) Dernek şubesi tesis edilecekse, şubelerin açılma usul ve esasları;
(6) Üyelerin ödeyecekleri aidat miktarının belirlenme usulleri;
(7) Genel Kurulun toplanma şekli ve zamanı, görevleri,
yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve şekilleri ile Genel Kurula davet usulü;
(8) Olağanüstü Genel Kurulun toplanma, davet, nisap ve karar alma usulü;
(9) Derneğin temsil organının ve denetleme organının görev ve yetkileri ile nasıl seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı;
(10) Yapılacak olan ilk Genel Kurul toplantısında Denetleme Organının oluşturulmasına ilişkin usul ve kurallar;
(11) Dernek gelirlerinin toplanmasında kullanılacak belgelerin şekli ile bunların basımı ve onaylanmasına ilişkin usul ve kurallar;
(12) Derneğin ne şekilde fesih edileceği ve fesih halinde malvarlığının tasfiyesiyle ilgili usul ve kurallar;
(13) Dernek tüzüğünün değiştirilmesiyle ilgili usul ve kurallar.
Kuruluş, Tescil ve Sicile Kayıt
8. (1) Bir dernek, dernek kurma yeterliliğine sahip en az 5 (beş) kurucu üye tarafından kurulur.
(2) Dernekler, kurucu üyeleri tarafından imzalanmış 3 (üç) adet tüzüğü kuruluş bildirimi ile birlikte dernek merkezinin bulunduğu ilçe kaymakamlığına incelenmek üzere alındı
belgesi karşılığında verirler.
Şubeler
Üst Kuruluşlar
(3) Dernek tüzüğü, kaymakamlık tarafından, kaymakamlığa veriliş tarihinden itibaren, Anayasa ve bu Yasa mucibince aykırılık ve/veya eksikliklerin belirlenebilmesi için en fazla 60 (altmış) günlük bir incelemeye tabi tutulur.
(4) Kaymakamlık en fazla 60 (altmış) günlük sürenin sonunda, başvuru sahibine derneğin dernekler siciline kaydedildiğini veya kurulma talebinin reddedildiğini gerekçeli olarak
bildirir. Kaymakamlığın 60 (altmış) günlük sürenin
sonunda derneğe herhangi bir cevap vermediği durumda
dernek kurulmuş sayılır ve tüzel kişilik kazanmış olur.
Kaymakamlık bu sürenin sonunda derneğin dernekler
siciline sicil kaydını yapmakla yükümlüdür.
(5) 60 (altmış) günlük incelemenin sonunda belirlenen
aykırılık ve/veya eksikliklerin giderilmesi kaymakamlık tarafından başvuru sahibinden yazılı olarak istenir.
(6) Başvuru sahibi tarafından tamamlanmış tüzük metni,
kaymakamlık tarafından en fazla beş işgünü içinde
incelendikten sonra aykırılık ve/veya eksikliklerin
giderildiğinin belirlendiği gün, derneğin dernekler siciline kaydı gerçekleşir ve dernek tüzel kişilik kazanmış olur.
(7) Dernekler, kuruluş işlemlerinin tamamlanarak tescil edildiği ile ilgili yapılan yazılı bildirimi izleyen 6 (altı) ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapmak ve organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.
9. (1) Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler, temsil organının yetkili kılacağı en az 3 (üç) kişinin imzaladığı şube kuruluş bildirimini şubenin açılacağı ilçe
kaymakamlığına verirler.
(2) Şube kuruluş bildirimi, ilçe kaymakamlığına verildiği tarihten itibaren 30 (otuz) gün içinde kaymakam tarafından veya görevlendireceği ilçe müfettişi tarafından incelenir.
Yapılan inceleme sonucunda, bu Yasaya ve/veya dernek
tüzüğüne bir aykırılık veya eksikliğin tespit edilmesi
halinde, söz konusu aykırılık veya eksikliğin 30 (otuz) gün içinde giderilmesi, başvuranlardan yazılı olarak istenir.
(3) Bu Yasaya ve/veya dernek tüzüğüne aykırılıkları ve/veya eksiklikleri, yapılan tebligat üzerine süresi içinde
gidermeyen dernekler şube açamazlar.
10. (1) (A) Federasyonlar, kuruluş amaçları benzer veya ortak olan en az iki derneğin; konfederasyonlar ise
kuruluş amaçları benzer veya ortak olan en az iki
federasyonun biraraya gelmesiyle oluşur.
(B) Bir federasyona üye olabilecek yabancı dernek
sayısı toplam üye dernek sayısının yarısına eşit
veya daha fazla olamaz.
(C) Federasyon ve konfederasyonlar, kuruluş
bildirimini ilgili ilçe kaymakamlığına vermek
suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
(2) Federasyonlar ve konfederasyonların üye sayısının ikiden aşağı düşmesi ve bu durumun 3 (üç) ay içinde
giderilmemesi halinde haklarında kendiliğinden sona erme kuralları uygulanır.
(3) Her üst kuruluşun bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıdaki esasların yer alması zorunludur:
(A) Üst kuruluşun adı ve merkezinin açık adresi ile
iletişim adresi;
(B) Üst kuruluşun amacı;
(C) Kurucu üyelerin faaliyet adresi, sicil kayıt bilgileri ve kurucu dernek temsilcilerinin adı, soyadı ve
yetkili imzaları;
(Ç) Üst kuruluşa üye olma, üyelikten çıkma ve
çıkarılma şart ve şekilleri;
(D) Üst kuruluş şube açacaksa, şubelerin nasıl
açılacağı, kurulacağı, görev ve yetkileri ile üst
kuruluş genel kurulunda nasıl temsil edileceği;
(E) Üyelerin ödeyecekleri aidat miktarı ve aidat
miktarının ne şekilde belirleneceği;
(F) Genel kurulun toplanma şekli ve zamanı, görev ve
yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve
şekilleri;
(G) Üst kuruluşun ne şekilde feshedileceği ve fesih
halinde malvarlığının tasfiye şekli;
(Ğ) Temsil organının ve denetim organının görev ve
yetkileri, ne şekilde seçileceği, asıl ve yedek üye
sayısı;
(H) Üst kuruluş tüzüğünün ne şekilde
değiştirilebileceği.
Dernek ve Üst Kuruluş Organları
11. (1) Her derneğin ve üst kuruluşun Genel Kurul, denetim organı
ve temsil organının bulunması zorunludur.
(A) Genel Kurul, derneğe veya üst kuruluşa kayıtlı
üyelerden oluşur ve derneğin veya üst kuruluşun en
yetkili karar organıdır. Dernek ve üst kuruluşun
tüzüğünde daha kısa bir zaman öngörülmediği
takdirde Genel Kurul 2 (iki) yılda bir toplanır.
Dernek ve üst kuruluş organlarını seçer, denetler ve
dernek tüzüğünde kendisine verilen diğer görevleri
yerine getirir.
(B) Temsil organı, derneğin 2 (iki) üyeden az olmamak
üzere dernek tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden
oluşur. Derneğin veya üst kuruluşun, yürütme ve
temsil organıdır. Görevini bu Yasaya ve dernek
tüzüğüne uygun olarak yerine getirir. Temsil organı
üyelerinden biri başkan ve/veya koordinatör olarak
seçilebilir ve dernek ve üst kuruluşu temsil organı
adına temsil eder.
(C) Temsil organı oluşturulduktan sonra yürütme ve
temsil görevlerini yerine getirmek üzere bir veya
birden fazla dernek üyesi yetkilendirilebilir.
(Ç) Denetim organı, 3 (üç) üyeden az olmamak üzere
dernek tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Denetleme görevini, dernek tüzüğünde belirtilen esas
ve usullere göre yaparak sonuçlarını bir raporla
temsil organına ve Genel Kurula sunar.
(2) Dernekler ve üst kuruluşlar, yukarıdaki (1)’inci fıkrada düzenlenen zorunlu organları dışında, görev ve yetkileri tüzüklerinde açıkça düzenlenmiş olmak koşuluyla başka
organlar da oluşturabilirler.
Ancak, oluşturulacak bu organlara zorunlu organların
görev, yetki ve sorumlulukları devredilemez.
Uluslararası Faaliyet
12. Dernekler ve üst kuruluşlar, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir; yurt dışında temsilcilik veya şube açabilir veya yurt dışında kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara üye olabilirler.
Yabancı Uyruklu Dernekler
13. (1) Yabancı uyruklu dernek ve üst kuruluşlar, Dışişleri ile
(2) Görevli Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın ve izniyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyette veya işbirliğinde bulunmak amacıyla temsilcilik açabilirler.
Üst Kuruluşların Faaliyetleri İçin Temsilcilik Açma Kuralları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyette veya
işbirliğinde bulunmak için temsilcilik açmak isteyen bir yabancı uyruklu dernek veya üst kuruluşun;
(A) Spor, sağlık, insan hakları, çevre ve/veya
engellilere yönelik eğitim faaliyetlerini yürütmek
amacıyla kurulmuş olması; ve
(3)
(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürüteceği
(4) faaliyet veya işbirliğinin kuruluş amaçlarına uygun olması
gerekir.
Temsilcilik açacak yabancı uyruklu dernek veya üst kuruluş aşağıdaki bilgi ve belgeleri Bakanlığa vermekle
yükümlüdür:
(A) Yabancı uyruklu dernek veya üst kuruluşlar için
kuruluş bildirimi,
(B) Siciline kayıtlı olduğu ülkeden alacağı onaylı
tüzüğü ile Türkçeye tercüme edilmiş onaylı bir
sureti,
(C) Temsilciliğin adresi ve atanacak temsilcinin kimlik kartı veya pasaportunun fotokopisi.
Bakanlık, gerekli araştırmayı ve evrak üzerindeki
incelemesini tamamlayarak 60 (altmış) gün içerisinde yanıt verir.
(5) Bakanlığın izni ile açılan bir temsilcilik bu Yasa kurallarına göre faaliyette bulunur. Anayasa ve yürürlükteki herhangi bir yasaya aykırı faaliyetlerinin saptanması halinde verilen izin yine Bakanlık tarafından iptal edilir.
(6) Savaş, doğal afet, salgın hastalık ve benzeri olağanüstü durumlarda, bu konularda bilgi ve donanıma sahip yabancı uyruklu dernekler, talep etmeleri veya davet edilmelerinin gerekli görülmesi halinde, Bakanlığın önerisi ve Bakanlar Kurulunun izni ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde
faaliyette bulunabilirler. Davet veya derneğin talebi ile verilecek faaliyet izni süresi her seferinde 30 (otuz) günden fazla olmaz.
Bir Derneğin Yabancı Dernek Sayılma Kuralları
14. (1) (A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları
(2) tarafından veya dernek kurma hakkına sahip
yabancılar tarafından kurulan herhangi bir dernek
ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlarının
oy çoğunluğuna sahip olduğu bir üst kuruluşta, üye
çoğunluğunun yabancılar lehine değişmesi halinde;
Platform/Ağ/ İnisiyatif Oluşturma
söz konusu üst kuruluş, bu Yasa uyarınca yabancı
dernek ve/veya yabancı üst kuruluşlar için
öngörülen kayıt ve şartlara tabi olur.
(B) Üye sayısının yarıdan bir fazlası yabancılar lehine değiştiği hallerde konu, temsil organı tarafından
ilçe kaymakamlığına 15 (onbeş) işgünü içerisinde
bildirilir.
(C) Üye yapısı yabancılar lehine değişen dernek,
yabancı dernek gibi faaliyette bulunabilir ve
haklarını yabancı dernek gibi kullanabilir.
(Ç) Yabancılar tarafından kurulmuş dernekte üye
sayısının yarıdan fazlasının Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti yurttaşı olması halinde dernek ve üst
kuruluş statüsünde herhangi bir değişiklik
yapılmaz.
Yabancı dernekler, bu Yasada açıkça gösterilen istisnai haller dışında, hak ve yükümlülükler bakımından
derneklerin bu Yasa uyarınca tabi olduğu kurallara tabidir.
15. Dernek ve üst kuruluşlar, kuruluş amaçları ile ilgisi bulunsun veya bulunmasın, yasalarla yasaklanmayan alanlarda kendi aralarında veya vakıf, sendika ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere ve yetkili organlarının kararı ile plâtformlar/ağlar/inisiyatifler oluşturabilirler; ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunabilirler.
Platform/ağ/inisiyatif oluşturan tüzel kişiliklerin yetkili organlarınca bu konuda yetkilendirilecek herhangi bir kişinin talebi üzerine Bakanlık, ulusal veya uluslararası kurumlara ibraz edilmek üzere ilgili platform/ağ/inisiyatif adına düzenlenecek bir kayıt belgesini yetkili kişiye verir.
Derneklerin
16. (1) ÜÇÜNCÜ KISIM
ve Üst (2) Mali Kurallar
Kuruluşların Gelir ve Giderleri
(3)
Dernek ve üst kuruluşların gelirleri; üyelik aidatları, katılım
(4) ve katkı payları, bağış ve yardımlar, dernek faaliyetlerinden
(5) elde edilen gelirler, dernek varlıklarından elde edilen gelirler, kamu kurum ve kuruluşlarından bankalar
aracılığıyla alınan yardımlar ve diğer yasal gelirlerden oluşur.
Fasıl 95 Dernekler ve Üst Kuruluşların Tutacağı Kayıtlar
Dernek ve üst kuruluşlar; şube ve temsilciliklerinin
oluşturulması ve işletilmesi, taşınır ve taşınmaz mal
varlıklarının edinilmesi, bakımı ve geliştirilmesi,
çalışanların maaş ve diğer ödeneklerinin ödenmesi ve genel olarak amaçlarını gerçekleştirmek ve geliştirmek için
harcama yapabilirler.
Taşınmaz Mal Edinme 52/2008
Dernek ve üst kuruluşların gelirleri “alındı belgesi” ile toplanır; giderler ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile toplanması halinde banka tarafından düzenlenen hesap belgesi veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Ancak toplanan yardımların karşılığında verilecek
makbuzların herbirinin kaymakamlık tarafından mühürlü
olması şarttır.
Dernek ve üst kuruluşların gelirlerini toplayacak kişiler temsil organı kararıyla belirlenir ve bunlar adına yetki belgesi düzenlenir.
Dernek ve üst kuruluşlar yardım toplama faaliyetlerini
Sokaklarda ve Evden Eve Yardım Toplanması Yasası
kuralları uyarınca yürütürler.
17. Dernek ve üst kuruluşlar aşağıdaki kayıtları düzenli olarak tutmakla yükümlüdürler:
(1) Üyelerin kimlik ve sicil bilgileri ile üyeliğe kabul ve çıkma tarihlerini gösteren üye kayıt listesi;
(2) Genel Kurul kararlarının kaydı;
(3) Dernek organlarınca alınan kararların tarih ve numara sırasıyla yazıldığı ve kararların altının toplantıya katılan üyelerce imzalandığı her organ için ayrı ayrı tutulacak defterler,
(4) Gelir ve gider kayıtları.
18. Dernekler ve üst kuruluşlar, Genel Kurullarının yetki vermesi üzerine temsil organı kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz mallarını satabilirler. Dernekler edindikleri taşınmazları, tapuya tescilinden itibaren 1 (bir) ay içinde taşınmazın bulunduğu ilçe kaymakamlığına bildirmekle yükümlüdürler.
Ancak yabancı dernek ve yabancı uyruklu derneklerin
taşınmaz mal edinmeleriyle ilgili işlemler, Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) Yasası kuralları
çerçevesinde yürütülür.
İç Denetim
19. (1) DÖRDÜNCÜ KISIM
(2) Denetim
İdarenin Denetim Yetkisi
(3) Derneklerde ve üst kuruluşlarda iç denetim esas olup, Genel Kurul, temsil organı veya denetim organı tarafından
yapılabileceği gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da
yaptırılabilir.
Genel Kurul, temsil organı veya bağımsız denetim
kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim organının yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Denetim organı,
derneğin, tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın
gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini;
defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını; dernek tüzüğünde
tespit edilen esas ve usullere göre ve 1 (bir) yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde temsil organına ve/veya toplandığı zaman Genel Kurula
sunar.
Herhangi bir üyenin istemi üzerine, her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından verilmesi; yönetim yerleri, müesseseler, şube, temsilcilik ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.
20. (1) Dernekler ve üst kuruluşlar, yıl sonu itibarıyla
(2) faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını, düzenleyecekleri beyanname ile her yıl Mart ayı sonuna
(3) kadar ilgili ilçe kaymakamlığına vermekle yükümlüdürler.
(4) (A) Dernekler ve üst kuruluşların faaliyetlerinin yasalara
(5)
uygun olup olmadığı, defterlerini ve kayıtlarını
mevzuata uygun olarak tutup tutmadıkları ile ilgili
denetimler Kaymakam tarafından yetkilendirilmiş
müfettişlerce yapılır.
(B) Kaymakamlığın yapacağı denetimler en az 7 (yedi)
iş günü önceden derneklere yazılı olarak bildirilir.
(C) Yukarıdaki (A) bendi tahtında yapılacak mali
incelemeler için Maliye işleriyle Görevli Bakanlıktan
uzman personel talep edilebilir
Kaymakamlığın dernekler ve üst kuruluşlarda yapacağı
denetimlerde; kaymakamlığa bildirilen en son resmi üye
sayısı esas alınır.
Yabancı uyruklu derneklerin her 6 (altı) ayda bir
kaymakamlığa faaliyetleri ile ilgili faaliyet raporu
sunmaları zorunludur.
Denetim sırasında görevli müfettişler tarafından bu Yasa kapsamında istenecek üye sayısı, üyelerin tabiyeti, dernekle ilgili bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler, şube, temsilcilik ve eklentilerine girilebilmesine olanak sağlanması zorunludur.
(6) (A) Dernekler kayıtlı üyelerindeki değişiklikleri (yeni kayıt, istifa, ölüm, ayrılma v.s) en geç 6 (altı) ay
içerisinde yenilerler ve yazılı olarak eksilen ve yeni
katılan rakamı Kaymakamlığa sunarlar.
(B) Derneğin yenilenmiş üye listesi kapalı bir zarf
içerisinde Kaymakamlığa dernek yönetimi
tarafından götürülür. Hazırlanmış olan bu zarf
Kaymakamlık tarafından soğuk mühür vurularak
damgalanır ve dernek yönetimine muhafaza edilmek
üzere iade edilir.
(C) Dernek yönetimi damgalanmış bu zarfın
kaybolmasından, açılmasından veya tahrip
edilmesinden sorumlu tutulur.
(Ç) Yukarıdaki eylemlerin aykırılığının Kaymakamlık
tarafından tespit edilnmesi halinde, Kaymakamlık
dernek yönetimini derhal görevden alır ve 1 (bir) ayı
geçmemek kaydıyla dernek üyelerinden 3 (üç) kişiyi
dernek genel kurulunu toplamak amacıyla atar. Bu
eylemden sorumlu tutulan yöneticiler ilk genel
kurulda herhangi bir organda görev almak için aday
olamazlar.
(7) Denetim sırasında tespit edilen mevzuata aykırılıklar kaymakamlık tarafından derneğe bildirilir ve 30 (otuz) gün içerisinde aykırılığın giderilmesi istenir.
(8) Ülkede faaliyet gösteren tüm dernek, yabancı dernek, yabancı uyruklu dernek ve üst kuruluşlar faaliyetlerini, gelir ve giderlerini, temsil oranında görev alan kişileri ve varsa şube ve temsilciliklerinin adres bilgileri ve
faaliyetlerini üyelerinin bilgisine getirmekle yükümlüdürler
Bildirim Yükümlülüğü
21. (1) Dernekler ve üst kuruluşlar Genel Kurulu izleyen 15 (onbeş
(2) gün) içerisinde, temsil organı ve denetim organı ile
(3) derneğin diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyeleri kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdür.
Yurt Dışından Yardım Alınması ve Bakanlık İzni
Dernek ve üst kuruluşların organlarında, tüzüğünde ve
merkez adresinde meydana gelen değişiklikler de
kaymakamlığa bildirilir. Merkez adresinde değişiklik
yapılması halinde ilgili kaymakamlık sicil dosyalarını
dernek veya üst kuruluşun merkez adresinin taşınacağı ilçe kaymakamlığına gönderir.
Her dernek ve üst kuruluş faaliyetlerini, gelir ve giderlerini, temsil organında görev alan kişileri ve varsa şube ve
temsilciliklerinin adres bilgilerini ve faaliyetlerini ve üye listesini üyelerin bilgisine getirir.
22. (1) Dernekler ve üst kuruluşlar, yurt dışındaki kişi kurum ve
(2) kuruluşlardan bankalar aracılığıyla nakdî yardım alabilirler.
Dernekler ve üst kuruluşlar, yurt dışındaki kişi kurum ve kuruluşlardan alacaklar, nakdî yardımla ilgili projelerini kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler.
(3) Dernekler ve üst kuruluşların yurt dışındaki kişi kurum ve kuruluşlardan alacakları aynî yardımlar her ne ad altında olursa olsun kaymakamlığa bildirilir.
(4) Yabancı dernekler ve yabancı uyruklu dernekler bankalar aracılığıyla aldıkları nakdî yardımları Bakanlık izni ile kabul edebilirler.
(5) Yabancı dernekler alacakları aynî yardımları Bakanlığın izni ile kabul edebilirler.
Piyango Bileti Basma
23. (1) Dernek ve üst kuruluşların piyango ve çekiliş gelirleri ile
(2) ilgili faaliyetleri Piyangolar Yasası kurallarına göre ve Çekiliş (3) yürütülür
Piyango ve çekiliş için kaymakamlıktan yazılı izin almak
Düzenleme Fasıl 74
(4) şarttır. Bu izinde basılacak biletin sayısı, biletlerin satış değeri ile dağıtılacak ödül belirtilir.
23/1981 Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen faaliyetler, aşağıdaki 23/1995 kriterlere sahip dernek ve üst kuruluşlar tarafından gerçekleştirilebilir:
Derneğin ve Üst Kuruluşun Feshi ve Kendiliğinden Sona Erme
(A) Üye sayısı 25 (yirmi beş)’ten fazla olan dernekler.
(B) Üst kuruluşlar.
Bu Yasanın 20’nci maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca
beyannamelerini yasal süresinde sunmamış olan dernek ve üst kuruluş, bu yükümlülüğünü yerine getirmeden
yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen faaliyeti
gerçekleştirmek için başvuruda bulunamaz.
BEŞİNCİ KISIM
Derneğin Sona Ermesi
24. (1) (A) Dernek ve üst kuruluşlar aşağıdaki şekilde feshedilir:
(a) Dernek ve üst kuruluşun fesih kararı Genel
Kurul tarafından verilebilir.
(b) Genel Kurul kararı üzerine alınan fesih kararı,
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde
yayınlanan bir yerel gazetede yayımlanarak
kamuoyunun bilgisine getirilir.
(c) Genel Kurul kararının alınmasından itibaren 15
(on beş) gün içerisinde derneğin mali
durumunu gösterir bir mali rapor
kaymakamlığa ibraz edilir.
(ç) Alınan Genel Kurul kararı gereğince tasfiye
işlemleri tamamlandıktan sonra dernekler
sicilindeki kayıtlar silinir.
(B) Bu Yasanın öngördüğü koşullarda mahkeme
tarafından kapatma kararı verilmesiyle dernek
feshedilmiş sayılır.
(C) Dernek ve üst kuruluşun feshinde izlenecek yöntem,
toplantı ve karar yeter sayısı dernek tüzüğünde
düzenlenir.
(2) (A) Dernekler ve üst kuruluşlar aşağıdaki hallerde
kendiliğinden sona erer:
(a) İlk Genel Kurul toplantısının bu Yasada
öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu
organların oluşturulmamış olması,
(b) Tüzük gereğince temsil organının
oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi,
(c) Olağan Genel Kurul toplantısının, ilk çağrıdan
itibaren 6 (altı) ay içerisinde yapılamaması.
(B) Derneğin temsil organı üyelerinin 2/3 (üçte iki)’si veya kaymakam, yetkili kaza mahkemesinden
derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespitini
isteyebilir. Bu durumda derneğin feshi ile ilgili
yukarıdaki (1)’inci fıkra kuralları uygulanır.
Tasfiye
25. (1) Genel Kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona
(2) erdiği tespit edilen derneğin ve üst kuruluşun para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre
(3) yapılır.
(4) Dernek ve üst kuruluş, mahkeme kararı ile kapatılmışsa,
(5) derneğin bütün para, mal ve hakları ve üçüncü kişilerin rücu
(6) hakları saklı kalmak koşuluyla mahkeme kararıyla Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın uygun göreceği bir bütçe
kalemine devredilir.
Mali rapordaki bilgilerin doğruluğundan temsil organı
sorumludur. Yanlış beyandan ve/veya fesihten doğacak tüm zararlar için üçüncü kişiler temsil organı üyelerine rücu edebilirler.
Feshedilmesi için hakkında dava açılmış bir dernek, fesih ve buna bağlı olarak dernek mallarının devrine dair bir karar aldığı takdirde, dava sonuçlanıncaya kadar ilgili bütçe kalemine devir işlemi yapılmaz.
Kendiliğinden sona erdiği tespit edilen veya feshine karar verilen derneklerin tasfiye ve devir işlemleri
tamamlandıktan sonra dernekler sicilindeki kayıtları silinir.
Hakkında dava açılmış bir dernek dava sonuçlanıncaya
kadar, Genel Kurul kararı ile kendini fesh edemez.
ALTINCI KISIM
İdari Para Cezaları ile Mahkemenin Yetkisi
İdari Para Cezaları 26. (1) Kaymakamlık tespit ettiği Bu Yasaya aykırılıkları ve/veya eksiklikleri dernek veya üst kuruluşa yazılı olarak bildirerek 30 (otuz) gün içerisinde giderilmesini ve/veya düzeltilmesini ister. Bu sürede aykırılıkları düzeltmeyen ve/veya
eksiklikleri gidermeyen dernek ve üst kuruluşlar hakkında aşağıdaki sabit para cezaları uygulanır.
(2) Bu Yasanın;
(A) 6’ncı maddesi kurallarına aykırı hareket eden dernek ve üst kuruluşlarla ilgili, ilçe kaymakamlığı
48/1977 28/1985 21/1998 31/1997 54/1999 35/2005
tarafından yürürlükteki bir aylık asgari ücretin 1/5
(beşte bir)’i tutarında sabit para cezası uygulanır.
(B) 17’nci ve 18’inci maddesi kurallarınına aykırı
hareket eden dernek ve üst kuruluşlarla ilgili ilçe
kaymakamlığı tarafından yürürlükteki bir aylık
asgari ücretin1/5 (beşte bir)’i tutarında sabit para
cezası uygulanır.
Mahkeme Yetkisi
(C) 19’uncu maddesi kurallarına aykırı hareket eden
dernek ve üst kuruluşlarla ilgili, ilçe kaymakamlığı
tarafından yürürlükteki bir aylık asgari ücretin1/5
(beşte bir)’i tutarında sabit para cezası uygulanır.
(Ç) 20’nci maddesinin (1)’inci, (4)’üncü, (5)’inci ve
(8)’inci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine
getirmeyen dernek ve üst kuruluşlarla ilgili, ilçe
kaymakamlığı tarafından yürürlükteki bir aylık
asgari ücretin 1/5 (beşte bir)’i tutarında sabit para
cezası uygulanır.
(D) 21’inci maddesi kurallarına aykırı hareket eden
dernek ve üst kuruluşlarla ilgili, ilçe kaymakamlığı
tarafından yürürlükteki bir aylık asgari ücretin 1/7
(yedide bir)’i tutarında sabit para cezası uygulanır.
(E) 22’nci maddesi kurallarına aykırı hareket eden
dernek ve üst kuruluşlarla ilgili, ilçe kaymakamlığı
tarafından yürürlükteki bir aylık asgari ücretin 1/10
(onda bir)’i tutarında sabit para cezası uygulanır.
(F) 23’üncü maddesi kurallarına aykırı hareket eden
dernek ve üst kuruluşlara ilgili, ilçe kaymakamlığı
tarafından yürürlükteki bir aylık asgari ücretin 1/3
(üçte bir)’i tutarında sabit para cezası uygulanır.
(2) Bu maddede öngörülen idari para cezaları, cezanın
verilmesini takip eden ayın sonuna kadar Devlet bütçesinin ilgili gelir kalemine yatırılır. Kaymakamlık tarafından bu madde uyarınca verilen para cezaları kamu alacağı olup, Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca tahsil olunur.
27. Dernek veya üst kuruluşun faaliyetlerinin ulusal güvenlik, kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın ve genel ahlakın veya
başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla
Bakanlığın veya Kaymakamlığın talebiyle açılacak dava üzerine Mahkeme, derneğin veya üst kuruluşun kapatılmasına karar verebilir. Mahkeme dava sırasında faaliyetten alıkoyma da dahil gerekli gördüğü bütün önlemleri alabilir.
Geçici Madde 1 1 Ocak 2018 Tarihinden Önce İşlem Yapmayan Derneklerin Durumu 2.37/2017 2.28/2018
YEDİNCİ KISIM
Geçici ve Son Kurallar
1. (1) 1 Ocak 2018 tarihinden önce, bu Yasa tahtında gereken tüzük tadili ve tescil işlemlerini yapmadığı için haklarında kendiliğinden sona erme kuralları uygulanan dernekler, 31 Aralık 2018 tarihine kadar dernek tüzüklerini, bu Yasaya uygun hale getirmek ve ilgili ilçe Kaymakamlığına
başvurmak zorundadırlar
Geçici Madde Spor Dernekleri ve Spor Kulüpleri
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kapsamındaki derneklerden, tüzükleri bu Yasaya uygun olanlar da tüzükleri ile birlikte ilgili ilçe Kaymakamlığına başvurarak, tüzüklerinin
Yasaya uygunluğunu bildirmek zorundadırlar.
6/1961 7/1991
(3) Tüzüklerini bu Yasaya uygun şekilde, tadil ederek
başvuruda bulunan ve/veya uygunluğunu ilgili ilçe
Kaymakamlığına bildiren derneklerin tüzükleri,
Kaymakamlık tarafından incelenir. Yapılan inceleme
sonucu ilgili derneklerin tüzüklerinin bu Yasaya uygun
olmadığının tespit edilmesi halinde, Kaymakamlık
tarafından başvuruyu ve/veya bildirimi yapan derneğe,
tüzükte tespit edilen aykırılığın Yasaya uygun hale
getirilmesi için verilecek makul süre içinde düzeltmenin yapılması hususunda çağrıda bulunulur.
67/1999 40/2004 12/2011
(4) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen süre içerisinde, tüzüklerini bu Yasaya uygun hale getirmeyen ve tüzüğü
yasaya uygun olup da gerekli başvuru ve bildirimde
bulunmayan dernekler için bu Yasanın kendiliğinden sona erme kuralları uygulanır.
2. (1) Kuruluş amaçları arasında mevcut spor federasyonları bünyesinde faaliyeti sürdürülen spor dallarından en az biri ile uğraşılacağına dair bir hüküm yer alan veya sportif eğitim amaçlı olarak kurulan herhangi bir Dernek, Birlik veya Spor Kulübünün, bu Yasanın 8’inci maddesindeki
kurallara bakılmaksızın, tescil için kaymakamlığa
başvurmasından sonra kaymakamlık, tescil işlemi
yapmadan önce Spor İşlerinden Sorumlu Bakanlıktan
uygunluk onayı almak kaydı ile tescil işlemini tamamlar.
(2) Bu Yasa veya Türk Cemaat Meclisi Birlikler ve Dernekler Kanunu altında kurulmuş ve tüzel kişilik kazanmış olan
Spor Dernekleri ve Spor Kulüpleri, Beden Eğitimi ve Spor Yasasında aksine bir kural bulunmaması halinde ve/veya
kuruluş, tescil ve sicile kayıt işlemleri ile faaliyetlerinin, Spor Dernek ve Kulüpleri bu Yasa kuralları uyarınca
kurulur ve faaliyet gösterirler.
Yürürlükten
28. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, Türk Kaldırma, Cemaat Meclisi Birlikler ve Dernekler Kanunu, bu Yasa Koruma ve altında yapılan işlemlere halel gelmeksizin, yürürlükten Geçici 2’nci kaldırılır.
Maddenin
Kaldırılmasına
(2) Bu Yasanın Geçici 2’nci maddesi, bu Yasanın yürürlüğe İlişkin Kurallar girdiği tarihten başlayarak üçüncü yılın sonunda 6/1961 kendiliğinden yürürlükten kalkar.
7/1991
29. Bu Yasa, İçişleri ile Görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürütme
Yetkisi
30. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Yürürlüğe
Giriş